પ્રધાનમંત્રી શ્રી નરેન્દ્ર મોદીના અધ્યક્ષપદ હેઠળની આર્થિક બાબતોની કેબિનેટ સમિતિએ આજે નેશનલ હાઇવે (O) પ્રોગ્રામ હેઠળ ભોપાલ-કાનપુર ઇકોનોમિક કોરિડોરના એક મુખ્ય ભાગ તરીકે, 117.7 કિલોમીટર લાંબા કાનપુર-કબરાઈ એક્સેસ-કંટ્રોલ્ડ ગ્રીનફિલ્ડ હાઇવેના નિર્માણને મંજૂરી આપી દીધી છે. આ ફોર-લેન એક્સેસ-કંટ્રોલ્ડ કોરિડોર છે જેનું માળખું ભવિષ્યમાં સિક્સ-લેનિંગ (6 લેન) ને ધ્યાનમાં રાખીને ડિઝાઇન કરવામાં આવ્યું છે. રૂ. 7145.14 કરોડની અંદાજિત કુલ કેપિટલ ખર્ચે આ પ્રોજેક્ટ નેશનલ હાઇવે ઓથોરિટી ઓફ ઇન્ડિયા (NHAI) દ્વારા BOT (ટોલ) મોડ પર અમલમાં મૂકવામાં આવશે, જેની સાથે NH-34 ના હાલના કાનપુર-કબરાઈ સેક્શનની કામગીરી અને જાળવણી પણ સામેલ રહેશે.
આ પ્રોજેક્ટ કાનપુર અને કબરાઈ વચ્ચે સીમલેસ અને હાઇ-સ્પીડ કનેક્ટિવિટી પૂરી પાડશે, જ્યારે સાગર, ભોપાલ અને મધ્ય પ્રદેશના અન્ય ભાગો તરફ આગળની કનેક્ટિવિટીને મજબૂત કરશે. આનાથી ઉત્તર પ્રદેશના ઔદ્યોગિક અને વ્યાપારી કેન્દ્રોને મધ્ય પ્રદેશના ખનિજ-સમૃદ્ધ, ઉત્પાદન અને કૃષિ ક્ષેત્રો સાથે જોડતો એક આધુનિક એક્સેસ કંટ્રોલ્ડ ઇકોનોમિક કોરિડોર બનશે, જેનાથી પ્રાદેશિક જોડાણમાં સુધારો થશે.
80-100 કિમી પ્રતિ કલાકની ઓપરેટિંગ સ્પીડ માટે ડિઝાઇન કરાયેલો આ કોરિડોર કાનપુર અને કબરાઈ વચ્ચેના મુસાફરીના સમયને 3.5 કલાકથી ઘટાડીને 1.5 કલાક (58%) કરી દેશે, જ્યારે માર્ગ સુરક્ષામાં સુધારો કરશે, વાહન સંચાલન ખર્ચ ઘટાડશે અને મુસાફરો તેમજ માલસામાનની હેરફેરને વધુ કાર્યક્ષમ બનાવશે. આ પ્રોજેક્ટ NH-34, NH-35, બુંદેલખંડ એક્સપ્રેસવે, કાનપુર રિંગ રોડ અને સ્ટેટ હાઇવે SH-46, SH-91, SH-10B અને SH-42 સાથે વ્યૂહાત્મક કનેક્ટિવિટી પણ પ્રદાન કરશે, જેનાથી પ્રાદેશિક હાઇવે નેટવર્ક સાથેનું સંકલન મજબૂત થશે. આ કોરિડોર કબરાઈ માઇનિંગ બેલ્ટ (ખાણકામ ક્ષેત્ર) માટે કનેક્ટિવિટીને વધુ સુદ્રઢ કરશે, જેનાથી ખનિજો, ઔદ્યોગિક માલસામાન, બાંધકામ સામગ્રી અને કૃષિ પેદાશોની હેરફેરમાં સુધારો થશે, જે લોજિસ્ટિક્સ કાર્યક્ષમતા, સપ્લાય ચેઇનની સ્થિતિસ્થાપકતા અને પ્રાદેશિક આર્થિક વિકાસને વેગ આપશે.
પીએમ ગતિશક્તિ નેશનલ માસ્ટર પ્લાનને અનુરૂપ, આ પ્રોજેક્ટ ઉન્નાવ, બાંથર, પંખી, રાનિયા, જૈનપુર, રૂમા, ચકેરી, સુમેરપુર અને ભુરાગઢ ઔદ્યોગિક વિસ્તારો, ટ્રાન્સ ગંગા ઇન્ટિગ્રેટેડ ટાઉનશિપ, ગ્રોથ સેન્ટર જયપુર, કાનપુર નગર નોડ અને બેંગાલ કેમિકલ્સ એન્ડ ફાર્માસ્યુટિકલ્સ લિમિટેડ સહિત 16 ઇકોનોમિક નોડ્સ માટે કનેક્ટિવિટીમાં સુધારો કરશે. તે ફતેહપુર, મહોબા, કાનપુર ઝૂઓલોજિકલ પાર્ક, બુદ્ધ પાર્ક, જે.કે. ટેમ્પલ એન્ડ ગાર્ડન, રાધા કૃષ્ણ મંદિર, સિદ્ધેશ્વર મહાદેવ મંદિર, ગોપેશ્વર મંદિર અને મહોબા પ્રવાસી સ્થળ જેવા 9 સોશિયલ નોડ્સ તથા કાનપુર, ઘાટમપુર, હમીરપુર, મહોબા, કબરાઈ, ભરવા સુમેરપુર અને બાંદા રેલવે સ્ટેશનો તેમજ કાનપુર, ચકેરી અને ખજુરાહો એરપોર્ટ સહિત 10 લોજિસ્ટિક્સ નોડ્સ માટે પણ કનેક્ટિવિટી મજબૂત કરશે.
એકંદરે, આ પ્રોજેક્ટ બુંદેલખંડ અને ઉત્તર પ્રદેશ તેમજ મધ્ય પ્રદેશના સંલગ્ન પ્રદેશોમાં લોજિસ્ટિક્સ સ્પર્ધાત્મકતા, ઔદ્યોગિક વિકાસ અને આર્થિક વૃદ્ધિમાં સુધારો કરશે, જ્યારે પીએમ ગતિશક્તિના ઉદ્દેશ્યોને આગળ વધારશે.
આ પ્રોજેક્ટના બાંધકામ દરમિયાન પ્રતિ લેન પ્રતિ કિલોમીટર આશરે 11,188 પ્રત્યક્ષ અને 13,985 પરોક્ષ માનવ-દિવસ રોજગારીનું સર્જન થવાની અપેક્ષા છે અને નાણાંકીય વર્ષ 2028 સુધીમાં આશરે 18,069 પેસેન્જર કાર યુનિટ્સ (PCUs) ની એન્યુઅલ એવરેજ ડેઇલી ટ્રાફિક (AADT - વાર્ષિક સરેરાશ દૈનિક ટ્રાફિક) વહન કરવાનો અંદાજ છે, જે તેના લાંબા ગાળાના આર્થિક, લોજિસ્ટિક્સ અને પરિવહન મહત્વને રેખાંકિત કરે છે. આમ, સૂચિત પ્રોજેક્ટ આશરે 1.2 કરોડ પ્રત્યક્ષ અને પરોક્ષ રોજગારીના માનવ-દિવસોનું સર્જન કરશે.
કોરિડોરનો નકશો:
