“୧୦୦କୋଟି ଟିକାକରଣ କେବଳ ମାତ୍ର ସଂଖ୍ୟା ନୁହେଁ ବରଂ ଦେଶର ଶକ୍ତିର ପ୍ରତିଫଳନ”
“ଏହା ଭାରତ ଓ ପ୍ରତ୍ୟେକ ଦେଶବାସୀଙ୍କ ସଫଳତା”
“ଯେତେବେଳେ ରୋଗ କୌଣସି ବାଛବିଚାର ଦେଖେ ନାହିଁ ଟିକାକରଣ ପାଇଁ ମଧ୍ୟ କୌଣସି ତାରତମ୍ୟ ରହିବ ନାହିଁ । ସେ ଦୃଷ୍ଟିରୁ ଟିକାକରଣ ଅଭିଯାନରେ କୌଣସି ଭିଆଇପି ସଂସ୍କୃତି ଯେପରି ନ ରହେ ତାହା ସୁନିଶ୍ଚିତ କରାଯାଇଛି”
“ବିଶ୍ୱରେ ଭାରତର ଭେଷଜ କ୍ଷେତ୍ରରେ ଯେଉଁ ପ୍ରସିଦ୍ଧି ରହିଛି ତାହା ଆହୁରି ମଜବୁତ ହୋଇଛି”
“ଦେଶରେ ବୈଶ୍ୱିକ ମହାମାରୀ ବିରୁଦ୍ଧ ସଂଗ୍ରାମରେ ଜନସାଧାରଣଙ୍କ ଅଂଶୀଦାରୀତାକୁ ପ୍ରାଥମିକତା ଦେଇଛନ୍ତି ସରକାର” “ଭାରତର ସମଗ୍ର ଟିକାକରଣ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ ବିଜ୍ଞାନ ସମ୍ଭୁତ, ବିଜ୍ଞାନଭିତ୍ତିକ ଓ ବିଜ୍ଞାନ ପରିଚାଳିତ”
“ଆଜି ଭାରତୀୟ କମ୍ପାନୀଗୁଡିକରେ ରେକର୍ଡ ପୁଞ୍ଜି ବିନିଯୋଗ ସହିତ ଯୁବସମାଜ ପାଇଁ ନୂତନ ନିଯୁକ୍ତି ସୁଯୋଗ ମଧ୍ୟ ସୃଷ୍ଟି ହେଉଛି ।
ଷ୍ଟାର୍ଟଅପ୍‌ରେ ରେକର୍ଡ ପୁଞ୍ଜିନିବେଶ ଯୋଗୁଁ ନୂତନ କାହାଣୀମାନ ସୃଷ୍ଟି ହେଉଛି”
“ଯେପରି ସ୍ୱଚ୍ଛ ଭାରତ ଅଭିଯାନ ଏକ ଜନ ଆନ୍ଦୋଳନରେ ପରିଣତ ହୋଇଛି, ସେହିଭଳି ଭାରତରେ ତିଆରି ଜିନିଷ କ୍ରୟ, ଭାରତୀୟମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ତିଆରି ଜିନିଷ କିଣିବା, ଭୋକାଲ ଫର ଲୋକାଲକୁ କାମରେ ଲଗାଯାଇଛି”
“ପ୍ରଚ୍ଛଦ ଯେତେ ଭଲ ସେଥିରେ କିଛି ଯାଏ ଆସେନା, ଅସ୍ତ୍ରୋପକରଣଭାବେ ଯେତେ ଆଧୁନିକ ହେଉ ପଛେ ଓ ଅସ୍ତ୍ରଶସ୍ତ୍ର ନିରାପତ୍ତାର ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଗ୍ୟାରେଣ୍ଟି ଦେଲେ ମଧ୍ୟ ଯୁଦ୍ଧବେଳେ ଅସ୍ତ୍ରଶସ୍ତ୍ରକୁ ଫୋପାଡି ଦିଆଯାଏ ନାହିଁ, ଲଗାମଛଡା ହେବାର କୌଣସି କାରଣ ନାହିଁ, ଆମର ପର୍ବପର୍ବାଣୀ ଖୁବ୍ ସତର୍କତାର ସହ ପାଳନ କରନ୍ତୁ”

ଶହେ କୋଟି ଟିକାକରଣର ମାଇଲଖୁଣ୍ଟ ଛୁଇଁବା ପରେ ଆଜି(ତା୨୨-୧୦-୨୦୨୧) ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ଶ୍ରୀ ନରେନ୍ଦ୍ର ମୋଦୀ ଦେଶବାସୀଙ୍କୁ ସମ୍ବୋଧନ କରିଛନ୍ତି ।

ଉଦ୍‌ବୋଧନ ଦେଇ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ଶହେ କୋଟି ଟିକାକରଣ ଉଦ୍ୟମକୁ ପ୍ରଶଂସା କରିବା ସହ ଏହାକୁ ଏକ ଅସାଧାରଣ ପଦକ୍ଷେପଭାବେ ବର୍ଣ୍ଣନା କରିଛନ୍ତି । ସେ ଏହି ସଫଳତାର ଶ୍ରେୟ ୧୩୦କୋଟି ଦେଶବାସୀଙ୍କୁ ଦେବା ସହ ଭାରତରେ ଏହି ସଫଳତା ପ୍ରତ୍ୟେକ ଦେଶବାସୀଙ୍କ ସଫଳତା ବୋଲି କହିଛନ୍ତି । ଶହେ କୋଟି ଟିକାକରଣ କେବଳ ଏକ ସଂଖ୍ୟା ନୁହେଁ ଏହା ଦେଶର ସଫଳତାର ପ୍ରତିଫଳନ ଓ ଇତିହାସରେ ଏକ ନୂତନ ଅଧ୍ୟାୟର ସୃଷ୍ଟି ବୋଲି ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ କହିଛନ୍ତି । ଏହା ନବଭାରତର ଏକ ଛବି ଯାହା କଷ୍ଟକର ଲକ୍ଷ୍ୟ ସ୍ଥିର କଲେ ଓ ତାହାକୁ ହାସଲ କରିବା ମଧ୍ୟ ଜାଣେ ।

ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ଉଲ୍ଲେଖ କରିଛନ୍ତି ଯେ ଆଜି ଅନେକ ଲୋକ ଭାରତର ଟିକାକରଣ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମକୁ ବିଶ୍ୱର ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଦେଶ ସହ ତୁଳନା କରୁଛନ୍ତି । ଯେଉଁ ଗତିରେ ଭାରତ ଶହେ କୋଟି (ଏକ ବିଲିୟନ) ଟିପିଛି ତାହା ମଧ୍ୟ ପ୍ରଶଂସିତ ହୋଇଛି । ଏହି ବିଶ୍ଳେଷଣରେ ଏହାର ଆରମ୍ଭ ନେଇ କୌଣସି ବିଷୟ ଆଲୋଚିତ ହୋଇନାହିଁ । ସେ କହିଛନ୍ତି ଯେ ଉନ୍ନତ ରାଷ୍ଟ୍ରମାନଙ୍କର ଟିକା ବିକଶିତ କରିବାରେ ଯୁଗବ୍ୟାପୀ ବିଶେଷଜ୍ଞତା ଓ ଗବେଷଣା ରହିଛି । ଭାରତ ବିଶେଷକରି ଏହି ସବୁ ଦେଶଗୁଡିକ ଉପରେ ଆଗରୁ ନିର୍ଭରଶୀଳ ଥିଲା । ଯେତେବେଳେ ଶତାବ୍ଦୀର ସବୁଠାରୁ ବଡ ବୈଶ୍ୱିକ ମହାମାରୀର ଆବିର୍ଭାବ ହେଲା ଏହାକୁ ଭାରତରେ ମୁକାବିଲା କରିବା ନେଇ ଅନେକ ପ୍ରଶ୍ନବାଚୀ ସୃଷ୍ଟି ହେଲା ।  ସେଗୁଡିକ ମଧ୍ୟରେ ଥିଲା ଭାରତ ଅନ୍ୟ ଦେଶରୁ ଟିକା ମଗାଇବା ବାବଦ ଅର୍ଥ ପଇଠ କରିପାରିବ  ତ? ଭାରତବାସୀ ଟିକା ନେବେ ତ? ମହାମାରୀକୁ ରୋକିବାରେ ଭାରତ ପର୍ଯ୍ୟାପ୍ତ ଟିକାକରଣ କରିପାରିବ ତ? ଶହେ କୋଟି ଟିକାକରଣ କରି ଭାରତ ଏହାର ଉତ୍ତର ଦେଲା ବୋଲି ସେ କହିଛନ୍ତି । ଭାରତ ଶହେ କୋଟି ଲୋକଙ୍କ ଟିକାକରଣ କରିବା ସହ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ମାଗଣାରେ ଏହା ଦେଇପାରିଲା ବୋଲି ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ କହିଛନ୍ତି । ଭାରତ ଓ ବିଶ୍ୱରେ ଏକ ଭେଷଜ ପେଣ୍ଠ ହୋଇପାରିଥିବା ଯେଉଁ ସୁନାମ ଅଛି ତାହା ଆହୁରି ଦୃଢ ହୋଇଛି ବୋଲି ସେ କହିଛନ୍ତି ।

ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ କହିଛନ୍ତି ଯେ କରୋନା ବୈଶ୍ୱିକ ମହାମାରୀ ପ୍ରାରମ୍ଭରେ ଭାରତ ଭଳି ଗଣତାନ୍ତ୍ରିକ ଦେଶରେ ଏପରି ମହାମାରୀକୁ କିପରି ମୁକାବିଲା କରାଯିବ, ସେଥିନେଇ ଜନସାଧାରଣ ବେଶ୍ ଚିନ୍ତିତ ଥିଲେ । ଅନେକ କାଇଦା କଟକଣାକୁ ନେଇ ପ୍ରଶ୍ନମାନ ଉଠିଥିଲା । ସେ କହିଛନ୍ତି ଯେ ଗଣତନ୍ତ୍ର ଅର୍ଥ ହେଲା ସମସ୍ତଙ୍କୁ ସାଥିରେ ନେଇ ଚଳିବା, ସବ୍‌କା ସାଥ । ଦେଶ ମାଗଣା ଟିକା ଓ ସମସ୍ତଙ୍କ ପାଇଁ ଟିକା ଅଭିଯାନ ଆରମ୍ଭ କଲା । ଗରିବ-ଧନୀ, ଗ୍ରାମ-ସହର ନିର୍ବିଶେଷରେ ଟିକାକରଣ କରାଗଲା । ଦେଶର ଗୋଟିଏ ମନ୍ତ୍ର,. ତାହା ହେଲା ଯଦି ରୋଗ କିଛି ବାଛବିଚାର ନ କରୁଛି, ଟିକାକରଣରେ ତାହା ହେବ କାହିଁକି ? ଟିକାକରଣ ଅଭିଯାନରେ ଭିଆଇପି ସଂସ୍କୃତି ଯେପରି ପ୍ରାଧାନ୍ୟ ବିସ୍ତାର ନ କରେ ତାହା ସୁନିଶ୍ଚିତ କରାଯାଇଥିଲା ବୋଲି ଶ୍ରୀ ମୋଦୀ କହିଛନ୍ତି ।

ପ୍ରଶ୍ନ ଉଠିଥିଲା ଭାରତରେ ଅଧିକାଂଶ ଲୋକ ଟିକାକରଣ କେନ୍ଦ୍ରକୁ ଟିକା ନେବାକୁ ଆସିବେ ନାହିଁ । ଟିକା ପ୍ରତି ଉଦାସୀନ ମନୋଭାବ ଏବେ ମଧ୍ୟ ବିଶ୍ୱର ଅନେକ ଉନ୍ନତ ରାଷ୍ଟ୍ରରେ ରହିଛି । ମାତ୍ର ଭାରତବାସୀ ଶହେ କୋଟି ମାତ୍ରା ନେଇ ଏହି ଆଶଙ୍କାର ଉତ୍ତର ଦେଇ ସାରିଛନ୍ତି । ସେ କହିଛନ୍ତି ଯେ ଅଭିଯାନ ସାମୁହିକ ଉଦ୍ୟମ ଉପରେ ପର୍ଯ୍ୟବସିତ ଓ ଯେତେବେଳେ  ସମସ୍ତଙ୍କ ଉଦ୍ୟମ ଏକାଠି କାର୍ଯ୍ୟ କରେ ସେତେବେଳେ ଫଳାଫଳ ମଧ୍ୟ ଚକିତ କରିଦେବା ଭଳି ହୋଇଥାଏ । ଦେଶରେ ବୈଶ୍ୱିକ ମହାମାରୀ ବିରୁଦ୍ଧରେ ସଂଗ୍ରାମ ପାଇଁ ସରକାର ଜନ ଭାଗିଦାରୀତାକୁ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ପ୍ରାଥମିକତା ଦେଇଛନ୍ତି ବୋଲି ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ କହିଛନ୍ତି ।

ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ କହିଛନ୍ତି ଯେ ଭାରତର ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଟିକାକରଣ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ ବିଜ୍ଞାନ ଗର୍ଭ ସମ୍ଭୂତ । ବୈଜ୍ଞାନିକ ଭିତ୍ତିଭୂମି ଉପରେ ବିକଶିତ ଓ ବୈଜ୍ଞାନିକ ପଦ୍ଧତିରେ ଚାରିଆଡେ ପହଞ୍ଚିଛି । ସେ କହିଛନ୍ତି ଆମ ପାଇଁ ଏକା ଗର୍ବର ବିଷୟ ଯେ ଭାରତରେ ଟିକାକରଣ ଅଭିଯାନ ବିଜ୍ଞାନ ସମ୍ଭୂତ, ବିଜ୍ଞାନ ଭିତ୍ତିକ ଓ ବିଜ୍ଞାନ ଦ୍ୱାରା ପରିଚାଳିତ । ଟିକା ପ୍ରସ୍ତୁତ ହେବା ପରଠାରୁ ଆରମ୍ଭ କରି ଟିକାକରଣ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ବୈଜ୍ଞାନିକ ପଦ୍ଧତି ଦ୍ୱାରା ପରିଚାଳିତ  ହୋଇଥିଲା । ଟିକା ଉତ୍ପାଦନ ବୃଦ୍ଧି ମଧ୍ୟ ଏକ ଆହ୍ୱାନ ଥିଲା । ତାପରେ ବିଭିନ୍ନ ରାଜ୍ୟକୁ ଟିକା ପଠାଇବା ଓ ଦୂରଦୂରାନ୍ତରୁ ଏହା ସମୟାନୁଯାୟୀ ପହଞ୍ଚାଇବାଇବା ଆଉ ଏକ ସମସ୍ୟା ଥିଲା । ମାତ୍ର ବୈଜ୍ଞାନିକ ପଦ୍ଧତି ଓ ନୂତନ ଉଦ୍‌ଭାବନ ବଳରେ ଏ ସମସ୍ୟାର ସମାଧାନ କରାଗଲା । ଅସାଧାରଣ ଗତିରେ ସମ୍ବଳ ସଂଗ୍ରହ କରାଗଲା । କୋୱିନ ପ୍ଲାଟଫର୍ମ ଯାହା ଭାରତରେ ତିଆରି, ଜନସାଧାରଣଙ୍କୁ ସୁବିଧା ଦେବା ସହ ମେଡିକାଲ କର୍ମଚାରୀଙ୍କ କାର୍ଯ୍ୟକୁ ମଧ୍ୟ ସହଜ କଲା ।

ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ କହିଥିଲେ ଯେ ଦେଶ ବିଦେଶର ଅନେକ ବିଶେଷଜ୍ଞ ଓ ସଂସ୍ଥା ଭାରତୀୟ ଅର୍ଥନୀତି ନେଇ ବେଶ୍ ଆଶାବାଦୀ। ଏବେ ଦେଶର ଅଧିକ ପୁଞ୍ଜିନିବେଶ ହେବା ସହ ନିଯୁକ୍ତି ସୁଯୋଗ ମଧ୍ୟ ବୃଦ୍ଧି ପାଇଛି । ଷ୍ଟାର୍ଟଅପ୍‌‌ରେ ରେକର୍ଡ ପୁଞ୍ଜି ନିବେଶ ଯୋଗୁଁ ଅନେକ ନୂତନ କାହାଣୀର ମଧ୍ୟ ଆବିର୍ଭାବ ହୋଇଛି । ଗୃହ ନିର୍ମାଣ କ୍ଷେତ୍ରରେ ମଧ୍ୟ ନୂତନ ଶକ୍ତି ସଂଚାର ହୋଇଛି । ଗତ କିଛି ମାସ ମଧ୍ୟରେ ନିଆଯାଇଥିବା ଅନେକ ପଦକ୍ଷେପ ଯୋଗୁଁ ଦେଶର ଆର୍ଥିକ କ୍ଷେତ୍ରରେ ଅନେକ ଅଭିବୃଦ୍ଧି ଘଟିବ । ବୈଶ୍ୱିକ ମହାମାରୀ କାଳରେ ଆମ କୃଷି କ୍ଷେତ୍ର  ବେଶ୍ ମଜବୁତ ହୋଇଥିବା ସେ କହିଛନ୍ତି । ଆଜି ସରକାର ଦ୍ୱାରା ରେକର୍ଡ ପରିମାଣ ଶସ୍ୟ ଆହରଣ କରାଯାଇଛି । ଏହି ଅର୍ଥ ସିଧାସଳଖ କୃଷକମାନଙ୍କ ବ୍ୟାଙ୍କ ଖାତାରେ ଜମା ହୋଇଛି ।

ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ଜନସାଧାରଣଙ୍କୁ ଭାରତ ନିର୍ମିତ ସବୁ ପ୍ରକାର ସାମଗ୍ରୀ କ୍ରୟ କରିବାକୁ ନିବେଦନ କରିଛନ୍ତି । କାରଣ ଏହା ଭାରତୀୟମାନଙ୍କ କଠିନ ପରିଶ୍ରମ ଯୋଗୁଁ ସମ୍ଭବ ହୋଇଛି । ଏହା ସମସ୍ତଙ୍କ ଉଦ୍ୟମ ବଳରେ  ସଫଳ ହେବ ବୋଲି ଶ୍ରୀ ମୋଦୀ କହିଛନ୍ତି । ସ୍ୱଚ୍ଛ ଭାରତ ଅଭିଯାନ ଯେପରି ଏକ ଜନ ଆନ୍ଦୋଳନରେ ପରିଣତ ହେଲା, ସେହିଭଳି ଭାରତରେ ତିଆରି ସାମଗ୍ରୀ କିଣିବା, ଭାରତୀୟଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରସ୍ତୁତ ସାମଗ୍ରୀ କିଣିବା ଓ ଭୋକାଲ ଫର ଲୋକାଲ ହେବା ଦେଶବାସୀଙ୍କ ଅଭ୍ୟାସରେ ପଡିଯିବ ।

ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ କହିଛନ୍ତି ଯେ ଦେଶ ଲକ୍ଷ୍ୟ ସ୍ଥିର କରିବା ସହ ତାହାକୁ ହାସଲ କରିବା ମଧ୍ୟ ଜାଣିଛି । ମାତ୍ର ଏଥିପାଇଁ ଆମକୁ ସର୍ବଦା ସତର୍କ ରହିବାକୁ ହେବ । ସେ କହିଛନ୍ତି ଯେ ପ୍ରଚ୍ଛଦ ଯେତେ ଭଲ ହେଉ ସେଥିରେ କିଛି ଯାଏ ଆସେ ନାହିଁ । ଅସ୍ତ୍ରୋପକରଣ ଯେତେ ଅଧିକ ଆଧୁନିକ ହେଉ, ଅସ୍ତ୍ରଶସ୍ତ୍ର ନିରାପତ୍ତାର ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଗ୍ୟାରେଣ୍ଟି ଦେଲେ ମଧ୍ୟ ଯୁଦ୍ଧବେଳେ ଅସ୍ତ୍ରଶସ୍ତ୍ର ଫୋପାଡି ଦିଆଯାଏ ନାହିଁ  । ଲଗାମଛଡା ହେବାର କୌଣସି କାରଣ ନାହିଁ । ଆମର ପର୍ବପର୍ବାଣୀ ଖୁବ ସାବଧାନତାର ସହ ପାଳନ କରିବା ପାଇଁ ଶ୍ରୀ ମୋଦୀ ଅନୁରୋଧ କରିଛନ୍ତି ।

 

ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଅଭିଭାଷଣ ପଢିବା ପାଇଁ ଏଠାରେ କ୍ଲିକ କରନ୍ତୁ

Explore More
ଶ୍ରୀରାମ ଜନ୍ମଭୂମି ମନ୍ଦିର ଧ୍ଵଜାରୋହଣ ସମାରୋହରେ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀଙ୍କ ଅଭିଭାଷଣ

ଲୋକପ୍ରିୟ ଅଭିଭାଷଣ

ଶ୍ରୀରାମ ଜନ୍ମଭୂମି ମନ୍ଦିର ଧ୍ଵଜାରୋହଣ ସମାରୋହରେ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀଙ୍କ ଅଭିଭାଷଣ
India’s AI moment: Sarvam turns unicorn at $1.5 billion valuation

Media Coverage

India’s AI moment: Sarvam turns unicorn at $1.5 billion valuation
NM on the go

Nm on the go

Always be the first to hear from the PM. Get the App Now!
...
Today, the world does not suffer from a shortage of resources; it suffers from a shortage of trust: PM Modi at G7 Summit in Evian, France
June 16, 2026

राष्ट्रपति मैक्रों,
Your Excellencies,

नमस्कार!

G-7 समिट में हमारे गर्मजोशी भरे स्वागत के लिए मैं राष्ट्रपति मैक्रों का हार्दिक आभार व्यक्त करता हूँ।

Friends,

आज का विश्व पहले से कहीं अधिक inter-connected और inter-dependent है। किसी भी देश की ऊर्जा सुरक्षा, खाद्य सुरक्षा, स्वास्थ्य सुरक्षा, साइबर सुरक्षा और आर्थिक समृद्धि केवल उसकी सीमाओं के भीतर तय नहीं होती। Mobility, data, capital, technology, ये सभी हमें आपस में जोड़ते हैं।

ऐसे समय में Partnerships का महत्व स्वाभाविक रूप से बढ़ जाता है। लेकिन साझेदारियाँ तभी सफल होती हैं जब उनके केंद्र में विश्वास हो। आज सबसे महत्वपूर्ण Strategic Asset कोई mineral, technology या market नहीं, बल्कि आपसी विश्वास है।

विश्वास कि टेक्नॉलजी और supply chains को हथियार के रूप में नहीं, global good के लिए इस्तेमाल किया जाएगा। विश्वास कि विकास के अवसर कुछ देशों तक सीमित नहीं रहेंगे। विश्वास कि वैश्विक संस्थान सभी देशों की आकांक्षाओं को पूरा करने में सक्षम होंगे।

Friends,

पिछली सदी में मानवता को दो विश्व युद्धों से गुज़रना पड़ा। अनेक बलिदानों के बाद विश्व समुदाय ने शांति, स्थिरता और समृद्धि की ओर बढ़ने के लिए व्यवस्थाएं विकसित की। इन व्यवस्थाओं का आधार भी trust ही था।

किन्तु अनेक दशकों से, अनेक पीढ़ियों के योगदान से बनाए गए विश्वास को आज चोट पहुँच रही है। कोविड ने हमें आईना दिखाया कि trust और solidarity के दावे कितने खोखले थे।

Today the world does not suffer from a shortage of resources; it suffers from a shortage of trust. And the future of our partnerships depends on building this trust.

अमेरिका के राष्ट्रपति रोनल्ड रेगन ने कहा था: Trust but Verify. यह आज के समय में भी प्रासंगिक है। भावी पीढ़ियों के प्रति हमारा दायित्व है कि हम नए युग के अनुरूप trusted rules based order का निर्माण करें।

Friends,

भारत ने सदैव विश्व को एक परिवार के रूप में देखा है। हमारे सभी प्रयास “सर्वजन हिताय, सर्वजन सुखाय” यानि, welfare and happiness for all के मूल सिद्धांत पर आधारित रहे हैं।

भारत का अनुभव दिखाता है कि विकास सबसे अधिक प्रभावी तब होता है जब वह लोगों की आकांक्षाओं से जुड़ा हो। यही सिद्धांत हमारी अंतरराष्ट्रीय साझेदारियों का भी आधार है। इसी सोच के साथ भारत ने International Solar Alliance, Coalition for Disaster Resilient Infrastructure, ग्लोबल बायोफ्यूल्स एलायंस, Mission LiFE, और “एक पेड़ माँ के नाम” जैसी वैश्विक पहलों को आगे बढ़ाया है।

संकट के समय भारत ने First Responder के रूप में सभी देशों की सहायता करना अपना दायित्व समझा है। कोविड महामारी के दौरान भारत ने डेढ़ सौ से अधिक देशों को दवाइयाँ और vaccines उपलब्ध कराईं।

श्रीलंका में cyclone हो, अफगानिस्तान में भूकंप हो, मोज़ाम्बिक में floods हों, या क्यूबा और जमैका में hurricane, भारत ने सदैव "Humanity First" के सिद्धांत पर कार्य किया है। हमारी विकास साझेदारियाँ भी इसी भावना को प्रतिबिंबित करती हैं। हमारे प्रयास पार्टनर देशों में capacity building और कौशल विकास पर केन्द्रित रहे हैं।

भारत का मानना है: The true test of partnership is not what we build for others, but what we enable others to build for themselves.

Friends,

आज ग्लोबल साउथ की विश्व समुदाय से बहुत उम्मीदें हैं। किन्तु उनकी अपेक्षा सहारे की नहीं, साथ की है। वे वैश्विक विकास के लाभार्थी नहीं, उसके भागीदार बनना चाहते हैं।

हमें donor–recipient की सोच से आगे बढ़कर, equal पार्टनर्स के रूप में काम करना होगा। उनके पास-पास नहीं, साथ-साथ चलना होगा। साझेदारी को dependency के बजाय, dignity से जोड़ना होगा। इन प्रयासों से हम भावी पीढ़ियों के सतत विकास की मजबूत नींव रख सकेंगे।

Friends,

अंतरराष्ट्रीय साझेदारियाँ और वैश्विक एकजुटता तभी सार्थक बन सकती हैं, जब हम साझा चुनौतियों का मिलकर समाधान करें। भारत का दृढ विश्वास है कि विश्व के विभिन्न हिस्सों में चल रहे तनावों और युद्धों का स्थायी समाधान dialogue, diplomacy और अंतरराष्ट्रीय सहयोग के मार्ग से ही संभव है।

हम west asia में शांति प्रयासों में हुई प्रगति का स्वागत करते हैं। इस संघर्ष से west asia में हमारे मित्र देशों को जान-माल का नुकसान झेलना पड़ा है। होर्मुज़ स्ट्रेट में maritime ट्रेड में आई बाधा के कारण पूरे विश्व की अर्थव्यवस्था को नुकसान पहुंचा। भारत के कई civilians को जान गंवानी पड़ी। Global maritime ट्रेड के माध्यम से सभी देशों को आपस में जोड़ने वाले नाविकों की सुरक्षा हमारा दायित्व है। हमें यह सुनिश्चित करना होगा कि समुद्री मार्ग सुरक्षित रहें, और Seafarers बिना भय के अपना कार्य कर सकें।

Friends,

भारत इन विषयों पर सभी पार्टनर्स के साथ मिलकर काम करने के लिए पूरी तरह से तैयार है।

बहुत-बहुत धन्यवाद।