પ્રધાનમંત્રી શ્રી નરેન્દ્ર મોદીએ આજે દમણમાં આશરે ₹2,970 કરોડના વિકાસ પ્રોજેક્ટ્સનું ઉદ્ઘાટન કર્યું, રાષ્ટ્રને સમર્પિત કર્યા અને શિલાન્યાસ કર્યો હતો. સ્થાનિક નેતાઓ અને નાગરિકોના મેળાવડાને સંબોધતા, પ્રધાનમંત્રીએ જનમેદનીની ભારે ઉપસ્થિતિ બદલ ઊંડી કૃતજ્ઞતા વ્યક્ત કરીને પોતાના સંબોધનની શરૂઆત કરી હતી. તેમની અગાઉની મુલાકાતને યાદ કરતા તેમણે નોંધ્યું કે કેવી રીતે તેમનું અગાઉનું અવલોકન વાસ્તવિકતામાં બદલાઈ ગયું છે, અને આ પ્રદેશ હવે દેશના વિવિધ અને જીવંત સારનું ગૌરવપૂર્વક પ્રતિનિધિત્વ કરી રહ્યો છે. શ્રી મોદીએ ટિપ્પણી કરી હતી કે, “દમણ મિની ઈન્ડિયાનું એક જીવંત ઉદાહરણ બની ગયું છે, જ્યાં વિવિધ પ્રદેશોના લોકોનું નિવાસસ્થાન સમગ્ર દેશની સુંદર ઝલક પૂરી પાડે છે.”
કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશોની વહીવટી પ્રગતિ અંગે ઊંડો સંતોષ વ્યક્ત કરતા પ્રધાનમંત્રીએ દમણ, દીવ અને દાદરા અને નગર હવેલીમાં સક્રિયપણે અમલમાં મૂકાયેલા અત્યંત અસરકારક શાસન મોડલની પ્રશંસા કરી હતી. શ્રી મોદીએ નોંધ્યું હતું કે, “જ્યારે પણ હું અહીં આવું છું, ત્યારે મને લાગે છે કે મારી છેલ્લી મુલાકાતની તુલનામાં આ પ્રદેશ વિકાસના પંથે માઇલો આગળ નીકળી ગયો છે.”
આ પ્રદેશ માટે એક ઐતિહાસિક સીમાચિહ્નરૂપ અવસર પર, તેમણે કનેક્ટિવિટી, આરોગ્ય, શિક્ષણ, પ્રવાસન અને શહેરી ઈન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચરને આવરી લેતા અસંખ્ય પરિવર્તનકારી પ્રોજેક્ટ્સ રાષ્ટ્રને સમર્પિત કર્યા અને શિલાન્યાસ કર્યો હતો. આ પહેલો પાછળના અવિરત વહીવટી પ્રયાસોને સ્વીકારતા, તેમણે યુવાનો માટે આધુનિક સુવિધાઓ અને નવી તકોની સુવિધા આપવા બદલ નેતૃત્વની પ્રશંસા કરી હતી. શ્રી મોદીએ ભારપૂર્વક જણાવ્યું હતું કે, “આ વિકાસ કાર્યો લોકોના જીવનને ખૂબ જ સરળ બનાવશે અને યુવાનો માટે સફળતાપૂર્વક નવા માર્ગો ખોલશે.”
રાષ્ટ્રીય આર્થિક પરિદ્રશ્ય તરફ ધ્યાન કેન્દ્રિત કરતા, પ્રધાનમંત્રીએ જીડીપી (GDP) ના અદ્યતન પ્રોત્સાહક આંકડા શેર કર્યા હતા, અને અંતિમ ક્વાર્ટરમાં 7.8 ટકાના શાનદાર વૃદ્ધિ દર માટે દેશના મજબૂત ઈન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર પુશ અને કલ્યાણ આધારિત સુધારાના એજન્ડાને શ્રેય આપ્યો હતો. શ્રી મોદીએ પુષ્ટિ કરી હતી કે, “વૈશ્વિક કટોકટીના આ મુશ્કેલ તબક્કામાં પણ, 140 કરોડ દેશવાસીઓના સામૂહિક પ્રયાસોથી, ભારત પોતાને ટકાવી રહ્યું છે અને અગ્રેસર રહેવા માટે પ્રયત્નશીલ છે.”
દેશના માળખાકીય લક્ષ્યોને વિશ્વ પર્યાવરણ દિવસ સાથે સુસંગત કરતા, તેમણે તમામ સરકારી ઈમારતોને સંપૂર્ણપણે સૌર ઊર્જા દ્વારા સંચાલિત કરવાની દીવની સ્મારક સિદ્ધિને ગૌરવપૂર્વક રેખાંકિત કરી હતી. વિકેન્દ્રિત ગ્રીન પાવર જનરેશનના ભવિષ્યની રૂપરેખા આપતા, તેમણે હાલમાં ચાલી રહેલા મોટા પાયે વૃક્ષારોપણ અભિયાન અને રૂફટોપ સોલર પહેલોનું સમર્થન કર્યું હતું. શ્રી મોદીએ ભારપૂર્વક જણાવ્યું હતું કે, “આપણે આને વધુ આગળ લઈ જવાનું છે જેથી ઘરોને પણ સૌર ઊર્જામાંથી વીજળી મળે અને પરિવારો વધારાની વીજળીથી આવક મેળવી શકે.”
સ્થાનિક જનતા દ્વારા દર્શાવવામાં આવેલી ગહન નાગરિક ચેતનાની પ્રશંસા કરતા, પ્રધાનમંત્રીએ ખાસ કરીને આ પ્રદેશમાં ચાલી રહેલા સામૂહિક સ્વચ્છતા અભિયાનોની પ્રશંસા કરી હતી. શ્રી મોદીએ અવલોકન કર્યું હતું કે, “આ સક્રિય જાહેર ભાગીદારી સ્પષ્ટપણે દર્શાવે છે કે સ્વચ્છતા ખરેખર લોકોમાં એક ભાવના બની ગઈ છે.”
કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશ અને સિંગાપોરના ઐતિહાસિક આર્થિક ઉત્ક્રાંતિ વચ્ચે એક દાર્શનિક સમાનતા દર્શાવતા, તેમણે ભારપૂર્વક જણાવ્યું હતું કે નમો એરપોર્ટ અને પ્રતિષ્ઠિત દમણગંગા બ્રિજ જેવા મેગા ઈન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર પ્રોજેક્ટ્સ માત્ર સ્થાનિક અપગ્રેડ નથી, પરંતુ વૈશ્વિક સ્તરે પ્રખ્યાત થવાના સીમાચિહ્નરૂપ પગથિયાં છે. શ્રી મોદીએ ખાતરી આપી હતી કે, “આવા તમામ ઈન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર દ્વારા, આપણે ભવિષ્યના મહાન સંકલ્પો માટે એક મજબૂત પાયો નાખી રહ્યા છીએ.”
સ્થાનિક વિકાસ એજન્ડાના લોજિસ્ટિકલ ફાયદાઓ વિશે વિગતવાર જણાવતા, પ્રધાનમંત્રીએ વિગતવાર સમજાવ્યું કે કેવી રીતે ઉન્નત ગતિશીલતા (મોબિલિટી) સીધી રીતે વ્યાપાર અને હોસ્પિટાલિટીના વિસ્તરણમાં મદદ કરે છે. શ્રી મોદીએ નોંધ્યું હતું કે, “ટ્રાન્સપોર્ટ નગર જેવી સુવિધાઓ નિઃશંકપણે આપણા વ્યાપાર અને લોજિસ્ટિક્સને એક નવો અને શક્તિશાળી વેગ આપશે.”
ભારતની વ્યાપક દરિયાઈ વ્યૂહરચના પર વિસ્તરણ કરતા, તેમણે લક્ષદ્વીપમાં ચાલી રહેલા બંદર વિકાસનો ઉલ્લેખ કરીને, પ્રદેશની સ્થાનિક પ્રગતિને દેશના સર્વોચ્ચ બ્લુ ઈકોનોમી (Blue Economy) વિઝન સાથે અસ્પષ્ટ રીતે જોડી દીધી. શ્રી મોદીએ ભારપૂર્વક જણાવ્યું હતું કે, “હાઇ-ટેક ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર દ્વારા સંચાલિત આ તમામ લક્ષિત પ્રયાસો બ્લુ ઇકોનોમીમાં દેશની શક્તિમાં નોંધપાત્ર વધારો કરશે.”
સરકારની મુખ્ય વિકાસલક્ષી ફિલસૂફીને વ્યાખ્યાયિત કરતા, પ્રધાનમંત્રીએ આયુષ્માન આરોગ્ય મંદિર અને ડિજિટલ હેલ્થ મિશન જેવા સર્વગ્રાહી સ્વાસ્થ્ય હસ્તક્ષેપ દ્વારા હાંસિયામાં ધકેલાઈ ગયેલા સમુદાયો, ગરીબો, આદિવાસીઓ અને મધ્યમ વર્ગને સંપૂર્ણ પ્રાથમિકતા આપવા પર ભાર મૂક્યો હતો. શ્રી મોદીએ પુષ્ટિ કરી હતી કે, “આજે ગરીબમાં ગરીબ વ્યક્તિ પાસે પણ આયુષ્માન કાર્ડની સુવિધા છે અને 5 લાખ રૂપિયા સુધીની મફત તબીબી સારવારની નક્કર ખાતરી છે.”
આ લક્ષિત કલ્યાણ યોજનાઓ દ્વારા મળેલી જંગી નાણાકીય રાહતની ગણતરી કરતા, પ્રધાનમંત્રીએ સામાન્ય પરિવારોને મળેલા વાસ્તવિક આર્થિક લાભોનું ઉદાહરણ આપ્યું હતું. શ્રી મોદીએ અવલોકન કર્યું હતું કે, “માત્ર આયુષ્માન કાર્ડ અને જન ઔષધિ કેન્દ્રો દ્વારા ગરીબો અને મધ્યમ વર્ગના આશરે સવા બે લાખ કરોડ રૂપિયા સફળતાપૂર્વક બચ્યા છે.”
ભૂતકાળની અછત સાથે વર્તમાન તબીબી ઈન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચરની સરખામણી કરતા, તેમણે સેલવાસમાં નમો હોસ્પિટલની ઓપરેશનલ સફળતા અને દમણમાં તેની સમકક્ષ હોસ્પિટલના ઉદ્ઘાટનની સાથે સ્થાનિક પોસ્ટ-ગ્રેજ્યુએટ તબીબી શિક્ષણની રજૂઆતની ઉજવણી કરી હતી. શ્રી મોદીએ ખાતરી આપી હતી કે, “આ પ્રદેશના લોકોને હવે વધુ સારી અને અત્યંત અદ્યતન સ્વાસ્થ્ય સંભાળનો ઘણો મોટો લાભ મળશે.”
રાષ્ટ્રીય પરિવાર સ્વાસ્થ્ય સર્વેક્ષણ (NFHS) ના વ્યાપક આંકડા ટાંકીને, પ્રધાનમંત્રીએ સંસ્થાકીય ડિલિવરી અને બાળ રસીકરણમાં થયેલા સ્મારક ઉછાળાને ટ્રેક કર્યો, જે મિશન ઈન્દ્રધનુષ જેવી પહેલોની પ્રણાલીગત સફળતા સાબિત કરે છે. શ્રી મોદીએ નોંધ્યું હતું કે, “આજે આયુષ્માન ભારતે તે આંકડાઓને મૂળભૂત રીતે બદલી નાખ્યા છે, અને હવે 60 ટકાથી વધુ પરિવારો આ મહત્વપૂર્ણ સુરક્ષા મેળવી રહ્યા છે.”
સરકારના વ્યાપક હેલ્થકેર ઓવરહોલથી જે વસ્તી વિષયક જૂથને સૌથી વધુ ફાયદો થયો છે તેને અલગ તારવતા, પ્રધાનમંત્રીએ દેશની મહિલાઓ તરફ પોતાનું ધ્યાન દોર્યું. શ્રી મોદીએ ટિપ્પણી કરી હતી કે, "જો સ્વાસ્થ્ય ક્ષેત્રે સરકારના નિષ્ઠાવાન પ્રયાસોથી કોઈને સૌથી વધુ ફાયદો થયો હોય, તો તે નિર્વિવાદપણે દેશની નારી શક્તિ છે."
કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશમાં શૈક્ષણિક પુનરુત્થાનને સંબોધતા, પ્રધાનમંત્રીએ ઉચ્ચ અભ્યાસ માટે યુવાનોના ફરજિયાત સ્થળાંતરના અંત પર પ્રકાશ પાડ્યો હતો, અને સ્માર્ટ ક્લાસરૂમ્સ તેમજ સ્વામી વિવેકાનંદ એજ્યુકેશન હબની ઝડપી સ્થાપનાની ઉજવણી કરી હતી. શ્રી મોદીએ અવલોકન કર્યું હતું કે, “મને આનંદ છે કે કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશ શિક્ષણના અત્યંત નિર્ણાયક ક્ષેત્રમાં ધીમે-ધીમે અને મજબૂતીથી આગળ આવી રહ્યો છે.”
ચાલી રહેલી શૈક્ષણિક ક્રાંતિમાં લિંગ સમાનતા પ્રત્યે સરકારની અડગ પ્રતિબદ્ધતાનો પુનરોચ્ચાર કરતા, તેમણે યુવતીઓના ઉત્થાન માટે ખાસ તૈયાર કરવામાં આવેલી સ્થાનિક પહેલોની પ્રશંસા કરી હતી. શ્રી મોદીએ નોંધ્યું હતું કે, “સરસ્વતી સાયકલ યોજના અને સરસ્વતી વિદ્યા યોજના જેવી યોજનાઓ અહીંની દીકરીઓને ઘણી મદદ કરી રહી છે.”
શૈક્ષણિક ડિગ્રીઓને વ્યવહારિક વૈશ્વિક તકો સાથે સીધી રીતે સુસંગત કરવાની રાષ્ટ્રીય વ્યૂહરચનાની રૂપરેખા આપતાં, પ્રધાનમંત્રીએ ડ્રોન, આઈટી (IT) અને રિન્યુએબલ એનર્જી (નવીનીકરણીય ઊર્જા) જેવા ક્ષેત્રોમાં વિશિષ્ટ શિક્ષણ દ્વારા કાર્યબળને આધુનિક બનાવવાની જરૂરિયાત પર ભાર મૂક્યો હતો. શ્રી મોદીએ ભારપૂર્વક જણાવ્યું હતું કે, “પ્રોફેશનલ સેક્ટર્સમાં અમારી વર્તમાન લક્ષિત તૈયારી ભારતના ભવિષ્યના કાર્યબળને મૂળભૂત રીતે મજબૂત કરશે.”
18મા નિફ્ટ (NIFT) કેમ્પસની સ્થાપના અને આઈટીઆઈ (ITI) દમણ ખાતે અદ્યતન તકનીકી અભ્યાસક્રમોની રજૂઆતની જાહેરાત કરતા, પ્રધાનમંત્રીએ આ સંસ્થાઓને વિશ્વના મહત્વપૂર્ણ પ્રવેશદ્વાર તરીકે ગણાવી હતી. શ્રી મોદીએ ખાતરી આપી હતી કે, “આ અગ્રણી સંસ્થા અહીંના યુવાનોને કાયમી ધોરણે અમૂલ્ય વૈશ્વિક એક્સપોઝર સાથે જોડશે.”
દેશની રમતગમત સંસ્કૃતિના આમૂલ લોકશાહીકરણ પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરતા, પ્રધાનમંત્રીએ મેટ્રોપોલિટન સ્ટેડિયમોમાંથી સ્થાનિક એરેના પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરવા બદલ ખેલો ઈન્ડિયા જેવી પહેલોની પ્રશંસા કરી હતી, જેમાં ખાસ કરીને બીચ સ્પોર્ટ્સના અગ્રણી સ્થળ તરીકે દીવના ઉદય પર પ્રકાશ પાડ્યો હતો. શ્રી મોદીએ ટિપ્પણી કરી હતી કે, “ખેલો ઇન્ડિયા જેવા પ્રયાસોએ નાના પ્રદેશોના યુવાનોને તેમની અદ્ભુત પ્રતિભા દર્શાવવા માટે એક સંપૂર્ણપણે નવું પ્લેટફોર્મ આપ્યું છે.”
ભારતની સાંસ્કૃતિક અને ભૌગોલિક વિવિધતાનો લાભ લેવાના વ્યૂહાત્મક અભિગમની વિગતો આપતાં, પ્રધાનમંત્રીએ સમજાવ્યું કે કેવી રીતે ‘દેખો અપના દેશ’ જેવી ઝુંબેશ હેરિટેજ, ઇકો અને એડવેન્ચર ટૂરિઝમ સેક્ટર્સને સક્રિયપણે પુનર્જીવિત કરી રહી છે. શ્રી મોદીએ ભારપૂર્વક જણાવ્યું હતું કે, “અમારો અંતિમ પ્રયાસ એ છે કે પ્રવાસન સતત સ્થાનિક કળા અને સંસ્કૃતિને પ્રોત્સાહન આપે અને સાથે જ નાના સ્થળોને મોટા પ્રમાણમાં તકો સાથે જોડે.”
છેલ્લા કેટલાક વર્ષોમાં પ્રવાસીઓની સંખ્યામાં આશ્ચર્યજનક રીતે દસ ગણો વધારો થયો હોવાનું જાહેર કરતાં, તેમણે આ આર્થિક તેજીનો શ્રેય સ્થાનિક દરિયાકિનારાની પ્રાચીન જાળવણી અને આધુનિક દરિયાઈ મોરચાઓ (સી-ફ્રન્ટ્સ) તેમજ હેરિટેજ સંકુલના ઝડપી વિકાસને આપ્યો હતો. શ્રી મોદીએ અવલોકન કર્યું હતું કે, “દમણ નાઈટ માર્કેટ અને નમો પથ સી-ફ્રન્ટ જેવા અસંખ્ય સ્થળો આજે આ સમગ્ર પ્રદેશ માટે એક નવી ઓળખ સક્રિયપણે ઉભી કરી રહ્યા છે.”
ભારતની સાંસ્કૃતિક અને ભૌગોલિક વિવિધતાનો લાભ લેવાના વ્યૂહાત્મક અભિગમની વિગતો આપતાં, પ્રધાનમંત્રીએ સમજાવ્યું કે કેવી રીતે ‘દેખો અપના દેશ’ જેવી ઝુંબેશ હેરિટેજ, ઇકો અને એડવેન્ચર ટૂરિઝમ સેક્ટર્સને સક્રિયપણે પુનર્જીવિત કરી રહી છે. શ્રી મોદીએ ભારપૂર્વક જણાવ્યું હતું કે, “અમારો અંતિમ પ્રયાસ એ છે કે પ્રવાસન સતત સ્થાનિક કળા અને સંસ્કૃતિને પ્રોત્સાહન આપે અને સાથે જ નાના સ્થળોને મોટા પ્રમાણમાં તકો સાથે જોડે.”
છેલ્લા કેટલાક વર્ષોમાં પ્રવાસીઓની સંખ્યામાં આશ્ચર્યજનક રીતે દસ ગણો વધારો થયો હોવાનું જાહેર કરતાં, તેમણે આ આર્થિક તેજીનો શ્રેય સ્થાનિક દરિયાકિનારાની પ્રાચીન જાળવણી અને આધુનિક દરિયાઈ મોરચાઓ (સી-ફ્રન્ટ્સ) તેમજ હેરિટેજ સંકુલના ઝડપી વિકાસને આપ્યો હતો. શ્રી મોદીએ અવલોકન કર્યું હતું કે, “દમણ નાઈટ માર્કેટ અને નમો પથ સી-ફ્રન્ટ જેવા અસંખ્ય સ્થળો આજે આ સમગ્ર પ્રદેશ માટે એક નવી ઓળખ સક્રિયપણે ઉભી કરી રહ્યા છે.”
આ પ્રદેશની ઔદ્યોગિક ક્ષમતાને સ્વીકારતા, ખાસ કરીને દાદરા અને નગર હવેલીની 'નેશનલ મેન-મેડ ફાઈબર કેપિટલ' તરીકેની સ્થિતિને ઓળખીને, પ્રધાનમંત્રીએ મજબૂત ઉત્પાદન ઈકોસિસ્ટમને પ્રોત્સાહન આપવા માટે સ્થાનિક એમએસએમઈ (MSMEs) ને પૂરી પાડવામાં આવતી સતત નાણાકીય સહાય પર ભાર મૂક્યો હતો. શ્રી મોદીએ ખાતરી આપી હતી કે, “મને પૂરો વિશ્વાસ છે કે આવનારા સમયમાં આ પ્રદેશ ઉત્પાદન માટેનું એક મોટું હબ ચોક્કસપણે બનશે.”
ઝડપી પાયાના પરિવર્તન સાથે સંવેદનશીલ શાસનને જોડીને પોતાના સંબોધનનું સમાપન કરતા, પ્રધાનમંત્રીએ વિકાસના આગામી તબક્કાની આગેવાની લેવા માટે સ્થાનિક યુવાનો, ખેડૂતો અને ઉદ્યોગસાહસિકો પર અડગ વિશ્વાસ વ્યક્ત કર્યો હતો. શ્રી મોદીએ પુષ્ટિ કરી હતી કે, “તમારા સપના પૂરા કરવા માટે કેન્દ્ર સરકાર હંમેશા તમારી સાથે ખભેથી ખભો મિલાવીને મજબૂતીથી ઉભી રહેશે.”
સંપૂર્ણ ટેક્સ્ટ સ્પીચ વાંચવા માટે અહીં ક્લિક કરો
आज जो आंकड़े आए हैं, उन आंकड़ों से साफ है कि भारत की अर्थव्यवस्था की नींव कितनी मजबूत है।
— PMO India (@PMOIndia) June 5, 2026
वर्ष 2025-26 में भारत ने 7.7% की growth rate हासिल की है।
और पिछला quarter... जो 31 मार्च को खत्म हुआ, उसमें भी भारत की growth 7.8% रही है: PM @narendramodi
वैश्विक संकट के इस बुरे दौर में भी 140 करोड़ देशवासियों के सामूहिक प्रयासों से भारत, खुद को संभाल भी रहा है... लेकिन साथ-साथ सबसे आगे रहने में प्रयास सफल होते जा रहे हैं: PM @narendramodi
— PMO India (@PMOIndia) June 5, 2026
हमारी सरकार कैसे स्वास्थ्य को प्राथमिकता देते हुए चल रही है... इसका एक प्रमाण नेशनल फैमिली हेल्थ सर्वे के नतीजों में भी मिलता है।
— PMO India (@PMOIndia) June 5, 2026
एक समय, भारत में ज़्यादातर बच्चों की डिलिवरी अस्पताल में नहीं होती थी।
आज देश में 90 प्रतिशत से अधिक डिलिवरी अस्पतालों में हो रही है: PM…
मिशन इंद्रधनुष की वजह से बच्चों के टीकाकरण के क्षेत्र में भी भारत ने अच्छी प्रगति की है।
— PMO India (@PMOIndia) June 5, 2026
2014 से पहले केवल 60 प्रतिशत बच्चों का पूर्ण टीकाकरण हो पाता था।
आज यह आंकड़ा बढ़कर करीब 90 प्रतिशत तक पहुंच गया है: PM @narendramodi
