ನವದೆಹಲಿಯಲ್ಲಿ ನಡೆದ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸ್ವಯಂಸೇವಕ ಸಂಘದ ಶತಮಾನೋತ್ಸವ ಸಮಾರಂಭ ಉದ್ದೇಶಿಸಿ ಪ್ರಧಾನಮಂತ್ರಿ ಭಾಷಣ

ವೇದಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಉಪಸ್ಥಿತರಿರುವ ಗೌರವಾನ್ವಿತ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸ್ವಯಂಸೇವಕ ಸಂಘದ ಪ್ರಧಾನ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ(ಸರ್ಕಾರ್ಯವ್ಹ) ಶ್ರೀ ದತ್ತಾತ್ರೇಯ ಹೊಸಬಾಳೆ ಜಿ, ಕೇಂದ್ರ ಸಚಿವರಾದ ಶ್ರೀ ಗಜೇಂದ್ರ ಶೇಖಾವತ್ ಜಿ, ದೆಹಲಿಯ ಜನಪ್ರಿಯ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ ರೇಖಾ ಗುಪ್ತಾ ಜಿ, ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸ್ವಯಂಸೇವಕ ಸಂಘದ ಎಲ್ಲಾ ಸ್ವಯಂಸೇವಕರೆ, ಇತರ ಗಣ್ಯರೆ, ಮಹನೀಯರೆ ಮತ್ತು ಮಹಿಳೆಯರೆ!

ನಿನ್ನೆ, ನಮ್ಮ ದೀರ್ಘಕಾಲದ ಸ್ವಯಂಸೇವಕರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರಾದ, ಸಂಘದ ಸುದೀರ್ಘ ಪ್ರಯಾಣದ ಪ್ರತಿ ತಿರುವಿನಲ್ಲೂ ಪ್ರಮುಖ ಸ್ಥಾನ ಹೊಂದಿದ್ದ ವಿಜಯ್ ಕುಮಾರ್ ಮಲ್ಹೋತ್ರಾ ಅವರನ್ನು ನಾವು ಕಳೆದುಕೊಂಡಿದ್ದೇವೆ. ಮೊದಲನೆಯದಾಗಿ, ನಾನು ಅವರಿಗೆ ನನ್ನ ಗೌರವಯುತ ನಮನಗಳನ್ನು ಸಲ್ಲಿಸುತ್ತೇನೆ.

ಸ್ನೇಹಿತರೆ,

ಇಂದು ಮಹಾನವಮಿ. ಸಿದ್ಧಿದಾತ್ರಿ ದೇವಿಯ ದಿನ. ನವರಾತ್ರಿ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ನಾನು ಎಲ್ಲಾ ದೇಶವಾಸಿಗಳಿಗೆ ಶುಭಾಶಯಗಳನ್ನು ಕೋರುತ್ತೇನೆ. ನಾಳೆ ವಿಜಯದಶಮಿಯ ಮಹಾ ಹಬ್ಬ, ಇದು ಅನ್ಯಾಯದ ಮೇಲೆ ನ್ಯಾಯದ, ಸುಳ್ಳಿನ ಮೇಲೆ ಸತ್ಯದ, ಕತ್ತಲೆಯ ಮೇಲೆ ಬೆಳಕಿನ ವಿಜಯ. ವಿಜಯದಶಮಿ ಭಾರತೀಯ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ಈ ಚಿಂತನೆ ಮತ್ತು ನಂಬಿಕೆಯ ಶಾಶ್ವತ ಸಂದೇಶವಾಗಿದೆ. 100 ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆ ಇಂತಹ ಶುಭ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸ್ವಯಂಸೇವಕ ಸಂಘವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಯಿತು ಎಂಬುದು ಕಾಕತಾಳೀಯವಲ್ಲ. ಇದು ಪ್ರಾಚೀನ ಸಂಪ್ರದಾಯದ ಪುನರುಜ್ಜೀವನವಾಗಿತ್ತು, ಇದರಲ್ಲಿ ದೇಶದ ಪ್ರಜ್ಞೆಯು ಪ್ರತಿ ಯುಗದ ಸವಾಲುಗಳನ್ನು ಎದುರಿಸಲು ಕಾಲಕಾಲಕ್ಕೆ ಹೊಸ ರೂಪಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟವಾಗುತ್ತಿದೆ. ಸಂಘವು ಈ ಯುಗದಲ್ಲಿ ಆ ಶಾಶ್ವತ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪ್ರಜ್ಞೆಯ ಪವಿತ್ರ ಅವತಾರವಾಗಿದೆ.

ಸ್ನೇಹಿತರೆ,

ಸಂಘದ ಶತಮಾನೋತ್ಸವ ವರ್ಷದಂತಹ ಭವ್ಯ ಸಂದರ್ಭವನ್ನು ನಾವು ವೀಕ್ಷಿಸುತ್ತಿರುವುದು ನಮ್ಮ ಪೀಳಿಗೆಯ ಸ್ವಯಂಸೇವಕರ ಅದೃಷ್ಟ. ಈ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ, ರಾಷ್ಟ್ರಕ್ಕೆ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸುವ ಸಂಕಲ್ಪಕ್ಕೆ ಸಮರ್ಪಿತರಾದ ಅಸಂಖ್ಯಾತ ಸ್ವಯಂಸೇವಕರಿಗೆ ನಾನು ಶುಭಾಶಯಗಳು ಮತ್ತು ಅಭಿನಂದನೆಗಳನ್ನು ಸಲ್ಲಿಸುತ್ತೇನೆ. ಸಂಘದ ಪೂಜ್ಯ ಸಂಸ್ಥಾಪಕ ಮತ್ತು ನಮ್ಮೆಲ್ಲರ ಆದರ್ಶ ಡಾ. ಹೆಡ್ಗೆವಾರ್ ಜಿ ಅವರ ಪಾದಗಳಿಗೆ ನಮಸ್ಕರಿಸುತ್ತೇನೆ.

ಸ್ನೇಹಿತರೆ,

ಸಂಘದ 100 ವರ್ಷಗಳ ಈ ಅದ್ಭುತ ಪ್ರಯಾಣದ ನೆನಪಿಗಾಗಿ ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರ ಇಂದು ವಿಶೇಷ ಅಂಚೆ ಚೀಟಿ ಮತ್ತು ಸ್ಮರಣಾರ್ಥ ನಾಣ್ಯಗಳನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿದೆ. 100 ರೂಪಾಯಿ ನಾಣ್ಯದ ಮೇಲೆ, ಒಂದು ಬದಿಯಲ್ಲಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಲಾಂಛನವಿದ್ದರೆ, ಮತ್ತೊಂದೆಡೆ, ಸಿಂಹದೊಂದಿಗೆ ಆಶೀರ್ವಾದ ಭಂಗಿಯಲ್ಲಿರುವ ಭಾರತ ಮಾತೆಯ ಭವ್ಯ ಚಿತ್ರ ಮತ್ತು ಸ್ವಯಂಸೇವಕರು ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ನಮಸ್ಕರಿಸುತ್ತಿರುವ ಚಿತ್ರವಿದೆ. ಬಹುಶಃ ಸ್ವತಂತ್ರ ಭಾರತದ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಭಾರತ ಮಾತೆಯ ಚಿತ್ರ ಭಾರತೀಯ ಕರೆನ್ಸಿಯಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ. ಈ ನಾಣ್ಯವು ಸಂಘದ ಧ್ಯೇಯವಾಕ್ಯವನ್ನು ಸಹ ಹೊಂದಿದೆ: “ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸ್ವಾಹಾ, ಇದಂ ರಾಷ್ಟ್ರ ಇದಂ ನ ಮಂ”! (ನಾನು ಅರ್ಪಿಸುವ ರಾಷ್ಟ್ರಕ್ಕಾಗಿ, ಇದು ರಾಷ್ಟ್ರಕ್ಕಾಗಿ, ನನಗಾಗಿ ಅಲ್ಲ).

ಸ್ನೇಹಿತರೆ,

ಇಂದು ಬಿಡುಗಡೆಯಾದ ವಿಶೇಷ ಸ್ಮರಣಾರ್ಥ ಅಂಚೆ ಚೀಟಿಯು ತನ್ನದೇ ಆದ ಮಹತ್ವವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಜನವರಿ 26ರಂದು ನಡೆದ ಗಣರಾಜ್ಯೋತ್ಸವದ ಮೆರವಣಿಗೆಯ ಮಹತ್ವ ನಮಗೆಲ್ಲರಿಗೂ ತಿಳಿದಿದೆ. 1963ರಲ್ಲಿ ಆರ್‌ಎಸ್‌ಎಸ್ ಸ್ವಯಂಸೇವಕರು ಸಹ ಆ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮೆರವಣಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಿದರು ಮತ್ತು ಅವರು ದೇಶಭಕ್ತಿಯ ಭಾವದಲ್ಲಿ ಹೆಮ್ಮೆಯಿಂದ ಮೆರವಣಿಗೆ ನಡೆಸಿದರು. ಈ ಅಂಚೆ ಚೀಟಿ ಆ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಕ್ಷಣವನ್ನು ಸ್ಮರಿಸುತ್ತದೆ.

ಸ್ನೇಹಿತರೆ,

ರಾಷ್ಟ್ರದ ಸೇವೆಯಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಸಮಾಜವನ್ನು ಸಬಲೀಕರಣಗೊಳಿಸುವಲ್ಲಿ ನಿರಂತರವಾಗಿ ತೊಡಗಿಸಿಕೊಂಡಿರುವ ಆರ್‌ಎಸ್‌ಎಸ್ ಸ್ವಯಂಸೇವಕರನ್ನು ಸಹ ಈ ಸ್ಮರಣಾರ್ಥ ಅಂಚೆ ಚೀಟಿಯಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಈ ಸ್ಮರಣಾರ್ಥ ನಾಣ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ಅಂಚೆ ಚೀಟಿಗಳಿಗಾಗಿ ನಾನು ದೇಶದ ಜನರಿಗೆ ನನ್ನ ಹೃತ್ಪೂರ್ವಕ ಅಭಿನಂದನೆಗಳನ್ನು ಸಲ್ಲಿಸುತ್ತೇನೆ.

ಸ್ನೇಹಿತರೆ,

ಮಹಾ ನದಿಗಳು ತಮ್ಮ ದಡಗಳಲ್ಲಿ ಮಾನವ ನಾಗರಿಕತೆಗಳನ್ನು ಪೋಷಿಸುವಂತೆಯೇ, ಸಂಘದ ದಡದಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಅದರ ಪ್ರವಾಹದೊಳಗೆ ಅಸಂಖ್ಯಾತ ಜೀವಗಳು ಅರಳಿವೆ. ಒಂದು ನದಿಯು ಭೂಮಿ, ಹಳ್ಳಿಗಳು ಮತ್ತು ಅದು ಹರಿಯುವ ಪ್ರದೇಶಗಳನ್ನು ಸಮೃದ್ಧಗೊಳಿಸಿ, ಅವುಗಳನ್ನು ತನ್ನ ನೀರಿನಿಂದ ಫಲವತ್ತಾಗಿ ಮತ್ತು ಸಮೃದ್ಧವಾಗಿಸುವಂತೆಯೇ, ಸಂಘವು ಈ ರಾಷ್ಟ್ರದ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಭಾಗವನ್ನು, ಸಮಾಜದ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಆಯಾಮವನ್ನು ಮುಟ್ಟಿದೆ. ಇದು ನಿರಂತರ ತಪಸ್ಸಿನ ಫಲ, ಇದು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಚೈತನ್ಯದ ಬಲವಾದ ಹರಿವಾಗಿದೆ.

ಸ್ನೇಹಿತರೆ,

ಒಂದು ನದಿಯು ಅನೇಕ ಹೊಳೆಗಳಿಂದ ತುಂಬುವಂತೆ, ಪ್ರತಿಯೊಂದೂ ವಿಭಿನ್ನ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಪೋಷಿಸುವಂತೆ, ಸಂಘದ ಪ್ರಯಾಣವೂ ಸಹ ಅದೇ ರೀತಿ ಆಗಿದೆ. ಜೀವನದ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಕ್ಷೇತ್ರಕ್ಕೂ ಸಂಪರ್ಕ ಹೊಂದಿದ ಅದರ ಅನೇಕ ಅಂಗಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಶಿಕ್ಷಣ, ಕೃಷಿ, ಸಾಮಾಜಿಕ ಕಲ್ಯಾಣ, ಬುಡಕಟ್ಟು ಕಲ್ಯಾಣ, ಮಹಿಳಾ ಸಬಲೀಕರಣ, ಕಲೆ ಮತ್ತು ವಿಜ್ಞಾನ ಅಥವಾ ನಮ್ಮ ದುಡಿಯುವ ಸಹೋದರ ಸಹೋದರಿಯರನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸುವಲ್ಲಿ ತಮ್ಮದೇ ಆದ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ರಾಷ್ಟ್ರಕ್ಕೆ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸುತ್ತಿವೆ. ಸಂಘವು ಸಾಮಾಜಿಕ ಜೀವನದ ಲೆಕ್ಕವಿಲ್ಲದಷ್ಟು ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ನಿರಂತರವಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಿದೆ. ಈ ಪ್ರಯಾಣದ ವಿಶೇಷ ಲಕ್ಷಣವೆಂದರೆ, ಒಂದು ತೊರೆ ಹಲವಾರು ಬಾರಿ ಹರಿಯುವಾಗ  ಅದು ಎಂದಿಗೂ ಪರಸ್ಪರ ಘರ್ಷಣೆ ಮಾಡುವುದಿಲ್ಲ, ಎಂದಿಗೂ ಅದು ವಿಭಜನೆ ಸೃಷ್ಟಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ಅದು ನಿರಂತರ ಮುಂದೆ ಸಾಗುತ್ತಿರುತ್ತದೆ. ಪ್ರತಿಯೊಂದು ತೊರೆಯ ಉದ್ದೇಶದಂತೆ, ವಿಭಿನ್ನ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುವ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಸಂಸ್ಥೆಯ ಚೈತನ್ಯ ಒಂದೇ ಆಗಿರುತ್ತದೆ: 'ರಾಷ್ಟ್ರ ಪ್ರಥಮ', ರಾಷ್ಟ್ರ ಮೊದಲು!

ಸ್ನೇಹಿತರೆ,

ಆರಂಭದಿಂದಲೂ, ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸ್ವಯಂಸೇವಕ ಸಂಘವು ಒಂದು ದೊಡ್ಡ ಉದ್ದೇಶವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ, ಅದು ರಾಷ್ಟ್ರ ನಿರ್ಮಾಣದ ಧ್ಯೇಯವಾಗಿದೆ. ಈ ಧ್ಯೇಯವನ್ನು ಪೂರೈಸಲು ಅದು ಆರಿಸಿಕೊಂಡ ಮಾರ್ಗವೆಂದರೆ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಪಾತ್ರದ ಮೂಲಕ ರಾಷ್ಟ್ರ ನಿರ್ಮಾಣ, ಅದು ಅಳವಡಿಸಿಕೊಂಡ ವಿಧಾನವೆಂದರೆ ದೈನಂದಿನ, ಶಾಖೆಯ ಶಿಸ್ತಿನ ಅಭ್ಯಾಸ.

ಸ್ನೇಹಿತರೆ,

ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ನಾಗರಿಕನು ರಾಷ್ಟ್ರದ ಕಡೆಗೆ ತನ್ನ ಕರ್ತವ್ಯವನ್ನು ಅರಿತುಕೊಂಡಾಗ ಮಾತ್ರ ನಮ್ಮ ರಾಷ್ಟ್ರವು ಬಲಿಷ್ಠವಾಗುತ್ತದೆ ಎಂದು ಪೂಜ್ಯ ಡಾ. ಹೆಡ್ಗೆವಾರ್ ಜಿ ಅವರಿಗೆ ಚೆನ್ನಾಗಿ ತಿಳಿದಿತ್ತು. ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ಭಾರತೀಯನು ರಾಷ್ಟ್ರಕ್ಕಾಗಿ ಬದುಕಲು ಕಲಿತಾಗ ಮಾತ್ರ ನಮ್ಮ ರಾಷ್ಟ್ರವು ಉದಯಿಸುತ್ತದೆ. ಅದಕ್ಕಾಗಿಯೇ ಅವರು ನಿರಂತರವಾಗಿ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಪಾತ್ರ ನಿರ್ಮಾಣಕ್ಕೆ ತಮ್ಮನ್ನು ತೊಡಗಿಸಿಕೊಂಡರು, ಅವರ ವಿಧಾನವು ವಿಶಿಷ್ಟವಾಗಿತ್ತು. ಡಾ. ಹೆಡ್ಗೆವಾರ್ ಜಿ ಹೇಳುವುದನ್ನು ನಾವು ಆಗಾಗ್ಗೆ ಕೇಳಿದ್ದೇವೆ. "ವಿಷಯಗಳನ್ನು ಅವು ಇರುವಂತೆಯೇ ಸ್ವೀಕರಿಸಿ ಮತ್ತು ಅವು ಹೇಗಿರಬೇಕೋ ಹಾಗೆ ರೂಪಿಸಿ." ಜನರನ್ನು ಸಜ್ಜುಗೊಳಿಸುವ ಅವರ ವಿಧಾನವನ್ನು ಅರ್ಥ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು, ಕುಂಬಾರನ ಕೆಲಸವನ್ನು ನೆನಪಿಸಿಕೊಳ್ಳಬಹುದು. ಕುಂಬಾರನು ಇಟ್ಟಿಗೆಗಳನ್ನು ಬೇಯಿಸುವಾಗ, ಅವನು ನೆಲದಿಂದ ಸಾಮಾನ್ಯ ಜೇಡಿಮಣ್ಣಿನಿಂದ ಪ್ರಾರಂಭಿಸುತ್ತಾನೆ. ಅವನು ಅದನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸುತ್ತಾನೆ, ಅದರ ಮೇಲೆ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಾನೆ, ಅದಕ್ಕೆ ಆಕಾರ ನೀಡುತ್ತಾನೆ, ನಂತರ ಅದಕ್ಕೆ ಶಾಖ ನೀಡುತ್ತಾನೆ. ಹಾಗೆ ಮಾಡುವಾಗ, ಅವನು ಸ್ವತಃ ಅದೇ ಬೆಂಕಿಯನ್ನು ಸಹಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ. ಅವನು ಜೇಡಿಮಣ್ಣಿನ ಜೊತೆಗೆ ತನ್ನನ್ನು ತಾನು ಆ ಬಿಸಿಯನ್ನು ಅನುಭವಿಸುತ್ತಾನೆ.  ನಂತರ, ಆ ಇಟ್ಟಿಗೆಗಳನ್ನು ಒಟ್ಟುಗೂಡಿಸಿ, ಅವನು ಒಂದು ಭವ್ಯವಾದ ರಚನೆಯನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸುತ್ತಾನೆ. ಅದೇ ರೀತಿ, ಡಾಕ್ಟರ್ ಸಾಹಬ್ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಸಾಮಾನ್ಯ ಜನರನ್ನು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಿ, ಅವರಿಗೆ ತರಬೇತಿ ನೀಡಿ, ಅವರಿಗೆ ದೃಷ್ಟಿ ನೀಡಿ, ಅವರನ್ನು ರೂಪಿಸಿದರು. ಹೀಗೆ ರಾಷ್ಟ್ರಸೇವೆಗಾಗಿ ಸಮರ್ಪಿತ ಸ್ವಯಂಸೇವಕರನ್ನು ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಿದರು. ಅದಕ್ಕಾಗಿಯೇ ಇಲ್ಲಿನ ಸಾಮಾನ್ಯ ಜನರು ಅಸಾಧಾರಣ, ಅಭೂತಪೂರ್ವ ಕೆಲಸವನ್ನು ಸಾಧಿಸಲು ಒಟ್ಟಾಗಿ ಸೇರುತ್ತಾರೆ ಎಂದು ಸಂಘದ ಬಗ್ಗೆ ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಸ್ನೇಹಿತರೆ,

ಪಾತ್ರ ನಿರ್ಮಾಣದ ಈ ಸುಂದರ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ಇಂದಿಗೂ ಸಂಘದ ಶಾಖೆಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣಬಹುದು. ಸಂಘ ಶಾಖೆಯ ನೆಲವು ಸ್ಫೂರ್ತಿಯ ಪವಿತ್ರ ಭೂಮಿಯಾಗಿದೆ, ಅಲ್ಲಿಂದ ಸ್ವಯಂಸೇವಕನ ಪ್ರಯಾಣವು "ನಾನು"ನಿಂದ "ನಾವು"ಗೆ ಪ್ರಾರಂಭವಾಗುತ್ತದೆ. ಶಾಖೆಗಳು ಪಾತ್ರ ನಿರ್ಮಾಣಕ್ಕಾಗಿ ತ್ಯಾಗದ ಬಲಿಪೀಠಗಳಾಗಿವೆ. ಈ ಶಾಖೆಗಳಲ್ಲಿ, ವ್ಯಕ್ತಿಯ ದೈಹಿಕ, ಮಾನಸಿಕ ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ನಡೆಯುತ್ತದೆ. ಸ್ವಯಂಸೇವಕರ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ, ರಾಷ್ಟ್ರಕ್ಕೆ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸುವ ಮನೋಭಾವ ಮತ್ತು ಧೈರ್ಯ ದಿನದಿಂದ ದಿನಕ್ಕೆ ಬೆಳೆಯುತ್ತದೆ. ಅವರಿಗೆ, ತ್ಯಾಗ ಮತ್ತು ಸಮರ್ಪಣೆ ಸ್ವಾಭಾವಿಕವಾಗುತ್ತದೆ, ವೈಯಕ್ತಿಕ ಶ್ರೇಯಕ್ಕಾಗಿ ಸ್ಪರ್ಧೆಯ ಪ್ರಜ್ಞೆ ಕಣ್ಮರೆಯಾಗುತ್ತದೆ, ಅವರು ಸಾಮೂಹಿಕ ನಿರ್ಧಾರ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವ ಮತ್ತು ಸಾಮೂಹಿಕ ಕ್ರಿಯೆಯ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆ.

ಸ್ನೇಹಿತರೆ,

ರಾಷ್ಟ್ರ ನಿರ್ಮಾಣದ ಮಹತ್ತರ ಗುರಿ, ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವ ನಿರ್ಮಾಣದ ಸ್ಪಷ್ಟ ಮಾರ್ಗ ಮತ್ತು ಶಾಖೆಯ ಸರಳ ಆದರೆ ಕ್ರಿಯಾತ್ಮಕ ವಿಧಾನವು ಸಂಘದ 100 ವರ್ಷಗಳ ಸುದೀರ್ಘ ಪ್ರಯಾಣದ ಅಡಿಪಾಯವಾಗಿದೆ. ಈ ಆಧಾರಸ್ತಂಭಗಳ ಮೇಲೆ ದೃಢವಾಗಿ ನಿಂತು, ಸಂಘವು ಲಕ್ಷಾಂತರ ಸ್ವಯಂಸೇವಕರನ್ನು ರೂಪಿಸಿದೆ, ಅವರು ವಿವಿಧ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ರಾಷ್ಟ್ರಕ್ಕೆ ತಮ್ಮ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಸೇವೆಯನ್ನು ನೀಡುತ್ತಿದ್ದಾರೆ, ಸಮರ್ಪಣೆಯ ಮೂಲಕ, ಸೇವೆಯ ಮೂಲಕ ಮತ್ತು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪ್ರಗತಿಯ ಅನ್ವೇಷಣೆಯ ಮೂಲಕ ದೇಶವನ್ನು ಮುಂದಕ್ಕೆ ಕೊಂಡೊಯ್ಯಲು ನಿರಂತರ ಪ್ರಯತ್ನಗಳನ್ನು ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದಾರೆ!

ಸ್ನೇಹಿತರೆ,

ಆರಂಭದಿಂದಲೂ, ಸಂಘದ ಆದ್ಯತೆಯು ಯಾವಾಗಲೂ ದೇಶದ ಆದ್ಯತೆಯಾಗಿದೆ. ಅದಕ್ಕಾಗಿಯೇ, ದೇಶವು ದೊಡ್ಡ ಸವಾಲನ್ನು ಎದುರಿಸಿದ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಯುಗದಲ್ಲೂ, ಸಂಘವು ಆ ಹೋರಾಟದಲ್ಲಿ ಮುಳುಗಿ, ಅದರೊಂದಿಗೆ ಮುಖಾಮುಖಿಯಾಗಿ ಹೋರಾಡುತ್ತಿತ್ತು. ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಚಳವಳಿಯ ಸಮಯವನ್ನು ನಾವು ಹಿಂತಿರುಗಿ ನೋಡಿದರೆ, ಗೌರವಾನ್ವಿತ ಡಾ. ಹೆಡ್ಗೆವಾರ್ ಜಿ ಮತ್ತು ಸಂಘದ ಅನೇಕ ಕಾರ್ಯಕರ್ತರು ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಹೋರಾಟದಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಿದ್ದನ್ನು ನಾವು ನೋಡುತ್ತೇವೆ. ಡಾ. ಸಾಹಬ್ ಹಲವಾರು ಬಾರಿ ಜೈಲಿಗೆ ಹೋಗಿದ್ದರು. ಸಂಘವು ಅನೇಕ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಹೋರಾಟಗಾರರಿಗೆ ಬೆಂಬಲ ಮತ್ತು ರಕ್ಷಣೆ ನೀಡಿತು, ಅವರೊಂದಿಗೆ ಹೆಗಲಿಗೆ ಹೆಗಲು ಕೊಟ್ಟು ಕೆಲಸ ಮಾಡಿತು. 1942ರಲ್ಲಿ, ಬ್ರಿಟಿಷರ ವಿರುದ್ಧ ಚಿಮೂರ್‌ನಲ್ಲಿ ನಡೆದ ದಂಗೆಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಅನೇಕ ಸ್ವಯಂಸೇವಕರು ಬ್ರಿಟಿಷರ ಕೈಯಲ್ಲಿ ತೀವ್ರ ದೌರ್ಜನ್ಯಗಳನ್ನು ಸಹಿಸಿಕೊಂಡರು. ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯದ ನಂತರವೂ ಸಂಘವು ಹೈದರಾಬಾದ್‌ನಲ್ಲಿ ನಿಜಾಮನ ದಬ್ಬಾಳಿಕೆಯ ವಿರುದ್ಧದ ಹೋರಾಟ, ಗೋವಾದಲ್ಲಿ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಚಳವಳಿ, ದಾದ್ರಾ ಮತ್ತು ನಗರ ಹವೇಲಿಯ ವಿಮೋಚನೆಯಾಗಿರಬಹುದು, ಅದು ಲೆಕ್ಕವಿಲ್ಲದಷ್ಟು ತ್ಯಾಗಗಳನ್ನು ಮಾಡಿತು. ಆದರೆ ಇದೆಲ್ಲದರ ಮೂಲಕವೂ, ಉತ್ಸಾಹ ಒಂದಾಗಿತ್ತು, ಅದು ರಾಷ್ಟ್ರ ಮೊದಲು. ಗುರಿ ಒಂದಾಗಿ ಉಳಿಯಿತು: 'ಏಕ್ ಭಾರತ, ಶ್ರೇಷ್ಠ ಭಾರತ'(ಒಂದು ಭಾರತ, ಒಂದು ಸರ್ವೋಚ್ಚ ಭಾರತ).

ಸ್ನೇಹಿತರೆ,

ರಾಷ್ಟ್ರ ಸೇವೆಯ ಹಾದಿಯಲ್ಲಿ, ಸಂಘವು ಎಂದಿಗೂ ದಾಳಿಗಳು ಅಥವಾ ಪಿತೂರಿಗಳನ್ನು ಎದುರಿಸಲಿಲ್ಲ ಎಂದು ಅರ್ಥವಲ್ಲ. ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯದ ನಂತರವೂ ಸಂಘವನ್ನು ಹತ್ತಿಕ್ಕಲು ಹೇಗೆ ಪ್ರಯತ್ನಗಳು ನಡೆದವು ಎಂಬುದನ್ನು ನಾವು ನೋಡಿದ್ದೇವೆ. ಅದು ಮುಖ್ಯವಾಹಿನಿಗೆ ಬರದಂತೆ ತಡೆಯಲು ಲೆಕ್ಕವಿಲ್ಲದಷ್ಟು ಸಂಚುಗಳನ್ನು ರೂಪಿಸಲಾಯಿತು. ಪೂಜ್ಯ ಗುರು ಜಿ (ಎಂ.ಎಸ್. ಗೋಲ್ವಾಲ್ಕರ್) ಅವರನ್ನು ತಪ್ಪಾಗಿ ಪ್ರಕರಣಗಳಲ್ಲಿ ಸಿಲುಕಿ, ಜೈಲಿಗೆ ಕಳುಹಿಸಲಾಯಿತು. ಆದರೆ ಗುರು ಜಿ ಜೈಲಿನಿಂದ ಹೊರಬಂದಾಗ, ಅವರು ಸರಳತೆಯಿಂದ ಮಾತನಾಡಿದರು - ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಸ್ಫೂರ್ತಿಯ ದೊಡ್ಡ ಮೂಲವಾಗಿ ಉಳಿದಿರುವ ಪದಗಳು. ಗುರು ಜಿ ಹೇಳಿದರು, "ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ನಾಲಿಗೆ ಹಲ್ಲುಗಳ ಕೆಳಗೆ ಸಿಲುಕಿಕೊಂಡು ಪುಡಿಪುಡಿಯಾಗುತ್ತದೆ, ಆದರೆ ನಾವು ನಮ್ಮ ಹಲ್ಲುಗಳನ್ನು ಮುರಿಯಬಾರದು, ಏಕೆಂದರೆ ಹಲ್ಲುಗಳು ನಮ್ಮವು ಮತ್ತು ನಾಲಿಗೆ ಕೂಡ ನಮ್ಮದು." ಜೈಲಿನಲ್ಲಿ ಅಂತಹ ಚಿತ್ರಹಿಂಸೆ ಸಹಿಸಿಕೊಂಡ ನಂತರ, ಅನೇಕ ದೌರ್ಜನ್ಯಗಳನ್ನು ಅನುಭವಿಸಿದ ನಂತರ, ಗುರು ಜಿ ಅವರ ಹೃದಯದಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ಕೋಪ, ದ್ವೇಷ ಇರಲಿಲ್ಲ ಎಂಬುದನ್ನು ಊಹಿಸಿ. ಇದು ಅವರ ಋಷಿಯಂತಹ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವವಾಗಿತ್ತು. ಅವರ ಚಿಂತನೆಯ ಸ್ಪಷ್ಟತೆಯು ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ಸಂಘದ ಸ್ವಯಂಸೇವಕರ ಜೀವನಕ್ಕೆ ಮಾರ್ಗದರ್ಶಕ ಬೆಳಕಾಯಿತು. ಇದು ಸಮಾಜದ ಬಗ್ಗೆ ಏಕತೆ ಮತ್ತು ಪ್ರೀತಿಯ ಮೌಲ್ಯಗಳನ್ನು ಬಲಪಡಿಸಿತು. ಅದಕ್ಕಾಗಿಯೇ, ಸಂಘವು ನಿಷೇಧಗಳು, ಪಿತೂರಿಗಳು ಅಥವಾ ಸುಳ್ಳು ಪ್ರಕರಣಗಳನ್ನು ಎದುರಿಸಿದರೂ ಅದರ ಸ್ವಯಂಸೇವಕರು ತಮ್ಮ ಹೃದಯದಲ್ಲಿ ಕಹಿ ಪ್ರವೇಶಿಸಲು ಎಂದಿಗೂ ಬಿಡಲಿಲಿಲ್ಲ. ಏಕೆಂದರೆ ಸಂಘವು ಸಮಾಜದಿಂದ ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿಲ್ಲ ಎಂದು ಅವರಿಗೆ ತಿಳಿದಿತ್ತು. ಸಮಾಜವು ನಮ್ಮೆಲ್ಲರಿಂದ ರೂಪಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. ಅದರಲ್ಲಿ ಒಳ್ಳೆಯದು ನಮ್ಮದು ಮತ್ತು ಅದರಲ್ಲಿ ಕಡಿಮೆ ಒಳ್ಳೆಯದು ಕೂಡ ನಮ್ಮದೇ.

ಸ್ನೇಹಿತರೆ,

ಸಂಘದಲ್ಲಿ ಕಹಿ ಎಂದಿಗೂ ಬೇರೂರದಿರಲು ಎರಡನೇ ಕಾರಣವೆಂದರೆ ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವ ಮತ್ತು ಸಾಂವಿಧಾನಿಕ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ಸ್ವಯಂಸೇವಕರ ಅಚಲ ನಂಬಿಕೆ. ದೇಶದ ಮೇಲೆ ತುರ್ತು ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಹೇರಿದಾಗ, ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ಸ್ವಯಂಸೇವಕರಿಗೆ ಶಕ್ತಿ ನೀಡಿದ್ದು, ಅವರಿಗೆ ಹೋರಾಡುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ನೀಡಿದ್ದು ಇದೇ ನಂಬಿಕೆ. ಈ 2 ಮೌಲ್ಯಗಳು, ಸಮಾಜದೊಂದಿಗೆ ಏಕತೆ ಮತ್ತು ಸಾಂವಿಧಾನಿಕ ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ಮೇಲಿನ ನಂಬಿಕೆ, ಸಂಘದ ಸ್ವಯಂಸೇವಕರನ್ನು ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಬಿಕ್ಕಟ್ಟಿನಲ್ಲಿಯೂ ಸಮಚಿತ್ತದಿಂದ ಇರಿಸಿತು, ಅವರನ್ನು ಸಮಾಜದ ಕಡೆಗೆ ಸಂವೇದನಾಶೀಲರನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿತು. ಅದಕ್ಕಾಗಿಯೇ, ಸಮಾಜದಿಂದ ಲೆಕ್ಕವಿಲ್ಲದಷ್ಟು ಹೊಡೆತಗಳನ್ನು ಸಹಿಸಿಕೊಂಡು, ರಾಷ್ಟ್ರ ಮತ್ತು ಸಮಾಜದ ಸೇವೆಯಲ್ಲಿ ನಿರಂತರವಾಗಿ ತೊಡಗಿಸಿಕೊಂಡ ನಂತರವೂ ಸಂಘವು ಇಂದು ಪ್ರಬಲವಾದ ಆಲದ ಮರದಂತೆ ಸದೃಢವಾಗಿ ನಿಂತಿದೆ. ಇದೀಗ, ನಮ್ಮ ಸ್ವಯಂಸೇವಕರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರು ಇಲ್ಲಿ ಸುಂದರವಾದ ಪ್ರಸ್ತುತಿ ನೀಡಿದರು: ಶೂನ್ಯವು ಶತಮಾನವಾಗುತ್ತದೆ, ಸಂಖ್ಯೆಯ ಸುಂದರ ಭಾರತಿಗೆ ಗೆಲುವು, ನಮ್ಮ ಹೃದಯಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ಫೂರ್ತಿಯನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಿದೆ, ನಾವು ಸಾಧನೆ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದೇವೆ, ಮಾತೃಭೂಮಿಯನ್ನು ಪೂಜಿಸುತ್ತಿದ್ದೇವೆ.. ಇದರ ಪಾಠವೆಂದರೆ ನಾವು ನಮ್ಮ ರಾಷ್ಟ್ರವನ್ನು ದೇವರೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಿದ್ದೇವೆ ಮತ್ತು ನಮ್ಮ ಸ್ವಂತ ದೇಹಗಳನ್ನು ದೀಪಗಳಾಗಿ ಪರಿವರ್ತಿಸಲು ಕಲಿತಿದ್ದೇವೆ, ಸೇವೆಯಲ್ಲಿ ಉರಿಯುತ್ತಿದ್ದೇವೆ. ನಿಜಕ್ಕೂ, ಇದು ಗಮನಾರ್ಹವಾಗಿದೆ.

ಸ್ನೇಹಿತರೆ,

ಆರಂಭದಿಂದಲೂ, ಸಂಘವು ದೇಶಭಕ್ತಿ ಮತ್ತು ಸೇವೆಗೆ ಸಮಾನಾರ್ಥಕವಾಗಿದೆ. ವಿಭಜನೆಯ ದುರಂತವು ಲಕ್ಷಾಂತರ ಕುಟುಂಬಗಳನ್ನು ನಿರಾಶ್ರಿತರನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿದಾಗ, ಸ್ವಯಂಸೇವಕರು ನಿರಾಶ್ರಿತರಿಗೆ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದರು. ತಮ್ಮ ಸೀಮಿತ ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳೊಂದಿಗೆ, ಸಂಘದ ಸ್ವಯಂಸೇವಕರು ಮೊದಲು ಮುಂಚೂಣಿಯಲ್ಲಿ ನಿಂತರು. ಇದು ಕೇವಲ ಪರಿಹಾರ ಕಾರ್ಯವಲ್ಲ. ಇದು ರಾಷ್ಟ್ರದ ಆತ್ಮಕ್ಕೆ ಶಕ್ತಿ ನೀಡುವ ಪ್ರಯತ್ನವಾಗಿತ್ತು.

ಸ್ನೇಹಿತರೆ,

1956ರಲ್ಲಿ ಗುಜರಾತ್‌ನ ಕಚ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ಅಂಜಾರ್‌ನಲ್ಲಿ ಭೀಕರ ಭೂಕಂಪ ಸಂಭವಿಸಿತು. ಎಲ್ಲೆಡೆ ವಿನಾಶಕಾರಿ ದೃಶ್ಯಗಳು ಕಂಡುಬಂದವು, ವಿನಾಶ ಭಯಂಕರವಾಗಿತ್ತು. ಆ ಸಮಯದಲ್ಲೂ, ಸಂಘದ ಸ್ವಯಂಸೇವಕರು ಪರಿಹಾರ ಮತ್ತು ರಕ್ಷಣಾ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗಳಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿದ್ದರು. ಆ ಕ್ಷಣದಲ್ಲಿ, ಪೂಜ್ಯ ಗುರೂಜಿ ಅಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಗುಜರಾತ್‌ನ ಹಿರಿಯ ಪ್ರಚಾರಕ ವಕೀಲ್ ಸಾಹೇಬ್‌ಗೆ ಪತ್ರ ಬರೆದರು: "ನಿಸ್ವಾರ್ಥವಾಗಿ ಇತರರ ನೋವನ್ನು ನಿವಾರಿಸಲು ಸ್ವತಃ ನೋವು ಅನುಭವಿಸುವುದು ಉದಾತ್ತ ಹೃದಯದ ಗುರುತು" ಎಂದು.

ಸ್ನೇಹಿತರೆ,

ಇತರರ ದುಃಖಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಹಾಕಲು ಸ್ವತಃ ನೋವು ಅನುಭವಿಸುವುದು ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ಸ್ವಯಂಸೇವಕರ ನಿಜವಾದ ಗುರುತು. 1962ರ ಯುದ್ಧದ ದಿನಗಳನ್ನು ನೆನಪಿಸಿಕೊಳ್ಳಿ. ಸೈನ್ಯವನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸಲು, ಅವರ ಮನೋಸ್ಥೈರ್ಯ ಹೆಚ್ಚಿಸಲು, ಗಡಿಯಲ್ಲಿರುವ ಹಳ್ಳಿಗಳಿಗೆ ಸಹಾಯ ಮಾಡಲು ಸಂಘ ಸ್ವಯಂಸೇವಕರು ಹಗಲಿರುಳು ಶ್ರಮಿಸಿದರು. 1971ರಲ್ಲಿ ಲಕ್ಷಾಂತರ ನಿರಾಶ್ರಿತರು ಪೂರ್ವ ಪಾಕಿಸ್ತಾನದಿಂದ ಭಾರತಕ್ಕೆ ಬಂದಾಗ, ಅವರಿಗೆ ಮನೆಗಳಿರಲಿಲ್ಲ, ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳಿರಲಿಲ್ಲ. ಆ ಕಷ್ಟದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಸಂಘ ಸ್ವಯಂಸೇವಕರು ಅವರಿಗೆ ಆಹಾರ ಸಂಗ್ರಹಿಸಿದರು, ಅವರಿಗೆ ಆಶ್ರಯ ನೀಡಿದರು, ಆರೋಗ್ಯ ರಕ್ಷಣೆ ನೀಡಿದರು, ಅವರ ಕಣ್ಣೀರು ಒರೆಸಿದರು ಮತ್ತು ಅವರ ನೋವು ಹಂಚಿಕೊಂಡರು.

ಸ್ನೇಹಿತರೆ,

1984ರಲ್ಲಿ ಸಿಖ್ಖರ ಹತ್ಯಾಕಾಂಡ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಅನೇಕ ಸಿಖ್ ಕುಟುಂಬಗಳು ಸಂಘದ ಸ್ವಯಂಸೇವಕರ ಮನೆಗಳಲ್ಲಿ ಆಶ್ರಯ ಪಡೆದವು ಎಂಬುದು ನಮಗೆ ಚೆನ್ನಾಗಿ ತಿಳಿದಿದೆ. ಇದು ಯಾವಾಗಲೂ ಸ್ವಯಂಸೇವಕರ ಸಹಜ ಪ್ರವೃತ್ತಿಯಾಗಿದೆ.

ಸ್ನೇಹಿತರೆ,

ಒಮ್ಮೆ, ಮಾಜಿ ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿ ಡಾ. ಎ.ಪಿ.ಜೆ. ಅಬ್ದುಲ್ ಕಲಾಂ ಚಿತ್ರಕೂಟಕ್ಕೆ ಭೇಟಿ ನೀಡಿದರು. ಅಲ್ಲಿ ಅವರು ನಾನಾಜಿ ದೇಶಮುಖ್ ಜಿ ಆಶ್ರಮದಲ್ಲಿ ಮಾಡುತ್ತಿರುವ ಕೆಲಸವನ್ನು ನೋಡಿದರು. ಅಲ್ಲಿನ ಸೇವಾ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳನ್ನು ಗಮನಿಸಿದ ಡಾ. ಕಲಾಂ ಆಶ್ಚರ್ಯಚಕಿತರಾದರು. ಅದೇ ರೀತಿ, ಮಾಜಿ ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿ ಪ್ರಣಬ್ ಮುಖರ್ಜಿ ಜಿ ಅವರು ನಾಗ್ಪುರಕ್ಕೆ ಭೇಟಿ ನೀಡಿದಾಗ ಸಂಘದ ಶಿಸ್ತು ಮತ್ತು ಸರಳತೆಯಿಂದ ತೀವ್ರವಾಗಿ ಪ್ರಭಾವಿತರಾದರು.

ಸ್ನೇಹಿತರೆ,

ಇಂದಿಗೂ ಸಹ ಪಂಜಾಬ್‌ನ ಪ್ರವಾಹಗಳಲ್ಲಿ, ಹಿಮಾಚಲ ಮತ್ತು ಉತ್ತರಾಖಂಡದ ವಿಪತ್ತುಗಳಲ್ಲಿ, ಕೇರಳದ ವಯನಾಡಿನ ದುರಂತದಲ್ಲಿ ಸ್ವಯಂಸೇವಕರು ಯಾವಾಗಲೂ ಮೊದಲು ತಲುಪಿ ಸಹಾಯ ಮಾಡುವುದನ್ನು ನೀವು ನೋಡಬಹುದು. ಕೋವಿಡ್ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ, ಇಡೀ ಜಗತ್ತು ಸಂಘದ ಧೈರ್ಯ ಮತ್ತು ಸೇವಾ ಮನೋಭಾವವನ್ನು ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷವಾಗಿ ಕಂಡಿತು.

ಸ್ನೇಹಿತರೆ,

ಈ 100 ವರ್ಷಗಳ ಪ್ರಯಾಣದಲ್ಲಿ ಸಂಘದ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಕೆಲಸಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು ಸಮಾಜದ ವಿವಿಧ ವರ್ಗಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ವಯಂ ಅರಿವು ಮತ್ತು ಸ್ವಾಭಿಮಾನವನ್ನು ಜಾಗೃತಗೊಳಿಸುವುದು. ಇದಕ್ಕಾಗಿ, ದೇಶದ ಅತ್ಯಂತ ದೂರದ, ತಲುಪಲು ಕಷ್ಟಕರವಾದ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲೂ ಸಹ ಸಂಘವು ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದೆ. ನಮ್ಮ ದೇಶದಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು 10 ಕೋಟಿ ಬುಡಕಟ್ಟು ಸಹೋದರ ಸಹೋದರಿಯರಿದ್ದಾರೆ, ಸಂಘವು ಅವರ ಕಲ್ಯಾಣಕ್ಕಾಗಿ ನಿರಂತರವಾಗಿ ಶ್ರಮಿಸುತ್ತಿದೆ. ದೀರ್ಘಕಾಲದವರೆಗೆ ಸರ್ಕಾರಗಳು ಅವರಿಗೆ ಆದ್ಯತೆ ನೀಡಲಿಲ್ಲ, ಆದರೆ ಸಂಘವು ಅವರ ಸಂಸ್ಕೃತಿ, ಅವರ ಹಬ್ಬಗಳು, ಅವರ ಆಚರಣೆಗಳು, ಅವರ ಭಾಷೆ ಮತ್ತು ಅವರ ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳಿಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆ ನೀಡಿತು. ಸೇವಾ ಭಾರತಿ, ವಿದ್ಯಾ ಭಾರತಿ, ಏಕಲವ್ಯ ಶಾಲೆಗಳು ಮತ್ತು ವನವಾಸಿ ಕಲ್ಯಾಣ ಆಶ್ರಮದಂತಹ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಬುಡಕಟ್ಟು ಸಮುದಾಯದ ಸಬಲೀಕರಣದ ಆಧಾರಸ್ತಂಭಗಳಾಗಿ ಹೊರಹೊಮ್ಮಿವೆ. ಇಂದು ನಮ್ಮ ಬುಡಕಟ್ಟು ಸಹೋದರ ಸಹೋದರಿಯರಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿಕೊಂಡಿರುವ ಆತ್ಮವಿಶ್ವಾಸವು ಅವರ ಜೀವನವನ್ನು ಪರಿವರ್ತಿಸುತ್ತಿದೆ.

ಸ್ನೇಹಿತರೆ,

ದಶಕಗಳಿಂದ ಸಂಘವು ಬುಡಕಟ್ಟು ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳು, ಪದ್ಧತಿಗಳು ಮತ್ತು ಮೌಲ್ಯಗಳನ್ನು ಸಂರಕ್ಷಿಸಲು ಮತ್ತು ಪೋಷಿಸಲು ಸಮರ್ಪಿತವಾಗಿದೆ. ಈ ನಿಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಅದು ತನ್ನ ಕರ್ತವ್ಯವನ್ನು ಪೂರೈಸಿದೆ ಮತ್ತು ಭಾರತದ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಗುರುತು ರಕ್ಷಿಸುವಲ್ಲಿ ಅದರ ಭಕ್ತಿ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸಿದೆ. ನಮ್ಮ ಬುಡಕಟ್ಟು ಸಹೋದರ ಸಹೋದರಿಯರ ಜೀವನವನ್ನು ಸುಲಭಗೊಳಿಸಲು ದೇಶದ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಮೂಲೆಯಲ್ಲಿಯೂ ಅವಿಶ್ರಾಂತವಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಿರುವ ಸಂಘದ ಅಸಂಖ್ಯಾತ ಸ್ವಯಂಸೇವಕರನ್ನು ನಾನು ಶ್ಲಾಘಿಸಲು ಬಯಸುತ್ತೇನೆ.

ಸ್ನೇಹಿತರೆ,

ಶತಮಾನಗಳಿಂದ ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಬೇರೂರಿರುವ ಅನಿಷ್ಟಗಳು, ಕೀಳರಿಮೆಯ ಭಾವನೆಗಳು, ದುಷ್ಟ ಪದ್ಧತಿಗಳು ಮತ್ತು ಅಸ್ಪೃಶ್ಯತೆಯ ಕೊಳಕು ಹಿಂದೂ ಸಮಾಜಕ್ಕೆ ಒಂದು ದೊಡ್ಡ ಸವಾಲಾಗಿದೆ. ಇದು ಸಂಘವು ನಿರಂತರವಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಿರುವ ಗಂಭೀರ ಕಾಳಜಿಯಾಗಿದೆ. ಮಹಾತ್ಮ ಗಾಂಧಿ ಒಮ್ಮೆ ವಾರ್ಧಾದಲ್ಲಿ ಸಂಘದ ಶಿಬಿರಕ್ಕೆ ಭೇಟಿ ನೀಡಿದ್ದರು. ಅವರು ಸಂಘದಲ್ಲಿ ಕಂಡದ್ದನ್ನು - ಸಮಾನತೆ, ಪ್ರೀತಿ, ಸಾಮರಸ್ಯ, ಸಮಚಿತ್ತತೆ, ವಾತ್ಸಲ್ಯವನ್ನು ಬಹಿರಂಗವಾಗಿ ಹೊಗಳಿದರು.ನೀವೇ ನೋಡಿ, ಡಾಕ್ಟರ್ ಸಾಹಬರಿಂದ ಇಂದಿನವರೆಗೆ, ಸಂಘದ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ಮಹಾನ್ ವ್ಯಕ್ತಿ, ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ಸರಸಂಘಚಾಲಕರೂ ತಾರತಮ್ಯ ಮತ್ತು ಅಸ್ಪೃಶ್ಯತೆಯ ವಿರುದ್ಧ ಹೋರಾಡಿದ್ದಾರೆ. ಪರಮ ಪೂಜ್ಯ ಗುರೂಜಿ ನಿರಂತರವಾಗಿ "ನ ಹಿಂದೂ ಪತಿತೋ ಭವೇತ್" ಎಂಬ ಭಾವನೆಯನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸಿದರು, ಅಂದರೆ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ಹಿಂದೂ ಒಂದೇ ಕುಟುಂಬ. ಯಾವುದೇ ಹಿಂದೂವನ್ನು ಎಂದಿಗೂ ಕೀಳಾಗಿ ಕಾಣಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ಪೂಜ್ಯ ಬಾಲಾ ಸಾಹೇಬ್ ದೇವರಸ್ ಜಿ ಅವರು ಹೇಳುತ್ತಿದ್ದ ಮಾತುಗಳನ್ನು ನಾವೆಲ್ಲರೂ ನೆನಪಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತೇವೆ - ಅಸ್ಪೃಶ್ಯತೆ ಪಾಪವಲ್ಲದಿದ್ದರೆ, ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ಪಾಪವಿಲ್ಲ! ಸರಸಂಘಚಾಲಕ್ ಆಗಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸುವಾಗ, ಪೂಜ್ಯ ರಾಜ್ಜು ಭೈಯಾ ಜಿ ಮತ್ತು ಪೂಜ್ಯ ಸುದರ್ಶನ್ ಜಿ ಕೂಡ ಈ ಮನೋಭಾವವನ್ನು ಮುಂದುವರೆಸಿದರು. ಪ್ರಸ್ತುತ ಸರಸಂಘಚಾಲಕ್ ಮೋಹನ್ ಭಾಗವತ್ ಜಿ ಅವರನ್ನು ಗೌರವಿಸುತ್ತಿದ್ದರು, ಅವರು ಸಮಾಜಕ್ಕೆ ಸಾಮರಸ್ಯಕ್ಕಾಗಿ ಸ್ಪಷ್ಟ ಗುರಿ ಹೊಂದಿದ್ದಾರೆ, ಪ್ರತಿ ಹಳ್ಳಿಯಲ್ಲೂ ಇದರ ಸಂದೇಶವನ್ನು ಹರಡಿದ್ದಾರೆ. ಅದೇನು? ಅವರು ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ - "ಒಂದು ಬಾವಿ, ಒಂದು ದೇವಸ್ಥಾನ ಮತ್ತು ಒಂದು ಸ್ಮಶಾನ - ಸಂಘವು ಈ ಸಂದೇಶದೊಂದಿಗೆ ದೇಶದ ಮೂಲೆ ಮೂಲೆಗೆ ಹೋಗಿದೆ. ಯಾವುದೇ ತಾರತಮ್ಯ, ಯಾವುದೇ ವ್ಯತ್ಯಾಸಗಳಿಲ್ಲ, ಯಾವುದೇ ಅಪಶ್ರುತಿ ಇಲ್ಲ - ಇದು ಸಾಮರಸ್ಯದ ಆಧಾರ, ಇದು ಎಲ್ಲರನ್ನೂ ಒಳಗೊಳ್ಳುವ ಸಮಾಜ ನಿರ್ಮಿಸುವ ಸಂಕಲ್ಪ, ಸಂಘವು ನಿರಂತರವಾಗಿ ಅದಕ್ಕೆ ಹೊಸ ಶಕ್ತಿ ಮತ್ತು ಚೈತನ್ಯವನ್ನು ನೀಡುತ್ತಿದೆ."

ಸ್ನೇಹಿತರೆ,

100 ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆ ಸಂಘ ಅಸ್ತಿತ್ವಕ್ಕೆ ಬಂದಾಗ, ಆ ಕಾಲದ ಅಗತ್ಯತೆಗಳು ಮತ್ತು ಹೋರಾಟಗಳು ವಿಭಿನ್ನವಾಗಿದ್ದವು. ಶತಮಾನಗಳ ರಾಜಕೀಯ ಗುಲಾಮಗಿರಿಯಿಂದ ನಾವು ನಮ್ಮನ್ನು ಮುಕ್ತಗೊಳಿಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕಾಗಿತ್ತು, ನಮ್ಮ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಮೌಲ್ಯಗಳನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕಾಗಿತ್ತು. ಆದರೆ ಇಂದು 100 ವರ್ಷಗಳ ನಂತರ, ಭಾರತವು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯತ್ತ ಸಾಗುತ್ತಿರುವಾಗ, ಭಾರತವು ವಿಶ್ವದ 3ನೇ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಆರ್ಥಿಕತೆಯಾಗಲು ಸಜ್ಜಾಗಿರುವಾಗ, ದೇಶ ಮತ್ತು ಅದರ ಬಡ ವರ್ಗದವರು ಬಡತನವನ್ನು ನಿವಾರಿಸಿ ಹೊರಹೊಮ್ಮುತ್ತಿರುವಾಗ, ನಮ್ಮ ಯುವಕರಿಗೆ ಹೊಸ ವಲಯಗಳಲ್ಲಿ ಹೊಸ ಅವಕಾಶಗಳು ಹೊರಹೊಮ್ಮುತ್ತಿರುವಾಗ, ಜಾಗತಿಕ ರಾಜತಾಂತ್ರಿಕತೆಯಿಂದ ಹವಾಮಾನ ನೀತಿಗಳವರೆಗೆ ಭಾರತವು ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಧ್ವನಿ ಎತ್ತುತ್ತಿರುವಾಗ, ಇಂದಿನ ಸವಾಲುಗಳು ವಿಭಿನ್ನವಾಗಿವೆ ಮತ್ತು ಹೋರಾಟಗಳೂ ಸಹ ವಿಭಿನ್ನವಾಗಿವೆ. ಇತರ ದೇಶಗಳ ಮೇಲಿನ ಆರ್ಥಿಕ ಅವಲಂಬನೆ, ನಮ್ಮ ಏಕತೆಯನ್ನು ಮುರಿಯುವ ಪಿತೂರಿಗಳು, ನಮ್ಮ ಜನಸಂಖ್ಯಾಶಾಸ್ತ್ರವನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸುವ ಸಂಚುಗಳು - ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿಯಾಗಿ, ನಮ್ಮ ಸರ್ಕಾರವು ಈ ಸವಾಲುಗಳನ್ನು ತ್ವರಿತವಾಗಿ ಎದುರಿಸುತ್ತಿದೆ ಎಂದು ನನಗೆ ತುಂಬಾ ತೃಪ್ತಿ ಇದೆ ಎಂದು ನಾನು ವಿನಮ್ರವಾಗಿ ಹೇಳುತ್ತೇನೆ. ಒಬ್ಬ ಸ್ವಯಂಸೇವಕನಾಗಿ, ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸ್ವಯಂಸೇವಕ ಸಂಘವು ಈ ಸವಾಲುಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸಿದ್ದಲ್ಲದೆ, ಈ ಸವಾಲುಗಳನ್ನು ಎದುರಿಸಲು ಒಂದು ಸಂಕೀರ್ಣ ಮಾರ್ಗಸೂಚಿಯನ್ನು ಸಹ ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಿದೆ ಎಂಬುದರಿಂದ ನನಗೆ ಸಂತೋಷವಾಗಿದೆ. ಗೌರವಾನ್ವಿತ ದತ್ತಾತ್ರೇಯ ಜಿ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿದ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ನಾನು ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ನನ್ನದೇ ಆದ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲು ಬಯಸುತ್ತೇನೆ.

ಸ್ನೇಹಿತರೆ,

ಸಂಘದ 5 ಬದಲಾವಣೆಗಳು, ಸ್ವಯಂ ಅರಿವು, ಸಾಮಾಜಿಕ ಸಾಮರಸ್ಯ, ಕುಟುಂಬ ಜ್ಞಾನೋದಯ, ನಾಗರಿಕ ಶಿಷ್ಟಾಚಾರ ಮತ್ತು ಪರಿಸರ, ಈ ನಿರ್ಣಯಗಳು ದೇಶ ಎದುರಿಸುತ್ತಿರುವ ಸವಾಲುಗಳನ್ನು ಜಯಿಸಲು ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ಸ್ವಯಂಸೇವಕರಿಗೂ ದೊಡ್ಡ ಸ್ಫೂರ್ತಿಯಾಗಿವೆ.

ಸ್ನೇಹಿತರೆ,

ಆತ್ಮಸಾಕ್ಷಾತ್ಕಾರ ಎಂದರೆ ಸ್ವಯಂ ಅರಿವು, ಸ್ವಯಂಸಾಕ್ಷಾತ್ಕಾರ ಎಂದರೆ ಗುಲಾಮಗಿರಿಯ ಮನಸ್ಥಿತಿಯಿಂದ ಮುಕ್ತರಾಗುವುದು ಮತ್ತು ಒಬ್ಬರ ಪರಂಪರೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಹೆಮ್ಮೆಪಡುವುದು, ಒಬ್ಬರ ಸ್ವಂತ ಭಾಷೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಹೆಮ್ಮೆಪಡುವುದು, ಸ್ವಯಂಸಾಕ್ಷಾತ್ಕಾರ ಎಂದರೆ ಸ್ಥಳೀಯರು ಸ್ವಾವಲಂಬಿಗಳಾಗಿರುವುದು ಮತ್ತು ನನ್ನ ದೇಶವಾಸಿಗಳೇ, ಇದನ್ನು ಅರ್ಥ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಿ, ಸ್ವಾವಲಂಬನೆ ಒಂದು ಆಯ್ಕೆಯಲ್ಲ, ಅದು ಅವಶ್ಯಕತೆಯಾಗಿದೆ. ನಾವು ನಮ್ಮ ಸ್ವದೇಶಿ ಎಂಬ ಮೂಲ ಮಂತ್ರವನ್ನು ಸಾಮಾಜಿಕ ಬದ್ಧತೆಯನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು. ವೋಕಲ್ ಫಾರ್ ಲೋಕಲ್ ಅಭಿಯಾನದ ಯಶಸ್ಸಿಗೆ, ವೋಕಲ್ ಫಾರ್ ಲೋಕಲ್ ನಮ್ಮ ನಿರಂತರ ಧ್ಯೇಯವಾಕ್ಯ ಮತ್ತು ಪ್ರಯತ್ನವಾಗಿರಬೇಕು, ನವೀಕೃತ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಒದಗಿಸಬೇಕು.

ಸ್ನೇಹಿತರೆ,

ಸಂಘವು ಯಾವಾಗಲೂ ಸಾಮಾಜಿಕ ಸಾಮರಸ್ಯವನ್ನು ತನ್ನ ಆದ್ಯತೆಯಾಗಿ ಇಟ್ಟುಕೊಂಡಿದೆ. ಸಾಮಾಜಿಕ ಸಾಮರಸ್ಯ ಎಂದರೆ ಹಿಂದುಳಿದವರಿಗೆ ಆದ್ಯತೆ ನೀಡುವ ಮೂಲಕ ಮತ್ತು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಏಕತೆಯನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸುವ ಮೂಲಕ ಸಾಮಾಜಿಕ ನ್ಯಾಯವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸುವುದಾಗಿದೆ. ಇಂದು ರಾಷ್ಟ್ರವು ನಮ್ಮ ಏಕತೆ, ನಮ್ಮ ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಮತ್ತು ನಮ್ಮ ಭದ್ರತೆಯ ಮೇಲೆ ನೇರವಾಗಿ ದಾಳಿ ಮಾಡುವ ಬಿಕ್ಕಟ್ಟುಗಳನ್ನು ಎದುರಿಸುತ್ತಿದೆ. ಪ್ರತ್ಯೇಕತಾವಾದಿ ಚಿಂತನೆ, ಪ್ರಾದೇಶಿಕತೆ, ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಜಾತಿ ಮೇಲಿನ ವಿವಾದಗಳು, ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಭಾಷೆಯ ಮೇಲಿನ ವಿವಾದಗಳು, ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಬಾಹ್ಯ ಶಕ್ತಿಗಳಿಂದ ಪ್ರಚೋದಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ವಿಭಜಕ ಪ್ರವೃತ್ತಿಗಳು, ಈ ಎಲ್ಲಾ ಲೆಕ್ಕವಿಲ್ಲದಷ್ಟು ಸವಾಲುಗಳು ನಮ್ಮ ಮುಂದೆ ನಿಂತಿವೆ. ಭಾರತದ ಆತ್ಮ ಯಾವಾಗಲೂ ವೈವಿಧ್ಯತೆಯಲ್ಲಿ ಏಕತೆಯಾಗಿದೆ. ಈ ಸೂತ್ರ ಮುರಿದರೆ, ಭಾರತದ ಬಲವೂ ದುರ್ಬಲಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ, ನಾವು ನಿರಂತರವಾಗಿ ಈ ಸೂತ್ರದ ಪ್ರಕಾರ ಬದುಕಬೇಕು ಮತ್ತು ಅದನ್ನು ಬಲಪಡಿಸಬೇಕು.

ಸ್ನೇಹಿತರೆ,

ಇಂದು, ಜನಸಂಖ್ಯೆಯವನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸುವ ಪಿತೂರಿಯಿಂದ ಸಾಮಾಜಿಕ ಸಾಮರಸ್ಯವು ದೊಡ್ಡ ಸವಾಲು ಎದುರಿಸುತ್ತಿದೆ, ಅದು ಒಳನುಸುಳುವವರಿಂದಲೂ ಸಹ. ಇದು ನಮ್ಮ ಆಂತರಿಕ ಭದ್ರತೆ ಮತ್ತು ಭವಿಷ್ಯದ ಶಾಂತಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಪ್ರಶ್ನೆಯಾಗಿದೆ. ಅದಕ್ಕಾಗಿಯೇ ನಾನು ಕೆಂಪುಕೋಟೆಯಿಂದ ಜನಸಂಖ್ಯೆ ಮಿಷನ್ ಸ್ಥಾಪನೆಯನ್ನು ಘೋಷಿಸಿದ್ದೇನೆ. ಈ ಸವಾಲಿನ ವಿರುದ್ಧ ನಾವು ಜಾಗರೂಕರಾಗಿರಬೇಕು ಮತ್ತು ಅದನ್ನು ಧೈರ್ಯದಿಂದ ಎದುರಿಸಬೇಕು.

ಸ್ನೇಹಿತರೆ,

ಶತಮಾನಗಳಿಂದ ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿರುವ ಸಮಾಜಶಾಸ್ತ್ರ ವಿದ್ವಾಂಸರ ಭಾಷೆಯಾಗಿರುವ ಕುಟುಂಬ ಜ್ಞಾನೋದಯವು ಈ ಸಮಯದ ಅಗತ್ಯವಾಗಿದೆ. ಸಾವಿರಾರು ವರ್ಷಗಳಿಂದ ಭಾರತದ ಜೀವಶಕ್ತಿಯ ಹಿಂದಿನ ಕಾರಣಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು ಅದರ ಕುಟುಂಬ ಸಂಸ್ಥೆ ಎಂದು ಅವರು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ಭಾರತೀಯ ಸಾಮಾಜಿಕ ಕ್ರಮದ ಏಕೈಕ, ಬಲವಾದ ಘಟಕವಿದ್ದರೆ, ಅದು ಭಾರತೀಯ ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಪ್ರವರ್ಧಮಾನಕ್ಕೆ ಬಂದಿರುವ ದೃಢವಾದ ಕುಟುಂಬ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಾಗಿದೆ. ಕುಟುಂಬ ಜ್ಞಾನೋದಯ ಎಂದರೆ ಭಾರತೀಯ ನಾಗರಿಕತೆಯ ಅಡಿಪಾಯವಾಗಿರುವ ಕುಟುಂಬ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯನ್ನು ಪೋಷಿಸುವುದು, ಭಾರತೀಯ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯಿಂದ ಪ್ರೇರಿತವಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ನಮ್ಮ ಬೇರುಗಳಿಗೆ ಸಂಪರ್ಕ ಹೊಂದಿದೆ. ಕುಟುಂಬ ಮೌಲ್ಯಗಳು ಹಿರಿಯರಿಗೆ ಗೌರವ, ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ಗೌರವ, ಯುವಜನರಲ್ಲಿ ಮೌಲ್ಯಗಳನ್ನು ತುಂಬುವುದಾಗಿದೆ, ಒಬ್ಬರ ಕುಟುಂಬದ ಜವಾಬ್ದಾರಿಗಳನ್ನು ಪೂರೈಸುವುದು, ಅವರನ್ನು ಅರ್ಥ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಮತ್ತು ಈ ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ ಕುಟುಂಬಗಳು ಮತ್ತು ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಜಾಗೃತಿ ಮೂಡಿಸುವುದು ಅತ್ಯಗತ್ಯ.

ಸ್ನೇಹಿತರೆ,

ಪ್ರತಿಯೊಂದು ದೇಶದ ಪ್ರಗತಿಯಲ್ಲಿ ವಿವಿಧ ಅವಧಿಗಳಲ್ಲಿ ನಾಗರಿಕ ಶಿಷ್ಟಾಚಾರವು ಮಹತ್ವದ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸಿದೆ. ನಾಗರಿಕ ಶಿಷ್ಟಾಚಾರ ಎಂದರೆ ಕರ್ತವ್ಯ ಪ್ರಜ್ಞೆ, ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ನಾಗರಿಕನಲ್ಲೂ ನಾಗರಿಕ ಕರ್ತವ್ಯ ಪ್ರಜ್ಞೆ ಇರಬೇಕು, ಸ್ವಚ್ಛತೆಯ ಪ್ರಚಾರ, ದೇಶದ ಆಸ್ತಿಗೆ ಗೌರವ, ನಿಯಮಗಳು ಮತ್ತು ಕಾನೂನುಗಳಿಗೆ ಗೌರವ, ನಾವು ಇವುಗಳೊಂದಿಗೆ ಮುಂದುವರಿಯಬೇಕು. ನಾಗರಿಕರು ತಮ್ಮ ಕರ್ತವ್ಯಗಳನ್ನು ಪೂರೈಸಬೇಕು ಎಂಬುದು ನಮ್ಮ ಸಂವಿಧಾನದ ಚೈತನ್ಯ. ಸಂವಿಧಾನದ ಈ ಚೈತನ್ಯವನ್ನು ನಾವು ನಿರಂತರವಾಗಿ ಬಲಪಡಿಸಬೇಕು.

ಸ್ನೇಹಿತರೆ,

ಪರಿಸರ ರಕ್ಷಿಸುವುದು ಪ್ರಸ್ತುತ ಮತ್ತು ಭವಿಷ್ಯದ ಪೀಳಿಗೆಗೆ ಬಹಳ ಮುಖ್ಯ. ಇದು ಇಡೀ ಮಾನವತೆಯ ಭವಿಷ್ಯಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ವಿಷಯವಾಗಿದೆ. ನಾವು ಆರ್ಥಿಕತೆಯ ಜೊತೆಗೆ ಪರಿಸರ ವಿಜ್ಞಾನವನ್ನೂ ಪರಿಗಣಿಸಬೇಕು. ಜಲ ಸಂರಕ್ಷಣೆ, ಹಸಿರು ಶಕ್ತಿ, ಸ್ವಚ್ಛ ಇಂಧನ... ಈ ಎಲ್ಲಾ ಅಭಿಯಾನಗಳು ಈ ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿವೆ.

ಸ್ನೇಹಿತರೆ,

ಸಂಘದ ಈ 5 ಬದಲಾವಣೆಗಳು ದೇಶದ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುವ ಸಾಧನಗಳಾಗಿವೆ, ಇದು ದೇಶವು ವಿವಿಧ ಸವಾಲುಗಳನ್ನು ಎದುರಿಸಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತದೆ, ಇದು 2047ರ ವೇಳೆಗೆ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಹೊಂದಿದ ಭಾರತ ನಿರ್ಮಿಸಲು ಆಧಾರವಾಗಿರುತ್ತದೆ.

ಸ್ನೇಹಿತರೆ,

2047ರ ಭಾರತವು ಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ವಿಜ್ಞಾನ, ಸೇವೆ ಮತ್ತು ಸಾಮರಸ್ಯದ ಸಾರದಿಂದ ರೂಪುಗೊಂಡ ಅದ್ಭುತ ಭಾರತವಾಗಲಿ. ಇದು ಸಂಘದ ದೃಷ್ಟಿಕೋನ,  ಇದು ನಮ್ಮೆಲ್ಲ ಸ್ವಯಂಸೇವಕರ ಅಭ್ಯಾಸ ಮತ್ತು ಇದು ನಮ್ಮ ಸಂಕಲ್ಪವೂ ಆಗಿದೆ.

ಸ್ನೇಹಿತರೆ,

ರಾಷ್ಟ್ರದ ಮೇಲಿನ ಅಚಲ ನಂಬಿಕೆಯಿಂದ ಸಂಘವು ರೂಪುಗೊಂಡಿದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ನಾವು ಯಾವಾಗಲೂ ನೆನಪಿನಲ್ಲಿಡಬೇಕು. ಸಂಘವು ರಾಷ್ಟ್ರಕ್ಕೆ ಆಳವಾದ ಸೇವೆಯ ಭಾವನೆಯಿಂದ ನಡೆಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ. ತ್ಯಾಗ ಮತ್ತು ಶಿಕ್ಷೆಯ ಬೆಂಕಿಯಲ್ಲಿ ಸಂಘವು ಹದಗೊಂಡಿದೆ. ಸಂಘವು ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಮತ್ತು ಭಕ್ತಿಯ ಸಂಗಮದ ಮೂಲಕ ಅರಳಿದೆ. ಸಂಘವು ದೃಢವಾಗಿ ನಿಂತಿದೆ, ರಾಷ್ಟ್ರೀಯತೆಯನ್ನು ಜೀವನದ ಅಂತಿಮ ಧರ್ಮವೆಂದು ನಂಬುತ್ತದೆ. ಸಂಘವು ಭಾರತ ಮಾತೆಗೆ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸುವ ಭವ್ಯ ಕನಸಿನೊಂದಿಗೆ ಸಂಪರ್ಕ ಹೊಂದಿದೆ.

ಸ್ನೇಹಿತರೆ,

ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ಬೇರುಗಳು ಆಳವಾಗಿ ಮತ್ತು ಬಲವಾಗಿರಬೇಕು ಎಂಬುದು ಸಂಘದ ಆದರ್ಶ. ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಆತ್ಮವಿಶ್ವಾಸ ಮತ್ತು ಸ್ವಾಭಿಮಾನ ತುಂಬುವುದು ಸಂಘದ ಪ್ರಯತ್ನವಾಗಿದೆ. ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಹೃದಯದಲ್ಲಿ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸೇವೆಯನ್ನು ಬೆಳಗಿಸುವುದು ಸಂಘದ ಗುರಿಯಾಗಿದೆ. ಭಾರತೀಯ ಸಮಾಜವು ಸಾಮಾಜಿಕ ನ್ಯಾಯದ ಸಂಕೇತವಾಗಬೇಕು ಎಂಬುದು ಸಂಘದ ದೃಷ್ಟಿಕೋನವಾಗಿದೆ. ವಿಶ್ವ ವೇದಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಭಾರತದ ಧ್ವನಿಯನ್ನು ಇನ್ನಷ್ಟು ಪರಿಣಾಮಕಾರಿಯಾಗಿಸುವುದು ಸಂಘದ ಗುರಿಯಾಗಿದೆ. ಭಾರತದ ಭವಿಷ್ಯವನ್ನು ಸುರಕ್ಷಿತ ಮತ್ತು ಉಜ್ವಲವಾಗಿಸಲು ಸಂಘವು ದೃಢನಿಶ್ಚಯ ಹೊಂದಿದೆ. ಈ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ನಾನು ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ನಿಮ್ಮೆಲ್ಲರನ್ನು ಅಭಿನಂದಿಸುತ್ತೇನೆ. ನಾಳೆ ವಿಜಯದಶಮಿಯ ಪವಿತ್ರ ಹಬ್ಬ. ನಮ್ಮೆಲ್ಲರ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ವಿಜಯದಶಮಿಗೆ ವಿಶೇಷ ಮಹತ್ವವಿದೆ. ಆ ಸಂದರ್ಭಕ್ಕೂ ನಿಮಗೆ ಶುಭ ಹಾರೈಸುತ್ತಾ ನಾನು ನನ್ನ ಭಾಷಣವನ್ನು ಮುಕ್ತಾಯಗೊಳಿಸುತ್ತೇನೆ. ತುಂಬು ಧನ್ಯವಾದಗಳು!