Releases commemorative stamp in honor of Late Shri Arvind Bhai Mafatlal
“Coming to Chitrakoot is a matter of immense happiness for me”
“Glory and importance of Chitrakoot remains eternal by the work of saints”
“Our nation is the land of several greats, who transcend their individual selves and remain committed to the greater good”
“Sacrifice is the most effective way to conserve one’s success or wealth”
“As I came to know Arvind Bhai’s work and personality I developed an emotional connection for his mission”
“Today, the country is undertaking holistic initiatives for the betterment of tribal communities”

ଜୟ ଗୁରୁଦେବ !

ମଧ୍ୟପ୍ରଦେଶର ରାଜ୍ୟପାଳ ଶ୍ରୀ ମଙ୍ଗୁଭାଇ ପଟେଲ, ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ ଭାଇ ଶିବରାଜ ଜୀ, ସଦଗୁରୁ ସେବା ସଂଘ ଟ୍ରଷ୍ଟର ସମସ୍ତ ସଦସ୍ୟଗଣ, ମହିଳା ଏବଂ ଭଦ୍ରଲୋକମାନେ!

ଆଜି ପୁଣି ଥରେ ଚିତ୍ରକୁଟର ଏହି ପବିତ୍ର ଭୂମିକୁ ଦର୍ଶନ କରିବାର ସୁଯୋଗ ମିଳିଛି । ଏହା ହେଉଛି ସେହି ଅଲୌକିକ କ୍ଷେତ୍ର,  ଯାହା ବିଷୟରେ ଆମ ସନ୍ଥମାନେ କହିଛନ୍ତି – ଚିତ୍ରକୁଟ ସବୁ ଦିନ ବସତ ଭଗବାନ ସିଆ ଲଖନଙ୍କ ସମେତ ପ୍ରଭୁ ଅର୍ଥାତ୍ ଭଗବାନ ଶ୍ରୀରାମ ଚିତ୍ରକୂଟରେ ମାତା ସୀତା ଏବଂ ଲକ୍ଷ୍ମଣ ଜୀଙ୍କ ନିତ୍ୟ ନିବାସ କରୁଛନ୍ତି। ଏଠାକୁ ଆସିବା ପୂର୍ବରୁ ବର୍ତ୍ତମାନ ମୁଁ ଶ୍ରୀ ରଘୁବୀର ମନ୍ଦିର ଏବଂ ଶ୍ରୀରାମ ଜାନକୀ ମନ୍ଦିର ପରିଦର୍ଶନ କରିବାର ସୌଭାଗ୍ୟ ପାଇଥିଲି ଏବଂ ହେଲିକପ୍ଟର ଯୋଗେ କାମଦଗିରି ପର୍ବତକୁ ପ୍ରଣାମ ମଧ୍ୟ କରିଲି । ମୁଁ ପୁଜ୍ୟ ରଣଛୋଡଦାସଜୀ ଏବଂ ଅରବିନ୍ଦ ଭାଇଙ୍କ ସମାଧିରେ ପୁଷ୍ପମାଲ୍ୟ ଅର୍ପଣ କରିବାକୁ ଯାଇଥିଲି। ଭଗବାନ ଶ୍ରୀରାମ ଜାନକୀଙ୍କ ଦର୍ଶନ, ସାଧୁସନ୍ଥଙ୍କ ମାର୍ଗଦର୍ଶନ ଏବଂ ସଂସ୍କୃତ ମହାବିଦ୍ୟାଳୟର ଛାତ୍ରଛାତ୍ରୀଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ବେଦମନ୍ତ୍ରର ଚମତ୍କାର ଗାୟନ ଏହି ଅନୁଭାବକୁ ଏହି ଅନୁଭୁତିକୁ କଥାରେ ପ୍ରକାଶ କରିବା କଷ୍ଟକର । ଆଜି ମାନବ ସେବାର ମହାନ ଯଜ୍ଞରେ ସାମିଲ ହୋଇଥିବାରୁ ଶ୍ରୀ ସଦଗୁରୁ ସେବା ସଂଘକୁ ମୁଁ କୃତଜ୍ଞତା ଜଣାଉଛି ଏବଂ ଏଥିପାଇଁ ସମସ୍ତ ପୀଡିତ, ଶୋଷିତ, ଗରିବ ଓ ଆଦିବାସୀମାନଙ୍କ ତରଫରୁ କୃତଜ୍ଞତା ଜଣାଉଛି । ଆଜି ଉଦ୍ ଘାଟିତ ହୋଇଥିବା ଜାନକୀକୁଣ୍ଡ ଚିକିତ୍ସାଳୟର ନୂଆ ଶାଖା ଲକ୍ଷ ଲକ୍ଷ ରୋଗୀଙ୍କୁ ନୂଆ ଜୀବନ ଦେବ ବୋଲି ମୋର ବିଶ୍ୱାସ ରହିଛି। ଆଗାମୀ ଦିନରେ ସଦଗୁରୁ ମେଡିସିଟିରେ ଗରିବଙ୍କ ସେବା କରିବାର ଏହି ରୀତିନୀତିକୁ ନୂଆ ରୂପ ଦିଆଯିବ । ଏହି ଅବସରରେ ଆଜି ଅରବିନ୍ଦ ଭାଇଙ୍କ ସ୍ମୃତିରେ ଭାରତ ସରକାର ଏକ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ଟିକଟ ମଧ୍ୟ ଉନ୍ମୋଚନ କରିଛନ୍ତି । ଏହି ମୁହୂର୍ତ୍ତ ଆମ ସମସ୍ତଙ୍କ ପାଇଁ ଗର୍ବ ଏବଂ ସନ୍ତୋଷର ମୁହୂର୍ତ୍ତ ଅଟେ, ଏଥିପାଇଁ ମୁଁ ଆପଣ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଅଭିନନ୍ଦନ ଜଣାଉଛି ।

 

ସାଥିମାନେ,

ଜଣେ ବ୍ୟକ୍ତି ନିଜ ଜୀବନକାଳରେ କରିଥିବା ଭଲ କାମକୁ ପ୍ରଶଂସା କରାଯାଏ ।  ସମକାଳୀନ ଲୋକମାନେ ମଧ୍ୟ ପ୍ରଶଂସା କରିଥାନ୍ତି  କିନ୍ତୁ, ଯେତେବେଳେ ସାଧନା ଅସାଧାରଣ ହୋଇଥାଏ, ସେତେବେଳେ ଜୀବନ ପରେ ମଧ୍ୟ କାର୍ଯ୍ୟଗୁଡିକ ବିସ୍ତାର  ହୋଇଯାଇଥାଏ।  ମୋତେ ଖୁସି ଲାଗୁଛି ଯେ, ଅରବିନ୍ଦ ଭାଇଙ୍କ ପରିବାରତା ତାଙ୍କ ପରମାର୍ଥିକ ପୁଞ୍ଜିକୁ ଲଗାତର ସମୃଦ୍ଧ କରିବାରେ ଲାଗିଛନ୍ତି । ବିଶେଷକରି ଭାଇ 'ବିଶାଦ' ଭଉଣୀ 'ରୂପାଲ' ଯେଉଁଭଳି ତାଙ୍କର’ ସେବା ଅନୁଷ୍ଠାନକୁ ନୂତନ ଶକ୍ତି  ସହିତ ନୂତନ ଉଚ୍ଚତା ଆଣି ଦେଉଛନ୍ତି, ମୁଁ ତାଙ୍କ ପରିବାରର ସମସ୍ତ ସଦସ୍ୟଙ୍କୁ ବିଶେଷ ଭାବରେ ଧନ୍ୟବାଦ ଜଣାଉଛି। ଏବେ ଅରବିନ୍ଦ ଭାଇ ଜଣେ ଶିଳ୍ପଦ୍ୟୋଗୀ ଥିଲେ। ମୁମ୍ବାଇ ହେଉ କି ଗୁଜରାଟ, ଯଦି ସେମାନେ ଶିଳ୍ପ କର୍ପୋରେଟ୍ ଜଗତରେ ବହୁ ପ୍ରତିଭା, ପ୍ରତିଷ୍ଠା ଓ ଖ୍ୟାତି ଚାହୁଁଥାନ୍ତେ, ତେବେ ସେମାନେ ମୁମ୍ବାଇରେ ଏହି ଜନ୍ମ ଶତବାର୍ଷିକୀ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ ଆୟୋଜନ କରିପାରିଥାନ୍ତେ। କିନ୍ତୁ ସଦଗୁରୁଙ୍କ ପ୍ରତି ସମର୍ପଣ ଉପରେ ନଜର ପକାନ୍ତୁ ସେ ଯେମିତି ଅରବିନ୍ଦ ଭାଇ ଯେପରି ଏଠାରେ ନିଜ ଜୀବନ ବଳିଦାନ ଦେଇଥିଲେ, ସେହିଭଳି ଶତାବ୍ଦୀ ପାଇଁ ଏହି ସ୍ଥାନକୁ ମଧ୍ୟ ଚୟନ କରାଯାଇଥିଲା ଏବଂ ଏଥିପାଇଁ ରୀତିନୀତି, ଚିନ୍ତାଧାରା ଏବଂ ସମର୍ପଣ ରହିଛି। ତା'ପରେ ଏହା ହୋଇଥାଏ। ଆମକୁ ଆଶୀର୍ବାଦ ଦେବା ପାଇଁ ଶ୍ରଦ୍ଧାଳୁ ସନ୍ଥମାନେ ବହୁ ସଂଖ୍ୟାରେ ଏଠାକୁ ଆସିଛନ୍ତି। ଅନେକ ପରିବାର ମଧ୍ୟ ଏଠାରେ ବସିଛନ୍ତି। ଚିତ୍ରକୁଟ ବିଷୟରେ କୁହାଯାଇଛି ଯେ  କାମାଦ ଭେ ଗିରି ରାମ ପ୍ରସାଦଙ୍କ ଅବଲୋକନ ଅପହରଣ ବିଷାଦ।   ଅର୍ଥାତ୍ ଭଗବାନ ରାମଙ୍କ ଆଶୀର୍ବାଦରେ ଚିତ୍ରକୁଟ, କାମଦଗିରିର ପର୍ବତ ସବୁ କଷ୍ଟ ଓ ସମସ୍ୟାକୁ ହରଣ କରିବାକୁ ଯାଉଛନ୍ତି । ଚିତ୍ରକୁଟର ଏହି ମହିମା କେବଳ ଏଠାକାର ସାଧୁ ସନ୍ଥମାନଙ୍କ ମାଧ୍ୟମରେ ହିଁ ଅକ୍ଷୁର୍ଣ୍ଣ ରହିଥାଏ । ଆଉ ପୂଜ୍ୟ ଶ୍ରୀ ରଣଛୋଡ ଦାସ ଜୀ ମଧ୍ୟ ସେଭଳି ଜଣେ ମହାନ ସନ୍ଥ ଥିଲେ । ତାଙ୍କର ନିଃସ୍ୱାର୍ଥପର କର୍ମ ଯୋଗ ସବୁବେଳେ ମୋ ଭଳି ଲକ୍ଷ ଲକ୍ଷ ଲୋକଙ୍କୁ ପ୍ରେରଣା ଦେଇଛନ୍ତି। ଏବଂ ଯେମିତି ସମସ୍ତେ ଉଲ୍ଲେଖ କରିଛନ୍ତି ଯେ, ସେମାନଙ୍କର ଲକ୍ଷ୍ୟ ଏବଂ ସରଳ ଶବ୍ଦରେ ଭୋକିଲାଙ୍କୁ ଖାଦ୍ୟ, ଅଣପୋଷାକ ପିନ୍ଧିଥିବା ଲୋକଙ୍କୁ ପୋଷାକ, ଦୃଷ୍ଟିହୀନଙ୍କୁ ଦୃଷ୍ଟି ଦେବା । ଏହି ସେବା ମନ୍ତ୍ରକୁ ନେଇ ପୂଜ୍ୟ ଗୁରୁଦେବ ପ୍ରଥମେ ୧୯୪୫ ମସିହାରେ ଚିତ୍ରକୁଟ ଆସିଥିଲେ ଏବଂ ୧୯୫୦ ମସିହାରେ ସେ ଏଠାରେ ପ୍ରଥମ ନେତ୍ର ଯଜ୍ଞର ଆୟୋଜନ କରିଥିଲେ । ଶତାଧିକ ରୋଗୀଙ୍କ ଅସ୍ତ୍ରୋପଚାର ହୋଇଥିଲା, ସେମାନଙ୍କୁ ନୂଆ ଆଲୋକ ମିଳିଥିଲା।

ଆଜିର ସମୟରେ ଏହି କଥା ସ୍ୱାଭାବିକ ଲାଗୁଥିବ । କିନ୍ତୁ, ୭ ଦଶନ୍ଧି ପୂର୍ବେ ଏହି ସ୍ଥାନଟି ପ୍ରାୟ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ଜଙ୍ଗଲ ଘେରରେ ରହିଥିଲା । ରାସ୍ତା ନ ଥିଲା, ବିଜୁଳି ନ ଥିଲା, ଆବଶ୍ୟକ ସମ୍ବଳ ନ ଥିଲା। ସେତେବେଳେ ଏହି ଜଙ୍ଗଲ ଅଞ୍ଚଳରେ ଏତେ ବଡ଼ ବଡ ସଂକଳ୍ପ ନେବା ପାଇଁ ସାହସର ଆବଶ୍ୟକତା ଥିଲା, କେତେ ସାହସ, କେତେ ଆତ୍ମବିଶ୍ୱାସ ଓ ସେବାର ଶୀର୍ଷରେ କ'ଣ ସମ୍ଭବ ହୋଇପାରିବ । କିନ୍ତୁ ଯେଉଁଠାରେ ପୂଜ୍ୟ ରଣଛୋଡ ଦାସଜୀଙ୍କ ଭଳି ସନ୍ଥଙ୍କ ସାଧନା ରହିଥାଏ,  ସେଠାରେ କେବଳ ସଫଳତା ପାଇଁ ସଂକଳ୍ପ ସୃଷ୍ଟି କରାଯାଏ। ଆଜି ଆମେ ଏହି ଜମିରେ ଯେଉଁସବୁ ବଡ଼ ବଡ଼ ସେବା ପ୍ରକଳ୍ପ ଦେଖୁଛୁ, ତାହା ସେହି ଋଷିଙ୍କ ସଂକଳ୍ପର ଫଳ। ସେ ଏଠାରେ ଶ୍ରୀରାମ ସଂସ୍କୃତ ବିଦ୍ୟାଳୟ ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରିଥିଲେ। ଏହାର କିଛି ବର୍ଷ ପରେ ଶ୍ରୀ ସଦଗୁରୁ ସେବା ସଂଘ ଟ୍ରଷ୍ଟ ଗଠନ ହୋଇଥିଲା। ଯେଉଁଠି ବିପର୍ଯ୍ୟୟ ହେଉଥିଲା, ପୁଜ୍ୟ ଗୁରୁଦେବ  ତାଙ୍କ ସାମ୍ନାରେ ଢାଲ ଭଳି ଠିଆ ହେଉଥିଲେ। ଭୂକମ୍ପ ହେଉ, ବନ୍ୟା ହେଉ, ମରୁଡ଼ି ପ୍ରଭାବିତ ଅଞ୍ଚଳ ହେଉ, ତାଙ୍କ ପ୍ରୟାସ ଯୋଗୁଁ ଅନେକ ଗରିବ ଲୋକ ନୂଆ ଜୀବନ ପାଇଛନ୍ତି। ଏହା ହେଉଛି ଆମ ଦେଶର ବିଶେଷତା, ଯେ ଯେଉଁମାନେ ନିଜଠାରୁ ଉପରକୁ ଉଠି ସମାଜ ପାଇଁ ସମର୍ପିତ ହେଉଥିବା ମହାତ୍ମାମାନଙ୍କୁ ଜନ୍ମ  ଦେଇଥାଏ।

ମୋ ପରିବାର ସଦସ୍ୟଗଣ,

ସାଧୁସନ୍ଥ ମାନଙ୍କର ସ୍ୱଭାବ ହେଉଛି ଯିଏ ନିଜର ସଙ୍ଗତ ଜାଣିଥାଏ, ତାଙ୍କର ମାର୍ଗଦର୍ଶନ ପାଇଥାନ୍ତି, ସେ ନିଜେ ସାଧୁ ହୋଇଯାଇ ଥାଏ। ଅରବିନ୍ଦ ଭାଇଙ୍କ ସାରା ଜୀବନ ଏହାର ସବୁଠାରୁ ବଡ ଉଦାହରଣ ଅଟେ । ଅରବିନ୍ଦ ଅତି ସାଧାରଣ ବେଶ ପୋଷାକ ପିନ୍ଧି ସ୍ୱାଭାବିକ ଜୀବନ ବିତାଉଥିଲେ । ସେ ଜଣେ ସାଧାରଣ ମଣିଷ ପରି ଦେଖାଯାଉଥିଲେ, କିନ୍ତୁ ଭିତରୁ ତାଙ୍କ ଜୀବନ ତପସ୍ୟାରତ ପରି ସନ୍ଥ ଥିଲା । ପୂଜ୍ୟ ରଣଛୋଡ ଦାସ ଜୀ ଅରବିନ୍ଦ ଭାଇଙ୍କୁ ବିହାରରେ ଆସିଥିବା ଭୀଷଣ ଦୁର୍ଭିକ୍ଷ ସମୟରେ ଭେଟିଥିଲେ । ସାଧୁଙ୍କ ସଂକଳ୍ପ ଓ ସେବାର ଶକ୍ତି,  କିପରି ଏହି ସଙ୍ଗମର  ସଫଳତାର ଦିଗ ଏହା ଦ୍ଵାରା ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ ହୋଇଛି  ଆମ ସାମ୍ନାରେ ରହିଛି।

ଆଜି ଆମେ ଅରବିନ୍ଦ ଭାଇଙ୍କ ଜନ୍ମଶତବାର୍ଷିକୀ ପାଳନ କରୁଥିବା ବେଳେ ତାଙ୍କ ପ୍ରେରଣାକୁ ଗ୍ରହଣ କରିବା ଜରୁରୀ। ସେ ଯାହା ବି ଦାୟିତ୍ୱ ନେଇଥିଲେ, ତାହାକୁ ଶତ ପ୍ରତିଶତ ନିଷ୍ଠାର ସହ ପାଳନ କରିଥିଲେ। ସେ ଏତେ ବଡ଼ ଶିଳ୍ପ ସାମ୍ରାଜ୍ୟ ଗଠନ କରିଥିଲେ। ମଫତଲାଲ ଗ୍ରୁପ୍ କୁ ଏକ ନୂଆ ଉଚ୍ଚତା ଦେଇଥିଲେ। ଅରବିନ୍ଦ ଭାଇ ହିଁ ଦେଶର ପ୍ରଥମ ପେଟ୍ରୋକେମିକାଲ କମ୍ପ୍ଲେକ୍ସ ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରିଥିଲେ। ଆଜିଦେଶର ଅର୍ଥନୀତି ଓ ସାଧାରଣ ଲୋକଙ୍କ ଜୀବନରେ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଭୂମିକା ନିର୍ବାହ କରୁଥିବା ଅନେକ କଂପାନିର ମୂଳଦୁଆ ହେଉଛି ସେମାନଙ୍କର ଦୂରଦୃଷ୍ଟି, ଚିନ୍ତାଧାରା, କଠିନ ପରିଶ୍ରମ। ଏପରିକିକୃଷି କ୍ଷେତ୍ରରେ ମଧ୍ୟ ତାଙ୍କର ଏହି କାର୍ଯ୍ୟକୁ ଖୁବ୍ ପ୍ରଶଂସା କରାଯାଉଛି। ଇଣ୍ଡିଆନ୍ ଆଗ୍ରୋ ଇଣ୍ଡଷ୍ଟ୍ରିଜ୍ ଫାଉଣ୍ଡେସନର ସଭାପତି ଭାବରେ ତାଙ୍କର କାର୍ଯ୍ୟ ଆଜି ବି ଲୋକମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସ୍ମରଣୀୟ । ଭାରତରେ ବୟନଶିଳ୍ପ ଭଳି ପାରମ୍ପରିକ ଶିଳ୍ପର ଗୌରବ ଫେରାଇ ଆଣିବାରେ ମଧ୍ୟ ତାଙ୍କର ବଡ଼ ଭୂମିକା ଥିଲା। ସେ ଦେଶର ବଡ଼ ବଡ଼ ବ୍ୟାଙ୍କ ଏବଂ ବଡ଼ ଅନୁଷ୍ଠାନର ନେତୃତ୍ୱ ମଧ୍ୟ ନେଇଥିଲେ। ତାଙ୍କର ପରିଶ୍ରମ, କଠିନ ପରିଶ୍ରମ ଓ ପ୍ରତିଭା ଶିଳ୍ପ ଜଗତ ତଥା ସମାଜରେ ଏକ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ଛାପ ଛାଡିଯାଇଛି । ଅରବିନ୍ଦ ଭାଇଦେଶରେ ଓ ବିଶ୍ୱରେ ଅନେକ ବଡ ବଡ ପୁରସ୍କାର ଓ ସମ୍ମାନ ପାଇଛନ୍ତି । ଲାୟନ୍ସ ହ୍ୟୁମାନିଟେରିଆନ୍ ଆୱାର୍ଡ, ସିଟିଜେନ୍ ଅଫ୍ ବମ୍ବେ ଆୱାର୍ଡ, ଶିଳ୍ପ ଶାନ୍ତି ପାଇଁ ସାର୍ ଜାହାଙ୍ଗୀର ଗାନ୍ଧୀ ସ୍ୱର୍ଣ୍ଣ ପଦକ, ଏଭଳି ଅନେକ ସମ୍ମାନଦେଶ ପାଇଁ ଅରବିନ୍ଦ ଭାଇଙ୍କ ଅବଦାନର ପ୍ରତୀକ ଅଟେ ।

 

ମୋ ପରିବାର ସଦସ୍ୟଗଣ,

ଆମର ଏଠାରେ କୁହାଯାଇଥାଏ,  ‘ଉପର୍ଜିତାନାଂ ବିତ୍ତନାଂ ତ୍ୟାଗ ଏବଂ ହି ରକ୍ଷଣଣ’ । ଅର୍ଥାତ୍ ଆମର ସଫଳତାର

ଆମର ଅର୍ଜିତ ଅର୍ଥର ସବୁଠାରୁ ପ୍ରଭାବଶାଳୀ ସୁରକ୍ଷା ତ୍ୟାଗ ଦ୍ଵାରା ହୋଇଥାଏ ।   ଅରବିନ୍ଦ ଭାଇ ଏହି ଧାରଣାକୁ ମିଶନରେ ପରିଣତ କରି ସାରା ଜୀବନ କାମ କରିଥିଲେ । ଆଜି ଆପଣଙ୍କ ଗ୍ରୁପ୍ ମାଧ୍ୟମରେ ଶ୍ରୀ ସଦ୍ଗୁରୁ ସେବା ଟ୍ରଷ୍ଟ, ମଫତଲାଲ ଫାଉଣ୍ଡେସନ, ରଘୁବୀର ମନ୍ଦିର ଟ୍ରଷ୍ଟ, ଶ୍ରୀ ରାମଦାସ ହନୁମାନଜୀ ଟ୍ରଷ୍ଟ ଭଳି ଅନେକ ସଂଗଠନ କାର୍ଯ୍ୟ କରୁଛନ୍ତି। ଯେମିତି ଜେଜେ ଗ୍ରୁପ୍ ଅଫ୍ ହସପିଟାଲ, ଦୃଷ୍ଟିହୀନ ଲୋକମାନଙ୍କ ସଂଘ, ଚାରୁତର ଆରୋଗ୍ୟ ମଣ୍ଡଳ ଭଳି ଗୋଷ୍ଠୀ ଓ ଅନୁଷ୍ଠାନକୁ ଆଗକୁ ବଢ଼ାଉଛନ୍ତି। ଆପଣ ଦେଖନ୍ତୁ, ରଘୁବୀର ମନ୍ଦିର ଅନ୍ନକ୍ଷେତ୍ରରେ ଲକ୍ଷ ଲକ୍ଷ ଲୋକଙ୍କୁ ଅନ୍ନସେବା, ଏଠାରେ ଲକ୍ଷ ଲକ୍ଷ ସାଧୁସନ୍ଥଙ୍କୁ ମାସିକ ରାସନ କିଟ୍ ର ବ୍ୟବସ୍ଥା କରିବା, ଗୁରୁକୁଳରେ ହଜାର ହଜାର ପିଲାଙ୍କ ପାଠପଢ଼ା, ଜାନକୀକୁଣ୍ଡ ଡାକ୍ତରଖାନାରେ ଲକ୍ଷ ଲକ୍ଷ ରୋଗୀଙ୍କ ଚିକିତ୍ସା, ଏସବୁ ସାଧାରଣ ପ୍ରୟାସ ନୁହେଁ। ଏହା ନିଜେ ଭାରତର ଆତ୍ମଶକ୍ତିର ପ୍ରମାଣ, ଯାହା ଆମକୁ ନିଃସ୍ୱାର୍ଥପର କାର୍ଯ୍ୟର ଶକ୍ତି ପ୍ରଦାନ କରୁଛି, ଯାହା ସେବାକୁ ସାଧନା ମାନି ନେବା ଭାବରେ ବିବେଚନା କରେ ଏବଂ ସଫଳତାର ଅନୁପମ ଅନୁଷ୍ଠାନ କରିଥାଏ | ଆପଣଙ୍କ ଟ୍ରଷ୍ଟ ଦ୍ୱାରା ଏଠାରେ ଗ୍ରାମୀଣ ମହିଳାମାନଙ୍କୁ ଗ୍ରାମୀଣ ଶିଳ୍ପରେ ପ୍ରଶିକ୍ଷଣ ମଧ୍ୟ ପ୍ରଦାନ କରୁଛି । ଏହାମହିଳାଙ୍କ ନେତୃତ୍ବାଧୀନ ବିକାଶ ର ଦେଶର ପ୍ରୟାସକୁ ତ୍ୱରାନ୍ୱିତ କରିବାରେ ସହାୟକ ହେଉଛି । ସମ୍ବଳ ସେବା ର ଆବଶ୍ୟକତା ଅଛି, କିନ୍ତୁ ସମର୍ପଣ ତାଙ୍କର ପ୍ରାଥମିକତା । ଅରବିନ୍ଦ ଭାଇଙ୍କ ବିଷୟରେ ସବୁଠାରୁ ଖାସ କଥା ହେଲା ସେ ଅଜବ ପରିସ୍ଥିତିରେ ମଧ୍ୟ ଜମିରେ କାମ କରୁଥିଲେ । ରାଜକୋଟ୍ ହେଉ, ଅହମ୍ମଦାବାଦ, ମୁଁ ଗୁଜରାଟର କୋଣ  ଅନୁକୋଣରେ ତାଙ୍କର କାର୍ଯ୍ୟ ଦେଖିଛି। ମୋର ମନେ ଅଛି, ମୁଁ ବହୁତ ଛୋଟ ଥିଲି । ସଦଗୁରୁଜୀଙ୍କୁ ଦର୍ଶନ ରିବାର ସୌଭାଗ୍ୟ ମୋତେ ମିଳି ନଥିଲା, କିନ୍ତୁ ଅରବିନ୍ଦ ଭାଇଙ୍କ ସହ ମୋର ସମ୍ପର୍କ ଥିଲା । ଯେତେବେଳେ ମୁଁ ଅରବିନ୍ଦ ଭାଇଙ୍କୁ ପ୍ରଥମ ଥର ପାଇଁ ଭେଟିଥିଲି, ସେତେବେଳେ ଗୁଜରାଟର ସାବରକଣ୍ଟା ଜିଲ୍ଲାର ଏକ ଆଦିବାସୀ ଅଞ୍ଚଳ ଭିଲାରାରେ ଭୟଙ୍କର ଦୁର୍ଭିକ୍ଷ ହୋଇଥିଲା ଏବଂ ଆମର ମଣିକର ଜୀ ନାମକ ଜଣେ ଡାକ୍ତର ଥିଲେ, ଯିଏ ଅରବିନ୍ଦ ଭାଇଙ୍କ ସହିତ ଭଲ ଭାବରେ ପରିଚିତ ଥିଲେ । ଏବଂ ମୁଁ ସେଠାରେ ଦୁର୍ଭିକ୍ଷ ପୀଡିତଙ୍କ ସେବାରେ ସେହି ଆଦିବାସୀ ଭାଇ ଭଉଣୀମାନଙ୍କ ସେବା ପାଇଁ କାମ କରୁଥିଲି । ଏଭଳି ଖରାରେ ଅରବିନ୍ଦ ଭାଇ ସେଠାକୁ ଆସି ସାରା ଦିନ ସେଠାରେ ରହି ସେବାରେ ଭାଗ ନେବା ସହ କାମ ପାଇଁ ଯାହା ଦରକାର ତାହାର ଦାୟିତ୍ୱ ମଧ୍ୟ ନେଇଥିଲେ। ଗରିବଙ୍କ ପ୍ରତି ତାଙ୍କର କରୁଣା, କାମ ପ୍ରତି ତାଙ୍କର ଆଗ୍ରହ ମୁଁ ନିଜେ ଦେଖିଛି ଏବଂ ଅନୁଭବ କରିଛି। ଆମ ଗୁଜରାଟରେ ମଧ୍ୟ ଆଦିବାସୀ ଅଂଚଳ ଦାହୋଦରେ ଆଦିବାସୀ ସମାଜର କଲ୍ୟାଣ ପାଇଁ ଯାହା କମ କରିଛନ୍ତି ତାହାକୁ ଆଜି ମଧ୍ୟ ଲୋକେ ମନେ ପକାଉଛନ୍ତି । ଏବଂ ଆପଣ ଜାଣି ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ହେବେ, ଏପରିକି ଯେଉଁଠାରେ ଗୁଜରାଟ ଏବଂ ଅନ୍ୟ ସ୍ଥାନରେ,ଚାଷ କରାଯାଏ, ଏହାକୁ କ୍ଷେତ କୁହାଯାଏ । କିନ୍ତୁ ଦାହୋଦବାସୀ ତାଙ୍କୁ ଫୁଲବାଡ଼ି ବୋଲି ଡାକନ୍ତି। କାରଣ ସଦଗୁରୁ ଟ୍ରଷ୍ଟ ଜରିଆରେ ସେଠାକାର କୃଷକମାନଙ୍କୁ ଏକ ନୂତନ ରୂପର ଚାଷ ଶିଖାଯାଇଥିଲା, ସେମାନେ ଫୁଲ ଚାଷ ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ ଏବଂ ଫୁଲବାଡ଼ି ନାମରେ ପରିଚିତ । ଏବଂ ଆଜି ସେମାନଙ୍କର ଫୁଲ ଉତ୍ପାଦନ ମୁମ୍ବାଇକୁ ଯାଉଛି । ଏସବୁରେ ଅରବିନ୍ଦ ଭାଇଙ୍କ ଉଦ୍ୟମର ବଡ଼ ଭୂମିକା ରହିଛି। ମୁଁ ଦେଖିଲି ଯେ ସେବାପ୍ରତି ତାଙ୍କର ଏକ ଭିନ୍ନ ଆଗ୍ରହ ଥିଲା । ସେ କେବେ ଦାତା ବୋଲି କହିବାକୁ ପସନ୍ଦ କରୁନଥିଲେ କିମ୍ବା କାହା ପାଇଁ କିଛି କରୁଛନ୍ତି ବୋଲି ପ୍ରକାଶ କରିବାକୁ ମଧ୍ୟ ଦେଇନଥିଲେ । ଯଦି ଅନ୍ୟ କେହି ସେମାନଙ୍କୁ ସହଯୋଗ କରିବାକୁ ଇଚ୍ଛା ପ୍ରକାଶ କରନ୍ତି, ତେବେ ସେମାନେ କୁହନ୍ତି ଯେ ଆପଣଙ୍କୁ ପ୍ରଥମେ କାମ ଦେଖିବା ପାଇଁ ଆସିବାକୁ ପଡିବ । ଏହି ପ୍ରୋଜେକ୍ଟ ଯେତେ କଠିନ ହେଉ ନା କାହିଁକି ଆପଣଙ୍କୁ ଆସିବାକୁ ପଡିବ । ତା'ପରେ ଆପଣ ସହଯୋଗ ବିଷୟରେ ଚିନ୍ତା କରିବେ, ତା' ପୂର୍ବରୁ ନୁହେଁ। ମୁଁ ତାଙ୍କ କାର୍ଯ୍ୟ, ତାଙ୍କ ବ୍ୟକ୍ତିତ୍ୱକୁ ଯେତେ ଅଧିକ ଜାଣିଛି, ମୋତେ ତାଙ୍କ ମିଶନ ସହିତ ଏକ ଭାବନା ସଂଯୋଗ ସୃଷ୍ଟି କରିଛି। ତେଣୁ, ମୁଁ ନିଜକୁ ଜଣେ ସମର୍ଥକ, ଜଣେ ପୁରସ୍କାରଦାତା ଏବଂ ଏକ ପ୍ରକାରରେ ଏହି ସେବା ଅଭିଯାନର ଆପଣଙ୍କ ସହ ଯାତ୍ରୀ ଭାବରେ ଦେଖୁଛି |

 

ମୋ ପରିବାର ସଦସ୍ୟଗଣ,

ଚିତ୍ରକୁଟର ମାଟି ମଧ୍ୟ ଆମ ଜେଜେବାପା ଜୀ ଦେଶମୁଖଙ୍କ ମଧ୍ୟ କର୍ମକ୍ଷେତ୍ର ଥିଲା। ଅରବିନ୍ଦ ଭାଇଙ୍କ ଭଳି ଆଦିବାସୀ ସମାଜ ସେବାରେ ତାଙ୍କର ପ୍ରୟାସ ମଧ୍ୟ ଆମ ସମସ୍ତଙ୍କ ପାଇଁ ଏକ ବଡ଼ ପ୍ରେରଣା। ସେହି ଆଦର୍ଶକୁ ଅନୁସରଣ କରି ଆଜି ଦେଶ ପ୍ରଥମ ଥର ପାଇଁ ଆଦିବାସୀ ସମାଜର କଲ୍ୟାଣ ପାଇଁ ଏତେ ବ୍ୟାପକ ପ୍ରୟାସ କରୁଛି। ଭଗବାନ ବିର୍ସା ମୁଣ୍ଡାଙ୍କ ଜୟନ୍ତୀ ଅବସରରେ ଦେଶ ଆଦିବାସୀ ଗୌରବ ଦିବସର ପରମ୍ପରା ଆରମ୍ଭ କରିଛି। ଆଦିବାସୀ ସମାଜର ଅବଦାନ ଓ ସେମାନଙ୍କ ଐତିହ୍ୟକୁ ଗୌରବନ ଆଣିଦେବା ପାଇଁ ସାରା ଦେଶରେ ଆଦିବାସୀ ସଂଗ୍ରହାଳୟ ନିର୍ମାଣ କରାଯାଉଛି। ଆଦିବାସୀ ପିଲାମାନେ ଯେପରି ଉତ୍ତମ ଶିକ୍ଷା ପାଇପାରିବେ ଏବଂ ଦେଶର ବିକାଶରେ ଯୋଗଦାନ କରିବେ ସେଥିପାଇଁ ଏକଲବ୍ୟ ଆବାସିକ ବିଦ୍ୟାଳୟ ଖୋଲାଯାଉଛି। ଜଙ୍ଗଲ ସମ୍ପତ୍ତି ଆଇନ ଭଳି ନୀତିଗତ ନିଷ୍ପତ୍ତି ମଧ୍ୟ ଆଦିବାସୀ ସମାଜର ଅଧିକାରର ସୁରକ୍ଷା ପାଇଁ ଏକ ମାଧ୍ୟମ ପାଲଟିଛି। ଆମର ପ୍ରୟାସ ଦ୍ଵାରା ଆଦିବାସୀ ସମାଜକୁ ଆଲିଙ୍ଗନ କରିବା ଏବଂ  ଆମ ସମସ୍ତର ପ୍ରେରଣା ହେଉଛନ୍ତି  ଆଦିବାସୀମାନଙ୍କୁ ଭଗବାନ ଶ୍ରୀରାମଙ୍କ ଆଶୀର୍ବାଦ ମଧ୍ୟ ଏହା ସହିତ ଜଡିତ । ଏହି ଆଶୀର୍ବାଦ ଆମକୁ ଏକ ସୌହାର୍ଦ୍ଦ୍ୟପୂର୍ଣ୍ଣଏବଂ ବିକଶିତ ଭାରତର ଲକ୍ଷ୍ୟ ଆଡକୁ ମାର୍ଗଦର୍ଶନ କରିବ । ଏହି ଶତାବ୍ଦୀର ଶୁଭ ଅବସରରେ ଅରବିନ୍ଦ ଭାଇଙ୍କ ଏହି ମହାନ ତପସ୍ୟାକୁ ମୁଁ ପୁଣି ଶ୍ରଦ୍ଧାପୂର୍ବକ ପ୍ରଣାମ କରୁଛି । ତାଙ୍କର କାର୍ଯ୍ୟ, ତାଙ୍କ ଜୀବନ ଆମ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ପ୍ରେରଣା ଦେଉଥାଉ, ସଦଗୁରୁଙ୍କ ଆର୍ଶ୍ରିବାଦ ଆମ ଉପରେ ସେହିପରି ରହିଥାଉ, ଏହି ଗୋଟିଏ ଭାବନା ସହିତ ଆପଣଙ୍କୁ  ସମସ୍ତଙ୍କୁ ବହୁତ ବହୁତ ଧନ୍ୟବାଦ ।

ଜୟ ସିୟାରାମ !

 

Explore More
ଶ୍ରୀରାମ ଜନ୍ମଭୂମି ମନ୍ଦିର ଧ୍ଵଜାରୋହଣ ସମାରୋହରେ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀଙ୍କ ଅଭିଭାଷଣ

ଲୋକପ୍ରିୟ ଅଭିଭାଷଣ

ଶ୍ରୀରାମ ଜନ୍ମଭୂମି ମନ୍ଦିର ଧ୍ଵଜାରୋହଣ ସମାରୋହରେ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀଙ୍କ ଅଭିଭାଷଣ
India’s AI moment: Sarvam turns unicorn at $1.5 billion valuation

Media Coverage

India’s AI moment: Sarvam turns unicorn at $1.5 billion valuation
NM on the go

Nm on the go

Always be the first to hear from the PM. Get the App Now!
...
Today, the world does not suffer from a shortage of resources; it suffers from a shortage of trust: PM Modi at G7 Summit in Evian, France
June 16, 2026

राष्ट्रपति मैक्रों,
Your Excellencies,

नमस्कार!

G-7 समिट में हमारे गर्मजोशी भरे स्वागत के लिए मैं राष्ट्रपति मैक्रों का हार्दिक आभार व्यक्त करता हूँ।

Friends,

आज का विश्व पहले से कहीं अधिक inter-connected और inter-dependent है। किसी भी देश की ऊर्जा सुरक्षा, खाद्य सुरक्षा, स्वास्थ्य सुरक्षा, साइबर सुरक्षा और आर्थिक समृद्धि केवल उसकी सीमाओं के भीतर तय नहीं होती। Mobility, data, capital, technology, ये सभी हमें आपस में जोड़ते हैं।

ऐसे समय में Partnerships का महत्व स्वाभाविक रूप से बढ़ जाता है। लेकिन साझेदारियाँ तभी सफल होती हैं जब उनके केंद्र में विश्वास हो। आज सबसे महत्वपूर्ण Strategic Asset कोई mineral, technology या market नहीं, बल्कि आपसी विश्वास है।

विश्वास कि टेक्नॉलजी और supply chains को हथियार के रूप में नहीं, global good के लिए इस्तेमाल किया जाएगा। विश्वास कि विकास के अवसर कुछ देशों तक सीमित नहीं रहेंगे। विश्वास कि वैश्विक संस्थान सभी देशों की आकांक्षाओं को पूरा करने में सक्षम होंगे।

Friends,

पिछली सदी में मानवता को दो विश्व युद्धों से गुज़रना पड़ा। अनेक बलिदानों के बाद विश्व समुदाय ने शांति, स्थिरता और समृद्धि की ओर बढ़ने के लिए व्यवस्थाएं विकसित की। इन व्यवस्थाओं का आधार भी trust ही था।

किन्तु अनेक दशकों से, अनेक पीढ़ियों के योगदान से बनाए गए विश्वास को आज चोट पहुँच रही है। कोविड ने हमें आईना दिखाया कि trust और solidarity के दावे कितने खोखले थे।

Today the world does not suffer from a shortage of resources; it suffers from a shortage of trust. And the future of our partnerships depends on building this trust.

अमेरिका के राष्ट्रपति रोनल्ड रेगन ने कहा था: Trust but Verify. यह आज के समय में भी प्रासंगिक है। भावी पीढ़ियों के प्रति हमारा दायित्व है कि हम नए युग के अनुरूप trusted rules based order का निर्माण करें।

Friends,

भारत ने सदैव विश्व को एक परिवार के रूप में देखा है। हमारे सभी प्रयास “सर्वजन हिताय, सर्वजन सुखाय” यानि, welfare and happiness for all के मूल सिद्धांत पर आधारित रहे हैं।

भारत का अनुभव दिखाता है कि विकास सबसे अधिक प्रभावी तब होता है जब वह लोगों की आकांक्षाओं से जुड़ा हो। यही सिद्धांत हमारी अंतरराष्ट्रीय साझेदारियों का भी आधार है। इसी सोच के साथ भारत ने International Solar Alliance, Coalition for Disaster Resilient Infrastructure, ग्लोबल बायोफ्यूल्स एलायंस, Mission LiFE, और “एक पेड़ माँ के नाम” जैसी वैश्विक पहलों को आगे बढ़ाया है।

संकट के समय भारत ने First Responder के रूप में सभी देशों की सहायता करना अपना दायित्व समझा है। कोविड महामारी के दौरान भारत ने डेढ़ सौ से अधिक देशों को दवाइयाँ और vaccines उपलब्ध कराईं।

श्रीलंका में cyclone हो, अफगानिस्तान में भूकंप हो, मोज़ाम्बिक में floods हों, या क्यूबा और जमैका में hurricane, भारत ने सदैव "Humanity First" के सिद्धांत पर कार्य किया है। हमारी विकास साझेदारियाँ भी इसी भावना को प्रतिबिंबित करती हैं। हमारे प्रयास पार्टनर देशों में capacity building और कौशल विकास पर केन्द्रित रहे हैं।

भारत का मानना है: The true test of partnership is not what we build for others, but what we enable others to build for themselves.

Friends,

आज ग्लोबल साउथ की विश्व समुदाय से बहुत उम्मीदें हैं। किन्तु उनकी अपेक्षा सहारे की नहीं, साथ की है। वे वैश्विक विकास के लाभार्थी नहीं, उसके भागीदार बनना चाहते हैं।

हमें donor–recipient की सोच से आगे बढ़कर, equal पार्टनर्स के रूप में काम करना होगा। उनके पास-पास नहीं, साथ-साथ चलना होगा। साझेदारी को dependency के बजाय, dignity से जोड़ना होगा। इन प्रयासों से हम भावी पीढ़ियों के सतत विकास की मजबूत नींव रख सकेंगे।

Friends,

अंतरराष्ट्रीय साझेदारियाँ और वैश्विक एकजुटता तभी सार्थक बन सकती हैं, जब हम साझा चुनौतियों का मिलकर समाधान करें। भारत का दृढ विश्वास है कि विश्व के विभिन्न हिस्सों में चल रहे तनावों और युद्धों का स्थायी समाधान dialogue, diplomacy और अंतरराष्ट्रीय सहयोग के मार्ग से ही संभव है।

हम west asia में शांति प्रयासों में हुई प्रगति का स्वागत करते हैं। इस संघर्ष से west asia में हमारे मित्र देशों को जान-माल का नुकसान झेलना पड़ा है। होर्मुज़ स्ट्रेट में maritime ट्रेड में आई बाधा के कारण पूरे विश्व की अर्थव्यवस्था को नुकसान पहुंचा। भारत के कई civilians को जान गंवानी पड़ी। Global maritime ट्रेड के माध्यम से सभी देशों को आपस में जोड़ने वाले नाविकों की सुरक्षा हमारा दायित्व है। हमें यह सुनिश्चित करना होगा कि समुद्री मार्ग सुरक्षित रहें, और Seafarers बिना भय के अपना कार्य कर सकें।

Friends,

भारत इन विषयों पर सभी पार्टनर्स के साथ मिलकर काम करने के लिए पूरी तरह से तैयार है।

बहुत-बहुत धन्यवाद।