ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರದ ರಾಜ್ಯಪಾಲರಾದ ಶ್ರೀ ಸಿ.ಪಿ. ರಾಧಾಕೃಷ್ಣನ್ ಜೀ, ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ ಶ್ರೀ ಏಕನಾಥ್ ಶಿಂಧೆ ಜೀ, ಉಪ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿಗಳಾದ ದೇವೇಂದ್ರ ಫಡ್ನವೀಸ್ ಜೀ ಮತ್ತು ಅಜಿತ್ ಪವಾರ್ ಜೀ, ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರದ ನನ್ನ ಎಲ್ಲಾ ಸಹೋದ್ಯೋಗಿಗಳು, ತಮ್ಮ ಗಾಯನದಿಂದ ಅನೇಕ ತಲೆಮಾರುಗಳ ಮೇಲೆ ಛಾಪು ಮೂಡಿಸಿರುವ ಆಶಾ ತಾಯಿ ಜೀ, ಪ್ರಸಿದ್ಧ ನಟರಾದ ಭಾಯಿ ಸಚಿನ್ ಜೀ, ನಾಮದೇವ್ ಕಾಂಬ್ಳೆ ಜೀ ಮತ್ತು ಸದಾನಂದ ಮೋರೆ ಜೀ, ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ ಸರ್ಕಾರದ ಸಚಿವರಾದ ಭಾಯಿ ದೀಪಕ್ ಜೀ ಮತ್ತು ಮಂಗಲ್ ಪ್ರಭಾತ್ ಲೋಧಾ ಜೀ, ಬಿಜೆಪಿಯ ಮುಂಬೈ ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಭಾಯ್ ಆಶಿಶ್ ಜೀ, ಇತರ ಗಣ್ಯರು, ಸಹೋದರ ಸಹೋದರಿಯರೇ!
ಮೊದಲಿಗೆ, ಮರಾಠಿ ಭಾಷೆಗೆ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಭಾಷೆಯ ಸ್ಥಾನಮಾನವನ್ನು ನೀಡಿದ್ದಕ್ಕಾಗಿ ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ, ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರದ ಹೊರಗೆ ಮತ್ತು ಪ್ರಪಂಚದಾದ್ಯಂತದ ಎಲ್ಲಾ ಮರಾಠಿ ಮಾತನಾಡುವ ಜನರಿಗೆ ನನ್ನ ಹೃತ್ಪೂರ್ವಕ ಅಭಿನಂದನೆಗಳನ್ನು ತಿಳಿಸಲು ನಾನು ಬಯಸುತ್ತೇನೆ.
ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರ ಮರಾಠಿ ಭಾಷೆಗೆ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಭಾಷೆಯ ಸ್ಥಾನಮಾನ ನೀಡಿದೆ. ಇಂದು ಮರಾಠಿ ಭಾಷೆಯ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಸುವರ್ಣ ಕ್ಷಣ, ಮತ್ತು ಮೋರೆ ಜೀ ಅದನ್ನು ಚೆನ್ನಾಗಿ ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತಗೊಳಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರದ ಜನರು ಮತ್ತು ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ಮರಾಠಿ ಮಾತನಾಡುವ ವ್ಯಕ್ತಿಯು ಈ ನಿರ್ಧಾರಕ್ಕಾಗಿ ದಶಕಗಳಿಂದ ಕಾಯುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರದ ಈ ಕನಸನ್ನು ನನಸು ಮಾಡಲು ಕೊಡುಗೆ ನೀಡುವ ಸೌಭಾಗ್ಯ ನನಗೆ ದೊರೆತಿದೆ ಎಂದು ನನಗೆ ಸಂತೋಷವಾಗಿದೆ. ಈ ಸಂತೋಷದ ಕ್ಷಣವನ್ನು ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳಲು ನಾನು ನಿಮ್ಮೆಲ್ಲರ ನಡುವೆ ಇದ್ದೇನೆ. ಮರಾಠಿ, ಬಂಗಾಳಿ, ಪಾಲಿ, ಪ್ರಾಕೃತ ಮತ್ತು ಅಸ್ಸಾಮಿ ಭಾಷೆಗಳಿಗೂ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಭಾಷೆಯ ಸ್ಥಾನಮಾನ ನೀಡಲಾಗಿದೆ. ಈ ಭಾಷೆಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಜನರನ್ನು ನಾನು ಅಭಿನಂದಿಸುತ್ತೇನೆ.
ಸ್ನೇಹಿತರೇ,
ಮರಾಠಿ ಭಾಷೆಯ ಇತಿಹಾಸವು ಬಹಳ ಶ್ರೀಮಂತವಾಗಿದೆ. ಈ ಭಾಷೆಯಿಂದ ಹೊರಹೊಮ್ಮಿದ ಜ್ಞಾನದ ಪ್ರವಾಹಗಳು ಅನೇಕ ತಲೆಮಾರುಗಳಿಗೆ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನ ನೀಡಿವೆ ಮತ್ತು ಇಂದಿಗೂ ನಮಗೆ ದಾರಿ ತೋರಿಸುತ್ತಿವೆ. ಈ ಭಾಷೆಯ ಮೂಲಕ, ಸಂತ ಜ್ಞಾನೇಶ್ವರರು ಜನಸಾಮಾನ್ಯರನ್ನು ವೇದಾಂತ ಚರ್ಚೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಸಂಪರ್ಕಿಸಿದರು. ಜ್ಞಾನೇಶ್ವರಿ (ಪುಸ್ತಕ) ಗೀತೆಯ ಜ್ಞಾನದ ಮೂಲಕ ಭಾರತದ ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಜ್ಞಾನವನ್ನು ಪುನರುಜ್ಜೀವನಗೊಳಿಸಿತು. ಈ ಭಾಷೆಯ ಮೂಲಕ, ಸಂತ ನಾಮದೇವ್ ಭಕ್ತಿ ಚಳವಳಿಯ ಪ್ರಜ್ಞೆಯನ್ನು ಬಲಪಡಿಸಿದರು. ಅಂತೆಯೇ, ಸಂತ ತುಕಾರಾಮ್ ಮರಾಠಿ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಧಾರ್ಮಿಕ ಜಾಗೃತಿಗಾಗಿ ಅಭಿಯಾನವನ್ನು ಮುನ್ನಡೆಸಿದರು ಮತ್ತು ಸಂತ ಚೋಖಮೇಲಾ ಸಾಮಾಜಿಕ ಬದಲಾವಣೆಯ ಚಳವಳಿಗಳನ್ನು ಸಶಕ್ತಗೊಳಿಸಿದರು.
ಇಂದು, ನಾನು ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ ಮತ್ತು ಮರಾಠಿ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯನ್ನು ಉನ್ನತೀಕರಿಸಿದ ಮಹಾನ್ ಸಂತರಿಗೆ ನನ್ನ ಅಪಾರ ನಮಸ್ಕಾರಗಳನ್ನು ಸಲ್ಲಿಸುತ್ತೇನೆ. ಮರಾಠಿ ಭಾಷೆಯ ಮಾನ್ಯತೆಯು ಛತ್ರಪತಿ ಶಿವಾಜಿ ಮಹಾರಾಜ್ ಅವರ ಪಟ್ಟಾಭಿಷೇಕದ 350 ನೇ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ಅವರಿಗೆ ಇಡೀ ರಾಷ್ಟ್ರವು ಗೌರವ ಸಲ್ಲಿಸುವ ಗೌರವವಾಗಿದೆ.
ಸ್ನೇಹಿತರೇ,
ಭಾರತದ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಹೋರಾಟದ ಇತಿಹಾಸವು ಮರಾಠಿ ಭಾಷೆಯ ಕೊಡುಗೆಯಿಂದ ಸಮೃದ್ಧವಾಗಿದೆ. ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರದ ಅನೇಕ ಕ್ರಾಂತಿಕಾರಿ ನಾಯಕರು ಮತ್ತು ಚಿಂತಕರು ಜನರನ್ನು ಜಾಗೃತಗೊಳಿಸಲು ಮತ್ತು ಒಗ್ಗೂಡಿಸಲು ಮರಾಠಿಯನ್ನು ಮಾಧ್ಯಮವಾಗಿ ಬಳಸಿದರು. ಲೋಕಮಾನ್ಯ ತಿಲಕರು ತಮ್ಮ ಮರಾಠಿ ದಿನಪತ್ರಿಕೆ 'ಕೇಸರಿ'ಯ ಮೂಲಕ ವಿದೇಶಿ ಆಡಳಿತದ ಅಡಿಪಾಯವನ್ನೇ ಅಲುಗಾಡಿಸಿದರು. ಮರಾಠಿಯಲ್ಲಿ ಅವರ ಭಾಷಣಗಳು ಜನಸಾಮಾನ್ಯರಲ್ಲಿ ಸ್ವರಾಜ್ಯದ ಬಯಕೆಯನ್ನು ಹುಟ್ಟುಹಾಕಿದವು. ನ್ಯಾಯ ಮತ್ತು ಸಮಾನತೆಯ ಹೋರಾಟವನ್ನು ಮುನ್ನಡೆಸುವಲ್ಲಿ ಮರಾಠಿ ಭಾಷೆ ನಿರ್ಣಾಯಕ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸಿದೆ. ಗೋಪಾಲ್ ಗಣೇಶ್ ಅಗರ್ಕರ್ ಅವರು ತಮ್ಮ ಮರಾಠಿ ದಿನಪತ್ರಿಕೆ 'ಸುಧಾರಕ್' ಮೂಲಕ ಸಾಮಾಜಿಕ ಸುಧಾರಣೆಯ ಅಭಿಯಾನವನ್ನು ಪ್ರತಿ ಮನೆಗೂ ತಂದರು. ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಹೋರಾಟಕ್ಕೆ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನ ನೀಡಲು ಗೋಪಾಲಕೃಷ್ಣ ಗೋಖಲೆ ಮರಾಠಿ ಭಾಷೆಯನ್ನು ಬಳಸಿದರು.
ಸ್ನೇಹಿತರೇ,
ಮರಾಠಿ ಸಾಹಿತ್ಯವು ಭಾರತದ ಅಮೂಲ್ಯ ಪರಂಪರೆಯಾಗಿದ್ದು, ನಮ್ಮ ನಾಗರಿಕತೆಯ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಮತ್ತು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಶ್ರೇಷ್ಠತೆಯ ಕಥೆಗಳನ್ನು ಸಂರಕ್ಷಿಸುತ್ತದೆ. ಮರಾಠಿ ಸಾಹಿತ್ಯದ ಮೂಲಕ 'ಸ್ವರಾಜ್ಯ' (ಸ್ವಯಮಾಡಳಿತ), 'ಸ್ವದೇಶಿ' (ಸ್ವಾವಲಂಬನೆ), 'ಸ್ವಭಾಷಾ' (ಸ್ಥಳೀಯ ಭಾಷೆ) ಮತ್ತು 'ಸ್ವ-ಸಂಸ್ಕೃತಿ' (ಸ್ವಯಂ ಸಂಸ್ಕೃತಿ) ಪ್ರಜ್ಞೆ ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರದಾದ್ಯಂತ ಹರಡಿತು. ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಚಳವಳಿಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭವಾದ ಗಣೇಶ ಉತ್ಸವ ಮತ್ತು ಶಿವ ಜಯಂತಿಯ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳು, ವೀರ್ ಸಾವರ್ಕರ್ ಅವರಂತಹ ಕ್ರಾಂತಿಕಾರಿಗಳ ಚಿಂತನೆಗಳು, ಬಾಬಾ ಸಾಹೇಬ್ ಅಂಬೇಡ್ಕರ್ ಅವರ ಸಾಮಾಜಿಕ ಸಮಾನತೆ ಚಳವಳಿ, ಮಹರ್ಷಿ ಕರ್ವೆ ಅವರ ಮಹಿಳಾ ಸಬಲೀಕರಣ ಅಭಿಯಾನ, ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರದ ಕೈಗಾರಿಕೀಕರಣ ಮತ್ತು ಕೃಷಿ ಸುಧಾರಣೆಗಳ ಪ್ರಯತ್ನಗಳು - ಇವೆಲ್ಲವೂ ತಮ್ಮ ಪ್ರಮುಖ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಮರಾಠಿ ಭಾಷೆಯಿಂದ ಪಡೆದುಕೊಂಡವು. ಮರಾಠಿ ಭಾಷೆಯೊಂದಿಗೆ ಸಂಪರ್ಕ ಹೊಂದಿದಾಗ ನಮ್ಮ ದೇಶದ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ವೈವಿಧ್ಯತೆಯು ಇನ್ನಷ್ಟು ಶ್ರೀಮಂತವಾಗುತ್ತದೆ.
ಸ್ನೇಹಿತರೇ,
ಭಾಷೆ ಕೇವಲ ಸಂವಹನದ ಸಾಧನವಲ್ಲ. ಭಾಷೆ ಸಂಸ್ಕೃತಿ, ಇತಿಹಾಸ, ಸಂಪ್ರದಾಯ ಮತ್ತು ಸಾಹಿತ್ಯದೊಂದಿಗೆ ಆಳವಾದ ಸಂಪರ್ಕವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಪೊವಾಡಾದ ಜಾನಪದ ಗಾಯನ ಸಂಪ್ರದಾಯದ ಉದಾಹರಣೆಯನ್ನು ನಾವು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಬಹುದು. ಪೊವಾಡದ ಮೂಲಕ, ಛತ್ರಪತಿ ಶಿವಾಜಿ ಮಹಾರಾಜ್ ಮತ್ತು ಇತರ ನಾಯಕರ ವೀರಗಾಥೆಗಳು ಹಲವಾರು ಶತಮಾನಗಳ ನಂತರವೂ ನಮ್ಮನ್ನು ತಲುಪಿವೆ. ಇದು ಇಂದಿನ ಪೀಳಿಗೆಗೆ ಮರಾಠಿ ಭಾಷೆಯ ಅದ್ಭುತ ಕೊಡುಗೆಯಾಗಿದೆ. ನಾವು ಗಣೇಶನನ್ನು ಪೂಜಿಸುವಾಗ, ನಮ್ಮ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಸ್ವಾಭಾವಿಕವಾಗಿ ಪ್ರತಿಧ್ವನಿಸುವ ಪದಗಳು 'ಗಣಪತಿ ಬಪ್ಪ ಮೋರಿಯಾ'. ಇದು ಕೇವಲ ಕೆಲವು ಪದಗಳ ಸಂಯೋಜನೆಯಲ್ಲ, ಆದರೆ ಅನಂತ ಭಕ್ತಿಯ ಪ್ರವಾಹವಾಗಿದೆ. ಈ ಭಕ್ತಿಯು ಇಡೀ ರಾಷ್ಟ್ರವನ್ನು ಮರಾಠಿ ಭಾಷೆಯೊಂದಿಗೆ ಸಂಪರ್ಕಿಸುತ್ತದೆ. ಅಂತೆಯೇ, ಭಗವಾನ್ ವಿಠ್ಠಲನ 'ಅಭಂಗಗಳನ್ನು' ಕೇಳುವವರು ಸಹ ಸ್ವಯಂಚಾಲಿತವಾಗಿ ಮರಾಠಿಯೊಂದಿಗೆ ಸಂಪರ್ಕ ಸಾಧಿಸುತ್ತಾರೆ.
ಸ್ನೇಹಿತರೇ,
ಮರಾಠಿಯನ್ನು ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಭಾಷೆಯಾಗಿ ಗುರುತಿಸುವುದು ಮರಾಠಿ ಸಾಹಿತಿಗಳು, ಬರಹಗಾರರು, ಕವಿಗಳು ಮತ್ತು ಅಸಂಖ್ಯಾತ ಮರಾಠಿ ಪ್ರೇಮಿಗಳ ದೀರ್ಘ ಪ್ರಯತ್ನಗಳ ಫಲಿತಾಂಶವಾಗಿದೆ. ಮರಾಠಿಗೆ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಭಾಷೆಯ ಸ್ಥಾನಮಾನವು ಅನೇಕ ಪ್ರತಿಭಾವಂತ ಸಾಹಿತ್ಯ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳ ಸೇವೆಗೆ ಗೌರವವಾಗಿದೆ. ಬಾಲಶಾಸ್ತ್ರಿ ಜಂಭೇಕರ್, ಮಹಾತ್ಮ ಜ್ಯೋತಿಬಾ ಫುಲೆ, ಸಾವಿತ್ರಿಬಾಯಿ ಫುಲೆ, ಕೃಷ್ಣಜಿ ಪ್ರಭಾಕರ್ ಖಾದಿಲ್ಕರ್, ಕೇಶವಸುತ್, ಶ್ರೀಪಾದ್ ಮಹಾದೇವ್ ಮೇಟ್, ಆಚಾರ್ಯ ಅತ್ರೆ, ಶಾಂತಾಬಾಯಿ ಶೆಲ್ಕೆ, ಗಜಾನನ್ ದಿಗಂಬರ ಮಡ್ಗುಲ್ಕರ್ ಮತ್ತು ಕುಸುಮಾಗ್ರಾಜ್ ಅವರಂತಹ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳ ಕೊಡುಗೆಗಳು ಅಮೂಲ್ಯವಾಗಿವೆ. ಮರಾಠಿ ಸಾಹಿತ್ಯದ ಸಂಪ್ರದಾಯವು ಪ್ರಾಚೀನ ಮಾತ್ರವಲ್ಲ, ಬಹುಮುಖಿಯಾಗಿದೆ. ವಿನೋಬಾ ಭಾವೆ, ಶ್ರೀಪಾದ್ ಅಮೃತ್ ಡಾಂಗೆ, ದುರ್ಗಾಬಾಯಿ ಭಾಗವತ್, ಬಾಬಾ ಆಮ್ಟೆ, ದಲಿತ ಬರಹಗಾರ ದಯಾ ಪವಾರ್ ಮತ್ತು ಬಾಬಾಸಾಹೇಬ್ ಪುರಂದರ ಮರಾಠಿ ಸಾಹಿತ್ಯಕ್ಕೆ ಗಮನಾರ್ಹ ಕೊಡುಗೆ ನೀಡಿದ್ದಾರೆ. ಇಂದು, ಪಿ.ಎಲ್.ದೇಶಪಾಂಡೆ, ಡಾ.ಅರುಣಾ ಧರೆ, ಡಾ.ಸದಾನಂದ ಮೋರೆ, ಮಹೇಶ್ ಎಲ್ಕುಂಚ್ವಾರ್ ಮತ್ತು ಸಾಹಿತ್ಯ ಅಕಾಡೆಮಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ವಿಜೇತ ನಾಮದೇವ್ ಕಾಂಬ್ಳೆ ಅವರಂತಹ ಸಾಹಿತಿಗಳ ಕೊಡುಗೆಗಳನ್ನು ನಾನು ನೆನಪಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತೇನೆ. ಆಶಾ ಬಾಗೆ, ವಿಜಯ ರಾಜಾಧ್ಯಾಕ್ಷ, ಡಾ.ಶರಣಕುಮಾರ ಲಿಂಬಳೆ, ರಂಗ ನಿರ್ದೇಶಕ ಚಂದ್ರಕಾಂತ ಕುಲಕರ್ಣಿ ಅವರಂತಹ ಅನೇಕ ಮಹಾನ್ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು ಈ ಕ್ಷಣದ ಬಗ್ಗೆ ಹಲವು ವರ್ಷಗಳಿಂದ ಕನಸು ಕಂಡಿದ್ದರು.
ಸ್ನೇಹಿತರೇ,
ಸಾಹಿತ್ಯ ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ಜೊತೆಗೆ ಮರಾಠಿ ಚಿತ್ರರಂಗವೂ ನಮಗೆ ಹೆಮ್ಮೆ ತಂದಿದೆ. ವಿ.ಶಾಂತಾರಾಮ್ ಮತ್ತು ದಾದಾಸಾಹೇಬ್ ಫಾಲ್ಕೆ ಅವರಂತಹ ದಿಗ್ಗಜರು ಭಾರತೀಯ ಚಿತ್ರರಂಗಕ್ಕೆ ಅಡಿಪಾಯ ಹಾಕಿದರು. ಮರಾಠಿ ರಂಗಭೂಮಿಯು ಸಮಾಜದ ತುಳಿತಕ್ಕೊಳಗಾದ ಮತ್ತು ಅಂಚಿನಲ್ಲಿರುವ ವರ್ಗಗಳ ಧ್ವನಿಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಿದೆ. ಮರಾಠಿ ರಂಗಭೂಮಿಯ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಕಲಾವಿದರು ಪ್ರತಿ ವೇದಿಕೆಯಲ್ಲೂ ತಮ್ಮ ಪ್ರತಿಭೆಯನ್ನು ಸಾಬೀತುಪಡಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಮರಾಠಿ ಸಂಗೀತ, ಜಾನಪದ ಸಂಗೀತ ಮತ್ತು ಜಾನಪದ ನೃತ್ಯದ ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳು ಶ್ರೀಮಂತ ಪರಂಪರೆಯನ್ನು ಮುಂದಕ್ಕೆ ಕೊಂಡೊಯ್ಯುತ್ತವೆ. ಬಾಲ ಗಂಧರ್ವ, ಡಾ.ವಸಂತರಾವ್ ದೇಶಪಾಂಡೆ, ಭೀಮಸೇನ ಜೋಶಿ, ಸುಧೀರ್ ಫಡ್ಕೆ, ಮೊಗುಬಾಯಿ ಕುರ್ಡಿಕರ್ ಮತ್ತು ನಂತರದ ಯುಗದಲ್ಲಿ, ಲತಾ ದೀದಿ, ಆಶಾ ತಾಯಿ, ಶಂಕರ್ ಮಹಾದೇವನ್ ಮತ್ತು ಅನುರಾಧಾ ಪೌಡ್ವಾಲ್ ಅವರಂತಹ ದಂತಕಥೆಗಳು ಮರಾಠಿ ಸಂಗೀತಕ್ಕೆ ವಿಶಿಷ್ಟ ಗುರುತನ್ನು ನೀಡಿದ್ದಾರೆ. ಮರಾಠಿ ಭಾಷೆಗೆ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ ಎಷ್ಟು ದೊಡ್ಡದೆಂದರೆ, ನಾನು ಅವರ ಬಗ್ಗೆ ಮಾತನಾಡಿದರೆ, ಇಡೀ ರಾತ್ರಿ ಕಳೆದುಹೋಗುತ್ತದೆ.
ಸ್ನೇಹಿತರೇ,
ಒಮ್ಮೆ ಮರಾಠಿಯಿಂದ ಗುಜರಾತಿಗೆ ಎರಡು ಅಥವಾ ಮೂರು ಪುಸ್ತಕಗಳನ್ನು ಭಾಷಾಂತರಿಸುವ ಸೌಭಾಗ್ಯ ನನಗೆ ಸಿಕ್ಕಿತ್ತು- ಮರಾಠಿ ಅಥವಾ ಹಿಂದಿಯಲ್ಲಿ ಮಾತನಾಡಬೇಕೋ ಎಂದು ಇಲ್ಲಿನ ಕೆಲವರು ಹಿಂಜರಿಯುತ್ತಿದ್ದರು. ಕಳೆದ 40 ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ನಾನು ಭಾಷೆಯೊಂದಿಗಿನ ಸಂಪರ್ಕವನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಂಡಿದ್ದರೂ, ನಾನು ಒಮ್ಮೆ ಮರಾಠಿಯನ್ನು ಚೆನ್ನಾಗಿ ಮಾತನಾಡಬಲ್ಲೆ. ಆದರೆ ಈಗಲೂ, ನಾನು ಹೆಚ್ಚು ಅಸ್ವಸ್ಥತೆಯನ್ನು ಅನುಭವಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ಏಕೆಂದರೆ, ನನ್ನ ಆರಂಭಿಕ ಜೀವನದಲ್ಲಿ, ನಾನು ಅಹಮದಾಬಾದ್ ನ ಜಗನ್ನಾಥ ಜೀ ದೇವಾಲಯದ ಬಳಿ, ಕ್ಯಾಲಿಕೊ ಮಿಲ್ಗೆ ಹತ್ತಿರದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದೆ. ಗಿರಣಿ ಕಾರ್ಮಿಕರ ವಸತಿಗೃಹದಲ್ಲಿ ಭಿಡೆ ಎಂಬ ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರದ ಕುಟುಂಬ ವಾಸಿಸುತ್ತಿತ್ತು. ವಿದ್ಯುತ್ ಸರಬರಾಜು ಸಮಸ್ಯೆಗಳಿಂದಾಗಿ ಅವರಿಗೆ ಶುಕ್ರವಾರ ರಜೆ ಇತ್ತು. ನಾನು ಯಾವುದೇ ರಾಜಕೀಯ ಟೀಕೆಗಳನ್ನು ಮಾಡುತ್ತಿಲ್ಲ, ಆದರೆ ಆ ದಿನಗಳು ಹಾಗೆ. ಅವರಿಗೆ ಶುಕ್ರವಾರ ರಜೆ ಇದ್ದುದರಿಂದ, ನಾನು ಶುಕ್ರವಾರ ಆ ಕುಟುಂಬವನ್ನು ಭೇಟಿ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದೆ. ಪಕ್ಕದ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬ ಪುಟ್ಟ ಹುಡುಗಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದಳು ಮತ್ತು ಅವಳು ನನ್ನೊಂದಿಗೆ ಮರಾಠಿಯಲ್ಲಿ ಮಾತನಾಡಿದಳು ಎಂದು ನನಗೆ ನೆನಪಿದೆ. ಅವಳು ನನ್ನ ಶಿಕ್ಷಕಿಯಾದಳು ಮತ್ತು ನಾನು ಮರಾಠಿ ಕಲಿತದ್ದು ಹೀಗೆ.
ಸ್ನೇಹಿತರೇ,
ಮರಾಠಿಯನ್ನು ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಭಾಷೆಯಾಗಿ ಗುರುತಿಸುವುದರಿಂದ ಮರಾಠಿ ಅಧ್ಯಯನವನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸುತ್ತದೆ. ಇದು ಸಂಶೋಧನೆ ಮತ್ತು ಸಾಹಿತ್ಯ ಸಂಗ್ರಹಗಳನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸುತ್ತದೆ. ಎಲ್ಲಕ್ಕಿಂತ ಮುಖ್ಯವಾಗಿ, ಇದು ಭಾರತೀಯ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯಗಳಲ್ಲಿ ಮರಾಠಿ ಅಧ್ಯಯನಕ್ಕೆ ಅನುಕೂಲ ಮಾಡಿಕೊಡುತ್ತದೆ. ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರದ ನಿರ್ಧಾರವು ಮರಾಠಿ ಭಾಷೆಯ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುವ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು, ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು ಮತ್ತು ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಗೆ ಬೆಂಬಲವನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ. ಇದು ಶಿಕ್ಷಣ ಮತ್ತು ಸಂಶೋಧನೆಯಲ್ಲಿ ಹೊಸ ಉದ್ಯೋಗಾವಕಾಶಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸುತ್ತದೆ.
ಸ್ನೇಹಿತರೇ,
ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯದ ನಂತರ ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ, ಮಾತೃಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಶಿಕ್ಷಣಕ್ಕೆ ಆದ್ಯತೆ ನೀಡುವ ಸರ್ಕಾರವನ್ನು ನಾವು ಹೊಂದಿದ್ದೇವೆ. ಅನೇಕ ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆ ಅಮೆರಿಕದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಕುಟುಂಬವನ್ನು ಭೇಟಿ ಮಾಡಿದ್ದನ್ನು ನಾನು ನೆನಪಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತೇನೆ ಮತ್ತು ಆ ಕುಟುಂಬದ ಅಭ್ಯಾಸದಿಂದ ನಾನು ಸ್ಪರ್ಶಿಸಲ್ಪಟ್ಟೆ. ಅದು ತೆಲುಗು ಕುಟುಂಬ. ಅಮೇರಿಕನ್ ಜೀವನಶೈಲಿಯನ್ನು ನಡೆಸುತ್ತಿದ್ದರೂ, ಅವರು ಎರಡು ಕುಟುಂಬ ನಿಯಮಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದರು: ಮೊದಲನೆಯದಾಗಿ, ಎಲ್ಲರೂ ಸಂಜೆ ಊಟಕ್ಕೆ ಒಟ್ಟಿಗೆ ಕುಳಿತುಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದರು ಮತ್ತು ಎರಡನೆಯದಾಗಿ, ಊಟದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಯಾರೂ ತೆಲುಗು ಹೊರತುಪಡಿಸಿ ಬೇರೆ ಏನನ್ನೂ ಮಾತನಾಡುವುದಿಲ್ಲ. ಇದರ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ, ಅಮೆರಿಕದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದ ಅವರ ಮಕ್ಕಳು ಸಹ ತೆಲುಗು ಮಾತನಾಡುತ್ತಿದ್ದರು. ನೀವು ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರದ ಕುಟುಂಬಗಳಿಗೆ ಭೇಟಿ ನೀಡಿದಾಗ, ನೀವು ಸಹಜವಾಗಿಯೇ ಮರಾಠಿ ಮಾತನಾಡುವುದನ್ನು ಕೇಳಬಹುದು ಎಂದು ನಾನು ಗಮನಿಸಿದ್ದೇನೆ. ಆದರೆ ಇತರ ಕುಟುಂಬಗಳಲ್ಲಿ, ಇದು ಹಾಗಲ್ಲ, ಮತ್ತು ಜನರು "ಹಲೋ" ಮತ್ತು "ಹಾಯ್" ಎಂದು ಹೇಳುವುದನ್ನು ಆನಂದಿಸಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸುತ್ತಾರೆ.
ಸ್ನೇಹಿತರೇ,
ಹೊಸ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಶಿಕ್ಷಣ ನೀತಿಯಡಿ, ವೈದ್ಯಕೀಯ ಮತ್ತು ಎಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್ ಕೋರ್ಸ್ ಗಳನ್ನು ಮರಾಠಿಯಲ್ಲಿ ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಲು ಈಗ ಸಾಧ್ಯವಿದೆ. ಅಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲ, ನಾನು ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರಿಗೂ ಮನವಿ ಸಲ್ಲಿಸಿದ್ದೇನೆ. ನಾನು ಕೇಳಿದೆ, ಒಬ್ಬ ಬಡವ ನಿಮ್ಮ ನ್ಯಾಯಾಲಯಕ್ಕೆ ಬಂದಾಗ ಮತ್ತು ನೀವು ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ನಲ್ಲಿ ತೀರ್ಪು ನೀಡಿದಾಗ, ನೀವು ಹೇಳಿದ್ದನ್ನು ಅವರು ಹೇಗೆ ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ? ಇಂದು ತೀರ್ಪುಗಳ ಕ್ರಿಯಾತ್ಮಕ ಭಾಗವನ್ನು ಮಾತೃಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ನೀಡಲಾಗಿದೆ ಎಂದು ನನಗೆ ಸಂತೋಷವಾಗಿದೆ. ವಿಜ್ಞಾನ, ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರ, ಕಲೆ, ಕಾವ್ಯ ಮತ್ತು ಮರಾಠಿಯಲ್ಲಿ ಬರೆಯಲಾದ ಇತರ ಹಲವಾರು ವಿಷಯಗಳ ಪುಸ್ತಕಗಳು ಲಭ್ಯವಿವೆ ಮತ್ತು ಮುಂದುವರಿಯುತ್ತವೆ. ನಾವು ಈ ಭಾಷೆಯನ್ನು ಆಲೋಚನೆಗಳ ವಾಹನವನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಬೇಕಾಗಿದೆ ಇದರಿಂದ ಅದು ರೋಮಾಂಚಕವಾಗಿ ಉಳಿಯುತ್ತದೆ. ಮರಾಠಿ ಸಾಹಿತ್ಯ ಕೃತಿಗಳು ಸಾಧ್ಯವಾದಷ್ಟು ಜನರನ್ನು ತಲುಪುವುದನ್ನು ಖಚಿತಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು ನಮ್ಮ ಗುರಿಯಾಗಿರಬೇಕು ಮತ್ತು ಮರಾಠಿ ಜಾಗತಿಕ ಪ್ರೇಕ್ಷಕರನ್ನು ತಲುಪಬೇಕೆಂದು ನಾನು ಬಯಸುತ್ತೇನೆ. ಅನುವಾದಕ್ಕಾಗಿ ಸರ್ಕಾರದ 'ಭಾಶಿನಿ' ಅಪ್ಲಿಕೇಶನ್ ಬಗ್ಗೆ ನಿಮಗೆ ಈಗಾಗಲೇ ತಿಳಿದಿರಬಹುದು. ನೀವು ಖಂಡಿತವಾಗಿಯೂ ಅದನ್ನು ಬಳಸಬೇಕು. ಈ ಅಪ್ಲಿಕೇಶನ್ನೊಂದಿಗೆ, ನೀವು ಭಾರತೀಯ ಭಾಷೆಗಳಲ್ಲಿ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ಸುಲಭವಾಗಿ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿಸಬಹುದು. ಅನುವಾದ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯವು ಭಾಷಾ ಅಡೆತಡೆಗಳನ್ನು ಮುರಿಯಬಹುದು. ನೀವು ಮರಾಠಿಯಲ್ಲಿ ಮಾತನಾಡುತ್ತೀರಿ, ಮತ್ತು ನನ್ನ ಬಳಿ 'ಭಾಶಿನಿ' ಅಪ್ಲಿಕೇಶನ್ ಇದ್ದರೆ, ನಾನು ಅದನ್ನು ಗುಜರಾತಿ ಅಥವಾ ಹಿಂದಿಯಲ್ಲಿ ಕೇಳಬಹುದು. ತಂತ್ರಜ್ಞಾನವು ಇದನ್ನು ತುಂಬಾ ಸುಲಭಗೊಳಿಸಿದೆ.
ಇಂದು, ನಾವು ಈ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಸಂದರ್ಭವನ್ನು ಆಚರಿಸುತ್ತಿರುವಾಗ, ಇದು ದೊಡ್ಡ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯನ್ನು ಸಹ ತರುತ್ತದೆ. ಮರಾಠಿ ಮಾತನಾಡುವ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿಯು ಈ ಸುಂದರ ಭಾಷೆಯ ಪ್ರಗತಿಗೆ ಕೊಡುಗೆ ನೀಡುವ ಕರ್ತವ್ಯವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದಾನೆ. ಮರಾಠಿ ಜನರು ಸರಳವಾಗಿರುವಂತೆ, ಮರಾಠಿ ಭಾಷೆಯೂ ತುಂಬಾ ಸರಳವಾಗಿದೆ. ಈ ಭಾಷೆಯೊಂದಿಗೆ ಹೆಚ್ಚು ಹೆಚ್ಚು ಜನರು ಸಂಪರ್ಕ ಹೊಂದಲು, ಅದು ವಿಸ್ತರಿಸಲು ಮತ್ತು ಮುಂದಿನ ಪೀಳಿಗೆ ಅದರ ಬಗ್ಗೆ ಹೆಮ್ಮೆ ಪಡುವುದನ್ನು ಖಚಿತಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ನಾವೆಲ್ಲರೂ ಶ್ರಮಿಸಬೇಕು. ನೀವೆಲ್ಲರೂ ನನ್ನನ್ನು ಸ್ವಾಗತಿಸಿದ್ದೀರಿ ಮತ್ತು ಗೌರವಿಸಿದ್ದೀರಿ, ಮತ್ತು ನಾನು ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರಕ್ಕೆ ಕೃತಜ್ಞನಾಗಿದ್ದೇನೆ. ಇದು ಕಾಕತಾಳೀಯವಾಗಿತ್ತು ಏಕೆಂದರೆ ನಾನು ಇಂದು ಮತ್ತೊಂದು ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಕ್ಕೆ ಹಾಜರಾಗಬೇಕಿತ್ತು, ಆದರೆ ಇದ್ದಕ್ಕಿದ್ದಂತೆ, ಇಲ್ಲಿನ ಸ್ನೇಹಿತರು ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಗಂಟೆ ನೀಡುವಂತೆ ನನ್ನನ್ನು ವಿನಂತಿಸಿದರು, ಮತ್ತು ಈ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವನ್ನು ಯೋಜಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇದರೊಂದಿಗೆ ನಿಕಟ ಸಂಬಂಧ ಹೊಂದಿರುವ ನಿಮ್ಮೆಲ್ಲರ ಗಣ್ಯರ ಉಪಸ್ಥಿತಿಯು ಮರಾಠಿ ಭಾಷೆಯ ಹಿರಿಮೆಯನ್ನು ಎತ್ತಿ ತೋರಿಸುತ್ತದೆ. ಇದಕ್ಕಾಗಿ ನಾನು ನಿಮ್ಮೆಲ್ಲರಿಗೂ ತುಂಬಾ ಕೃತಜ್ಞನಾಗಿದ್ದೇನೆ. ಮರಾಠಿಗೆ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಭಾಷೆಯ ಸ್ಥಾನಮಾನ ನೀಡಿರುವುದಕ್ಕೆ ನಾನು ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ನಿಮ್ಮೆಲ್ಲರನ್ನೂ ಅಭಿನಂದಿಸುತ್ತೇನೆ.
ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ ಮತ್ತು ಪ್ರಪಂಚದಾದ್ಯಂತದ ಎಲ್ಲಾ ಮರಾಠಿ ಮಾತನಾಡುವ ಜನರಿಗೆ ನನ್ನ ಹಾರ್ದಿಕ ಶುಭಾಶಯಗಳನ್ನು ಸಲ್ಲಿಸುತ್ತೇನೆ.
ಧನ್ಯವಾದಗಳು.
