परसों जो भयंकर cyclone आया, और उसके कारण आंध्र को और कुछ भाग में उड़ीसा को जो संकट झेलना पड़ा, अनेक लोगों को अपने प्राण खोने पड़े, इस कठिनाइयों से गुजरे हुए सभी नागरिक भाइयों-बहनों के प्रति मैं अपनी सहानुभूति प्रकट करता हूं। इस संकट के समय पूरा देश, भारत सरकार, आंध्र के साथ Vizag के लोगों के साथ पूरी ताकत से खडे हैं। आवश्यक सभी मदद भारत सरकार करेगी।
इस Cyclone में Technology का बहुत ही Perfect उपयोग हुआ, पहले दिन से ही। इस Cyclone में मौसम विभाग ने Technology का बखूबी उपयोग किया और 6 तारीख से ही ये संकेत दे दिए गए थे। जो अनुमान थे, उतनी ही Velocity रही। जो दिशा थी अनुमानित, वही दिशा रही। जो अनुमानित Time था, वही Time रहा। और एक प्रकार से इस संकट से बचने में ये Technology का उपयोग भी काफी काम आया।
दूसरी सबसे महत्वपूर्ण बात हुई, जब केंद्र और राज्य, दोनों, कंधे-से-कंधा मिला करके काम करते हैं, सही दिशा में काम करते हैं, तो कितने बड़े संकट क्यों न हो, उन संकटों से उभरा जा सकता है। आंध्र Government और भारत सरकार ने 5 दिन लगातार minute-to-minute Perfect Co-ordination के साथ काम किया। Local Body ने भी उसको पूरी तरह Follow किया। मैं Vizag के नागरिकों का भी अभिनंदन करना चाहता हूं कि संकट के समय उन्होंने सरकार की सूचनाओं का पालन किया। पूरी तरह से discipline को माना, और उसके कारण लोगों की जिंदगी बचाने में हम सफल हुए। इन संकटों के बावजूद भी, यह एक भयंकर Cyclone था। आपने तो इसको खुद ही अनुभव किया है।
आपने जो धैर्य रखा.... और आज भी मैं बहुत दूर गया। मैंने हवाई निरीक्षण करके ओडि़शा का इलाका भी देखा आज। मैंने पहले कहा, उस प्रकार से भारत सरकार इस संकट के समय पूरी तरह आंध्र सरकार के साथ रहेगी। भारत सरकार के जो कई establishments हैं, उनका भी भारी नुकसान हुआ है। Coast guard हो, Navy हो, Railways, Airlines, National Highways, उन सबके लिए भी भारत सरकार की तरफ से लोग आएंगे, survey करेंगे और उसकी चिंता भी हम करेंगे।
अभी जितनी जानकारी मुझे मिली है, detailed survey भी हम करेंगे, भारत सरकार की भी team आएगी। किसानों का भी यह फसल का आखिरी समय था। इसलिए बहुत नुकसान उसके कारण किसानों का भी हुआ था। तो Agriculture survey, Property का जो नुकसान हुआ है, उसके लिए, मैं Insurance कंपनियों को भी सूचना करूंगा, वो तत्काल अपने लोग लगाएं। और Private Insurance वाले जो लोग हैं, उनके साथ बैठ करके सहानुभूतिपूर्वक उनकी सारी Claims को तुरंत workout करे, उनकी मदद करें। मैं Insurance Companies को भी आग्रहपूर्वक ये विषय बता दूंगा।
तत्काल जो अवस्था हैं, उसमें इतना बड़ा काम है। आंध्र प्रदेश एक तो नया-नया राज्य बना है। उसको अभी कई चीजें करनी बांकी है। ऐसे में इतना बड़ा संकट आया है। दूसरी तरफ, अभी 15 दिन पहले तो मैं इतना उत्साह और उमंग से उछल रहा था। Vizag को Smart City बनाने का सपना ले कर के। अचानक ये कसौटी आ गई है, लेकिन मुझे विश्वास है कि हम इस कसौटी से बाहर निकलेंगे। और बहुत ही जल्द सारी व्यवस्थाएं Normal हो जाएंगी और जो नुकसान हुआ, उसको भी ठीक करने में हम सफल हो जाएंगे। बिजली, पानी, Communication, इन चीजों को हमने प्राथमिकता दी है और कुछ ही घंटों में बहुत ही जल्द इन चीजों में सुधार आ जाएगा।
भारत सरकार के प्रतिनिधियों को मैंने Special इस काम के लिए depute किया है। आंध्र सरकार पूरी तरह लगी हुई है। तो जनसुविधा की जो प्राथमिक आवश्यकताएं हैं, वो भी तुरंत चालू कर दी जाएँगीं। अभी पूरा सर्वे होना बांकी है। लेकिन तत्काल इतने बड़े संकट को पहुंचने के लिए भारत सरकार की तरफ से एक Interim Assistance के रूप में 1,000 करोड़ रुपए भारत सरकार की तरफ से देने की मैं घोषणा करता हूं।
तुरंत Survey होने के बाद आगे भी भारत सरकार आंध्र के साथ, वाइजाग के साथ पूरी तरह साथ रहकर के इन समस्याओं से निकलने के लिए जो भी आवश्यकता होगी, उसको पूरा करेंगे। जिन लोगों ने अपना जीवन खो दिया है, जिनकी मृत्यु हुई है, उन (के परिजनों) को प्रधानमंत्री राहत कोष से 2 लाख रुपए और जिनको injury हुई है, उनको 50,000 रुपए भी भारत सरकार के प्रधानमंत्री राहतकोष से हम देंगें।
धन्यवाद।
કિર્ગિસ્તાનના રાષ્ટ્રપતિ,
મહામહિમ,
શુભેચ્છાઓ!
SCO ની 25મી વર્ષગાંઠના આ ખાસ પ્રસંગે તમારી વચ્ચે ઉપસ્થિત રહેવું મારા માટે ખૂબ જ આનંદની વાત છે.
બિશ્કેકમાં અમારા ઉષ્માભર્યા સ્વાગત અને આતિથ્ય માટે હું રાષ્ટ્રપતિ જાપારોવને હૃદયપૂર્વક અભિનંદન આપું છું.
ગઈકાલે કિર્ગિસ્તાનના સ્વતંત્રતા દિવસ પર અમને અહીં હાજર રહેવાનું સૌભાગ્ય મળ્યું. હું ફરી એકવાર રાષ્ટ્રપતિ અને લોકોને મારા હૃદયપૂર્વક અભિનંદન પાઠવું છું.
અને આજે, ઉઝબેકિસ્તાનના સ્વતંત્રતા દિવસ પર હું રાષ્ટ્રપતિ અને ઉઝબેકિસ્તાનના લોકોને મારા હૃદયપૂર્વક અભિનંદન પાઠવું છું.
વર્લ્ડ નોમડ ગેમ્સના શાનદાર ઉદ્ઘાટન સમારોહ દરમિયાન, આપણે બધા કિર્ગિસ્તાનની સમૃદ્ધ સંસ્કૃતિ અને આપણા સહિયારા વારસાના જોડાણના સાક્ષી બન્યા. આ સહિયારો વારસો અને પરસ્પર બંધન SCO પરિવારની એક મહાન શક્તિ છે.

મિત્રો,
છેલ્લાં પચીસ વર્ષોમાં, SCO એ યુરેશિયાના વિશાળ વિસ્તારમાં સંવાદ અને સહયોગની મજબૂત પરંપરા વિકસાવી છે. સાથે મળીને, આપણે આપણા લોકોના કલ્યાણ અને માનવતાના વિકાસમાં મૂલ્યવાન યોગદાન આપ્યું છે. આ પચીસ વર્ષોમાં આપણે સહકાર માટે મજબૂત પાયો નાખ્યો છે. હવે, આગામી પચીસ વર્ષોમાં, આપણું લક્ષ્ય આ સહયોગને મૂર્ત પરિણામોમાં પરિવર્તિત કરવાનું હોવું જોઈએ.
આજે, જ્યારે વિશ્વ અનિશ્ચિતતા અને અસ્થિરતાનો સામનો કરી રહ્યું છે, ત્યારે આપણે આપણા સહિયારા ભૂગોળને સહિયારૃ તકોમાં પરિવર્તિત કરવું જોઈએ. અને આપણા પ્રયાસો દ્વારા આપણે આપણા લોકોના જીવનમાં સકારાત્મક પરિવર્તન લાવવું જોઈએ.
મિત્રો,
છેલ્લી બેઠકમાં મેં SCO માટે ભારતના વિઝનના ત્રણ મુખ્ય સ્તંભોનો ઉલ્લેખ કર્યો હતો:
S - સિક્યોરિટી,
C - કનેક્ટિવિટી, અને
O - ઑપર્ચ્યૂનિટિ
હવે આ ત્રણ સ્તંભોને વિઝનથી નક્કર પરિણામો તરફ આગળ વધારવાનો સમય છે. આ માટે પહેલી જરૂરિયાત શાંતિ અને સુરક્ષા છે. આતંકવાદ માનવતા માટે એક ગંભીર પડકાર ઉભો કરે છે. તેની સામેની લડાઈમાં, આપણે પોતાને ક્રિયા-પ્રતિક્રિયા અભિગમ સુધી મર્યાદિત રાખી શકીએ નહીં.
આપણે આતંકવાદી ભંડોળ, ભરતી, કટ્ટરપંથીકરણ અને સલામત આશ્રયસ્થાનોની સમગ્ર ઇકોસિસ્ટમને તોડી નાખવી જોઈએ. આપણે એક અવાજે કહેવું જોઈએ કે આ મહત્વપૂર્ણ મુદ્દા પર બેવડા ધોરણો માટે કોઈ જગ્યા હોઈ શકે નહીં.
જે દેશો આતંકવાદનો ઉપયોગ પોતાની નીતિના સાધન તરીકે કરે છે, આતંકવાદીઓને આશ્રય આપે છે અને ટેકો આપે છે, તેમણે એક મજબૂત સંદેશ આપવો જોઈએ કે આતંકવાદ કોઈ માટે પણ વ્યૂહાત્મક સંપત્તિ ન બની શકે.
શાંતિપૂર્ણ અને સુરક્ષિત યુરેશિયા માટેની આપણી સહિયારી આકાંક્ષા અફઘાનિસ્તાનમાં શાંતિ અને સ્થિરતા સાથે પણ જોડાયેલી છે. ભારત અફઘાનિસ્તાનના લોકોના વિકાસ અને માનવતાવાદી સહાયમાં યોગદાન આપતું રહ્યું છે અને આપતું રહેશે.
આજના પરસ્પર જોડાયેલા વિશ્વમાં, સુરક્ષાનો વ્યાપ વધુ વ્યાપક બન્યો છે. પશ્ચિમ એશિયામાં આવેલા સંકટથી દર્શાવાયું છે કે એક ક્ષેત્રમાં સંઘર્ષ ફક્ત તે પ્રદેશ પૂરતો મર્યાદિત નથી. તે સમગ્ર વિશ્વની ઊર્જા સુરક્ષા, દરિયાઈ વેપાર અને પુરવઠા શૃંખલાઓને અસર કરે છે. ગ્લોબલ સાઉથના દેશો આનો ભોગ બને છે. તેથી, ભારતે હંમેશા હિમાયત કરી છે કે તમામ તણાવ અને યુદ્ધો યુદ્ધના મેદાનમાં નહીં પણ વાતચીત અને રાજદ્વારી દ્વારા ઉકેલી શકાય છે.
ડ્રગ્સની હેરાફેરી ફક્ત એક ગુનો નથી, પરંતુ આપણી યુવા પેઢી અને પ્રાદેશિક સુરક્ષા માટે એક ગંભીર ખતરો છે. સુરક્ષા જોખમો, સંગઠિત અપરાધ, માહિતી સુરક્ષા અને માદક દ્રવ્યો જેવા પડકારોનો સામનો કરવા માટે SCOની અંદર સ્થાપિત થઈ રહેલા કેન્દ્રો એક સકારાત્મક પગલું છે. આપણે તેમને વ્યવહારુ સંકલન અને સમયસર કાર્યવાહીના અસરકારક સાધન બનાવવા જોઈએ.
મિત્રો,
આપણા સહિયારા વિકાસનો બીજો પાયો મજબૂત અને વિશ્વસનીય કનેક્ટિવિટી (જોડાણ) છે. ભારત બજારોને જોડતા, વેપારને સરળ બનાવતા અને વિકાસ માટે નવા રસ્તાઓ ખોલતા તમામ પ્રયાસોને સમર્થન આપે છે. જો કે, આ પ્રયાસોમાં તમામ દેશોની સાર્વભૌમત્વ અને પ્રાદેશિક અખંડિતતાનો આદર જરૂરી છે. આ SCO ચાર્ટરની મુખ્ય ભાવના પણ છે.
ભવિષ્યમાં કનેક્ટિવિટી વધુ વિસ્તરશે. રસ્તાઓ, રેલવે અને હવાઈ કોરિડોરની સાથે આપણે કસ્ટમ પ્રક્રિયાઓને સરળ બનાવવી જોઈએ, ડિજિટલ દસ્તાવેજીકરણને પ્રોત્સાહન આપવું જોઈએ અને લોજિસ્ટિક્સ નેટવર્કને વધુ કાર્યક્ષમ બનાવવું જોઈએ.

મિત્રો,
ત્રીજો સ્તંભ ઑપર્ચ્યૂનિટ (અવસર) છે.
આનો અર્થ એ છે કે SCO સહયોગના ફાયદા આપણા લોકો સુધી સીધા પહોંચવા જોઈએ. આપણી સૌથી મોટી સંપત્તિ આપણા લોકો વચ્ચેના સંબંધો છે. ભારત માટે SCO મહાન સભ્યતાઓ, સંસ્કૃતિઓ અને વિચારોનું સંગમ છે. SCOના આગામી પચીસ વર્ષોમાં લોકો વચ્ચેના સંબંધો આપણા સહકારના કેન્દ્રમાં હોવા જોઈએ.
આપણી સફળતાનું સાચું માપ એ હોવું જોઈએ કે આપણા પ્રયત્નોએ આપણા યુવાનોને કેટલી નવી તકો પૂરી પાડી છે, આપણા ઉદ્યોગસાહસિકો માટે કેટલા નવા બજારો ખુલ્યા છે, ટેકનોલોજીએ આપણા ખેડૂતોને કેટલો ફાયદો પહોંચાડ્યો છે અને આપણા નાગરિકોના જીવનમાં કેટલો સુધારો થયો છે.
"સિક્યોરિટી, કનેક્ટિવિટી અને ઑપર્ચ્યૂનિટિ" નો સાચો અર્થ આ જ છે.
SCOમાં આપણો સહયોગ ફક્ત સરકાર સંચાલિત નહીં, પરંતુ લોકો સંચાલિત હોવો જોઈએ. મને ખુશી છે કે કિર્ગિસ્તાનના અધ્યક્ષપદ હેઠળ SCOમાં યુવાનોના જોડાણ પર ખાસ ભાર મૂકવામાં આવ્યો છે. ભારતે SCOમાં સ્ટાર્ટ-અપ ફોરમ, યંગ ઓથર્સ કોન્ક્લેવ અને યંગ સાયન્ટિસ્ટ્સ ફોરમ જેવી પહેલ કરી છે.
ગયા વર્ષે ભારતે SCO સિવિલાઇઝેશનલ ડાયલોગ ફોરમનો પ્રસ્તાવ મૂક્યો હતો. મને ખુશી છે કે આ વર્ષે તેનું પ્રથમ સત્ર ભારતમાં યોજાશે. મને વિશ્વાસ છે કે તમારી સક્રિય ભાગીદારીથી, આ ફોરમ SCOની અંદર જીવંત સંવાદ માટે એક શક્તિશાળી પ્લેટફોર્મ બનશે.
મિત્રો,
મહાન કિર્ગીઝ સાહિત્યકાર, ચિંગીઝ ઐતમાતોવે વિશ્વને એક સુંદર અને ગહન વિચાર આપ્યો. તેમણે કહ્યું, "આપણે ઘણીવાર તે વધુ જોઈએ છીએ જે આપણને અલગ કરે છે અને તે ઓછું જોઈએ છીએ જે આપણને એક કરે છે."
આજે SCO માટે આ સંદેશ સુસંગત છે. આપણી વિવિધતા આપણી ઓળખ છે. આપણો સહિયારો હેતુ આપણી શક્તિ છે. બિશ્કેકથી આપણે આ સંકલ્પ સાથે આગળ વધવું જોઈએ:
સહિયારા ભૂગોળથી સહિયારી તક સુધી,
દ્રષ્ટિથી પરિણામો સુધી,
અને સરકાર-સંચાલિત સહયોગથી લોકો-સંચાલિત ભાગીદારી સુધી.
આ વિશ્વાસ અને પ્રતિબદ્ધતા સાથે, ભારત SCO પરિવારની સહિયારી યાત્રામાં યોગદાન આપવા તૈયાર છે.
ખૂબ ખૂબ આભાર.


