જય સ્વામિનારાયણ!
પરમ પૂજ્ય ગુરુ હરિ મહંત સ્વામી મહારાજ, પૂજ્ય ઋષિમુનિઓ, સત્સંગી પરિવારના આદરણીય સભ્યો, પ્રતિષ્ઠિત મહાનુભાવો, સન્નારીઓ અને સજ્જનો આ ભવ્ય સ્ટેડિયમમાં એકત્ર થયા હતા.
કાર્યકર સુવર્ણ મહોત્સવના પાવન અવસરે હું ભગવાન સ્વામિનારાયણના ચરણોમાં નમ્રતાપૂર્વક નમન કરું છું. આજે પ્રમુખ સ્વામી મહારાજની 103મી જન્મજયંતી પણ છે, જેમને હું પણ શ્રદ્ધાપૂર્વક નમન કરું છું, કારણ કે તેઓ દિવ્ય ગુરુ હરિ પ્રાગત બ્રહ્માનું મૂર્ત સ્વરૂપ હતા. પરમ પૂજ્ય ગુરુ હરિ મહંત સ્વામી મહારાજના અથાગ પ્રયત્નો અને સમર્પણ દ્વારા આજે ભગવાન સ્વામિનારાયણના ઉપદેશો અને પ્રમુખ સ્વામી મહારાજના સંકલ્પો સાકાર થઈ રહ્યા છે. એક લાખ સ્વયંસેવકો, યુવાનો અને બાળકોને સાંકળતી આ ભવ્ય સાંસ્કૃતિક ઘટના બીજ, વૃક્ષ અને ફળના સારને સુંદર રીતે રજૂ કરે છે. જો કે હું તમારી વચ્ચે શારીરિક રીતે હાજર રહેવા માટે અસમર્થ છું, તેમ છતાં, હું આ ઘટનાની જીવંતતા અને ઊર્જાને મારા હૃદયમાં ઊંડે સુધી અનુભવી શકું છું. હું પરમ પૂજ્ય ગુરુ હરિ મહંત સ્વામી મહારાજ અને તમામ પૂજ્ય સંતોને આવી ભવ્ય અને દિવ્ય ઉજવણી કરવા બદલ હૃદયપૂર્વક અભિનંદન પાઠવું છું અને હું તેમને ઊંડા આદર સાથે નમન કરું છું.
મિત્રો,
કાર્યકર સુવર્ણ મહોત્સવ સમર્પિત સેવાની 50 વર્ષની સફરમાં નોંધપાત્ર સીમાચિહ્નરૂપ છે. પચાસ વર્ષ પહેલાં, સ્વયંસેવકોની નોંધણી કરવાની અને તેમને સેવાકીય પ્રવૃત્તિઓમાં સામેલ કરવાની પહેલને ગતિમાન કરવામાં આવી હતી - જે તે સમયે ક્યારેય સાંભળ્યું ન હતું. આજે, એ જોઈને ખૂબ જ આનંદ થાય છે કે બીએપીએસના લાખો સ્વયંસેવકો અવિરત નિષ્ઠા અને પ્રતિબદ્ધતા સાથે સેવામાં જોડાયેલા છે. કોઈપણ સંસ્થા માટે આ એક નોંધપાત્ર સિદ્ધિ છે. હું તમને આ સિદ્ધિ બદલ હૃદયપૂર્વક ખૂબ-ખૂબ અભિનંદન આપું છું અને તમારી સતત સફળતા માટે શુભકામનાઓ પાઠવું છું.
મિત્રો,
આ કાર્યકર સુવર્ણ મહોત્સવ ભગવાન સ્વામિનારાયણના કરૂણ ઉપદેશોની ઉજવણી અને કરોડોના જીવનમાં પરિવર્તન લાવનાર દાયકાઓની નિઃસ્વાર્થ સેવાને શ્રદ્ધાંજલિ છે. બી.એ.પી.એસ.ની સેવા પહેલને નજીકથી સાક્ષી આપવાનું અને તેમની સાથે સંકળાયેલા હોવાનો લહાવો મળ્યો તે હું મારું મહાન નસીબ માનું છું. ભુજ ધરતીકંપને કારણે સર્જાયેલી તબાહીનો જવાબ આપવાની વાત હોય, નરનારાયણ નગર ગામનું પુનર્નિર્માણ કરવાનું હોય, કેરળમાં પૂર દરમિયાન રાહત આપવાની વાત હોય, ઉત્તરાખંડમાં ભૂસ્ખલનને કારણે ઊભી થયેલી પીડાને દૂર કરવાની વાત હોય કે પછી કોવિડ-19 જેવા તાજેતરના વૈશ્વિક રોગચાળાના પડકારોનો સામનો કરવાની વાત હોય, બીએપીએસના સ્વયંસેવકો હંમેશાં મોખરે રહ્યા છે. પારિવારિક ભાવના અને ઊંડી કરુણા સાથે, તેઓએ જ્યાં પણ જરૂર હતી ત્યાં પોતાનો ટેકો આપ્યો છે. કોવિડ-19 કટોકટી દરમિયાન બીએપીએસ મંદિરોનું સેવા કેન્દ્રોમાં રૂપાંતર તેમની પ્રતિબદ્ધતાનું એક ઉજ્જવળ ઉદાહરણ છે.
હું એક અન્ય પ્રેરણાદાયી ઉદાહરણ જણાવવા માગું છું, જે વ્યાપકપણે જાણીતું નથી. યુક્રેનમાં યુદ્ધ વધતા ભારત સરકારે સંઘર્ષગ્રસ્ત વિસ્તારમાં ફસાયેલા ભારતીય નાગરિકોને બહાર કાઢવાનો તાત્કાલિક નિર્ણય લીધો હતો. જેના કારણે મોટી સંખ્યામાં ભારતીયો પોલેન્ડ પહોંચવા લાગ્યા. જો કે, એક મહત્ત્વનો પડકાર હતો : યુદ્ધની અંધાધૂંધી વચ્ચે પોલેન્ડ પહોંચેલા ભારતીયોને મહત્તમ સહાય કઈ રીતે આપવી. એ જ ક્ષણે હું બી.એ.પી.એસ.ના એક મુનિ પાસે પહોંચ્યો. હું માનું છું કે મોડી રાત થઈ ગઈ હતી – મધરાતે કે લગભગ એક વાગ્યે – જ્યારે મેં ફોન કર્યો હતો. મેં પોલેન્ડમાં મોટી સંખ્યામાં આવતા ભારતીયોને મદદ કરવા માટે ટેકો આપવા વિનંતી કરી. મેં જે જોયું તે ખરેખર નોંધપાત્ર હતું. તમારી સંસ્થાએ રાતોરાત સમગ્ર યુરોપમાંથી બી.એ.પી.એસ.ના સ્વયંસેવકોને એકઠા કર્યા, અને તેમણે યુદ્ધગ્રસ્ત વાતાવરણમાં જરૂરિયાતમંદોને અમૂલ્ય સહાય પૂરી પાડી.
બીએપીએસની આ અસાધારણ શક્તિ અને વૈશ્વિક સ્તરે માનવતા પ્રત્યેની તેની અતૂટ પ્રતિબદ્ધતા ખરેખર પ્રશંસનીય છે. એટલા માટે કાર્યકાર સુવર્ણ મહોત્સવના અવસર પર હું આપ સૌનો ખૂબ-ખૂબ આભાર માનું છું. આજે, બીએપીએસ સ્વયંસેવકો તેમની સેવા દ્વારા, અસંખ્ય આત્માઓને સ્પર્શ કરીને અને સમાજના ખૂબ જ હાંસિયામાં રહેલા લોકોને સશક્ત બનાવીને વિશ્વભરમાં જીવનમાં પરિવર્તન લાવી રહ્યા છે. તમે ઘણા લોકો માટે પ્રેરણારૂપ છો અને ખૂબ જ આદરને પાત્ર છો.
મિત્રો,
બી.એ.પી.એસ. દ્વારા હાથ ધરવામાં આવેલ કાર્ય વૈશ્વિક મંચ પર ભારતના પ્રભાવ અને કદને નોંધપાત્ર રીતે મજબૂત કરે છે. 28 દેશોમાં ભગવાન સ્વામિનારાયણના 1,800 મંદિરો, વિશ્વભરમાં 21,000 થી વધુ આધ્યાત્મિક કેન્દ્રો અને અસંખ્ય સેવા પ્રોજેક્ટ્સ સાથે, વિશ્વ બીએપીએસમાં ભારતના આધ્યાત્મિક વારસા અને ઓળખનું પ્રતિબિંબ જુએ છે. આ મંદિરો માત્ર પૂજાસ્થાનો જ નથી, પરંતુ ભારતની સાંસ્કૃતિક રજૂઆતો છે, જે વિશ્વની સૌથી જૂની જીવંત સંસ્કૃતિને મૂર્તિમંત કરે છે. કોઈપણ જે આ મંદિરો સાથે જોડાય છે તે અનિવાર્યપણે ભારતની સમૃદ્ધ સંસ્કૃતિ અને આધ્યાત્મિકતા તરફ આકર્ષાય છે.
હમણાં થોડા મહિના પહેલાં જ અબુધાબીમાં ભગવાન સ્વામિનારાયણ મંદિરનો પવિત્ર વિધિ થઈ હતી અને મને એ ઐતિહાસિક પ્રસંગમાં સહભાગી થવાનો લહાવો મળ્યો હતો. ત્યારથી આ મંદિર અને સમારંભે ભારતનાં આધ્યાત્મિક વારસા અને સાંસ્કૃતિક વિવિધતાને પ્રદર્શિત કરીને વિશ્વનું ધ્યાન ખેંચ્યું છે. આવી પહેલ ભરતની સાંસ્કૃતિક ભવ્યતા અને તેની માનવીય ઉદારતાની ભાવનાને પ્રકાશિત કરે છે. આ માટે, હું આ પ્રયત્નોમાં ફાળો આપનારા તમામ સમર્પિત સાથીઓને મારા હૃદયથી અભિનંદન આપું છું.
મિત્રો,
બી.એ.પી.એસ. જે સરળતાથી આવા ભવ્ય સંકલ્પો પૂર્ણ કરે છે તે ભગવાન સ્વામિનારાયણ, સહજાનંદ સ્વામીની દૈવી તપસ્યાનો પુરાવો છે. તેમની કરુણા દરેક જીવ અને દરેક દુ:ખ આત્મા સુધી વિસ્તરી હતી. તેમના જીવનની દરેક પળ માનવતાના કલ્યાણ માટે સમર્પિત હતી. તેમણે સ્થાપેલા મૂલ્યો બીએપીએસ (BAPS) દ્વારા ઝળહળતા રહે છે, જે વિશ્વભરમાં પ્રકાશ અને આશા ફેલાવે છે.
બી.એ.પી.એસ.ની સેવાના સારને ગીતની પંક્તિઓમાં સુંદર રીતે કેપ્ચર કરી શકાય છે, જે દરેક ઘરમાં પડઘો પાડે છે:
"नदिया न पिये कभी अपना जल
वृक्ष न खाये कभी अपने फल नदिया न पिये कभी अपना जल
वृक्ष न खाये कभी अपने फल,
अपने तन का मन का धन का दूजो को दे जो दान है वो सच्चा इंसान अरे...इस धरती का भगवान है।'
મિત્રો,
નાનપણથી જ બીએપીએસ અને ભગવાન સ્વામિનારાયણ સાથે જોડાયેલું છે એ મારું સદ્ભાગ્ય માનું છું. આવી ઉમદા પરંપરા સાથેનો આ સંબંધ મારા જીવનમાં માર્ગદર્શક બળ રહ્યો છે. પ્રમુખ સ્વામી મહારાજ તરફથી મને જે પ્રેમ અને સ્નેહ મળ્યો છે તે મારા જીવનનો સૌથી મોટો ખજાનો છે. તેની સાથે અસંખ્ય વ્યક્તિગત ક્ષણો છે જે મારી યાત્રાથી અવિભાજ્ય બની ગઈ છે.
જ્યારથી હું જાહેર જીવનમાં નહોતો, મુખ્યમંત્રી તરીકેના મારા કાર્યકાળ દરમિયાન અને વડાપ્રધાન તરીકે પણ તેમનું માર્ગદર્શન હંમેશાં મારી સાથે રહ્યું છે. નર્મદાનું પાણી સાબરમતી સુધી પહોંચ્યું હતું તે ઐતિહાસિક પ્રસંગ મને બરાબર યાદ છે – પ્રમુખ સ્વામી મહારાજે પોતે આ પ્રસંગને પોતાના આશીર્વાદથી વધાવી લીધો હતો. એ જ રીતે તેમના માર્ગદર્શન હેઠળ આયોજિત સ્વામિનારાયણ મહામંત્ર મહોત્સવ અને તે પછીના વર્ષે યોજાયેલા સ્વામિનારાયણ મંત્ર લેખન મહોત્સવની યાદોને હું યાદ કરું છું.
મંત્ર લેખનની વિભાવના પોતે જ અસાધારણ હતી, જે તેમની અજોડ આધ્યાત્મિક દ્રષ્ટિનું પ્રતિબિંબ હતું. તેમણે મારા પર જે સ્નેહ વરસાવ્યો, તેના પુત્ર માટે પિતાની જેમ, તે શબ્દોની બહાર છે. તેમના આશીર્વાદે લોકકલ્યાણ માટેના દરેક પ્રયાસમાં મને હંમેશાં ટેકો આપ્યો છે.
આજે આ ભવ્ય આયોજનની વચ્ચે ઊભા રહીને મને પ્રમુખ સ્વામી મહારાજ, તેમની આધ્યાત્મિક ઉપસ્થિતિ અને માર્ગદર્શક અને પિતા તરીકેના તેમના શાશ્વત માર્ગદર્શનની યાદ આવે છે.
મિત્રો,
આપણી સંસ્કૃતિમાં સેવાને સર્વોચ્ચ ગુણ માનવામાં આવે છે. 'સેવા પરમો ધર્મ' – સેવા એ સર્વોચ્ચ કર્તવ્ય છે. આ શબ્દો માત્ર અભિવ્યક્તિઓ નથી, પરંતુ આપણા જીવનના ઊંડાણમાં વણાયેલા મૂલ્યો છે. સેવા ભક્તિ, શ્રદ્ધા કે પૂજા કરતાં પણ ઊંચું સ્થાન ધરાવે છે. એવું ઘણી વાર કહેવામાં આવે છે કે જાહેર સેવા એ દૈવી સેવા કરવા સમાન છે. સાચી સેવા નિઃસ્વાર્થ છે, વ્યક્તિગત લાભ કે માન્યતાથી વંચિત છે.
જ્યારે તમે તબીબી શિબિરમાં દર્દીઓની સંભાળ રાખો છો, કોઈ જરૂરિયાતમંદને ખવડાવો છો, અથવા બાળકને ભણાવો છો, ત્યારે તમે માત્ર અન્યને જ મદદ કરતા નથી. આ ક્ષણોમાં, તમારી અંદર પરિવર્તનની એક અસાધારણ પ્રક્રિયા શરૂ થાય છે. આ આંતરિક પરિવર્તન તમારી આધ્યાત્મિક યાત્રાને દિશા અને શક્તિ પ્રદાન કરે છે. અને જ્યારે આ સેવા એક તંત્ર કે ચળવળના એક ભાગ રૂપે હજારો કે લાખો લોકો દ્વારા સામૂહિક રીતે કરવામાં આવે છે ત્યારે તે અસાધારણ પરિણામો પ્રાપ્ત કરે છે. આવી સંસ્થાગત સેવા સમાજ અને રાષ્ટ્રના સૌથી મહત્ત્વના પડકારોને પહોંચી વળવાની શક્તિ ધરાવે છે. તે અસંખ્ય સામાજિક અનિષ્ટોને નાબૂદ કરી શકે છે અને અસંખ્ય વ્યક્તિઓને એક સમાન લક્ષ્ય તરફ એકત્રિત કરી શકે છે, જે સમાજ અને રાષ્ટ્ર બંને માટે અપાર શક્તિનું સર્જન કરે છે.
આજે જ્યારે ભારત વિકસિત રાષ્ટ્ર બનવાના વિઝન તરફ આગળ વધી રહ્યું છે, ત્યારે આપણે તમામ ક્ષેત્રોમાં એકતા અને સામૂહિક પ્રયાસની ભાવનાના સાક્ષી બની રહ્યા છીએ. સ્વચ્છ ભારત મિશન હોય, પ્રાકૃતિક ખેતીને પ્રોત્સાહન આપવાની વાત હોય, પર્યાવરણ પ્રત્યે જાગૃતિ હોય, દીકરીઓનું શિક્ષણ હોય કે પછી આદિવાસી સમુદાયનું ઉત્થાન હોય, રાષ્ટ્રનિર્માણની આ યાત્રાનું નેતૃત્વ કરવા માટે દરેક ક્ષેત્રના લોકો આગળ વધી રહ્યા છે. આ પ્રયાસો પણ તમારી પાસેથી અપાર પ્રેરણા મેળવે છે. આથી, આજે, હું હાર્દિક વિનંતી કરવાની ફરજ પાડું છું.
હું આપ સહુને અનુરોધ કરું છું કે, તમે દરેક વર્ષે નવા નવા સંકલ્પો લો અને એક અર્થપૂર્ણ કાર્ય માટે સમર્પિત રહો. દાખલા તરીકે, એક વર્ષ રસાયણ-મુક્ત ખેતીને ઉત્તેજન આપવા માટે સમર્પિત કરી શકાય, જ્યારે બીજું વર્ષ ઉત્સવો દ્વારા ભારતની વિવિધતામાં એકતાની ઉજવણી કરી શકે. આપણે આપણા યુવાનોનું રક્ષણ કરવા નશીલા દ્રવ્યોના દુરુપયોગનો સામનો કરવાનો સંકલ્પ પણ લેવો જોઈએ. સમગ્ર દેશમાં, લોકો નદીઓને પુનર્જીવિત કરી રહ્યા છે - આવી પહેલ પણ તમારા પ્રયત્નોનો એક ભાગ બની શકે છે. તદુપરાંત, આપણે પૃથ્વીના ભવિષ્યની સુરક્ષા માટે ટકાઉ જીવનશૈલી અપનાવવા માટે પ્રતિબદ્ધ થવું જોઈએ.
ચાલો આપણે મિશન લિફની વિશ્વસનીયતા અને પ્રભાવને દર્શાવવા તરફ પણ કામ કરીએ - ટકાઉ જીવનનું સ્વપ્ન જે ભારતે વિશ્વ સાથે વહેંચ્યું છે. સંયુક્તપણે આપણે આ સંકલ્પોને પરિવર્તનકારી કાર્યોમાં પરિવર્તિત કરી શકીએ છીએ, જે પ્રગતિને પ્રેરિત કરે છે અને આવનારી પેઢીઓ સુધી આપણા ગ્રહનું સંરક્ષણ કરે છે.
આજકાલ 'એક પેડ મા કે નામ' અભિયાને વિશ્વનું ધ્યાન ખેંચ્યું છે. આ દિશામાં તમારા પ્રયત્નો પણ એટલા જ મહત્વપૂર્ણ છે. એવી ઘણી અસરકારક પહેલો છે જેમાં તમે યોગદાન આપી શકો છો, જેમ કે ભારતના વિકાસને વેગ આપતી ઝુંબેશ: ફિટ ઇન્ડિયા, વોકલ ફોર લોકલ અને બાજરીને પ્રોત્સાહન. યુવા વિચારકોને વધુ પ્રેરણા આપવા માટે , 'વિકસિત ભારત યુવા નેતાઓનો સંવાદ' હવેથી થોડા અઠવાડિયા પછી જાન્યુઆરીમાં યોજાશે. આ પ્લેટફોર્મ આપણા યુવાનોને વિકસિત ભારત (વિકસિત ભારત)ના વિઝનને સાકાર કરવા માટે તેમના વિચારો વહેંચવા અને આ લક્ષ્યમાં તેમના યોગદાનની રૂપરેખા તૈયાર કરવા માટે સક્ષમ બનાવશે. આપ સૌ યુવા કાર્યકર્તાઓને આ પહેલમાં ભાગ લેવા માટે પ્રોત્સાહિત કરવામાં આવે છે.
મિત્રો,
પૂજ્ય પ્રમુખ સ્વામી મહારાજે ભરતની પરિવારલક્ષી સંસ્કૃતિ પર વિશેષ ભાર મૂક્યો હતો. ઘર સભા જેવી પહેલો મારફતે તેમણે સમાજમાં સંયુક્ત કુટુંબની વિભાવનાને મજબૂત કરી હતી. આ અભિયાનોને આગળ વધારવાની આપણી જવાબદારી છે. અત્યારે ભારત વર્ષ 2047 સુધીમાં વિકસિત રાષ્ટ્ર બનવાનાં મહત્ત્વાકાંક્ષી લક્ષ્યાંક તરફ અગ્રેસર છે. આગામી ૨૫ વર્ષમાં દેશની યાત્રા ભારત માટે એટલી જ નિર્ણાયક છે જેટલી તે દરેક બીએપીએસ સ્વયંસેવક માટે છે.
મને વિશ્વાસ છે કે, ભગવાન સ્વામિનારાયણના આશીર્વાદથી બીએપીએસના કાર્યકરોની આગેવાનીમાં આ સેવાકીય અભિયાન એ જ અતૂટ સમર્પણ સાથે આગળ વધતું રહેશે. હું ફરી એક વાર આપ સહુને કાર્યાકર સુવર્ણ મહોત્સવના અવસર પર ખૂબ-ખૂબ અભિનંદન આપું છું.
જય સ્વામિનારાયણ!
