"નેશનલ ક્રિએટર્સ એવોર્ડ આપણા સર્જકના સમુદાયની પ્રતિભાને માન્યતા આપે છે અને સકારાત્મક પરિવર્તન લાવવા માટેના તેમના જુસ્સાની ઉજવણી કરે છે"
"નેશનલ ક્રિએટર એવોર્ડ્સ નવા યુગની શરૂઆત પહેલા તેને ઓળખ આપી રહ્યા છે"
"ડિજિટલ ઇન્ડિયા અભિયાને કન્ટેન્ટ ક્રિએટર્સની નવી દુનિયા બનાવી છે"
"આપણા શિવ નટરાજ છે, તેમનું ડમરૂ મહેશ્વર સૂત્ર ઉત્પન્ન કરે છે, તેમનું તાંડવ લય અને સર્જનનો પાયો નાખે છે"
"યુવાનોએ તેમના સકારાત્મક પગલાં સાથે સરકારને વિનંતી કરી છે કે તેઓ કન્ટેન્ટ ક્રિએટર્સ તરફ ધ્યાન આપે"
"તમે એક વિચાર બનાવ્યો, તેમાં નવીનતા લાવી અને સ્ક્રીન પર એક જીવન સ્વરૂપ આપ્યું. તમે ઇન્ટરનેટના MVPs છો"
"કન્ટેન્ટ નિર્માણ દેશ વિશેની ખોટી ધારણાઓને સુધારવામાં મદદ કરી શકે છે"
"શું આપણે એવી સામગ્રી બનાવી શકીએ કે જે યુવાનોમાં ડ્રગ્સની નકારાત્મક અસરો વિશે જાગૃતિ લાવે? આપણે કહી શકીએ કે - દવાઓ ઠંડી નથી હોતી"
"ભારતે 100 ટકા લોકશાહી પર ગર્વ લઈને વિકસિત રાષ્ટ્ર બનવાનો સંકલ્પ લીધો છે"
"તમે સમગ્ર વિશ્વમાં ભારતન
અહિં ઉપસ્થિત જનમેદનીને સંબોધતા પ્રધાનમંત્રીએ આ પ્રસંગ માટે પસંદ કરાયેલા ભારત મંડપમના સ્થળની નોંધ લીધી હતી અને કહ્યું હતું કે, આજે રાષ્ટ્રીય સર્જકો એ જ સ્થળે એકત્ર થયા છે, જ્યાં જી-20 સમિટમાં વિશ્વના નેતાઓએ ભવિષ્યને દિશા આપી હતી.

હજુ કંઈ સાંભળવાનું બાકી છે?

તમે બધા કેમ છો?

થોડું 'વાઈબ પણ ચેક' થઈ જાય?

આ કાર્યક્રમમાં હાજર મંત્રી પરિષદના મારા સાથીદારો અશ્વિની વૈષ્ણવજી, જ્યુરી સભ્યો ભાઈ પ્રસુન જોશીજી, રૂપાલી ગાંગુલીજી, દેશના ખૂણે ખૂણેથી અહીં હાજર રહેલા તમામ કન્ટેન્ટ સર્જકો, દેશના દરેક ખૂણે આ ઈવેન્ટ જોઈ રહેલા મારા તમામ યુવા મિત્રો અને બીજા બધા સજ્જનો. આપ સૌનું સ્વાગત છે, આપ સૌને અભિનંદન. અને તમે એ લોકો છો જેમણે તમારું સ્થાન બનાવ્યું છે, અને તેથી જ તમે આજે તે સ્થાન પર છો – ભારત મંડપમ. અને બહારનું પ્રતીક પણ સર્જનાત્મકતા સાથે સંકળાયેલું છે, અને આ તે જગ્યા છે જ્યાં G-20ના તમામ વડાઓ અહીં એકઠા થયા હતા, અને આગળની દુનિયા કેવી રીતે બનાવવી તે અંગે ચર્ચા કરી રહ્યા હતા. અને આજે તમે એવા લોકો છો જેઓ ભારતનું ભવિષ્ય કેવી રીતે બનાવવું તેની ચર્ચા કરવા આવ્યા છો.

મિત્રો,

જ્યારે સમય બદલાય છે, જ્યારે નવો યુગ શરૂ થાય છે, ત્યારે તેની સાથે તાલ મિલાવવાની જવાબદારી દેશની છે. આજે ભારત મંડપમમાં દેશ પોતાની એ જ જવાબદારી નિભાવી રહ્યો છે. પ્રથમ નેશનલ ક્રિએટર્સ એવોર્ડ એટલે કે આ ઈવેન્ટ નવા યુગને વહેલી ઓળખ આપતી ઘટના છે. અને કેટલાક લોકો મને ક્યારેક પૂછે છે કે તમારી સફળતાનું રહસ્ય શું છે? મને આ રીતે પૂછો. હું દરેકને જવાબ આપતો નથી. શું કોઈ રેસ્ટોરન્ટ માલિક તેનું રસોડું બતાવે છે? પણ હું તમને કહી દઉં. ભગવાન આશીર્વાદ, હું સમય આગળ વરાળ કરી શકો છો. અને તેથી આ પ્રકારનો આ પહેલો એવોર્ડ છે, જે કદાચ આવનારા દિવસોમાં ખૂબ જ આગવું સ્થાન લેનાર છે. આ નવા યુગને 'ઊર્જાવાન' કરી રહેલા તમે બધા યુવાનોને આદર આપવાનો, સર્જનાત્મકતાને આદર આપવાનો અને સમાજની રોજિંદા જીવન પ્રત્યેની સંવેદનશીલતાને આદર આપવાની આ તક છે. ભવિષ્યમાં, આ પુરસ્કાર કન્ટેન્ટ ક્રિએટર્સ માટે એક વિશાળ પ્રેરણા બનશે, તેમના કામને મોટી ઓળખ મળશે. આજે, હું એવા વિજેતાઓને અભિનંદન આપું છું જેમને નેશનલ ક્રિએટર્સ એવોર્ડ મળ્યો છે, પરંતુ જેમણે ઉત્સાહપૂર્વક ભાગ લીધો હતો, કારણ કે અમારી પાસે બહુ ઓછો સમય હતો, અમે આ વસ્તુને વધુ લોકપ્રિય બનાવી શક્યા ન હતા. અને હું તેના પર વધુ સમય બગાડવા માંગતો ન હતો. પરંતુ આટલા ઓછા સમયમાં પણ દોઢથી બે લાખ સર્જનાત્મક દિમાગ તેની સાથે જોડાય છે, તે મારા દેશની એક ઓળખ બનાવે છે.

 

અને મિત્રો,

આજે બીજો પવિત્ર સંયોગ છે. આ પ્રથમ નેશનલ ક્રિએટર્સ એવોર્ડનું આયોજન મહાશિવરાત્રીના શુભ દિવસે કરવામાં આવી રહ્યું છે. અને મારી કાશીમાં ભગવાન શિવ વિના કશું કામ કરતું નથી. મહાદેવ, ભગવાન શિવને ભાષા, કલા અને સર્જનાત્મકતાના પિતા માનવામાં આવે છે. આપણા શિવ નટરાજ છે. મહેશ્વર સૂત્રો શિવના ડમરુમાંથી પ્રગટ થયા છે. શિવનું તાંડવ લય અને સર્જનનો પાયો નાખે છે. અને તેથી, અહીં સર્જકો માટે નવા વિષયો ઉપલબ્ધ થશે. મહાશિવરાત્રીના દિવસે આ ઘટના પોતાનામાં એક ખૂબ જ સુખદ સંયોગ છે. અને હું તમને અને દેશવાસીઓને મહાશિવરાત્રીની ખૂબ ખૂબ શુભેચ્છા પાઠવું છું.

મિત્રો,

આજે આંતરરાષ્ટ્રીય મહિલા દિવસ પણ છે. પણ હું જોઈ રહ્યો છું કે પહેલીવાર પુરુષો તાળીઓ પાડી રહ્યા છે, નહીં તો તેમને લાગે છે કે તેમનો દિવસ ક્યારેય આવવાનો નથી. આજે મળેલા એવોર્ડમાં ઘણી દીકરીઓએ પણ મેદાન સર કર્યુ છે. હું તેમને પણ અભિનંદન આપું છું અને હું એ જ દુનિયામાં આપણા દેશની દીકરીઓને જોઈ રહ્યો છું, હું દરેકને મોટી સંખ્યામાં જોઈ રહ્યો છું. તમને જોઈને મને ખૂબ ગર્વ છે. હું દેશની તમામ મહિલાઓ, બહેનો અને દીકરીઓને આંતરરાષ્ટ્રીય મહિલા દિવસ પર અભિનંદન આપું છું. અને આજે જ તમે બધા અહીં બેઠા છો, હું ગેસ સિલિન્ડરના 100 રૂપિયા ઘટાડીને આવ્યો છું.

મિત્રો,

તમે બધા જોઈ શકો છો કે કેવી રીતે એક નીતિગત નિર્ણય અથવા ઝુંબેશ કોઈ પણ દેશની મુસાફરીમાં બહુવિધ અસર કરે છે. 10 વર્ષમાં થયેલી ડેટા ક્રાંતિથી લઈને સસ્તા મોબાઈલ ફોન સુધી, ડિજિટલ ઈન્ડિયા અભિયાને એક રીતે કન્ટેન્ટ સર્જકોની નવી દુનિયા ઊભી કરી છે. અને આવું કદાચ પહેલીવાર બન્યું હશે, જ્યારે કોઈ ક્ષેત્રની યુવા શક્તિએ સરકારને પ્રેરણા આપી હોય, સરકારને વિચારવા મજબૂર કરી હોય કે ક્યાં સુધી બેસી રહેશે. અને તેથી જ તમે અભિનંદનને પાત્ર છો. આજના એવોર્ડ ફંક્શનનો શ્રેય જો કોઈને જાય છે, તો તે મારા યુવા દિમાગ અને ભારતના દરેક ડિજિટલ કન્ટેન્ટ સર્જકોને જાય છે.

મિત્રો,

ભારતમાં દરેક સામગ્રી નિર્માતા કંઈક બીજું રજૂ કરે છે. આપણા યુવાનોને સાચી દિશા મળે તો તેઓ શું કરી શકે? તમે કન્ટેન્ટ ક્રિએશનનો કોઈ કોર્સ કર્યો નથી. જો તે ત્યાં ન હોય તો તમે શું કરશો? ભણતી વખતે કરિયર પસંદ કરતી વખતે અમે વિચાર્યું પણ નહોતું કે અમે કન્ટેન્ટ ક્રિએટર જેવા બનીશું. પરંતુ તમે ભવિષ્યને ઓળખ્યું, ભવિષ્ય જોયું અને મોટાભાગના લોકો વન મેન આર્મીની જેમ કામ કરવા લાગ્યા. હવે જુઓ આ શ્રદ્ધા પોતે મોબાઈલ લઈને બેઠી છે. તમારા પ્રોજેક્ટમાં, તમે લેખક છો, તમે દિગ્દર્શક છો, તમે નિર્માતા છો, તમે સંપાદક છો, એટલે કે તમારે બધું જ કરવાનું છે. એટલે કે એક રીતે જોઈએ તો આટલી પ્રતિભા એક જગ્યાએ એકઠી થઈ જાય અને પછી જો તે ઉભરી આવે તો તેની ક્ષમતા શું હોઈ શકે તેની આપણે કલ્પના કરી શકીએ છીએ. તમે વિચારોને ઉપજાવી કાઢો છો, નવીનતાઓ બનાવો છો અને તેને સ્ક્રીન પર જીવંત કરો છો. તમે માત્ર વિશ્વને તમારી સંભવિતતાનો પરિચય આપ્યો નથી, પણ લોકોને વિશ્વને પણ બતાવ્યું છે. તમે જે હિંમત બતાવી તેના કારણે આજે તમે બધા અહીં સુધી પહોંચ્યા છો. અને દેશ તમારી તરફ મોટી આશા સાથે જોઈ રહ્યો છે. તમારી સામગ્રી આજે સમગ્ર ભારતમાં જબરદસ્ત અસર ઊભી કરી રહી છે. તમે ઇન્ટરનેટના MVP જેવા છો... ખરું ને? થોડુંક દીમાગ લગાવો, તમારી સર્જનાત્મકતા બતાવો. જ્યારે હું તમને MVP કહું છું, તેનો અર્થ એ છે કે તમે મોસ્ટ વેલ્યુએશન પર્સન બની ગયા છો.

 

મિત્રો,

તમે બધા જાણો છો કે જ્યારે સામગ્રી અને સર્જનાત્મકતા સહયોગ કરે છે, ત્યારે તે જોડાણમાં વધારો કરે છે. જ્યારે સામગ્રી ડિજિટલ સાથે સહયોગ કરે છે, ત્યારે પરિવર્તન થાય છે. જ્યારે સામગ્રી હેતુ સાથે સહયોગ કરે છે, ત્યારે તે અસર દર્શાવે છે. અને આજે જ્યારે તમે લોકો અહીં આવ્યા છો, ત્યારે મારે પણ ઘણા વિષયો પર તમારી પાસેથી સહયોગની વિનંતી કરવી છે.

મિત્રો,

એક જમાનામાં આપણે નાની નાની દુકાનો પર પણ એવું લખેલું જોવા મળતું કે અહીં ખૂબ જ સ્વાદિષ્ટ ભોજન મળે છે. આ રીતે જોવા માટે વપરાય છે, અધિકાર? જો કોઈ પૂછે કે ત્યાં શા માટે ખાવું છે, તો તેઓ કહેશે, ભોજન સ્વાદિષ્ટ છે. પરંતુ આજે આપણે જોઈએ છીએ કે દુકાનદારો લખે છે કે અહીં હેલ્ધી ફૂડ મળે છે. ટેસ્ટી હવે લખતો નથી. હેલ્ધી ફૂડ મળે છે, બદલાવ કેમ? તેથી સમાજમાં પણ પરિવર્તન આવી રહ્યું છે. તેથી, સામગ્રી એવી હોવી જોઈએ કે તે લોકોમાં ફરજની ભાવના જગાડે. દેશ પ્રત્યેની તમારી ફરજો પ્રત્યે લોકોને પ્રેરણા આપો. અને એવું જરૂરી નથી કે આ તમારી સામગ્રીનો સીધો સંદેશ હોય, જો તમે સામગ્રી બનાવતી વખતે આને ધ્યાનમાં રાખશો, તો તે ચોક્કસપણે આડકતરી રીતે પણ તેમાં પ્રતિબિંબિત થશે. તમને યાદ હશે કે મેં લાલ કિલ્લા પરથી દીકરીઓના અપમાનનો મુદ્દો ઉઠાવ્યો હતો. એકવાર મેં એમ પણ કહ્યું હતું કે તમારી દીકરી સાંજે ઘરે ક્યારે આવે છે તે પૂછો. કેમ મોડા આવ્યા, ક્યાં ગયા, ઘરે વહેલા કેમ ન આવ્યા? મેં લાલ કિલ્લાને કહ્યું હતું કે કોઈ પણ મા-બાપ જે તેમના પુત્રને પૂછે કે તે મોડા કેમ આવે છે તે મને જણાવો? દીકરીને બધા પૂછે છે કે તે ક્યાં ગયો, પણ દીકરાને કોઈ પૂછતું નથી. હું કન્ટેન્ટ સર્જકોને કહું છું કે આને કેવી રીતે આગળ લઈ જવું, વાતાવરણ કેવી રીતે બનાવવું, સમાન જવાબદારી હોવી જોઈએ. દીકરી મોડી આવે તો ધરતીકંપ આવે અને દીકરો મોડો આવે તો દીકરો તો જમ્યો જ હોય, કેમ ભાઈ? મારો કહેવાનો મતલબ એ છે કે મિત્રો, આપણે સમાજ સાથે જોડાવાનું છે. અને તમારા જેવા મિત્રો આ લાગણી દરેક ઘર સુધી પહોંચાડવામાં ખૂબ જ સારી રીતે કરી શકે છે. જુઓ, આજે મહિલા દિવસ પર તમે આ સંકલ્પને ફરીથી રિપીટ કરી શકો છો.

આપણા દેશમાં સ્ત્રી શક્તિની ક્ષમતા કેટલી મહાન છે, તે પણ તમારી સામગ્રીનો મુખ્ય ભાગ બની શકે છે. હું ચોક્કસપણે કહી શકું છું કે તમારામાંથી કોઈ પણ સર્જનાત્મક મન સાથે જાણે છે કે માતા સવારથી રાત સુધી શું કરે છે. એનું થોડું રેકોર્ડિંગ કરો અને એડિટ કરો, જોઈને પરિવારના બાળકો ચોંકી જશે, એક માતા આટલું બધું કામ કરે છે. એકસાથે કરે છે. એટલે કે તમારી પાસે એક તાકાત છે, તમે તેને આ રીતે રજૂ કરી શકો છો. તે જ રીતે, ગામડામાં જીવન છે, તમે જોયું જ હશે કે ગામની મહિલાઓ મોટા પ્રમાણમાં આર્થિક પ્રવૃત્તિઓ સાથે સંકળાયેલી છે. આ પશ્ચિમી લોકોની વિચારસરણી છે કે ભારતમાં કામ કરતી મહિલાઓ નથી. અરે ભાઈ, વર્કિંગ વુમનની વાત તો છોડો, ભારતમાં મહિલાઓ છે તો જ દુનિયા ચાલે છે. તમે જોશો કે અમારી માતાઓ અને બહેનો ગામમાં ઘણી આર્થિક પ્રવૃત્તિ કરે છે. જો તમે આદિવાસી પટ્ટામાં, પર્વતો પર જશો, તો તમે જોશો કે મહત્તમ આર્થિક પ્રવૃત્તિ આપણી માતાઓ અને બહેનો દ્વારા કરવામાં આવે છે. અને તેથી, આપણી સર્જનાત્મકતા દ્વારા, આપણે તથ્યોના આધારે આ ખોટી ધારણાઓને સરળતાથી બદલી શકીએ છીએ. અને હું માનું છું કે આપણે તે કરવું જોઈએ. જો આપણે ફક્ત એક દિવસના જીવનનું ચક્ર બતાવીએ, તો આપણને ખબર પડશે કે આપણી પાસે પશુપાલક છે કે નહીં, ખેડૂત સ્ત્રી છે, મજૂર સ્ત્રી છે, તે કેવી રીતે કામ કરે છે, કેટલી મહેનત કરે છે.

 

મિત્રો,

તમે બધા સ્વચ્છ ભારતની સફળતાથી વાકેફ છો અને તમે તેમાં સહકાર પણ આપ્યો છે. પરંતુ આ સતત લોકોનું આંદોલન છે. ક્યાંય પણ સારી સફાઈની વાત આવે છે, હવે જેમ મેં જોયું કે એક રીલ વાઘ પાણી પીવા જાય છે અને તેમાં પ્લાસ્ટિકની બોટલ જુએ છે, ત્યારે વાઘ મોં વડે પ્લાસ્ટિકની બોટલ ઉપાડે છે અને તેને કોઈ જગ્યાએ છોડવા જાય છે. દૂર જવું. હવે આનો મતલબ મોદી કોની કોની સાથે વાતચીત કરે છે, તમે સમજો છો? હવે તમે તેના દ્વારા પણ પહોંચી શકો છો. અને તેથી જ તમારે આ વિષય પર સતત કંઈક કરતા રહેવું જોઈએ. હું પણ તમારા મિત્રો સાથે એક મહત્વપૂર્ણ વિષય શેર કરવા માંગુ છું. આ નાની-નાની વાતો મારા હૃદયને સ્પર્શી જાય છે, મને લાગે છે કે ક્રિએટિવ માઇન્ડ ધરાવતા લોકો હોય તો કદાચ હું ખુલીને વાત કરી શકું. હું ભાષણ નથી કરી રહ્યો સાહેબ. માનસિક સ્વાસ્થ્યની જેમ, તે ખૂબ જ સ્પર્શી વિષય છે. અને જો કે ડિજિટલ પ્લેટફોર્મ પર ઘણી બધી સામગ્રી રમૂજ વિશે છે, અન્ય ઘણા ગંભીર વિષયો પણ છે. હું જોઉં છું, માનસિક સ્વાસ્થ્ય વિશે (તમને અભિનંદન, તમને અભિનંદન, તમને અભિનંદન, તમને અભિનંદન) હું એમ નથી કહેતો કે અમે તે નથી કરતા. મેં કહ્યું પણ નથી, હું આવી ભૂલ ન કરી શકું. મને મારા દેશની પ્રતિભામાં વિશ્વાસ છે, મને લાગે છે કે મારા દેશના લોકોની સંવેદનશીલતા મારાથી ઓછી નથી. પરંતુ હું કહી શકું છું કે જે લોકો આ રીતે વિચારે છે તેઓ વધુ સર્જનાત્મક હોય છે. કારણ કે ઘણા સર્જકો માનસિક સ્વાસ્થ્યને લઈને ખૂબ સારું કામ કરી રહ્યા છે. પરંતુ અત્યારે આપણે આના પર વધુ કામ કરવાની જરૂર છે. અને જો શક્ય હોય તો સ્થાનિક ભાષા. ગામની અંદર પરિવારમાં આવું બાળક હોય તો તેમના માટે શું થઈ શકે? તે વિશ્વના મોટા શહેરમાં ફાઇવ સ્ટાર હશે. કારણ કે તે તેમના જીવનમાં ખૂબ જ મહત્વપૂર્ણ છે. એ જ રીતે, એક ખૂબ જ મહત્વપૂર્ણ વિષય છે બાળકોમાં તણાવ. અમને ખબર નથી. પહેલા અમારું સંયુક્ત કુટુંબ હતું. અને ક્યારેક દાદી બાળકોનું ધ્યાન રાખતા, ક્યારેક દાદા તેમની સંભાળ લેતા, ક્યારેક મામા, ક્યારેક કાકા, કાકી, ભાભી, ભાઈ. હવે તે માઇક્રો ફેમિલી છે, બંને જણ દૂર થઈ ગયા છે, તે આયા સાથે બેઠો છે, મને ખબર નથી કે તેનો તણાવ શું છે, કંઈ ખબર નથી. હવે પરીક્ષાનો સમય હોય છે. વિદ્યાર્થીઓમાં પરિણામોને લઈને ઘણી ચિંતા હોય છે. તેને શ્વાસ લેવામાં તકલીફ થવા લાગે છે, પરિણામ આવવાનું છે, તે તેના મિત્રોને ફોન પર કહે છે જાણે પરિણામ હમણાં જ આવ્યું હોય. પરંતુ ધીમે ધીમે તાપમાન ગરમ થાય છે. મેં લગભગ 12-15 વર્ષ પહેલાં એક નાનકડી ફિલ્મ જોઈ હતી. તે સમયે વીડિયો એટલો લોકપ્રિય નહોતો. પણ મારી રુચિ જાણવાની અને સમજવાની શીખવાની છે અને તેમાં કહેવામાં આવ્યું હતું કે કોઈ પણ ખોટો નિર્ણય લેતા પહેલા સારું જીવન જીવવું સરળ બને છે અને જીવન કેટલું સુંદર બને છે. અને તે બાળકે પરીક્ષા આપવાની હતી. તેને લાગે છે કે તે આ બધું કરી શકશે નહીં, તેથી તે આત્મહત્યા કરવાનું વિચારે છે. કદાચ તેના સર્જકોને યાદ હશે. મને સંપૂર્ણપણે યાદ નથી, કારણ કે 15-16 વર્ષ પહેલાં મેં તે કર્યું તેને 20 વર્ષ થયા હશે. જેથી તેને દોરડા વડે ગળેફાંસો ખાઈ આપઘાત કરવાનું મન થાય છે. તેથી તે દોરડું ખરીદવા જાય છે. તેથી તે તેને પૂછે છે કે તેને કેટલા ફૂટ ઊંચાની જરૂર છે. તેથી તેને આશ્ચર્ય થાય છે કે પગ શું છે? તેથી તે જાય છે અને અભ્યાસ કરે છે, આ રીતે થાય છે. પછી તે કહે છે કે તેને હૂક જોઈએ છે. કયા પ્રકારના આયર્નની જરૂર છે? તેનો અભ્યાસ કરીને. ત્યારે તેના મનમાં વિચાર આવે છે કે મરવા કરતાં ભણવું સહેલું છે. તેણે ઘણી સારી ફિલ્મ બનાવી છે. તે ભાગ્યે જ 7-8 મિનિટ હશે. પરંતુ જ્યારે મેં તેને જોયો ત્યારે તે બાળકોમાં આત્મહત્યા કરવા લાગ્યો. તે નાની વાત છે, પરંતુ તે તેના જીવનનો નવો રસ્તો બતાવે છે. હવે તમે પણ જાણો છો કે હું પરીક્ષાઓ પર ચર્ચાના કાર્યક્રમોનું આયોજન કરું છું. તમને લાગશે કે ઘણા લોકો એ વાતની મજાક ઉડાવશે કે વડાપ્રધાન હોવાને કારણે તેઓ બાળકો સાથે પરીક્ષાની ચર્ચા કરતા રહે છે, પોતાનો સમય બગાડે છે. હું જાણું છું મિત્રો, હું કોઈ સરકારી પરિપત્ર કાઢીને બાળકોનું જીવન સુધારી શકતો નથી. મારે તેમની સાથે જોડાવું પડશે, તેમને જાણવું પડશે, પૂરા દિલથી કામ કરવું પડશે અને જો હું તે સમયે એટલે કે વરસાદ પછી ખેતરોમાં કામ કરું તો તે ઉપયોગી છે. પરીક્ષાના દિવસોમાં તેની ખૂબ તાકાત હોય છે અને તેથી હું દર વર્ષે આ કાર્યક્રમ નિયમિતપણે કરું છું. કારણ કે મારા મનમાં આ વિચાર છે કે મારે આ બાળકો સાથે વાત કરવી જોઈએ, મારે ખુલીને વાત કરવી જોઈએ, કદાચ એક યા બીજી વાત કોઈને ઉપયોગી થશે. તેમના હૃદયને સ્પર્શ કરો, તેમના હાથ પકડો, તેમના હાથ પકડો, તેમના માતાપિતાને સ્પર્શ કરો, તેમના શિક્ષકોને સ્પર્શ કરો.

મિત્રો,

મને આ બધી રીલ્સ બનાવવા માટે સમય નથી મળતો, તેથી હું આ વસ્તુઓ કરું છું. પણ એ પણ તમે કરી શકો છો. શું આપણે આવી વધુ સામગ્રી બનાવી શકીએ, જે યુવાનોમાં ડ્રગ્સની નકારાત્મક અસરો વિશે જાગૃતિ લાવે? આપણે ચોક્કસપણે સર્જનાત્મક રીતે સમજાવી શકીએ કે- ડ્રગ્સ યુવાનો માટે કૂલ નથી? બીજું શું છે, હોસ્ટેલમાં બેસીને મસ્ત છે.

મિત્રો,

તમે લોકો પણ આમાં વિશાળ છો, કારણ કે તમે લોકો તેમની સાથે જોડાઈ શકો છો અને તેમની ભાષામાં વાત કરી શકો છો.

મિત્રો,

આગામી થોડા દિવસોમાં લોકસભાની ચૂંટણી યોજાવા જઈ રહી છે. એવું ન વિચારો કે આજનો પ્રસંગ આ માટે છે. અને હું તમને ખાતરી આપું છું કે જો શક્ય હોય તો આગામી શિવરાત્રીની તારીખ પણ કોઈ બીજી હોઈ શકે છે. માત્ર હું જ અહીં આવા કાર્યક્રમનું આયોજન કરીશ. પરંતુ મેં એ અર્થમાં લોકસભાની ચૂંટણીનો વિષય ઉઠાવ્યો નથી, કારણ કે મને ખાતરી છે કે તમે મારા કરતાં મારા માટે વધુ મરશો. અને તમે મારા માટે મરી જાઓ છો કારણ કે હું તમારા માટે જીવું છું, અને એવા ઘણા છે જેઓ તેમના માટે મૃત્યુ પામે છે જેઓ પોતાના માટે જીવતા નથી. તે મોદીની ગેરંટી નથી, 140 કરોડ દેશવાસીઓની ગેરંટી છે. તે સાચું છે, આ મારો પરિવાર છે.

 

મિત્રો,

હું લોકસભાની ચૂંટણીની વાત કરી રહ્યો હતો અને સર્જનાત્મક દુનિયાના આ લોકો મહાન કામ કરી શકે છે. શું આપણે આપણા યુવાનો અને ખાસ કરીને પ્રથમ વખતના મતદારોને જાગૃત કરવા માટે કંઈ કરી શકીએ? અને તેણે જાણવું જોઈએ કે મતદાન કોઈને જીતવા કે હરાવવાનું નથી. મતદાનનો અર્થ એ છે કે તમે આટલા મોટા દેશની નિર્ણય પ્રક્રિયાનો હિસ્સો બની ગયા છો. દેશના ભવિષ્યને ઘડવામાં તમે એક મહત્વપૂર્ણ ભાગીદાર છો, તેમની સુધી પહોંચવું મહત્વપૂર્ણ છે. તેને ક્યારેય કહો નહીં કે કોને મત આપવો. પરંતુ તમારે તેને કહેવું જ જોઈએ કે તેણે મત આપવો જ જોઈએ. કોને આપવું તે તે નક્કી કરશે, કોને ન આપવો તે તે નક્કી કરશે, પરંતુ તેને કહેવું પડશે કે કોઈએ મત આપવો જોઈએ અને હું માનું છું કે આપણા દેશમાં અને વિશ્વના અન્ય દેશોમાં જેમ જેમ સમૃદ્ધિ વધી છે તેમ તેમ મતદાનની પદ્ધતિ ઘટી છે. વિશ્વના દેશો સમૃદ્ધ થયા, પરંતુ વિવિધ પ્રણાલીઓ હેઠળ જે સમૃદ્ધિ તરફ દોરી જાય છે અને પછી લોકશાહી તરફ દોરી જાય છે. ભારત 100% લોકશાહીની સ્થાપના સાથે એક સમૃદ્ધ રાષ્ટ્ર બનવાના સ્વપ્નને અનુસરી રહ્યું છે અને વિશ્વ માટે એક મોડેલ બનવા જઈ રહ્યું છે. આ દુનિયા માટે એક મોટું મોડલ બનવા જઈ રહ્યું છે. પરંતુ હું તેમાં મારા દેશના યુવાનોની ભાગીદારી ઈચ્છું છું. 18,19,20,21 વર્ષની જેમ.

મિત્રો,

આપણે આપણી આસપાસ જોઈએ છીએ કે વિકલાંગ અને ખાસ વિકલાંગ લોકોમાં ઘણી પ્રતિભા હોય છે. તમે તેમના માટે એક મોટું માધ્યમ પણ બની શકો છો અને તેમને સપોર્ટ કરી શકો છો. આપણા વિકલાંગ લોકોમાં રહેલી આંતરિક શક્તિને બહાર લાવવાની જરૂર છે અને તેને સોશિયલ મીડિયાની શક્તિ સાથે પણ જોડવાની જરૂર છે.

મિત્રો,

બીજો વિષય ભારતની બહાર ભારતનો પ્રભાવ વધારવાનો છે. આજે, તમારામાંથી જે પણ દુનિયાથી પરિચિત છે, આજે ભારતના ત્રિરંગા પર ખૂબ ગર્વ છે, ભારતના પાસપોર્ટ પર ખૂબ ગર્વ છે. તે છે કે નહીં? તે નથી? તમે જોયું જ હશે કે જ્યારે બાળકો યુક્રેન છોડી રહ્યા હતા ત્યારે તેઓએ ત્રિરંગો ઝંડો બતાવ્યો અને તે કામ કર્યું. આ શક્તિ એવી નથી આવી, મિત્રો, આ શક્તિ આવી જ નથી આવી. આની પાછળની તપસ્યા મિશન મોડમાં કરવામાં આવી છે. આજે વિશ્વમાં પર્યાવરણ બદલાયું છે, પરંતુ તેનાથી પણ વધુ, આજની દુનિયામાં કેટલીક ધારણાઓ આપણા માટે સમાન છે, આપણે તેને બદલી શકીએ છીએ? અને હું કબૂલ કરું છું, મને યાદ છે કે જ્યારે હું એક દેશમાં ગયો હતો, ત્યારે એક દુભાષિયા મારી સાથે હતો. અને તે કોમ્પ્યુટર એન્જિનિયર હતો. અને તે સરકારમાં કામ કરતો હતો. તેથી તેણે મને મદદ કરી. તે ત્રણ-ચાર દિવસ મારી સાથે હતો અને અમારી ઓળખાણ થઈ. તો છેવટે તેણે કહ્યું, સાહેબ, જો તમને વાંધો ન હોય, તો હું એક પ્રશ્ન પૂછવા માંગુ છું. મેં કહ્યું શું? ના સર, તમને ખરાબ તો નહીં લાગે ને? મેં કહ્યું ના-ના દોસ્ત, તું મને ત્રણ-ચાર દિવસથી જોઈ રહ્યો છે, ખરાબ લાગવાનો સવાલ જ નથી, તારે પૂછવું જ જોઈએ. ના ના, છોડો સાહેબ, હું પૂછતો નથી. મેં કહ્યું મિત્રને પૂછો, તેણે કહ્યું સાહેબ, શું તમારા દેશમાં હજુ પણ સાપ, સાપ, જાદુ, મેલીવિદ્યા થાય છે? આ મને પૂછવામાં આવેલ પ્રશ્ન હતો. મેં કહ્યું, જુઓ દોસ્ત, એ જમાનામાં આપણા લોકો બહુ પાવરફુલ હતા, તેથી સાપ-વેમ્પ તેમના માટે ડાબા હાથની મોટી રમત હતી. હવે મેં કહ્યું કે અમારી તાકાત ઘણી ઓછી થઈ ગઈ છે. અને ધીમે ધીમે તેઓ માઉસ પાસે આવ્યા છે. પણ મેં કહ્યું કે તે માઉસથી આખી દુનિયા ફરે છે.

મિત્રો,

આજે જો આપણે મારા દેશની આ ક્ષમતાનો ઉપયોગ કરી શકીએ અને આપણી ક્ષમતાથી વિદેશમાં બેઠેલા કોઈને આકર્ષી શકીએ, તો આપણે તેને અહીં લાવવાની દિશામાં કામ કરવું જોઈએ, આપણે આ રીતે આપણી સામગ્રી બનાવી શકીએ. મિત્રો, તમે સમગ્ર વિશ્વમાં ભારતના ડિજિટલ એમ્બેસેડર છો. અને હું માનું છું કે આ એક મોટી તાકાત છે. તમે સેકન્ડની ફિક્શનમાં દુનિયા સુધી પહોંચી શકો છો. તમે વોકલ ફોર લોકલના બ્રાન્ડ એમ્બેસેડર છો. હું ગઈ કાલે શ્રીનગર ગયો ત્યારે એક યુવક સાથે વાત કરતો હતો. મને આશ્ચર્ય થાય છે, તે માત્ર મધનું કામ કરે છે. તે મધમાખી ઉછેરનું કામ કરે છે અને આજે તેણે પોતાની બ્રાન્ડને વૈશ્વિક સ્તરે લઈ લીધી છે. માત્ર ડિજિટલ વિશ્વ દ્વારા.

અને તેથી જ મિત્રો,

આવો, આપણે સાથે મળીને ભારત પર એક ચળવળ બનાવીએ, હું તમારી પાસેથી મોટી જવાબદારી સાથે અપેક્ષા રાખું છું. ભારત ચળવળ પર બનાવો શરૂ કરો. ચાલો આપણે ભારત, ભારતની સંસ્કૃતિ, ભારતનો વારસો અને પરંપરાઓ સાથે જોડાયેલી વાર્તાઓ સમગ્ર વિશ્વ સાથે શેર કરીએ. ચાલો આપણે આપણા ભારતની વાતો દરેકને કહીએ. ચાલો આપણે ભારત પર સર્જન કરીએ, વિશ્વ માટે બનાવો. તમે એવું કન્ટેન્ટ બનાવો છો જે માત્ર તમને જ નહીં પણ તમારા દેશ, ભારતને પણ વધુમાં વધુ લાઈક્સ આપે છે. અને આ માટે આપણે વૈશ્વિક દર્શકોને પણ જોડવા પડશે. આપણે વિશ્વની યુનિવર્સિટીઓ અને વિશ્વના યુવાનો સાથે જોડાવું પડશે. આજે દુનિયાભરના લોકો ભારત વિશે જાણવા માંગે છે. તમારામાંથી ઘણા વિદેશી ભાષાઓ જાણે છે, જો નહીં તો એઆઈની મદદથી કામ કરી શકાય છે. કેટલાક લોકો પણ શીખી શકે છે. જો તમે શક્ય તેટલી યુએન ભાષાઓમાં, જર્મન, ફ્રેન્ચ, સ્પેનિશ જેવી ભાષાઓમાં સામગ્રી બનાવો છો, તો તમારી અને ભારતની પહોંચ પણ વધશે. આપણા પડોશી દેશો છે અને જો આપણે તેમની ભાષાઓમાં કંઈક કરીશું તો આપણી એક અલગ ઓળખ હશે. અને તમે જોયું જ હશે કે અમે તાજેતરમાં એક ખૂબ જ મહત્વપૂર્ણ નિર્ણય લીધો છે. હું થોડા દિવસ પહેલા જ બિલ ગેટ્સ સાથે ચેટ કરી રહ્યો હતો. તેથી, AI વગેરે જેવા વિષયો પર ઘણી ચર્ચા થઈ. તમે ચોક્કસપણે તેના વિશે કોઈ દિવસ જાણશો. પરંતુ અમે ગઈકાલે જ નિર્ણય લીધો છે. અમારી પાસે AI મિશન છે અને મારું માનવું છે કે, દુનિયા જોઈ રહી છે કે AI માં ભારત શું કામ કરશે. કારણ કે ભારત નેતૃત્વ કરશે, મિત્રો, વિશ્વાસ કરો, કારણ કે હું તમારા આત્મવિશ્વાસ પર બોલી રહ્યો છું. તમે તેને એ જ રીતે જોયું હશે - અર્ધ-વાહક. સેમી-કન્ડક્ટરની દુનિયામાં ભારત જે રીતે આગળ વધી રહ્યું છે. અને તમને જણાવી દઈએ કે અમે 2G, 4G વગેરેમાં ઘણા પાછળ રહી ગયા હતા. અમે 5G માં આગેવાની લીધી છે. એ જ રીતે, અમે સેમી-કન્ડક્ટર્સની દુનિયામાં ખૂબ જ ઝડપથી અમારી જગ્યા બનાવીશું, મિત્રો. અને થોડા સમયની અંદર અમને આવરી લેવામાં આવશે. અને આ મોદીના કારણે નથી, પરંતુ મારા દેશના યુવાનોના કારણે, મારા દેશની પ્રતિભાને કારણે છે. ઘણી ક્ષમતા છે, મોદી જ તક આપે છે. રસ્તામાંથી કાંટા દૂર કરે છે, જેથી આપણા દેશના યુવાનો વધુ ઝડપી ગતિએ આગળ વધી શકે મિત્રો. અને તેથી જ હું ઇચ્છું છું કે, આપણા પડોશના દેશોની જેમ, આપણે તેમની ભાષામાં તેમની વિચારસરણી અને સમજણને અનુરૂપ ગમે તે વસ્તુઓ તેમને પહોંચાડવી જોઈએ. મને લાગે છે કે અમારા સંબંધો વધુ મજબૂત બનશે. આપણે આપણી જાતને વિસ્તૃત કરવી પડશે, આપણી અસર બનાવવી પડશે, મિત્રો. અને આ સર્જનાત્મક વિશ્વ ખૂબ સારી રીતે કરી શકે છે. અને તમે AI ની શક્તિ જાણો છો, આજકાલ તમે જોયું જ હશે કે હું તમારી સાથે જેની વાત કરી રહ્યો છું, થોડા જ સમયમાં તમને મારી આ બધી વસ્તુઓ ભારતની 8-10 ભાષાઓમાં મળી જશે. કારણ કે હું AI નો ઉપયોગ કરું છું. જો અહીં તમારી સાથે આવતી વખતે મારો ફોટો ખોવાઈ જાય, તો તમે એઆઈ દ્વારા તમારા માટે તે ફોટો એકત્રિત કરી શકો છો. તમે નમો એપ પર જશો, ફોટો બૂથ પર જશો, તમને મારો ફોટો સરળતાથી મળી જશે. 5 વર્ષ પહેલા તું મને ક્યાંક મળ્યો જ હશે, એક ખૂણામાં મને જોઈ રહ્યો.. ફોટામાં તારી એક આંખ દેખાતી હશે તો પણ તે તને ત્યાં ખેંચી જશે. આ એઆઈની શક્તિ છે, આપણા દેશના યુવાનોની શક્તિ છે. અને તેથી જ હું કહું છું કે મિત્રો, ભારતમાં આ ક્ષમતા છે. અમે આ સંભાવનાને આગળ લઈ જવા માંગીએ છીએ. અને આ સર્જનાત્મકતાથી આપણે રાષ્ટ્રીય અને આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરે ભારતની છબીને નવી ઊંચાઈએ લઈ જઈ શકીએ છીએ. ખાદ્ય નિર્માતા કોઈને મુંબઈની પ્રખ્યાત બડા પાવની દુકાન પર લઈ જઈ શકે છે. એક ફેશન ડિઝાઇનર આખી દુનિયાને કહી શકે છે કે ભારતીય કલાકારોની ગુણવત્તા શું છે. એક ટેક સર્જક સમગ્ર વિશ્વને કહી શકે છે કે મેક ઇન ઇન્ડિયા દ્વારા આપણે શું બનાવી રહ્યા છીએ અને ભારતમાં કેવી રીતે નવીનતા વધી રહી છે. ગામડામાં બેઠેલા ટ્રાવેલ બ્લોગર પણ વિદેશમાં બેઠેલી વ્યક્તિને તેના વીડિયો દ્વારા ભારત આવવા માટે પ્રેરિત કરી શકે છે. આપણા ભારતમાં વિવિધ પ્રકારના મેળાઓ છે. દરેક તહેવારમાં પોતાની એક સ્ટોરી અસ્તિત્વમાં છે અને વિશ્વ તેને જાણવા માંગે છે. તમે એવા લોકોને પણ મદદ કરી શકો છો જેઓ ભારતને જાણવા માગે છે, ભારતના દરેક ખૂણે જાણવા માગે છે.

 

મિત્રો,

આ બધા પ્રયત્નોમાં, તમારી શૈલી, તમારી રજૂઆત, તમારી પ્રોડક્ટ, તમારી હકીકતો, આખરે હું માનું છું કે વાસ્તવિકતા અને વિષય વચ્ચે ક્યારેય સમાધાન કરશો નહીં. તમે જુઓ, તમે એક અનોખી શૈલીમાં જશો. હવે જુઓ, ત્યાં ઘણી કલાકૃતિઓ છે. પુરાતત્વવિદોએ ઘણી વસ્તુઓ શોધી કાઢી છે. પરંતુ જ્યારે વિઝ્યુલૉજીક્સ જાણનાર વ્યક્તિ તેને બનાવે છે અને તેની જાળવણી કરે છે, ત્યારે આપણે તે યુગમાં પહોંચીએ છીએ. જ્યારે હું 300 વર્ષ જૂની કોઈ વસ્તુ જોઉં છું, ત્યારે મને લાગે છે કે હું તે સમય જીવી રહ્યો છું. આ સર્જનાત્મકતાની શક્તિ છે મિત્રો. અને હું ઈચ્છું છું કે મારા દેશની અંદર એવી સર્જનાત્મકતા હોય જે મારા દેશનું ભાગ્ય બદલવા માટે એક વિશાળ ઉત્પ્રેરક એજન્ટ બની શકે. અને આ ભાવનામાં જ આજે હું તમને બધાને મળ્યો, તમને બધાને બોલાવ્યો, તમે ખૂબ જ ટૂંકી સૂચના સાથે આવ્યા, તમે કંઈક કર્યું છે. હું જ્યુરીને પણ અભિનંદન આપું છું, કારણ કે દોઢ, અઢી લાખ લોકોની દરેક વિગતો જોવી એ ખૂબ મુશ્કેલ કામ છે. પરંતુ આવનારા દિવસોમાં આપણે આ કામ વધુ સારી અને વૈજ્ઞાનિક રીતે કરી શકીશું. ફરી એકવાર હું તમને બધાને ખૂબ ખૂબ શુભેચ્છા પાઠવું છું. ખૂબ ખૂબ આભાર.

 

Explore More
શ્રી રામ જન્મભૂમિ મંદિર ધ્વજારોહણ ઉત્સવ દરમિયાન પ્રધાનમંત્રીના સંબોધનનો મૂળપાઠ

લોકપ્રિય ભાષણો

શ્રી રામ જન્મભૂમિ મંદિર ધ્વજારોહણ ઉત્સવ દરમિયાન પ્રધાનમંત્રીના સંબોધનનો મૂળપાઠ
India records highest-ever startup surge with 55,200 recognised in FY26

Media Coverage

India records highest-ever startup surge with 55,200 recognised in FY26
NM on the go

Nm on the go

Always be the first to hear from the PM. Get the App Now!
...
Cabinet approves two railway projects in Uttar Pradesh and Andhra Pradesh worth Rs 24,815 crore
April 18, 2026

The Cabinet Committee on Economic Affairs, chaired by the Prime Minister Shri Narendra Modi, today has approved 02 (Two) projects of Ministry of Railways with total cost of Rs. 24,815 crore (approx.). These projects include:

Name of Project

Route Length (in km)

Track Length (in km)

Completion Cost (Rs. in Cr.)

Ghaziabad – Sitapur 3rd and 4th Line

403

859

14,926

Rajahmundry (Nidadavolu) – Visakhapatnam (Duvvada) 3rd and 4th Line

 

198

 

458

 

9,889

Total

601

1,317

24,815

The increased line capacity will significantly enhance mobility, resulting in improved operational efficiency and service reliability for Indian Railways. These multi-tracking proposals are poised to streamline operations and alleviate congestion. The projects are in line with the Prime Minister Shri Narendra Modiji’s Vision of a New India which will make people of the region “Atmanirbhar” by way of comprehensive development in the area which will enhance their employment/ self-employment opportunities.

The projects are planned on PM-Gati Shakti National Master Plan with focus on enhancing multi-modal connectivity & logistic efficiency through integrated planning and stakeholder consultations. These projects will provide seamless connectivity for movement of people, goods, and services.

The 02 (Two) projects covering 15 Districts across the states of Uttar Pradesh and Andhra Pradesh will increase the existing network of Indian Railways by about 601 Kms.

The proposed capacity enhancement will improve rail connectivity to several prominent tourist destinations across the country, including Dudheshwarnath Temple, Garhmukteshwar Ganga Ghat, Dargah Shah Wilayat Jama Masjid (Amroha), Naimisharanya (Sitapur), Annavaram, Antarvedi, Draksharamam, etc.

The proposed projects are essential routes for transportation of commodities such as coal, foodgrains, cement, POL, iron and steel, container, fertilizers, sugar, chemical salts, limestone, etc. The Railways being environment friendly and energy efficient mode of transportation, will help both in achieving climate goals and minimizing logistics cost of the country lowering CO2 emissions (180.31Crore Kg) which is equivalent to plantation of 7.33 Crore trees.

Ghaziabad – Sitapur 3rd and 4th Line (403 Km)

  • Ghaziabad – Sitapur is an existing double line section forming a key part of Delhi- Guwahati High Density Network (HDN 4).
  • The project is crucial for improving connectivity between the Northern and Eastern region of the country.
  • The existing line capacity utilization of the section is up to 168% and is projected to be up to 207% in case the project is not taken up.
  • Transverses through Ghaziabad, Hapur, Amroha, Moradabad, Rampur, Bareilly, Sahjahanpur, Lakhimpur Kheri and Sitapur districts of Uttar Pradesh.
  • The project route passes through major industrial centres - Ghaziabad (machinery, electronics, pharmaceuticals), Moradabad (brassware and handicrafts), Bareilly (furniture, textiles, engineering), Shahjahanpur (carpets and cement-related industries), and Roza (thermal power plant).
  • For seamless transportation, the project alignment is planned to bypass congested stations of Hapur, Simbhaoli, Moradabad, Rampur, Bareilly, Shahjahanpur, and Sitapur and accordingly, six new stations are proposed on the bypassing sections.
  • Key tourist/religious places along/near to the project section are Dudheshwarnath Temple, Garhmukteshwar Ganga Ghat, Dargah Shah Wilayat Jama Masjid (Amroha), and Naimisharanya (Sitapur) among others.
  • Anticipated additional freight traffic of 35.72 MTPA consisting of Coal, Foodgrains, Chemical Manures, Finished Steel, etc.
  • Estimated Cost: Rs.14,926 crore (approx.)
  • Employment generation: 274 lakh human-days.
  • CO2 emissions saved: About 128.77 crore Kg CO2 equivalent to 5.15 Cr trees.

  • Logistic cost saving: Rs. 2,877.46 crore every year vis-a vis road transportation.

Ghaziabad – Sitapur 3rd and 4th Line (403 Km)

Rajahmundry (Nidadavolu) – Visakhapatnam (Duvvada) 3rd and 4th Line (198 Km)

  • Rajahmundry (Nidadavolu) – Visakhapatnam (Duvvada) section forms part of the Howrah – Chennai High Density Network (HDN).
  • The proposed project is part of quadrupling initiative of Howrah – Chennai High Density Network (HDN) route.
  • The project traverses through East Godavari, Konaseema, Kakinada, Anakapalle and Vishakapatnam districts of Andhra Pradesh.
  • Visakhapatnam is identified as an Aspirational District in the Aspirational Districts Programme.
  • It provides connectivity to major ports along the East Coast such as Visakhapatnam, Gangavaram, Machilipatnam and Kakinada.
  • The project route runs along the eastern coastline and is among the busiest, predominantly freight-oriented sections of the East Coast Rail Corridor.
  • The line capacity utilization of the section has already reached up to 130%, leading to frequent congestion and operational delays. The line capacity is expected to increase further due to proposed expansion of ports and industries in the region.
  • Project section includes 4.3 km rail bridge over Godavari River, 2.67 km viaduct, 3 bypasses and the new alignment is around 8 km shorter than the existing route, improving connectivity and operational efficiency.
  • The proposed section will also boost tourism by improving access to key destinations such as Annavaram, Antarvedi and Draksharamam etc.
  • Anticipated additional freight traffic of 29.04 MTPA consisting of Coal, Cement, Chemical Manures, Iron and Steel, Foodgrains, Containers, Bauxite, Gypsum, Limestone, etc.
  • Estimated Cost: Rs.9,889 crore (approx.)
  • Employment generation: 135 lakh human-days.
  • CO2 emissions saved: About 51.49 crore Kg CO2 equivalent to 2.06 Cr trees.

  • Logistic cost saving: Rs. 1,150.56 crore every year vis-a vis road transportation.

 

आर्थिक सशक्तिकरण:

Aspirational districts - Visakhapatnam district will get improved connectivity

Additional economic opportunities in the region through tourism & industries.

Better healthcare and education for the citizens due to enhanced rail connectivity.


Rajahmundry (Nidadavolu) – Visakhapatnam (Duvvada) 3rd and 4th Line (198 Km)

Prime Minister’s focus on railways:

  • Record budget allocation of Rs. 2,65,000 crore for FY 26-27.
  • Manufacturing more than 1600 locomotives- surpassed US and Europe in manufacturing of locomotive production
  • In FY 26, Indian Railways is expected to rank among the top three freight carriers globally, moving 1.6 billion tonnes of cargo.

  • India starts exporting metro coaches to Australia and bogie to United Kingdom, Saudi Arabia, France and Australia.