Yatra to extended beyond 26th January
“Yatra’s Vikas Rath has turned into Vishwas Rath and there is trust that no one will be left behind”
“ Modi worships and values people who were neglected by everyone”
“VBSY is a great medium of the last mile delivery”
“For the first time a government is taking care of transgenders”
“People’s faith and trust in government is visible everywhere”

ନମସ୍କାର

ମୋ ପରିବାରଗଣ,

ବିକାଶ ଭାରତ ସଂକଳ୍ପ ଯାତ୍ରାକୁ ଦୁଇ ମାସ ପୂରିଛି। ଏହି ଯାତ୍ରାରେ ଚାଲୁଥିବା ବିକାଶ ରଥ ହେଉଛି ବିଶ୍ୱାସ ରଥ ଏବଂ ଏବେ ଲୋକମାନେ ଏହାକୁ ଗ୍ୟାରେଣ୍ଟି ରଥ ମଧ୍ୟ କହୁଛନ୍ତି । ଏଥିରୁ କେହି ବଞ୍ଚିତ ହେବେ ନାହିଁ ଏବଂ କୌଣସି ଯୋଜନାର ଲାଭରୁ କେହି ବଞ୍ଚିତ ହେବେ ନାହିଁ ବୋଲି ବିଶ୍ୱାସ ରହିଛି। ତେଣୁ ଯେଉଁ ଗାଁରେ ମୋଦିଙ୍କ ଗ୍ୟାରେଣ୍ଟି ଗାଡ଼ି ଏପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ପହଞ୍ଚି ପାରିନାହିଁ, ସେଠାରେ ଏବେ ଏହାକୁ ଉତ୍କଣ୍ଠାର ସହ ଅପେକ୍ଷା କରାଯାଇଛି। ଆଉ ସେଥିପାଇଁ ପୂର୍ବରୁ ଆମେ ଜାନୁଆରୀ ୨୬ ତାରିଖ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଏହି ଯାତ୍ରା କରିବାକୁ ଯୋଜନା କରିଥିଲୁ, କିନ୍ତୁ ଆମକୁ ଏତେ ସମର୍ଥନ ମିଳିଛି, ଏହାର ଏତେ ଚାହିଦା ବଢିଛି, ପ୍ରତ୍ୟେକ ଗାଁର ଲୋକମାନେ କହୁଛନ୍ତି ମୋଦିଙ୍କ ନିଶ୍ଚିତ ଗାଡି ଆମ ସ୍ଥାନକୁ ଆସିବା ଉଚିତ । ତେଣୁ ଯେତେବେଳେ ମୁଁ ଏ ବିଷୟରେ ଜାଣିବାକୁ ପାଉଛି, ମୁଁ ଆମ ସରକାରୀ ଅଧିକାରୀମାନଙ୍କୁ କହିଛି ଯେ ଜାନୁଆରୀ ୨୬ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ନୁହେଁ ବରଂ ଏହାକୁ ଟିକିଏ ବୃଦ୍ଧି କରନ୍ତୁ। ଲୋକଙ୍କୁ ଏହାର ଆବଶ୍ୟକତା ରହିଛି, ଲୋକଙ୍କ ଦାବି ରହିଛି, ତେଣୁ ଆମକୁ ଏହାକୁ ପୂରଣ କରିବାକୁ ପଡ଼ିବ। ତେଣୁ ବୋଧହୁଏ କିଛି ଦିନ ପରେ ନିଷ୍ପତ୍ତି ନିଆଯିବ ଯେ ଏହି ମୋଦିଙ୍କ ଗ୍ୟାରେଣ୍ଟି ଗାଡ଼ି ସମ୍ଭବତଃ ଫେବ୍ରୁଆରି ମାସରେ ମଧ୍ୟ ଚାଲିବ।

ସାଥୀମାନେ

ଭଗବାନ ବିର୍ସା ମୁଣ୍ଡାଙ୍କ ଆଶୀର୍ବାଦରେ ନଭେମ୍ବର ୧୫ ତାରିଖରେ ଯେତେବେଳେ ଆମେ ଏହି ଯାତ୍ରା ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲୁ, ସେତେବେଳେ ଏହା ଏତେ ସଫଳ ହେବ ବୋଲି ଆମେ କଳ୍ପନା କରିନଥିଲୁ। ଗତ କିଛି ଦିନ ମଧ୍ୟରେ ମୁଁ ଅନେକ ଥର ଏହି ଯାତ୍ରା ସହ ଜଡିତ ହେବାର ସୁଯୋଗ ପାଇଛି । ମୁଁ ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ଭାବେ ଅନେକ ହିତାଧିକାରୀଙ୍କ ସହ କଥା ମଧ୍ୟ ହୋଇଛି। ମାତ୍ର ଦୁଇ ମାସ ମଧ୍ୟରେ ବିକଶିତ ଭାରତ ସଂକଳ୍ପ ଯାତ୍ରା ଏକ ଜନ ଆନ୍ଦୋଳନରେ ପରିଣତ ହୋଇଛି। ମୋଦିଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଦିଆଯାଇଥିବା ଗାଡି ଯେଉଁଠି ପହଞ୍ଚୁଛି ସେଠାରେ ଲୋକମାନେ ବହୁତ ସ୍ନେହର ସହ ସ୍ୱାଗତ କରୁଛନ୍ତି । ବର୍ତ୍ତମାନ ସୁଦ୍ଧା ୧୫ କୋଟି ଲୋକ ବିକାଶ ଭାରତ ସଂକଳ୍ପ ଯାତ୍ରାରେ ସାମିଲ ହୋଇଛନ୍ତି। ଏବଂ ଆମର ମନସୁଖ ଭାଇ, ଆମ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ ଆପଣଙ୍କୁ ଅନେକ ତଥ୍ୟ ଦେଇଛନ୍ତି, ଏହି ଯାତ୍ରା ଦେଶର ପ୍ରାୟ ୭୦-୮୦ ପ୍ରତିଶତ ପଞ୍ଚାୟତରେ ପହଞ୍ଚିଛି ।

 

ସାଥୀମାନେ

ବିକଶିତ ଭାରତ ସଂକଳ୍ପ ଯାତ୍ରାର ମୁଖ୍ୟ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ଥିଲା ଏଭଳି ଲୋକଙ୍କ ପାଖରେ ପହଞ୍ଚିବା, ଯେଉଁମାନେ ଏପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ କୌଣସି ନା କୌଣସି କାରଣରୁ ସରକାରୀ ଯୋଜନାରୁ ବଞ୍ଚିତ ହୋଇଥିଲେ। ଆଉ ମୋଦି ଏଭଳି ଲୋକଙ୍କୁ ପୂଜା କରନ୍ତି ବୋଲି ମୋଦି ଏଭଳି ଲୋକଙ୍କୁ ପଚାରନ୍ତି, ଯେଉଁମାନଙ୍କୁ କେହି ପଚାରି ନାହାନ୍ତି । ଯଦି କେହି ଆଜି ପାଠ ପଢ଼ିବେ, ତେବେ ଦେଖିବେ ଯେ ବିକଶିତ ଭାରତ ସଂକଳ୍ପ ଯାତ୍ରା ଭଳି ଅଭିଯାନ ଶେଷ ମାଇଲରେ ପହଂଚିବାଡେଲିଭରିର ସର୍ବୋତ୍ତମ ମାଧ୍ୟମ। ଏହି ଯାତ୍ରା ସମୟରେ ୪ କୋଟିରୁ ଅଧିକ ଲୋକଙ୍କ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ପରୀକ୍ଷା କରାଯାଇଛି । ଏହି ଯାତ୍ରା ସମୟରେ ଅଢ଼େଇ କୋଟି ଲୋକଙ୍କର ଯକ୍ଷ୍ମା ପରୀକ୍ଷା କରାଯାଇଛି। ଆଦିବାସୀ ଅଂଚଳରେ ୫୦ ଲକ୍ଷରୁ ଅଧିକ ଲୋକଙ୍କୁ ସିକେଲସେଲ ରକ୍ତହୀନତା ପାଇଁ ସ୍କ୍ରିନିଂ କରାଯାଇଛି ।

ବିକଶିତ ଭାରତ ସଂକଳ୍ପ ଯାତ୍ରାରେ ସଂପୃକ୍ତିର ଆଭିମୁଖ୍ୟ ସରକାରଙ୍କୁ ଅନେକ ବଞ୍ଚିତ ଲୋକଙ୍କ ଦ୍ୱାରରେ ପହଞ୍ଚାଇଛି। ଏହି ଯାତ୍ରା ସମୟରେ ୫୦ ଲକ୍ଷରୁ ଅଧିକ ଆୟୁଷ୍ମାନ କାର୍ଡ ଦିଆଯାଇଛି। ବୀମା ଯୋଜନା ପାଇଁ ୫୦ ଲକ୍ଷରୁ ଅଧିକ ଲୋକ ଆବେଦନ କରିଥିଲେ। ପିଏମ କିଷାନ ଯୋଜନାରେ ୩୩ ଲକ୍ଷରୁ ଅଧିକ ନୂଆ ହିତାଧିକାରୀ ଯୋଡି ହୋଇଛନ୍ତି । କିଷାନ କ୍ରେଡିଟ୍ କାର୍ଡରେ ୨୫ ଲକ୍ଷରୁ ଅଧିକ ନୂଆ ହିତାଧିକାରୀ ଯୋଡ଼ି ହୋଇଛନ୍ତି। ମାଗଣା ଗ୍ୟାସ ସଂଯୋଗ ପାଇଁ ୨୨ ଲକ୍ଷରୁ ଅଧିକ ନୂଆ ହିତାଧିକାରୀ ଆବେଦନ କରିଥିଲେ। ପିଏମ ସ୍ୱନିଧିର ଲାଭ ଉଠାଇବା ପାଇଁ ୧୦ ଲକ୍ଷରୁ ଅଧିକ ଲୋକେ ଆବେଦନ କରିଥିଲେ ।

ଏବଂ ସାଥୀମାନେ,

କୋଟି କୋଟି ର ଏହି ସଂଖ୍ୟା ହୁଏତ କାହା ପାଇଁ କେବଳ ଆକଳନ ହୋଇପାରେ, କିନ୍ତୁ ମୋ ପାଇଁ ଏହି ସଂଖ୍ୟା କେବଳ ସଂଖ୍ୟା ନୁହେଁ, ମୋ ପାଇଁ ଏହା ଏକ ଜୀବନ, ମୋର ଭାରତୀୟ ଭାଇ କିମ୍ବା ଭଉଣୀ, ମୋ ପରିବାର, ଯିଏ ଏପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଏହି ଯୋଜନାର ଲାଭରୁ ବଞ୍ଚିତ ଥିଲେ । ତେଣୁ ପ୍ରତ୍ୟେକ କ୍ଷେତ୍ରରେ ସନ୍ତୁଳନ ଆଡକୁ ଅଗ୍ରସର ହେବା ପାଇଁ ଆମର ପ୍ରୟାସ । ସମସ୍ତଙ୍କୁ ପୋଷଣ, ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ଓ ଚିକିତ୍ସାର ଗ୍ୟାରେଣ୍ଟି ଦେବା ଆମର ପ୍ରୟାସ । ପ୍ରତ୍ୟେକ ପରିବାରକୁ ପକ୍କା ଘର ଯୋଗାଇ ଦେବା ପାଇଁ ଆମର ପ୍ରୟାସ ଏବଂ ପ୍ରତ୍ୟେକ ଘରେ ଗ୍ୟାସ ସଂଯୋଗ, ପାଣି, ବିଜୁଳି ଓ ଶୌଚାଳୟର ସୁବିଧା ରହିଛି । ସ୍ୱଚ୍ଛତାର ପରିସରକୁ ବ୍ୟାପକ କରିବା ପାଇଁ ଆମର ପ୍ରୟାସ । ପ୍ରତ୍ୟେକ ରାସ୍ତା, ପ୍ରତ୍ୟେକ ମୋହଲ୍ଲା, ପ୍ରତ୍ୟେକ ପରିବାର ଏଥିରେ ସାମିଲ ହେବା ଉଚିତ। ଆମର ପ୍ରୟାସ ହେଉଛି ସମସ୍ତଙ୍କର ଏକ ବ୍ୟାଙ୍କ ଆକାଉଣ୍ଟ ଅଛି ଏବଂ ସ୍ୱରୋଜଗାରରେ ଆଗକୁ ବଢ଼ିବାର ସୁଯୋଗ ଅଛି ।

ସାଥୀମାନେ,

ଯେତେବେଳେ ଭଲ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ ଏପରି କାର୍ଯ୍ୟ କରାଯାଏ, ସଚ୍ଚୋଟ ପ୍ରୟାସ କରାଯାଏ, ତେବେ ଏହାର ଫଳ ମଧ୍ୟ ଭଲ ମିଳିଥାଏ । ଭାରତରେ ଦାରିଦ୍ର୍ୟ ହ୍ରାସ କୁ ନେଇ ଯେଉଁ ନୂଆ ରିପୋର୍ଟ ଆସିଛି ତାହା ଅତ୍ୟନ୍ତ ଉତ୍ସାହଜନକ । କେବଳ ଭାରତରେ ନୁହେଁ, ଭାରତକୁ ଦେଖିବାର ଏହି ବିଶ୍ୱର ଦୃଷ୍ଟିକୋଣ, ଶାସନର ମଡେଲକୁ ଦେଖିବାର ପଦ୍ଧତି ଏବଂ ବିଶ୍ୱର ଗରିବ ଦେଶମାନେ ଦାରିଦ୍ର୍ୟରୁ ମୁକୁଳିବା ପାଇଁ କ'ଣ ଉପାୟ ପାଇପାରିବେ, ଏହା ଏକ ବିରାଟ କାର୍ଯ୍ୟ ହୋଇଛି । ଆଉ ସଦ୍ୟତମ ରିପୋର୍ଟ କ'ଣ, ଏହି ସଦ୍ୟତମ ରିପୋର୍ଟ କହୁଛି (ମାତ୍ର ଏକ ସପ୍ତାହ ପୂର୍ବରୁ)। ଏହି ସଦ୍ୟତମ ରିପୋର୍ଟ ରେ କୁହାଯାଇଛି ଯେ ଆମ ସରକାରର ଗତ ୯ ବର୍ଷରେ ପ୍ରାୟ ୨୫ କୋଟି ଲୋକ ଦାରିଦ୍ର୍ୟରୁ ମୁକୁଳିଛନ୍ତି । ଭାରତରେ ଦାରିଦ୍ର୍ୟ କେବେ ବି ହ୍ରାସ ପାଇବ ବୋଲି କେହି କଳ୍ପନା କରିନଥିଲେ। କିନ୍ତୁ ଭାରତର ଗରିବ ଲୋକମାନେ ପ୍ରମାଣିତ କରିଛନ୍ତି ଯେ ଗରିବମାନଙ୍କୁ ସାଧନ ଓ ସମ୍ବଳ ମିଳିଲେ ସେମାନେ ଦାରିଦ୍ର୍ୟକୁ ପରାସ୍ତ କରିପାରିବେ ।

ବିଗତ ୧୦ ବର୍ଷ ମଧ୍ୟରେ ଆମ ସରକାର ଯେଉଁ ଭଳି ସ୍ୱଚ୍ଛ ବ୍ୟବସ୍ଥା ସୃଷ୍ଟି କରିଛନ୍ତି, ଆନ୍ତରିକପ୍ରୟାସ କରିଛନ୍ତି ଏବଂ ଜନଭାଗିଦାରୀକୁ ପ୍ରୋତ୍ସାହିତ କରିଛନ୍ତି, ତାହା ଅସମ୍ଭବ ହୋଇପଡ଼ିଛି। ଗରିବଙ୍କ ପାଇଁ ସରକାର କିପରି କାମ କରୁଛନ୍ତି ତାହା ପିଏମ୍ ଆବାସ ଯୋଜନାରୁ ମଧ୍ୟ ବୁଝିହେବ। ଗତ ୧୦ ବର୍ଷ ମଧ୍ୟରେ ୪ କୋଟିରୁ ଅଧିକ ଗରିବ ପରିବାର ନିଜସ୍ୱ ପକ୍କା ଘର ପାଇଛନ୍ତି। ୪ କୋଟି ଗରିବ ପରିବାର ପାଇଁ ନିଜସ୍ୱ ଘର ପାଇବା ଏବଂ କେତେ ଗରିବ ଲୋକ ସେମାନଙ୍କୁ ଆଶୀର୍ବାଦ ଦେଉଛନ୍ତି ତାହା ଏକ ବଡ଼ କାର୍ଯ୍ୟ । ଆଉ ରୋଚକ କଥା ହେଉଛି ଏହି ଘରଗୁଡ଼ିକ ୭୦ ପ୍ରତିଶତରୁ ଅଧିକ ମହିଳାଙ୍କ ନାମରେ ପଞ୍ଜୀକୃତ ହୋଇଛି, ମାଲିକ ହେଉଛନ୍ତି ଆମର ଭଉଣୀ । ଦାରିଦ୍ର୍ୟରୁ ମୁକୁଳିବା ସହିତ ଏହି ଯୋଜନା ମହିଳାସଶକ୍ତୀକରଣରେ ସହାୟକ ହୋଇଛି।

ଗ୍ରାମାଞ୍ଚଳରେ ଘରର ଆକାର ମଧ୍ୟ ବୃଦ୍ଧି କରାଯାଇଛି। ପୂର୍ବରୁ ଘର କିପରି ନିର୍ମାଣ ହେବ ସେଥିରେ ସରକାର ହସ୍ତକ୍ଷେପ କରୁଥିଲେ, ଏବେ ଲୋକେ ନିଜ ପସନ୍ଦର ଘର ତିଆରି କରୁଛନ୍ତି। ଆବାସ ଯୋଜନାର ଘର ନିର୍ମାଣ କାର୍ଯ୍ୟକୁ ମଧ୍ୟ ସରକାର ତ୍ୱରାନ୍ୱିତ କରିଛନ୍ତି । ପୂର୍ବ ସରକାରରେ ଘର ତିଆରି କରିବାକୁ ୩୦୦ ଦିନରୁ ଅଧିକ ସମୟ ଲାଗୁଥିଲା। ସେହିପରି ପିଏମ୍ ଆବାସ ଘର ନିର୍ମାଣର ହାରାହାରି ପରିମାଣ ପ୍ରାୟ ୧୦୦ ଦିନ। ଅର୍ଥାତ୍ ଆମେ ପୂର୍ବ ଅପେକ୍ଷା ତିନିଗୁଣା ଦ୍ରୁତ ଗତିରେ ପକ୍କା ଘର ନିର୍ମାଣ କରି ଗରିବଙ୍କୁ ଦେଉଛୁ। ଏହା କେବଳ କାମର ବେଗ ନୁହେଁ, ଆମ ହୃଦୟରେ ଗରିବଙ୍କ ପାଇଁ ଯେଉଁ ସ୍ଥାନ ଅଛି, ଗୋଟିଏ ସ୍ଥାନରେ ଗରିବଙ୍କ ପ୍ରତି ଭଲ ପାଇବା ଆମକୁ ଚଳାଇଥାଏ ଏବଂ ସେଥିପାଇଁ କାମ ଦ୍ରୁତ ଗତିରେ ହୋଇଥାଏ । ଦେଶରେ ଦାରିଦ୍ର୍ୟ ହ୍ରାସ କରିବାରେ ଏଭଳି ପ୍ରୟାସ ଏକ ବଡ଼ ଭୂମିକା ଗ୍ରହଣ କରିଛି।

 

ସାଥୀମାନେ

ଆମ ସରକାର କିପରି ବଞ୍ଚିତଲୋକମାନଙ୍କୁ ପ୍ରାଥମିକତା ଦେଉଛନ୍ତି ତାହାର ଉଦାହରଣ ହେଉଛି କିନ୍ନର ସମାଜ। ଏବଂ ବର୍ତ୍ତମାନ ମୁଁ କିନ୍ନର ସମ୍ପ୍ରଦାୟର ପ୍ରତିନିଧିଙ୍କ ସହ ବିସ୍ତୃତ ଭାବରେ କଥା ହେଉଥିଲି, ଆପଣ ମାନେ ନିଶ୍ଚୟ ଶୁଣିଥିବେ । ସ୍ୱାଧୀନତା ପରେ ଏତେ ଦଶନ୍ଧି ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ କିନ୍ନରମାନଙ୍କୁ କେହି ପଚାରି ନଥିଲେ। ଆମ ସରକାର ହିଁ ପ୍ରଥମ ଥର ପାଇଁ ଆମ କିନ୍ନର ସମ୍ପ୍ରଦାୟର ଅସୁବିଧା ବିଷୟରେ ଚିନ୍ତା କରିଛନ୍ତି ଏବଂ ସେମାନଙ୍କ ଜୀବନକୁ ସହଜ କରିବାକୁ ପ୍ରାଥମିକତା ଦେଇଛନ୍ତି । କିନ୍ନର ସମ୍ପ୍ରଦାୟର ଅଧିକାରସୁରକ୍ଷା ପାଇଁ ଆମ ସରକାର ୨୦୧୯ ମସିହାରେ ଏକ ଆଇନ ପ୍ରଣୟନ କରିଥିଲେ। ଏହା ଦ୍ୱାରା କିନ୍ନର ସମ୍ପ୍ରଦାୟକୁ ସମାଜରେ ସମ୍ମାନଜନକ ସ୍ଥାନ ମିଳିବା ସହ ସେମାନଙ୍କ ପ୍ରତି ଭେଦଭାବ ଦୂର ହୋଇଥିଲା। ସରକାର ହଜାର ହଜାର ଲୋକଙ୍କୁ ଟ୍ରାନ୍ସଜେଣ୍ଡର ପରିଚୟ ପ୍ରମାଣପତ୍ର ମଧ୍ୟ ପ୍ରଦାନ କରିଛନ୍ତି, ଯାହାକୁ କିନ୍ନର ସମ୍ପ୍ରଦାୟର ପ୍ରତିନିଧି କହିଛନ୍ତି ଯେ ସେମାନେ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଆଇ-କାର୍ଡ ଦେଇଛନ୍ତି। ସେମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଏକ ସରକାରୀ ଯୋଜନା ଅଛି ଏବଂ କିନ୍ନର ସମ୍ପ୍ରଦାୟ ମଧ୍ୟ ଆମକୁ ସାହାଯ୍ୟ କରୁଛନ୍ତି । ଆଉ କିଛି ଦିନ ତଳେ ହୋଇଥିବା ଆଲୋଚନାରୁ ସ୍ପଷ୍ଟ ହୋଇଛି ଯେ, ଆମ କିନ୍ନର ସମ୍ପ୍ରଦାୟ ମଧ୍ୟ ଗରିବଙ୍କ କଲ୍ୟାଣ ପାଇଁ ବିଭିନ୍ନ ଯୋଜନାର ସୁଫଳ କ୍ରମାଗତ ଭାବେ ପାଉଛନ୍ତି।

ମୋର ପ୍ରିୟ ପରିବାର ସଦସ୍ୟଗଣ,

ଭାରତ ଦ୍ରୁତ ଗତିରେ ବଦଳୁଛି। ଆଜି ଲୋକଙ୍କ ଆସ୍ଥା, ସରକାରଙ୍କ ଉପରେ ଆସ୍ଥା ଓ ନୂଆ ଭାରତ ଗଠନର ସଂକଳ୍ପ ସବୁଠି ଦୃଶ୍ୟମାନ ହେଉଛି। ମାତ୍ର ଦୁଇ ଦିନ ତଳେ ମୁଁ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ଜନମନ ଅଭିଯାନର କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମରେ ଅତି ପଛୁଆ ଆଦିବାସୀ ସମାଜର ଲୋକଙ୍କ ସହ କଥା ହେଉଥିଲି, ମୁଁ ଆଦିବାସୀ ସମାଜର ଲୋକଙ୍କ ସହ କଥା ହେଉଥିଲି । ମୁଁ ଦେଖିଲି ଆଦିବାସୀ ଗ୍ରାମର ମହିଳାମାନେ କିପରି ଗାଁର ବିକାଶ ପାଇଁ ଯୋଜନା କରୁଛନ୍ତି । ଏମାନେ ହେଉଛନ୍ତି ସେହି ଗାଁର ମହିଳା, ଯେଉଁଠି ସ୍ୱାଧୀନତାର ଦଶନ୍ଧି ପରେ ବି ଅଧିକାଂଶ ଲୋକ ଉନ୍ନୟନ ମୂଳକ ଯୋଜନାର ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଲାଭ ପାଇନଥିଲେ। କିନ୍ତୁ ଏହି ଗାଁର ମହିଳାମାନେ ସଚେତନ ଅଛନ୍ତି, ସେମାନେ ନିଜ ପରିବାର ଓ ସମାଜକୁ ଯୋଜନାର ଲାଭ ପହଞ୍ଚାଇବାରେ ବ୍ୟସ୍ତ ଅଛନ୍ତି।

ଆଜିର କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମରେ ମଧ୍ୟ ସ୍ୱୟଂ ସହାୟକ ଗୋଷ୍ଠୀରେ ସାମିଲ ହେବା ପରେ ଭଉଣୀମାନଙ୍କ ଜୀବନରେ କିଭଳି ଅଭୂତପୂର୍ବ ପରିବର୍ତ୍ତନ ଆସିଛି ତାହା ଦେଖିବାକୁ ମିଳିଛି । ୨୦୧୪ ପୂର୍ବରୁ ଦେଶରେ ସ୍ୱୟଂ ସହାୟକ ଗୋଷ୍ଠୀ ଗଠନ କେବଳ କାଗଜପତ୍ରରେ ସୀମିତ ଥିବା ଏକ ସରକାରୀ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ ଥିଲା ଏବଂ ଅଧିକାଂଶ ସମୟରେ ଏହା ଜଣେ ନେତାଙ୍କ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ ପାଇଁ ଭିଡ଼ କରିବାରେ ସକ୍ଷମ ହେଉଥିଲା । ପୂର୍ବରୁ ସ୍ୱୟଂ ସହାୟକ ଗୋଷ୍ଠୀ ଗୁଡ଼ିକ କିପରି ଆର୍ଥିକ ଦୃଷ୍ଟିରୁ ସୁଦୃଢ଼ ହେବେ, ସେମାନଙ୍କ କାର୍ଯ୍ୟକୁ କିପରି ସମ୍ପ୍ରସାରଣ କରାଯିବ ସେଥିପ୍ରତି ଧ୍ୟାନ ଦିଆଯାଉନଥିଲା।

ଆମ ସରକାର ହିଁ ଅଧିକରୁ ଅଧିକ ସ୍ୱୟଂ ସହାୟକ ଗୋଷ୍ଠୀକୁ ବ୍ୟାଙ୍କ ସହ ଯୋଡ଼ିଛନ୍ତି। ଆମେ ସେମାନଙ୍କୁ ବିନା ଗ୍ୟାରେଣ୍ଟିରେ ଋଣ ଦେବାର ସୀମା କୁ ୧୦ ଲକ୍ଷଟଙ୍କାରୁ ୨୦ ଲକ୍ଷ ଟଙ୍କାକୁ ବୃଦ୍ଧି କରିଛୁ। ଆମ ସରକାର ଗତ ୧୦ ବର୍ଷ ରେ ପ୍ରାୟ ୧୦ କୋଟି ଭଉଣୀ ସ୍ୱୟଂ ସହାୟକ ଗୋଷ୍ଠୀ ସହ ଜଡିତ ଅଛନ୍ତି । ସେମାନଙ୍କୁ ସ୍ୱରୋଜଗାର ପାଇଁ ବ୍ୟାଙ୍କରୁ ୮ ଲକ୍ଷ କୋଟି ରୁ ଅଧିକ ଟଙ୍କାର ସହାୟତା ମିଳିଛି । ଏହି ସଂଖ୍ୟା ଛୋଟ ନୁହେଁ, ଆମେ ଏହି ଗରିବ ମା'ଙ୍କ ହାତରେ ୮ ଲକ୍ଷ କୋଟି ଟଙ୍କା ରଖିବାକୁ ସାହସ କରିଛୁ। କାରଣ ଏହି ମା' ଭଉଣୀମାନଙ୍କ ଉପରେ ମୋର ପୂର୍ଣ୍ଣ ବିଶ୍ୱାସ ରହିଛି। ମୁଁ ବିଶ୍ୱାସ କରୁଛି ଯେ ଯଦି ସୁଯୋଗ ଦିଆଯାଏ, ତେବେ ସେ ପଛରେ ରହିବେ ନାହିଁ । ହଜାର ହଜାର ଭଉଣୀ ନୂଆ ଉଦ୍ୟୋଗ ଆରମ୍ଭ କରିଛନ୍ତି। ୩ କୋଟି ମହିଳା କୃଷକ ଭାବେ ସଶକ୍ତ ହୋଇଛନ୍ତି। ଦେଶର କୋଟି କୋଟି ଭଉଣୀ ସମୃଦ୍ଧ ଓ ଆତ୍ମନିର୍ଭରଶୀଳ ହୋଇପାରିଛନ୍ତି।

ଏହି ଅଭିଯାନକୁ ଆହୁରି ତ୍ୱରାନ୍ୱିତ କରି ସରକାର ୩ ବର୍ଷରେ ୨ କୋଟି ଲକ୍ଷପତି ଦିଦି କରିବାର କାମ ଆରମ୍ଭ କରିଛନ୍ତି । ସ୍ୱୟଂ ସହାୟକ ଗୋଷ୍ଠୀ ସହ ଜଡ଼ିତ ମହିଳାମାନଙ୍କୁ ରୋଜଗାରର ନୂଆ ମାଧ୍ୟମ ଯୋଗାଇଦେବ ନମୋ ଡ୍ରୋନ୍ ଦିଦି ଏବେ ଚନ୍ଦ୍ରଯାନ କଥା ଉଠିବ, କିନ୍ତୁ ଯେତେବେଳେ ସ୍ୱୟଂ ସହାୟକ ଗୋଷ୍ଠୀର ମୋ ଭଉଣୀ ଗାଁରେ ଡ୍ରୋନ ଚଳାଇ ଚାଷ କାର୍ଯ୍ୟରେ ସାହାଯ୍ୟ କରିବେ, ତେବେ ଦୃଶ୍ୟ କ'ଣ ହେବ, ଆପଣ କଳ୍ପନା କରିପାରୁଥିବେ । ଏହା ଅଧୀନରେ ନମୋ ଡ୍ରୋନ୍ ଦିଦିମାନଙ୍କୁ ୧୫ ହଜାର ଡ୍ରୋନ୍ ଯୋଗାଇ ଦିଆଯିବ। ଏବେ ସେମାନଙ୍କୁ ପ୍ରଶିକ୍ଷଣ ଦେବା କାର୍ଯ୍ୟ ମଧ୍ୟ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଛି। ଏବଂ ମୁଁ ଖୁସି ଯେ ବର୍ତ୍ତମାନ ସୁଦ୍ଧା ଏକ ହଜାରରୁ ଅଧିକ ନମୋ ଡ୍ରୋନ୍ ଦିଦିଙ୍କ ପ୍ରଶିକ୍ଷଣ ମଧ୍ୟ ଶେଷ ହୋଇଛି । ନମୋ ଡ୍ରୋନ୍ ଦିଦି ଯୋଗୁଁ ସ୍ୱୟଂ ସହାୟକ ଗୋଷ୍ଠୀର ଆୟ ବୃଦ୍ଧି ପାଇବ, ସେମାନଙ୍କର ଆତ୍ମନିର୍ଭରଶୀଳତା ବୃଦ୍ଧି ପାଇବ, ଗାଁ ଭଉଣୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଏକ ନୂତନ ଆତ୍ମବିଶ୍ୱାସ ଆସିବ ଏବଂ ଏହା ଆମ କୃଷକମାନଙ୍କ ପାଇଁ ମଧ୍ୟ ବହୁତ ସହାୟକ ସାବ୍ୟସ୍ତ ହେବ ।

 

ମୋ ପରିବାରଗଣ,

ଆମ ସରକାରଙ୍କ ପ୍ରାଥମିକତା ହେଉଛି ଗ୍ରାମୀଣ ଅର୍ଥନୀତିର ଆଧୁନିକୀକରଣ, କୃଷକମାନଙ୍କୁ ସଶକ୍ତ କରିବା । ତେଣୁ କ୍ଷୁଦ୍ର ଚାଷୀଙ୍କ ଶକ୍ତି ବଢ଼ାଇବା, କୃଷି କ୍ଷେତ୍ରରେ ସେମାନଙ୍କ ଖର୍ଚ୍ଚ ହ୍ରାସ କରି ବଜାରରେ ଉତ୍ତମ ମୂଲ୍ୟ ପାଇବା ପାଇଁ ସରକାର ପ୍ରୟାସ କରୁଛନ୍ତି। ଏହାକୁ ଦୃଷ୍ଟିରେ ରଖି ଦେଶରେ ୧୦ ହଜାର ନୂଆ କୃଷକ ଉତ୍ପାଦ ସଂଘ- ଏଫପିଓ ଗଠନ ପାଇଁ ଅଭିଯାନ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିଲା। ଆଜି ସେଥିମଧ୍ୟରୁ ପାଖାପାଖି ୮ ହଜାର ଏଫପିଓ ଗଠନ ହୋଇସାରିଛି।

ପଶୁସମ୍ପଦର ରକ୍ଷା ଓ ସୁରକ୍ଷା ପାଇଁ ସରକାର ସମାନ ପ୍ରୟାସ କରୁଛନ୍ତି। ମଣିଷ ପାଇଁ ଟିକା ଆଣି ଆମେ କୋଭିଡ୍ ସମୟରେ ଜୀବନ ବଞ୍ଚାଇଛୁ; ଏହା ଶୁଣି ତାଙ୍କୁ ପ୍ରଶଂସା କଲେ ମୋଦି ମାଗଣାରେ ଟିକା ଦେଲେ, ବଞ୍ଚିଗଲା ଜୀବନ... ପରିବାର ବଞ୍ଚିଯାଇଥିଲା। କିନ୍ତୁ ଏହା ବ୍ୟତୀତ ମୋଦିଙ୍କ ଚିନ୍ତାଧାରା କ'ଣ, ମୋଦି କ'ଣ କାମ କରନ୍ତି। ଆମ ପଶୁମାନଙ୍କ ପାଦ ଓ ମୁଖ ରୋଗ ଯୋଗୁଁ ପ୍ରତିବର୍ଷ ହଜାର ହଜାର କୋଟି ଟଙ୍କାର କ୍ଷତି ସହୁଛନ୍ତି ଚାଷୀ ଓ ଗୋପାଳକ ।

ଏହାର ପ୍ରଭାବ ଦୁଗ୍ଧ ଉତ୍ପାଦନ ଉପରେ ମଧ୍ୟ ପଡିଥାଏ । ଏହି ଆହ୍ବାନର ମୁକାବିଲା ପାଇଁ ସ୍ୱାଧୀନତା ପରେ ପ୍ରଥମ ଥର ପାଇଁ ଏକ ବଡ଼ ଅଭିଯାନ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଛି । ଏହା ଅଧୀନରେ ବର୍ତ୍ତମାନ ସୁଦ୍ଧା ୫୦ କୋଟିରୁ ଅଧିକ ପଶୁଙ୍କୁ ଟିକା ଦିଆଯାଇଛି। ଏଥିପାଇଁ ସରକାର ୧୫ ହଜାର କୋଟିରୁ ଅଧିକ ଟଙ୍କା ଖର୍ଚ୍ଚ କରିଛନ୍ତି। ଏହି ଅଭିଯାନର ପରିଣାମ ହେଉଛି ଦେଶରେ ଦୁଗ୍ଧ ଉତ୍ପାଦନ ୫୦ ପ୍ରତିଶତରୁ ଅଧିକ ବୃଦ୍ଧି ପାଇଛି । ଏହା ଦ୍ୱାରା ଗୋପାଳକ, ଗାଈଗୋରୁ ରଖୁଥିବା କୃଷକ, ଦେଶ ଉପକୃତ ହୋଇଛି ।

ସାଥୀମାନେ,

ଆଜି ଭାରତ ବିଶ୍ୱର ସବୁଠାରୁ କନିଷ୍ଠ ଦେଶ ମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଅନ୍ୟତମ । ଯୁବଶକ୍ତିର ଦକ୍ଷତା ବୃଦ୍ଧି ପାଇଁ ଦେଶରେ ନିରନ୍ତର କାର୍ଯ୍ୟ କରାଯାଉଛି ଏବଂ ଏହି ବିକଶିତ ଭାରତ ସଂକଳ୍ପ ଯାତ୍ରା ମଧ୍ୟ ଏଥିରେ ସହାୟକ ହେଉଛି । ଏହି ସମୟ ମଧ୍ୟରେ ଅନେକ କୁଇଜ୍ ପ୍ରତିଯୋଗିତା ର ଆୟୋଜନ କରାଯାଇଛି। ଏହାବ୍ୟତୀତ ଦେଶର କୋଣ ଅନୁକୋଣରେ ଆମର ପ୍ରତିଭାସମ୍ପନ୍ନ ଖେଳାଳିଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ସମ୍ମାନିତ କରାଯାଉଛି। ମୁଁ ଖୁସି ଯେ ଆମର ବହୁ ସଂଖ୍ୟକ ଯୁବକ ବିକଶିତ ଭାରତ ସଂକଳ୍ପ ଯାତ୍ରାରେ 'ମୋ ଭାରତ ସ୍ୱେଚ୍ଛାସେବୀ' ଭାବରେ ପଞ୍ଜୀକରଣ କରୁଛନ୍ତି । ଏହି ଯାତ୍ରା ରେ କୋଟି କୋଟି ଲୋକ ଭାରତର ବିକାଶ ପାଇଁ ସଂକଳ୍ପ ନେଇଛନ୍ତି । ଏହି ସଂକଳ୍ପ ଦେଶକୁ ଏକ ବିକଶିତ ରାଷ୍ଟ୍ର ରେ ପରିଣତ କରିବା ପାଇଁ ଶକ୍ତି ଦେଉଛି । ୨୦୪୭ ସୁଦ୍ଧା ବିକଶିତ ଭାରତର ଯାତ୍ରା ଶେଷ କରିବାକୁ ଆମେ ପ୍ରତିଶ୍ରୁତିବଦ୍ଧ । ମୋର ବିଶ୍ୱାସ ଯେ ଆପଣମାନେ ମଧ୍ୟ ଏହି ଅଭିଯାନରେ ସାମିଲ ହେବେ । ପୁଣି ଥରେ ଯେଉଁମାନେ ଯୋଗାଯୋଗ କରିବାର ସୁଯୋଗ ପାଇଛନ୍ତି ସେମାନଙ୍କୁ ଧନ୍ୟବାଦ ଏବଂ ଆପଣମାନେ ଏତେ ସଂଖ୍ୟକ ସଂଖ୍ୟାରେ ମୋଦୀଙ୍କ ଗାଡ଼ିକୁ ସ୍ୱାଗତ ଓ ସମ୍ମାନ ଦେଇଛନ୍ତି, ଆପଣମାନଙ୍କୁ ଅନେକ ଧନ୍ୟବାଦ ।

 

Explore More
ଶ୍ରୀରାମ ଜନ୍ମଭୂମି ମନ୍ଦିର ଧ୍ଵଜାରୋହଣ ସମାରୋହରେ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀଙ୍କ ଅଭିଭାଷଣ

ଲୋକପ୍ରିୟ ଅଭିଭାଷଣ

ଶ୍ରୀରାମ ଜନ୍ମଭୂମି ମନ୍ଦିର ଧ୍ଵଜାରୋହଣ ସମାରୋହରେ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀଙ୍କ ଅଭିଭାଷଣ
IIT Delhi tops India in QS Rankings 2027; 52 Indian institutions feature

Media Coverage

IIT Delhi tops India in QS Rankings 2027; 52 Indian institutions feature
NM on the go

Nm on the go

Always be the first to hear from the PM. Get the App Now!
...
Text of Prime Minister addresses the Indian Community in Paris
June 18, 2026

नमस्ते!

बों जू!

ऐसा लग रहा है, आप सब छुट्टी के मूड में हैं।

साथियों,

ये पेरिस शहर, Lights का शहर है, रंगों का शहर है, यहां Art है, Ideas हैं, और innovation की प्रेरणा भी है। इस शहर को भारत के अलग-अलग राज्यों से आए आप सभी लोग और भी खूबसूरत बना देते हैं। नए नए रंगों से भर देते हैं।

कोई तमिल है, कोई पंजाबी है, कोई गुजराती है, तो कोई मराठी है, और कोई बंगाली है। भारत के हर कोने का प्रतिनिधित्व यहां दिखाई देता है।

साथियों,

मैं जब 14 जून को नीस पहुंचा था तो सबसे पहले भारत इनोवेट्स कार्यक्रम में शामिल हुआ था। आज जब मैं फ्रांस से वापसी की तैयारी में हूं तो लग रहा है जैसे भारत कनेक्ट्स कार्यक्रम में आ गया हूं।

फ्रांस में रहने वाले आप लोगों ने 21वीं सदी के भारत-फ्रांस रिश्तों को जिस तरह कनेक्ट किया है, वो हमारी Strategic Partnership की बहुत बड़ी ताकत बन रही है। मैं आप सभी के लिए भारत से 140 करोड़ देशवासियों की शुभकामनाएं लेकर आया हूं। इस आत्मीय स्वागत के लिए, मैं आप सभी का हृदय से आभार व्यक्त करता हूं।

साथियों,

आज मैं ऐसे समय में फ्रांस आया हूं जब कुछ ही दिन पहले हमारी सरकार के 12 वर्ष पूरे हुए हैं। चुने हुए प्रधानमंत्री के रूप निरंतर 12 साल तक देश की सेवा करना मेरे जीवन का बहुत बड़ा सौभाग्य रहा है। यह भारत के लोकतंत्र की शक्ति है जिसने एक चायवाले को यहां तक पहुंचा दिया।

साथियों,

बीते 12 वर्ष, 140 करोड़ भारतीयों के अद्भुत सामर्थ्य के रहे हैं। 12 साल के इस कालखंड में भारत का GDP दोगुना हुआ है। Airports की संख्या दोगुनी हुई है। Universities की संख्या भी दोगुनी हो गई है। Highway Construction की स्पीड तीन गुना बढ़ गई। और Metro Network, चार गुणा बड़ा हो गया है।

मैं आपको कुछ और फैक्ट्स दूंगा, उससे आप अंदाजा लगा पाएंगे कि भारत किस स्पीड और कितने बड़े स्केल पर काम कर रहा है। पिछले 12 वर्षों में भारत का Defence Export 35 गुणा यानि Thirty Five Times बढ़ गया है।

औऱ एक फैक्ट सुनिए भारत में मोबाइल मैन्यूफैक्टरिंग यूनिट्स में, 100 गुणा की बढ़ोतरी हुई है। 100 times. भारत अब दुनिया का दूसरा सबसे बड़ा mobile phone manufacturer है। इसी गति, इसी प्रगति का नतीजा है कि आज भारत दुनिया की Fastest Growing Major Economy है।

साथियों,

आज भारत की कहानी सिर्फ Economic Progress की कहानी नहीं है। सिर्फ यहाँ अटक नहीं जाती है। ये Social Transformation की भी कहानी है।

पिछले 12 साल में देश में 25 करोड़ लोग गरीबी से बाहर निकले हैं। यानि एक ऐसी प्रगति जिसका लाभ समाज के अंतिम व्यक्ति तक पहुंच रहा है। फ्रांस में जितने घर हैं, उससे भी अधिक पक्के घर बीते 12 वर्ष में हमने जरूरतमंदों के लिए बनाए हैं।

अब हर परिवार के पास, गरीब से गरीब क्यों न हो, Bank Account है। Financial Inclusion एक सरकारी कार्यक्रम नहीं, बल्कि सामाजिक परिवर्तन का अभियान बना है।

साथियों,

इन 12 वर्षों की उपलब्धियों में, एक उपलब्धि ऐसी भी है जिसे किसी आंकड़े से, या अंकों से, नहीं मापा जा सकता। वह है 140 करोड़ भारतीयों का आत्मविश्वास।

आज का भारत और आज के भारत का युवा बहुत बड़े सपने देख रहा है। भारत का किसान नई संभावनाओं के साथ आगे बढ़ रहा है। भारत की महिलाएं नए नेतृत्व का परिचय दे रही हैं। इसलिए ये सिर्फ Achievements के 12 साल नहीं हैं, ये भारत की एस्पिरेशन्स को नई बुलंदी देने का कालखंड रहा है।

साथियों,

एक समय था जब दूर-दराज के गांवों तक आधुनिक सुविधाएं पहुंचाना वाकई बहुत मुश्किल भरा था। आज उन्हीं गांवों में बिजली भी है, इंटरनेट भी है, और डिजिटल सेवाओं की पूरी दुनिया भी है। आज एक क्लिक पर, कभी भी, कहीं भी बैंकिंग सेवाएं उपलब्ध हैं।

आज मोबाइल फोन, भारत के नागरिकों को अनेक सुविधाओं से कनेक्ट कर रहा है। हमारे किसान, हमारे मछुआरे, हमारे dairy farmers, हमारी महिलाएं, हमारे स्टूडेंट्स, सभी टेक्नोलॉजी के माध्यम से सशक्त हो रहे हैं, और अपने लिए नए अवसर बना रहे हैं।

साथियों,

आपने 125 करोड़ से अधिक Aadhaar IDs के बारे में सुना है। लेकिन आज भारत सिर्फ पहचान को डिजिटल नहीं बना रहा। आज करीब 90 करोड़ भारतीयों की Unique Digital Health IDs बनाई जा चुकी हैं। जिससे मेडिकल रिकॉर्ड सुरक्षित और accessible बन गए हैं। इससे हेल्थकेयर डिलीवरी और अधिक आसान और efficient हो रही है।

साथियों,

इन उपलब्धियों की सबसे बड़ी विशेषता यह है कि इनमें से अधिकांश चीजें कुछ वर्ष पहले तक कल्पना जैसी लगती थीं। कौन सोच सकता था कि गांव-गांव तक हाई-स्पीड इंटरनेट पहुंचेगा ? कौन सोच सकता था कि दूर-सुदूर के गांवों में भी QR code जीवन का हिस्सा बन जायेगा ? गांव में कोई बहन, ड्रोन से खेती करने में मदद करेगी, ये भी असंभव लगता था।

लेकिन आज यह सब, भारत के करोड़ों लोगों के जीवन का सामान्य हिस्सा बनता जा रहा है। और आपको गर्व होगा साथियों, यही नए भारत की पहचान है।

जो कभी सपना था, वह आज सच्चाई है। जो कभी नामुमकिन लगता था, वो आज मुमकिन हुआ है, औऱ ये करने के पीछे सबसे बड़ी ताकत क्या है? किसकी वजह से ये सब संभव हुआ है? यह मोदी के कारण नहीं, वो ताकत है- भारत का लोकतंत्र, भारत की डेमोक्रेसी। इस डेमोक्रेसी में सबका साथ है, सबका विकास है।

साथियों,

आज से 50 या 100 साल बाद जब भारत के इस कालखंड की समीक्षा होगी, तो ये बात उभरकर सामने आएगी कि इस कालखंड को भारत की Aspirations ने ड्राइव किया। यह भारत के एस्पिरेशन्स का नया युग है।

जहां बिजली पहुंची है, वहां लोग सिर्फ बिजली नहीं चाहते, वे Smart Living चाहते हैं। जहां ट्रेन पहुंची है, वहां लोग High-Speed Connectivity चाहते हैं। जहां हाईवे बने हैं, वहां लोग World-Class Expressways चाहते हैं। जहां इंटरनेट पहुंचा है, वहां लोग AI और Digital Innovation में नेतृत्व चाहते हैं।

यानि आज भारत के लोग अपने जीवन को भी Next Level पर ले जाना चाहते हैं, और भारत को भी Next Level पर ले जाना उनका मकसद है, उनका संकल्प है, उनके सपने है।

और साथियों,

यही Aspirations आज भारत की विकास यात्रा की सबसे बड़ी शक्ति हैं। मैं आपको भारत की Space Journey का उदाहरण दूंगा।

भारत ने चंद्रयान को चंद्रमा के South Pole पर उतारा। दुनिया ने इसे एक बहुत बड़ी उपलब्धि माना। लेकिन भारत इसे अपनी मंजिल मानकर रुका नहीं। आज देश गगनयान की तैयारी कर रहा है। भारत अंतरिक्ष में अपना Space Station बनाने की दिशा में आगे बढ़ रहा है।

हमारे Space Startups Global Space Economy में अपनी जगह बनाने के लिए पुरजोश काम कर रहे हैं, आगे बढ़ रहे हैं।

साथियों,

Green Energy के क्षेत्र में भी भारत की यही एस्पिरेशंस दिखाई देती है। Solar Power में भारत की उपलब्धियों की दुनिया भर में लगातार चर्चा हो रही हैं। लेकिन भारत अगली छलांग की तैयारी कर रहा है।

Green Hydrogen में बड़े निवेश हो रहे हैं। Advanced Nuclear Energy पर तेजी से काम हो रहा है। आपने भारत के Fast Breeder nuclear Reactor से जुड़ी प्रोग्रेस के बारे में भी सुना ज़रूर होगा। ये भारत के न्यूक्लियर एनर्जी लैंडस्केप में क्रांतिकारी परिवर्तन करने का बहुत बड़ा अचीवमेंट हमारे सीसेन्टिस्टों ने किया है।

साथियों,

आज का भारत भविष्य का पूरा Ecosystem बना रहा है। भारत एक साथ हर उस क्षेत्र में निवेश कर रहा है, जो आने वाले दशकों की दिशा तय करेगा।

अभी आपने कुछ दिन पहले ही देखा है नीस में भारत इनोवेट्स का एक आयोजन किया। ये इवेंट भारत के डीप टेक सामर्थ्य को दुनिया तक पहुंचाने का एक और माध्यम था। इसमें भारत के 120 Deep-Tech Startups उपस्थित थे। Bharat Innovates में करीब एक हजार चार सौ B2B Meetings हुईं है। कई Startups के लिए Investment Commitments आगे बढ़ीं, Commercial Orders के लिए रास्ते खुले। French और European Universities तथा Incubators के साथ Engagements बढ़ रही हैं।

Student Exchanges, Joint Research, और Innovation Support के नए रास्ते बने। इसलिए Bharat Innovates सिर्फ एक Summit नहीं रहा। यह Innovation Diplomacy का एक नया मॉडल बना है।

और आज ही पेरिस में VivaTech इवेंट के जरिए, इस यात्रा को हमने और आगे बढ़ाया। नीस में हमने Ideas को Capital से जोड़ा और पेरिस में Indian Innovation को Global Scale से जोड़ा। आज दुनिया देख रही है भारत केवल भविष्य के लिए तैयार नहीं हो रहा है। भारत भविष्य को आकार दे रहा है।

साथियों,

एक समय था, जब देशों के बीच रिश्ते केवल व्यापार से तय होते थे। आज व्यापार के साथ-साथ Trust यानि भरोसा भी उतना ही महत्वपूर्ण हो गया है।

हर देश Reliable Supply Chains चाहता है। हर देश Stable Partnerships चाहता है। हर देश ऐसे साथियों की तलाश में है, जिन पर लंबे समय तक भरोसा किया जा सके। और ऐसे समय में, भारत विश्व में एक Trusted Partner के रूप में उभर रहा है।

एवियां में G7 बैठक के दौरान मैंने trust based partnerships बनाने पर ज़ोर दिया। ग्लोबल साउथ के देशों के साथ equal पार्टनर्स के रूप में आगे बढ़ने का आह्वान किया। भारत का G7 समिट में संदेश था Global Governance तभी प्रभावी होगी जब वह Inclusive होगी। Global Growth तभी Sustainable होगी जब वह शेयर्ड होगी। और Global Technology तभी मानवता के लिए उपयोगी होगी जब वह Trusted होगी।

साथियों,

भारत और दुनिया के बीच व्यापारिक रिश्तों में नई ऊर्जा नज़र आ रही है। फ्रांस के साथ भारत का ट्रेड लगतार बढ़ रहा है। पिछले कुछ वर्षों में भारत ने दुनिया के अनेक देशों के साथ Free Trade Agreements किए हैं। यूरोपियन यूनियन हो, यूनाइटेड किंगडम हो दुनिया के हर देश, हर रीजन के साथ भारत समझौते कर रहा है।

अगले महीने से भारत और UK के बीच ट्रेड एग्रीमेंट भी लागू हो जाएगा। यह एग्रीमेंट भारत के farmers, workers और innovators को अनेक नए अवसर प्रदान करेगा।

साथियों,

आज दुनिया Uncertainty और Disruption के दौर से गुजर रही है। ऐसे समय में भारत और फ्रांस की साझेदारी विश्वास, स्थिरता और सहयोग का एक मजबूत स्तंभ बन रहा है।

इस वर्ष हमने भारत और फ्रांस के संबंधों को Special Global Strategic Partnership का दर्जा दिया था। नीस में मेरे मित्र President Macron और मैंने हमारे संबंधों को force for global good बनाने पर चर्चा की। Defence से लेकर space और नुक्लियर तक AI और क्रिटीकल मिनरल्स से लेकर high speed railway तक, हर क्षेत्र में हम मिलकर आगे बढ़ेंगे।

साथियों,

Solar energy हो, या AI के क्षेत्र में सहयोग हो, भारत और फ्रांस मिलकर ऐसे समाधान विकसित कर रहे हैं जो पूरी मानवता के हित में हैं। पिछले वर्ष पेरिस में और इस वर्ष दिल्ली में हमने AI Summit को Co-chair किया।

अब हम साथ मिलकर अगले वर्ष “तृष्णा” satellite को लॉन्च करने जा रहें हैं। यह “तृष्णा” satellite जो विश्व में फूड और वाटर सिक्युरिटी सुनिश्चित करने में योगदान देगा।

और साथियों,

यह सभी गवर्नमेंट टू गवर्नमेंट पहलो में आप सभी का योगदान बहुत महत्वपूर्ण है। ये आप हैं जो भारत और यूरोप के बीच सबसे मजबूत सेतु हैं। आप दोनों समाजों को समझते हैं। दोनों बाजारों को समझते हैं। आने वाले समय में Talent, Trade, Technology, Tourism और Investment के नए अवसरों को आगे बढ़ाने में आपकी भूमिका लगातार बढ़ने वाली हैं।

साथियों,

भारत और फ्रांस के रिश्तों को साझा इतिहास, साझा मूल्यों और साझा विश्वास ने आगे बढ़ाया है। विश्व युद्धों के दौरान फ्रांस की धरती पर बलिदान देने वाले भारतीय सैनिकों की स्मृतियां आज भी हमें जोड़ती हैं।

मुझे पहले नव शापेल में श्रद्धांजलि देने का अवसर मिला, पिछले वर्ष प्रेसिडेंट मैक्रों के साथ मार्सेय के वॉर मेमोरियल जाने का अवसर भी मिला। ये हमारी साझा विरासत है।

फ्रांस, भारतीयों के योगदान को संजोता भी है और सराहता भी है। भारतीय मूल की नूर इनायत खान हों, जिन्होंने फ्रांस की Resistance के लिए अपना जीवन बलिदान किया, या महाराजा रणजीत सिंह के साथ काम करने वाले जनरल जां फ्रांस्वा अलार हों ये सभी भारत और फ्रांस की साझा विरासत के प्रतीक हैं।

भारत के राज्य पुडुचेरी में भी फ्रेंच विरासत की झलक दिखाई देती है। वहां का Architecture, वहां की कला-संस्कृति और खान-पान सभी में हमारे संबंधों की महेक है।

साथियों,

इस समय फ्रांस समेत पूरी दुनिया में International Yoga Day की तैयारी भी चल रही है। इस अवसर पर मैं, फ्रांस में योग को आगे बढ़ाने वाले श्रीमान महेश घाट्राड्याल जी को भी आदरपूर्वक श्रद्धांजलि देता हूं। मैं पद्म पुरस्कार से सम्मानित, शार्लोत शोपां जी को भी प्रणाम करता हूं। जिन्होंने सौ वर्ष की आयु में भी, योग के माध्यम से फ़्रांस को भारत की विरासत से जोड़ा है। उनका जीवन यह सिद्ध करता है: Yoga does not add years to life, it adds life to years.

साथियों,

मैं फ्रेद नेग्री जी को भी आदरपूर्वक श्रद्धापूर्वक याद करता हूं। भारतीय विरासत को संरक्षित करने में उनका योगदान अतुल्य रहा है।

साथियों,

भारत और फ्रांस को कनेक्ट करने वाली एक और चीज है, और वो है फुटबॉल। इस वक्त यहां फुटबॉल फीवर पूरे जोर पर है। फ्रांस में इसकी दीवानगी, चप्पे-चप्पे पर दिखती है। लेकिन भारत में भी फुटबॉल का क्रेज़ सिर चढ़कर बोलता है।

खासतौर पर फ्रांस की टीम के फैन्स भारत में बहुत अधिक हैं। फ़्रांस ने इस वर्ल्ड कप की शुरुआत एक जोरदार जीत से शुरू की है। मैं फ्रांस की टीम को बहुत-बहुत शुभकामनाएं देता हूं।

साथियों,

जाने से पहले, आप सभी के लिए कुछ और अच्छी खबरें भी लेकर के आया हूँ। वो आपके लिए हैं। पिछले वर्ष, मार्सेय में कॉन्सुलेट खोला गया, इससे काफी अधिक सुविधा मिल रही है। कुछ हफ्ते पहले, Indian Nationals के लिए French Airports पर Visa-free Transit की व्यवस्था शुरू हो गई है।

Students और Professionals की Mobility बढ़ाना हो, या Educational Qualifications की Mutual Recognition की बात हो, या फिर French Universities के भारत में Campus खोलना हो, इन सभी पर हम मिलकर आगे बढ़ रहें हैं।

अब फ्रांस में UPI के उपयोग का दायरा भी और बढ़ने जा रहा है। यानि भारत-फ्रांस कनेक्ट भी Instant और आपसी Payment भी Instant!

साथियों,

इन सभी पहलों से, हम भारत और फ़्रांस को और करीब ला रहें हैं। और मैं फिर कहूंगा इस साझेदारी की नींव, इस रिश्ते की असली ताकत आप सभी हैं। आप सब मेरे देशवासी हैं।

आज जब भारत तेज़ी से विकसित भारत के लक्ष्य की ओर बढ़ रहा है, तो मैं आप सभी से भारत के साथ और गहराई से जुडने का आग्रह करूंगा। इससे भारत की विकास यात्रा को नई शक्ति मिलेगी, और आपको अपनी पुरखों की धरती की सेवा करने का अवसर भी मिलेगा।

इन्हीं शब्दों के साथ आप सभी के प्रेम आपके उत्साह और इस आत्मीय स्वागत के लिए मैं एक बार फिर आप सभी का आभार व्यक्त करता हूं।

भारत माता की जय!

बहुत बहुत धन्यवाद।