"આ પ્રસંગ બે કારણોથી વિશેષ છે, જેમાં 75મા પ્રજાસત્તાક દિવસની ઉજવણી અને ભારતની નારી શક્તિ પ્રત્યેનું સમર્પણ સામેલ છે"
"રાષ્ટ્રીય બાલિકા દિવસ, ભારતની દીકરીઓના સાહસ, દ્રઢ નિશ્ચય અને સિદ્ધિઓની ઉજવણી"
જન નાયક કર્પૂરી ઠાકુરનું સમગ્ર જીવન સામાજિક ન્યાય અને વંચિત વર્ગોના ઉત્થાન માટે સમર્પિત હતું
"એક રાજ્યથી બીજા રાજ્યમાં પ્રવાસ કરવાથી દરેક નાગરિક માટે નવા અનુભવો થાય છે. આ છે ભારતની વિશેષતા"
"હું જનરેશન ઝેડ, અમૃત પેઢીને ફોન કરવાનું પસંદ કરું છું"
"યહી સમય હૈ, સહી સમય હૈ, યે આપકા સમય હૈ - આ યોગ્ય સમય છે, આ તમારો સમય છે"
"પ્રેરણા ક્યારેક ક્ષીણ થઈ શકે છે, પરંતુ તે શિસ્ત છે જે તમને સાચા માર્ગ પર રાખે છે"
"યુવાનોએ 'માય યુવા ભારત' પ્લેટફોર્મ પર 'માય ભારત' સ્વયંસેવકો તરીકે નોંધણી કરાવવી જોઈએ
"આજની યુવા પેઢી નમો એપ મારફતે સતત મારી સાથે જોડાઈ શકે છે"

દેશના સંરક્ષણ મંત્રી શ્રી રાજનાથ સિંહજી, મંત્રીમંડળના મારા અન્ય સાથીદારો, DG NCC, ઉપસ્થિત અધિકારીઓ, પ્રતિષ્ઠિત મહેમાનો, શિક્ષકો, NCC અને NSSના મારા યુવા સાથીદારો.

તમે અહીં આપેલી સાંસ્કૃતિક પ્રસ્તુતિ જોઈને મને ગર્વની લાગણી થાય છે. તમે અહીં રાણી લક્ષ્મીબાઈના ઐતિહાસિક વ્યક્તિત્વ અને ઈતિહાસની ઘટનાઓને થોડી જ ક્ષણોમાં જીવંત કરી છે. આપણે બધા આ ઘટનાઓથી પરિચિત છીએ, પરંતુ તમે જે રીતે તેને રજૂ કર્યું તે ખરેખર આશ્ચર્યજનક છે. તમે પ્રજાસત્તાક દિવસની પરેડનો ભાગ બનવાના છો. અને આ વખતે તે બે કારણોસર વધુ ખાસ બન્યો છે. આ 75મો ગણતંત્ર દિવસ છે. અને બીજું, પ્રથમ વખત ગણતંત્ર દિવસની પરેડ દેશની મહિલા શક્તિને સમર્પિત છે. આજે હું દેશના વિવિધ ભાગોમાંથી આટલી મોટી સંખ્યામાં દીકરીઓને અહીં આવેલી જોઈ રહ્યો છું. તમે અહીં એકલા નથી આવ્યા, તમે બધા તમારી સાથે તમારા રાજ્યોની સુગંધ, વિવિધ રીત-રિવાજોનો અનુભવ અને તમારા સમાજની સમૃદ્ધ વિચારસરણી લઈને આવ્યા છો. આજે તમારી મુલાકાત પણ એક ખાસ પ્રસંગ બની જશે. આજે નેશનલ ગર્લ ચાઈલ્ડ ડે છે. આજનો દિવસ દીકરીઓની હિંમત, ભાવના અને સિદ્ધિઓના વખાણ કરવાનો છે. દીકરીઓમાં સમાજ અને દેશને સુધારવાની ક્ષમતા હોય છે. ઈતિહાસના જુદા જુદા સમયગાળામાં ભારતની દીકરીઓએ પોતાના દૃઢ ઈરાદા અને સમર્પણની ભાવનાથી ઘણા મોટા ફેરફારોનો પાયો નાખ્યો છે. આ ભાવના તમે થોડા સમય પહેલા આપેલી રજૂઆતમાં પણ પ્રતિબિંબિત થાય છે.

 

મારા પ્રિય મિત્રો,

તમે બધાએ જોયું જ હશે કે ગઈ કાલે દેશે એક મોટો નિર્ણય લીધો છે. જનનાયક કર્પૂરી ઠાકુરજીને ભારત રત્ન આપવાનો આ નિર્ણય છે. આજની યુવા પેઢી માટે કર્પૂરી ઠાકુરજી વિશે જાણવું અને તેમના જીવનમાંથી શીખવું ખૂબ જ જરૂરી છે. અમારી ભાજપ સરકારનું સૌભાગ્ય છે કે તેને જનનાયક કર્પૂરી ઠાકુરને ભારત રત્નથી સન્માનિત કરવાની તક મળી. અત્યંત ગરીબી અને સામાજિક અસમાનતા જેવા પડકારો સામે લડીને તેઓ રાષ્ટ્રીય જીવનમાં ખૂબ ઊંચા સ્થાને પહોંચ્યા. તેઓ બે વખત બિહારના મુખ્યમંત્રી પણ રહ્યા હતા. આ હોવા છતાં, તેમણે ક્યારેય પોતાનો નમ્ર સ્વભાવ છોડ્યો નહીં અને સમાજના તમામ વર્ગો માટે કામ કર્યું. જનનાયક કર્પૂરી ઠાકુર હંમેશા તેમની સાદગી માટે જાણીતા હતા. તેમનું સમગ્ર જીવન સામાજિક ન્યાય અને વંચિતોના ઉત્થાન માટે સમર્પિત હતું. આજે પણ તેમની પ્રામાણિકતા એક ઉદાહરણ છે. ગરીબોની દુર્દશાને સમજવી, ગરીબોની ચિંતા ઘટાડવાના પ્રયાસો કરવા, ગરીબ કલ્યાણને તેમની પ્રાથમિકતા બનાવવી, ગરીબમાં ગરીબ સુધી પહોંચવા માટે વિકાસ ભારત સંકલ્પ યાત્રા જેવી ઝુંબેશ ચલાવવી, પછાત અને અતિ પછાત વર્ગો માટે સતત નવી યોજનાઓ શરૂ કરવી. અમારી સરકારના આ તમામ કાર્યોમાં તમે કર્પૂરી બાબુના વિચારોમાંથી પ્રેરણા જોઈ શકો છો. તમે બધા તેમના વિશે વાંચો, તેમના આદર્શોને તમારા જીવનનો એક ભાગ બનાવો. આ તમારા વ્યક્તિત્વને નવી ઊંચાઈ આપશે.

મારા વ્હાલા યુવા મિત્રો,

તમારામાં ઘણા એવા લોકો હશે જે પહેલીવાર દિલ્હી આવ્યા હશે. તમે પ્રજાસત્તાક દિવસને લઈને ઉત્સાહિત છો, પરંતુ હું જાણું છું કે ઘણા લોકોએ પહેલીવાર આવી તીવ્ર ઠંડીનો અનુભવ કર્યો હશે. આપણો દેશ હવામાનની દ્રષ્ટિએ પણ વિવિધતાથી ભરેલો છે. તમે આવી ઠંડી અને ગાઢ ધુમ્મસ વચ્ચે દિવસ-રાત રિહર્સલ કર્યું અને અહીં પણ અદભૂત પરફોર્મન્સ આપ્યું. મને ખાતરી છે કે જ્યારે તમે અહીંથી ઘરે જશો, ત્યારે તમારી પાસે તમારા ગણતંત્ર દિવસના અનુભવો વિશે કહેવા માટે ઘણું હશે અને તે આ દેશની વિશેષતા છે. વિવિધતાથી ભરેલા આપણા દેશમાં, એક રાજ્યમાંથી બીજા રાજ્યમાં જવાથી, જીવનમાં નવા અનુભવો ઉમેરાવા લાગે છે.

 

મારા પ્રિય મિત્રો,

તમારી પેઢીને તમારા શબ્દોમાં 'જનરેશન ઝેડ' કહેવામાં આવે છે. પણ હું તમને અમૃત જનરેશન માનું છું. તમે એવા લોકો છો જેમની ઊર્જા અમર સમયમાં દેશને ગતિ આપશે. તમે બધા જાણો છો કે ભારતે 2047 સુધીમાં વિકસિત દેશ બનવાનો સંકલ્પ લીધો છે. આગામી 25 વર્ષ દેશ અને તમારા ભવિષ્ય માટે ખૂબ જ મહત્વપૂર્ણ છે. અમારો સંકલ્પ છે કે તમારી આ અમર પેઢીનું દરેક સ્વપ્ન સાકાર થાય. અમારો સંકલ્પ છે કે તમારી આવનારી પેઢીને વિપુલ તકો મળવા જોઈએ. અમારો સંકલ્પ છે કે અમૃત પેઢીના માર્ગમાં આવતી દરેક અડચણો દૂર કરવી જોઈએ. શિસ્ત, કેન્દ્રિત માનસિકતા અને સંકલન જે મેં હમણાં તમારા પ્રદર્શનમાં જોયું તે અમૃતકલના સંકલ્પોને પૂર્ણ કરવાનો આધાર છે.

મિત્રો,

આ અમરત્વની યાત્રામાં તમારે મારી એક વાત હંમેશા યાદ રાખવી જોઈએ કે જે પણ કરવું છે તે દેશ માટે જ કરવું પડશે. નેશન ફર્સ્ટ - આ તમારો માર્ગદર્શક સિદ્ધાંત હોવો જોઈએ. તમે જે પણ કરો, પહેલા એ વિચારો કે તેનાથી દેશને કેટલો ફાયદો થશે. બીજું, તમારા જીવનમાં નિષ્ફળતાથી ક્યારેય પરેશાન ન થાઓ. હવે જુઓ, આપણું ચંદ્રયાન પણ અગાઉ ચંદ્ર પર ઉતરી શક્યું ન હતું. પરંતુ પછી અમે એવો રેકોર્ડ બનાવ્યો કે ચંદ્રના દક્ષિણ છેડે પહોંચનારાઓમાં અમે નંબર વન બની ગયા. તેથી જીત કે હાર, તમારે સતત રહેવું પડશે. આપણો દેશ ઘણો મોટો છે, પરંતુ નાના પ્રયાસો જ તેને સફળ બનાવે છે. દરેક નાના પ્રયત્નો મહત્વપૂર્ણ છે, દરેક પ્રકારનું યોગદાન મહત્વપૂર્ણ છે.

 

મારા યુવા મિત્રો,

તમે મારી સૌથી મોટી પ્રાથમિકતા છો. તમારામાં વિશ્વનું નેતૃત્વ કરવાની ક્ષમતા છે. મેં લાલ કિલ્લા પરથી કહ્યું હતું કે, આ સમય છે, આ જ યોગ્ય સમય છે. આ તમારો સમય છે. આ સમય તમારું અને દેશનું ભવિષ્ય નક્કી કરશે. તમારે તમારા સંકલ્પોને મજબૂત કરવા પડશે, જેથી વિકસિત ભારતનું લક્ષ્ય પ્રાપ્ત કરી શકાય. તમારે તમારા જ્ઞાનનો વિસ્તાર કરવો પડશે, જેથી ભારતની બુદ્ધિમત્તા વિશ્વને નવી દિશા આપી શકે. તમારે તમારી ક્ષમતાઓ વધારવી પડશે, જેથી ભારત વિશ્વના પડકારોને ઉકેલવામાં મહત્વની ભૂમિકા ભજવી શકે. સરકાર તેના યુવા સાથીદારો સાથે કદમથી આગળ વધી રહી છે. આજે તમારા માટે અવસરોના નવા રસ્તાઓ ખુલી રહ્યા છે. આજે તમારા માટે નવા ક્ષેત્રોમાં તકો ઉભી થઈ રહી છે. તમારા માટે અવકાશ ક્ષેત્રમાં આગળ વધવા માટે નવા રસ્તાઓ બનાવવામાં આવી રહ્યા છે. તમારા માટે વ્યવસાય કરવાની સરળતા પર ભાર મૂકવામાં આવી રહ્યો છે. ડિફેન્સ સેક્ટરમાં તમારા માટે પ્રાઈવેટ સેક્ટર માટે જગ્યા બનાવવામાં આવી છે. તમારા માટે નેશનલ રિસર્ચ ફાઉન્ડેશનની સ્થાપના કરવામાં આવી છે. 21મી સદીમાં તમને કેવા પ્રકારના આધુનિક શિક્ષણની જરૂર પડશે તેના પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરીને અમે કામ કરી રહ્યા છીએ. અમે દેશની શિક્ષણ વ્યવસ્થામાં સુધારો કર્યો છે. આજે તમને તમારી માતૃભાષામાં ઉચ્ચ શિક્ષણ મેળવવાની તક છે. આજે તમારા માટે કોઈ પ્રવાહ કે વિષય સાથે બંધાઈ જવાની કોઈ મજબૂરી નથી. તમે ગમે ત્યારે તમારી પસંદગીનો વિષય પસંદ કરીને અભ્યાસ કરી શકો છો. તમે બધાએ શક્ય તેટલું સંશોધન અને નવીનતામાં સામેલ થવું જોઈએ. સર્જનાત્મકતા અને નવીનતાને પ્રોત્સાહન આપવામાં અટલ ટિંકરિંગ લેબ્સ ખૂબ મદદરૂપ થશે. સૈન્યમાં જોડાઈને કારકિર્દી બનાવવા ઈચ્છતી વિદ્યાર્થિનીઓ માટે સરકારે નવી તકો પણ ઊભી કરી છે. હવે યુવતીઓ પણ વિવિધ સૈનિક શાળાઓમાં પ્રવેશ લઈ શકશે. તમારે પૂરા આત્મવિશ્વાસ સાથે આગળ વધવું પડશે. તમારા પ્રયાસો, તમારી દ્રષ્ટિ, તમારી ક્ષમતા ભારતને નવી ઊંચાઈઓ પર લઈ જશે.

મિત્રો,

તમે બધા સ્વયંસેવકો છો, મને ખુશી છે કે તમે તમારી ઉર્જા યોગ્ય દિશામાં લગાવી રહ્યા છો. તમારે તેને ઓછું ન આંકવું જોઈએ. આ વ્યક્તિના સમગ્ર જીવનનો સૌથી મહત્વપૂર્ણ ભાગ છે. જે વ્યક્તિમાં શિસ્તની ભાવના હોય, જેણે દેશમાં ઘણો પ્રવાસ કર્યો હોય અને જેઓ વિવિધ પ્રદેશો અને ભાષાઓ જાણતા હોય તેવા મિત્રો હોય, તેના વ્યક્તિત્વમાં સુધારો આવે તે સ્વાભાવિક છે. બીજી એક વસ્તુ જે તમારે હંમેશા ધ્યાનમાં રાખવાની છે તે છે ફિટનેસ. સારું, હું જોઉં છું, તમે બધા ફિટ છો. ફિટનેસ તમારી પ્રથમ પ્રાથમિકતા હોવી જોઈએ. અને ફિટનેસ જાળવવામાં તમારી શિસ્ત ખૂબ જ ઉપયોગી છે. પ્રેરણા ક્યારેક ઓછી થઈ શકે છે, પરંતુ તે શિસ્ત છે જે તમને સાચા માર્ગ પર રાખે છે. અને જો તમે શિસ્તને તમારી પ્રેરણા બનાવો છો, તો સમજો કે દરેક ક્ષેત્રમાં વિજયની ખાતરી છે.

 

મિત્રો,

તમારી જેમ હું પણ એન.સી.સી.માં રહ્યો છું હું NCC માંથી જ નીકળ્યો છું. હું એ જ રસ્તેથી તમારી વચ્ચે આવ્યો છું. હું જાણું છું કે NCC, NSS અથવા કલ્ચરલ કેમ્પ જેવી સંસ્થાઓ યુવાનોને સમાજ અને નાગરિક ફરજો પ્રત્યે જાગૃત કરે છે. આ સંબંધમાં દેશમાં એક અન્ય સંગઠનની રચના કરવામાં આવી છે. આ સંસ્થાનું નામ છે, ‘માય યુવા ભારત’. હું તમને બધાને ‘માય ભારત’ સ્વયંસેવકો તરીકે નોંધણી કરાવવા માટે કહીશ. ‘માય ભારત’ વેબસાઈટની ઓનલાઈન મુલાકાત લો.

મિત્રો,

આ પ્રજાસત્તાક દિવસની ઉજવણી દરમિયાન, તમને આવા કાર્યક્રમોમાં સતત જવાની તક મળવાની છે. પરેડમાં ભાગ લેવા ઉપરાંત, તમે બધા ઘણા ઐતિહાસિક સ્થળોની મુલાકાત પણ લેશો અને ઘણા નિષ્ણાતોને મળશો. આ એક એવો અનુભવ હશે જે તમને જીવનભર યાદ રહેશે. દર વર્ષે જ્યારે પણ તમે પ્રજાસત્તાક દિવસની પરેડ જોશો ત્યારે તમને આ દિવસો ચોક્કસપણે યાદ હશે, તમને એ પણ યાદ હશે કે મેં તમને કેટલીક વાતો કહી હતી. તેથી, કૃપા કરીને મારા માટે એક કામ કરો. કરશો? મહેરબાની કરીને હાથ ઊંચો કરીને કહો? દીકરીઓનો અવાજ ઊંચો છે, દીકરાઓનો અવાજ નીચો છે. કરશો? હવે તે બરાબર છે. તમારા અનુભવને ક્યાંક ડાયરીમાં લખવાની ખાતરી કરો. અને બીજું, તમે ગણતંત્ર દિવસથી શું શીખ્યા, તમે નમો એપ પર વિડિયો લખીને અથવા રેકોર્ડ કરીને પણ મને મોકલી શકો છો. મોકલશો? અવાજ દબાઈ ગયો. નમો એપ દ્વારા આજની યુવા પેઢી મારી સાથે સતત જોડાયેલ રહી શકે છે. અને જ્યારે તમે તમારો મોબાઈલ પણ તમારા ખિસ્સામાં રાખો છો, ત્યારે તમે દુનિયાને કહી શકો છો કે હું નરેન્દ્ર મોદીને મારા ખિસ્સામાં રાખું છું.

 

મારા યુવા મિત્રો,

હું તમારી શક્તિમાં વિશ્વાસ કરું છું, મને તમારામાં વિશ્વાસ છે. સખત અભ્યાસ કરો, સંનિષ્ઠ નાગરિક બનો, પર્યાવરણનું રક્ષણ કરો, ખરાબ ટેવો ટાળો અને તમારા વારસા અને સંસ્કૃતિ પર ગર્વ કરો. દેશના આશીર્વાદ તમારી સાથે છે, મારી શુભેચ્છાઓ છે. મારી ઈચ્છા છે કે પરેડ દરમિયાન પણ તમે પ્રભાવશાળી રહો અને બધાના દિલ જીતી લો. આપ સૌનો ખૂબ ખૂબ આભાર. તમારી બધી શક્તિથી મારી સાથે કહો, તમારા હાથ ઉભા કરો -

ભારત માતાની જય

ભારત માતાની જય

ભારત માતાની જય

વંદે માતરમ.

વંદે માતરમ.

વંદે માતરમ.

વંદે માતરમ.

વંદે માતરમ.

વંદે માતરમ.

વંદે માતરમ.

વંદે માતરમ.

વંદે માતરમ.

શાબ્બાશ!

 

Explore More
શ્રી રામ જન્મભૂમિ મંદિર ધ્વજારોહણ ઉત્સવ દરમિયાન પ્રધાનમંત્રીના સંબોધનનો મૂળપાઠ

લોકપ્રિય ભાષણો

શ્રી રામ જન્મભૂમિ મંદિર ધ્વજારોહણ ઉત્સવ દરમિયાન પ્રધાનમંત્રીના સંબોધનનો મૂળપાઠ
PM Modi Launches SVANidhi Card In Kerala: What Is This 'Credit Scheme' For Street Vendors?

Media Coverage

PM Modi Launches SVANidhi Card In Kerala: What Is This 'Credit Scheme' For Street Vendors?
NM on the go

Nm on the go

Always be the first to hear from the PM. Get the App Now!
...
Today, India has embarked on the Reform Express, aimed at making both life and business easier: PM Modi at the 18th Rozgar Mela
January 24, 2026
In recent years, the Rozgar Mela has evolved into an institution and through it, lakhs of young people have received appointment letters in various government departments: PM
Today, India stands among the youngest nations in the world; Our government is consistently striving to create new opportunities for the youth of India, both within the country and across the globe: PM
Today, the Government of India is entering into trade and mobility agreements with numerous countries which will open up countless new opportunities for the youth of India: PM
Today, the nation has embarked on the Reform Express, with the purpose to make both life and business easier across the country: PM

सभी युवा साथियों, आप सबको मेरा नमस्कार! साल 2026 का आरंभ, आपके जीवन में नई खुशियों का आरंभ कर रहा है। इसके साथ ही जब वसंत पंचमी कल ही गई है, तो आपके जीवन में भी ये नई वसंत का आरंभ हो रहा है। आपको ये समय, संविधान के प्रति अपने दायित्वों से भी जोड़ रहा है। संयोग से इस समय देश में गणतंत्र का महापर्व चल रहा है। कल 23 जनवरी को हमने नेताजी सुभाष की जयंती पर पराक्रम दिवस मनाया, और अब कल 25 जनवरी को राष्ट्रीय मतदाता दिवस है, फिर उसके बाद 26 जनवरी को गणतंत्र दिवस है। आज का दिन भी विशेष है। आज के ही दिन हमारे संविधान ने ‘जन गण मन’ को राष्ट्रीय गान और ‘वंदे मातरम’ को राष्ट्रीय गीत के रूप में अपनाया था। आज के इस महत्वपूर्ण दिन, देश के इकसठ हज़ार से ज्यादा नौजवान जीवन की नई शुरुआत कर रहे हैं। आज आप सबको सरकारी सेवाओं के नियुक्ति पत्र मिल रहे हैं, ये एक तरह से Nation Building का Invitation Letter है। ये विकसित भारत के निर्माण को गति देने का संकल्प पत्र है। आप में बहुत सारे साथी, देश की सुरक्षा को मज़बूत करेंगे, हमारे एजुकेशन और हेल्थकेयर इकोसिस्टम को और सशक्त करेंगे, कई साथी वित्तीय सेवाओं और एनर्जी सिक्योरिटी को मज़बूती देंगे, तो कई युवा हमारी सरकारी कंपनियों की ग्रोथ में महत्वपूर्ण भूमिका निभाएंगे। मैं आप सभी युवाओं को बहुत-बहुत बधाई और शुभकामनाएं देता हूं।

साथियों,

युवाओं को कौशल से जोड़ना और उन्हें रोजगार-स्वरोजगार के अवसर देना, ये हमारी सरकार की प्राथमिकता रही है। सरकारी भर्तियों को भी कैसे मिशन मोड पर किया जाए, इसके लिए रोज़गार मेले की शुरुआत की गई थी। बीते वर्षों में रोज़गार मेला एक इंस्टीट्यूशन बन गया है। इसके जरिए लाखों युवाओं को सरकार के अलग-अलग विभागों में नियुक्ति पत्र मिल चुके हैं। इसी मिशन का और विस्तार करते हुए, आज देश के चालीस से अधिक स्थानों पर ये रोजगार मेला चल रहा है। इन सभी स्थानों पर मौजूद युवाओं का मैं विशेष तौर पर अभिनंदन करता हूं।

साथियों,

आज भारत, दुनिया के सबसे युवा देशों में से एक है। हमारी सरकार का निरंतर प्रयास है कि भारत की युवाशक्ति के लिए देश-दुनिया में नए-नए अवसर बनें। आज भारत सरकार, अनेक देशों से ट्रेड और मोबिलिटी एग्रीमेंट कर रही है। ये ट्रेड एग्रीमेंट भारत के युवाओं के लिए अनेकों नए अवसर लेकर आ रहे हैं।

साथियों,

बीते समय में भारत ने आधुनिक इंफ्रास्ट्रक्चर के लिए अभूतपूर्व निवेश किया है। इससे कंस्ट्रक्शन से जुड़े हर सेक्टर में रोजगार बहुत बढ़े हैं। भारत के स्टार्ट-अप इकोसिस्टम का दायरा भी तेज़ गति से आगे बढ़ रहा है। आज देश में करीब दो लाख रजिस्टर्ड स्टार्ट-अप हैं। इनमें इक्कीस लाख से ज्यादा युवा काम कर रहे हैं। इसी प्रकार, डिजिटल इंडिया ने, एक नई इकॉनॉमी को विस्तार दिया है। एनिमेशन, डिजिटल मीडिया, ऐसे अनेक क्षेत्रों में भारत एक ग्लोबल हब बनता जा रहा है। भारत की क्रिएटर इकॉनॉमी बहुत तेज़ गति से ग्रो कर रही है, इसमें भी युवाओं को नई-नई अपॉरचुनिटीज मिल रही हैं।

मेरे युवा साथियों,

आज भारत पर जिस तरह दुनिया का भरोसा बढ़ रहा है, वो भी युवाओं के लिए अनेक नई संभावनाएं बना रहा है। भारत दुनिया की एकमात्र बड़ी इकॉनॉमी है, जिसने एक दशक में GDP को डबल किया है। आज दुनिया के सौ से अधिक देश, भारत में FDI के जरिए निवेश कर रहे हैं। वर्ष 2014 से पहले के दस वर्षों की तुलना में भारत में ढाई गुना से अधिक FDI आया है। और ज्यादा विदेशी निवेश का अर्थ है, भारत के युवाओं के लिए रोजगार के अनगिनत अवसर।

साथियों,

आज भारत एक बड़ी मैन्युफेक्चरिंग पावर बनता जा रहा है। Electronics, दवाएं और वैक्सीन, डिफेंस, ऑटो, ऐसे अनेक सेक्टर्स में भारत के प्रोडक्शन और एक्सपोर्ट, दोनों में अभूतपूर्व वृद्धि हो रही है। 2014 के बाद से भारत की electronics manufacturing में छह गुना वृद्धि हुई है, छह गुना। आज ये 11 लाख करोड़ रुपए से अधिक की इंडस्ट्री है। हमारा इलेक्ट्रॉनिक्स एक्सपोर्ट भी चार लाख करोड़ रुपए को पार कर चुका है। भारत की ऑटो इंडस्ट्री भी सबसे तेजी से ग्रो करने वाले सेक्टर्स में से एक बन गई है। वर्ष 2025 में टू-व्हीलर की बिक्री दो करोड़ के पार पहुंच चुकी है। ये दिखाता है कि देश के लोगों की खरीद शक्ति बढ़ी है, इनकम टैक्स और GST कम होने से उन्हें अनेक लाभ हुए हैं, ऐसे अनेक उदाहरण हैं, जो बताते हैं कि देश में बड़ी संख्या में रोजगार का निर्माण हो रहा है।

साथियों,

आज के इस आयोजन में 8 हजार से ज्यादा बेटियों को भी नियुक्ति पत्र मिले हैं। बीते 11 वर्षों में, देश की वर्कफोर्स में वीमेन पार्टिसिपेशन में करीब-करीब दोगुनी बढ़ोतरी हुई है। सरकार की मुद्रा और स्टार्ट अप इंडिया जैसी योजनाओं का, बहुत बड़ा फायदा हमारी बेटियों को हुआ है। महिला स्व-रोजगार की दर में करीब 15 परसेंट की बढ़ोतरी हुई है। अगर मैं स्टार्ट अप्स और MSMEs की बात करूं, तो आज बहुत बड़ी संख्या में वीमेन डायरेक्टर, वीमेन फाउंडर्स हैं। हमारा जो को-ऑपरेटिव सेक्टर है, जो हमारे सेल्फ हेल्प ग्रुप्स गांवों में काम कर रहे हैं, उनमें बहुत बड़ी संख्या में महिलाएं नेतृत्व कर रही हैं।

साथियों,

आज देश रिफॉर्म एक्सप्रेस पर चल पड़ा है। इसका उद्देश्य, देश में जीवन और कारोबार, दोनों को आसान बनाने का है। GST में नेक्स्ट जेनरेशन रिफॉर्म्स का सभी को फायदा हुआ है। इससे, हमारे युवा आंत्रप्रन्योर्स को लाभ हो रहा है, हमारे MSMEs को फायदा हो रहा है। हाल में देश ने ऐतिहासिक लेबर रिफॉर्म्स लागू किए हैं। इससे, श्रमिकों, कर्मचारियों और बिजनेस, सबको फायदा होगा। नए लेबर कोड्स ने, श्रमिकों के लिए, कर्मचारियों के लिए, सामाजिक सुरक्षा का दायरा और सशक्त किया है।

साथियों,

आज जब रिफॉर्म एक्सप्रेस की चर्चा हर तरफ हो रही है, तो मैं आपको भी इसी विषय में एक काम सौंपना चाहता हूं। आप याद कीजिए, बीते पांच-सात साल में कब-कब आपका सरकार से किसी न किसी रूप में संपर्क हुआ है? कहीं किसी सरकारी दफ्तर में काम पड़ा हो, किसी और माध्यम से संवाद हुआ हो और आपको इसमें परेशानी हुई हो, कुछ कमी महसूस हुई हो, आपको कुछ न कुछ खटका हो, जरा ऐसी बातों को याद करिए। अब आपको तय करना है, कि जिन बातों ने आपको परेशान किया, कभी आपके माता पिता को परेशान किया, कभी आपके यार दोस्तों को परेशान किया, और वो जो आपको अखरता था, बुरा लगता था, गुस्सा आता था, अब वो कठिनाइयां, आपके अपने कार्यकाल में आप दूसरे नागरिकों को नहीं होने देंगे। आपको भी सरकार का हिस्सा होने के नाते, अपने स्तर पर छोटे-छोटे रिफॉर्म करने होंगे। इस अप्रोच को लेकर के आपको आगे बढ़ना है, ताकि ज्यादा से ज्यादा लोगों का भला हो। Ease of living, Ease of doing business, इसको ताकत देने का काम, जितनी नीति से होता है, उससे ज्यादा स्थानीय स्तर पर काम करने वाले सरकारी कर्मचारी की नीयत से होता है। आपको एक और बात याद रखनी है। तेज़ी से बदलती टेक्नॉलॉजी के इस दौर में, देश की ज़रूरतें और प्राथमिकताएं भी तेज़ी से बदल रही हैं। इस तेज़ बदलाव के साथ आपको खुद को भी अपग्रेड करते रहना है। आप iGOT कर्मयोगी जैसे प्लेटफॉर्म का जरूर सदुपयोग करें। मुझे खुशी है कि इतने कम समय में, करीब डेढ़ करोड़ सरकारी कर्मचारी iGOT के इस प्लेटफॉर्म से जुड़कर खुद को नए सिरे से ट्रेन कर रहे हैं, Empower कर रहे हैं।

साथियों,

चाहे प्रधानमंत्री हो, या सरकार का छोटा सा सेवक, हम सब सेवक हैं और हम सबका एक मंत्र समान है, उसमें न कोई ऊपर है, न कोई दाएं बाएं है, और हम सबके लिए, मेरे लिए भी और आपके लिए भी मंत्र कौन सा है- ‘’नागरिक देवो भव’’ ‘’नागरिक देवो भव’’ के मंत्र के साथ हमें काम करना है, आप भी करते रहिए, एक बार फिर आपके जीवन में ये जो नई वसंत आई है, ये नया जीवन का युग शुरू हो रहा है और आप ही के माध्यम से 2047 में विकसित भारत बनने वाला है। आपको मेरी तरफ से बहुत-बहुत शुभकामनाएं। बहुत-बहुत धन्यवाद।