মোৰ মৰমৰ দেশবাসী, নমস্কাৰ।
'মন কি বাত'ত আকৌ এবাৰ আপোনালোকৰ লগত যোগদান কৰি আনন্দিত হৈছোঁ। ২০২৬ চনৰ অৰ্ধেক সময় পাৰ হ’বলৈ ওলাইছে। এই ছমাহত আমি ‘মন কি বাত’ৰ ওপৰত আমাৰ দেশবাসীৰ বহু কৃতিত্বৰ বিষয়ে আলোচনা কৰিছো। জুন মাহতো দেশখনে এনে কিছুমান মাইলৰ খুঁটি অৰ্জন কৰিছিল যিয়ে প্ৰতিজন নাগৰিকক গৌৰৱেৰে ভৰাই তোলে। এই সফলতাসমূহ দেশখনৰ নিৰাপত্তা আৰু আত্মনিৰ্ভৰশীলতাৰ সৈতে জড়িত। শেহতীয়াকৈ কলকাতাত নৌসেনাৰ এক অনুষ্ঠানত অংশগ্ৰহণ কৰাৰ সুযোগ পাইছিলোঁ। আই এন এছ দুনাগিৰি, আই এন এছ সংশোধক আৰু আই এন এছ অগ্ৰেক ভাৰতীয় নৌসেনাৰ জাহাজ হিচাপে অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হয়। এই জাহাজবোৰৰ আৰ্হি প্ৰস্তুত আৰু নিৰ্মাণৰ পৰা আৰম্ভ কৰি সকলোখিনি থলুৱা।
বন্ধুসকল,
খোদ জুন মাহতে দেশখনে বিমান পৰিবহণ খণ্ডত এক বৃহৎ সফলতা লাভ কৰিছিল। ‘মেড ইন ইণ্ডিয়া’ নামৰ চি-২৯৫ বিমানখনে প্ৰথমটো উৰণ সম্পূৰ্ণ কৰিলে। ভাৰতত এনে ৪০ খন বিমান নিৰ্মাণ কৰা হৈছে। ইয়াৰ ফলত এম এছ এম ই আৰু মহাকাশ খণ্ডক নতুন শক্তি প্ৰদান কৰা হৈছে। কৰ্মসংস্থাপনৰ সুযোগ বাঢ়িছে। আৰু আত্মনিৰ্ভৰ ভাৰতৰ সংকল্পও শক্তিশালী হৈ আহিছে। এই মাহত ডি আৰ ডি অ’ই থলুৱা ‘লং ৰেঞ্জ লেণ্ড এটেক ক্ৰুজ মিছাইল’ৰো সফলতাৰে পৰীক্ষা কৰে। ইয়াক ডি আৰ ডি অ’ লেবৰেটৰী আৰু ভাৰতীয় উদ্যোগৰ অংশীদাৰসকলে যৌথভাৱে প্ৰস্তুত কৰিছিল, অৰ্থাৎ আজি সাগৰৰ পৰা আকাশলৈ আমাৰ ভাৰত অধিক সুৰক্ষিত আৰু আত্মনিৰ্ভৰ হৈ উঠিছে।
বন্ধুসকল,
জুন মাহত আন এক অনুষ্ঠান অনুষ্ঠিত হৈছিল য’ত সমগ্ৰ বিশ্বই ভাৰতৰ প্ৰচেষ্টাত যোগদান কৰিছিল, সেয়া আছিল আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় যোগ দিৱস। এইবাৰ বিশ্বৰ ২৫০০ৰো অধিক স্থানত বিভিন্ন যোগাসন কাৰ্যসূচী অনুষ্ঠিত হয়। আমাৰ দেশৰ লাখ লাখ লোকে বিভিন্ন স্থানত যোগ কাৰ্যসূচীত অংশগ্ৰহণ কৰিছিল। চলিত মাহত আহমেদাবাদত অনুষ্ঠিত হোৱা বিশ্ব যোগাসন চেম্পিয়নশ্বিপতো ব্যাপক চৰ্চা হয়। ভাৰতে ১০২টা স্বৰ্ণ পদককে ধৰি মুঠ ১১৪টা পদক লাভ কৰে। মুঠ পদকৰ হিচাপত ভাৰতে প্ৰথম স্থান লাভ কৰে। বিজয়ী সকলোকে মই মোৰ আন্তৰিক অভিনন্দন জ্ঞাপন কৰিলোঁ।
বন্ধুসকল,
যিকোনো দেশৰ আত্মা হ’ল তাৰ জনসাধাৰণ। আৰু সেই দেশৰ জনসাধাৰণে যেতিয়া সংকল্প লয়, তেতিয়া কোনো শক্তিয়ে তেওঁলোকক লক্ষ্যৰ পৰা বিৰত ৰাখিব নোৱাৰে। ৰাষ্ট্ৰ-নিৰ্মাণৰ ক্ষেত্ৰত জনসাধাৰণৰ অংশগ্ৰহণৰ এই শক্তি ভাৰতৰ বাবে এক বৃহৎ সম্পদ, আৰু আমি জনসাধাৰণৰ এই অংশগ্ৰহণ বাৰে বাৰে অনুভৱ কৰি আছো।
বন্ধুসকল,
পশ্চিম এছিয়াৰ যুদ্ধসদৃশ পৰিস্থিতিৰ প্ৰতি লক্ষ্য ৰাখি মই মোৰ দেশবাসীক কিছু অনুৰোধ কৰিছিলোঁ। মই তেওঁলোকক কিছুদিনৰ পৰা যিমান পাৰি সোণ কিনাৰ পৰা আঁতৰি থাকিবলৈ কৈছিলোঁ। মই জনসাধাৰণক বিদেশত ছুটী উদযাপনৰ পৰা আঁতৰি থাকিবলৈ কৈছিলোঁ। বাহনৰ ব্যৱহাৰ হ্ৰাসৰ বাবেও মই মানুহক আহ্বান জনাইছিলোঁ। কৃষকসকলক ৰাসায়নিক সাৰমুক্ত কৃষিৰ অভ্যাস কৰিবলৈ, খেতিপথাৰ বচাবলৈ, যিমান পাৰি প্ৰাকৃতিক সাৰ ব্যৱহাৰ কৰিবলৈ আহ্বান জনাইছিলোঁ। বন্ধুসকল, দেশৰ প্ৰতিজন নাগৰিকৰ প্ৰতি কৃতজ্ঞতা জ্ঞাপন কৰিছোঁ এইবাবেই যে মোৰ এই আহ্বানক কেৱল সমৰ্থন কৰাই নহয়, সকলো দিশতে সহায়-সহযোগিতা আগবঢ়োৱা হৈছে। বহু পৰিয়ালে নিজৰ অভিজ্ঞতা ভাগ-বতৰা কৰি মোলৈ বাৰ্তা প্ৰেৰণ কৰিছে। বহুতে এইবাৰ পাৰিবাৰিক বিয়াত সোণ কিনাৰ সিদ্ধান্ত প্ৰত্যাহাৰ কৰিছে। প্ৰয়োজন হ’লে পুৰণি সোণ পুনৰ ব্যৱহাৰ কৰি নতুন গহনা তৈয়াৰ কৰিব। এইবাৰ কেনেদৰে বিদেশ ভ্ৰমণ স্থগিত ৰাখিছে সেই বিষয়েও বহুতে ছ’চিয়েল মিডিয়াত লিখিছে।
বন্ধুসকল,
বাহনৰ ব্যৱহাৰ হ্ৰাস সন্দৰ্ভতো মানুহে বহু অভিজ্ঞতা ভাগ-বতৰা কৰিছে। আগতে নিজা বাহনেৰে প্ৰতিদিনে একে দিশত যাত্ৰা কৰাসকলে এতিয়া সমূহীয়াভাৱে যাত্ৰা কৰিছে। মানুহে সম্ভৱ হ’লে বাছ আৰু মেট্ৰ’ ব্যৱহাৰ কৰিছে। ইয়াৰ ফলত পেট্ৰ’ল আৰু ডিজেলৰ ৰাহি হৈছে। একেদৰে দেশৰ বিভিন্ন প্ৰান্তত প্ৰাকৃতিক সাৰৰ ব্যৱহাৰ বৃদ্ধি পোৱাৰ খবৰ পোৱা গৈছে। বন্ধুসকল, মই আনন্দিত যে আমি ভাৰতীয়সকলে ঐক্যবদ্ধভাৱে এই বিশ্ব সংকটৰ সৈতে মোকাবিলা কৰিছোঁ। মোৰ বিশ্বাস যে জনসাধাৰণৰ অংশগ্ৰহণৰ এই শক্তিয়ে আমাক শক্তিশালী আৰু আমাক সফল কৰি তুলিব।
মোৰ প্ৰিয় দেশবাসী,
আমাৰ দেশত জন্মদিন আৰু বিয়া কেৱল পাৰিবাৰিক অনুষ্ঠান নহয়, এয়া সামাজিক উদযাপন। প্ৰতিটো পৰিয়ালে নিজৰ সুখ আনৰ লগত ভাগ কৰিব বিচাৰে। আলহীক উপহাৰো দিয়ে মানুহে। বন্ধুসকল, মহাৰাষ্ট্ৰৰ নন্দেত থকা এটা পৰিয়ালে নিজৰ সুখৰ ভাগ বতৰা কৰিবলৈ কিবা এটা কৰিছে, যিটো আলোচনাৰ বিষয় হৈ পৰিছে। পেঠকাৰ পৰিয়ালৰ ঘৰ নন্দেৰ বাহাদুৰপুৰা গাঁৱত। এই পৰিয়ালটোৱে সিদ্ধান্ত লৈছিল যে যদি তেওঁলোকে সুখৰ ভাগ ল’ব বিচাৰে তেন্তে কঠিন সময়ত এটা পৰিয়াল পোহপাল দিব পৰা কিবা এটা কৰিব লাগে। তেওঁলোকৰ ঘৰত এখন বিয়া উপলক্ষে তেওঁলোকে গাঁৱৰ প্ৰায় চাৰে তিনি হাজাৰ লোকৰ বাবে দুৰ্ঘটনাৰ বীমাৰ ব্যৱস্থা কৰিলে। প্ৰতিজন ব্যক্তিক এক লাখ টকাৰ বীমা কভাৰেজ দিয়া হৈছিল। এই পদক্ষেপৰ আঁৰৰ আৱেগ অতি মৰ্মস্পৰ্শী। দুৰ্ঘটনাৰ পিছত পৰিয়ালসমূহে কেনেদৰে আৰ্থিক অসুবিধাৰ সন্মুখীন হয় সেয়া পৰিয়ালটোৱে দেখিছিল। এনে সময়ত সামান্য সাহায্যও এটা ডাঙৰ সহায় হৈ পৰে।
বন্ধুসকল,
সমগ্ৰ দেশৰ লাখ লাখ পৰিয়ালক সুৰক্ষামূলক ঢাল প্ৰদান কৰিছে চৰকাৰে। প্ৰধানমন্ত্ৰী সুৰক্ষা বীমা যোজনাৰ অধীনত বাৰ্ষিক প্ৰিমিয়াম মাত্ৰ ২০ টকা, বছৰি মাত্ৰ ২০ টকাৰে ২ লাখ টকা পৰ্যন্ত দুৰ্ঘটনা বীমা প্ৰদান কৰে। এই আঁচনিখনত এতিয়ালৈকে ৫৮ কোটিৰো অধিক লোকে নাম অন্তৰ্ভুক্ত কৰিছে। ইয়াৰে প্ৰায় ২৮ কোটি আমাৰ মাতৃ, ভগ্নী, কন্যা, মহিলা। বৰ্তমানলৈকে এই আঁচনিৰ অধীনত ক্ষতিগ্ৰস্ত পৰিয়ালসমূহে ৩৭০০ কোটি টকাৰো অধিক সাহায্য লাভ কৰিছে।
বন্ধুসকল,
একেদৰে প্ৰধানমন্ত্ৰী জীৱন জ্যোতি বীমা যোজনাও সমানেই গুৰুত্বপূৰ্ণ। এই আঁচনিৰ জৰিয়তে এজন ব্যক্তিৰ কৰুণ মৃত্যুৰ ক্ষেত্ৰত পৰিয়ালক ২ লাখ টকাৰ বীমা কভাৰেজ প্ৰদান কৰা হয়। ইয়াৰ বাৰ্ষিক প্ৰিমিয়াম মাত্ৰ ৪৩৬ টকা, অৰ্থাৎ দিনটোত প্ৰায় ১.৫০ টকাহে। এই আঁচনিখনত এতিয়ালৈকে ২৭ কোটিৰো অধিক লোকে যোগদান কৰিছে। এই আঁচনিৰ অধীনত সমগ্ৰ দেশৰ প্ৰায় ১১ লাখ পৰিয়ালে প্ৰায় ২২,০০০ কোটি টকাৰ সাহায্য লাভ কৰিছে। এই সংখ্যাবোৰ আচৰিত ধৰণে অধিক। এই সংখ্যাবোৰৰ আঁৰত নিজা নিজা কাহিনীৰে লাখ লাখ পৰিয়াল নিহিত হৈ আছে। ক’ৰবাত এগৰাকী মাতৃয়ে সন্তানৰ শিক্ষা অব্যাহত ৰাখিবলৈ সাহায্য লাভ কৰিছিল, ক’ৰবাত এগৰাকী পত্নীয়ে ঘৰুৱা দায়িত্ব চম্ভালিবলৈ সহায় পাইছিল।
বন্ধুসকল,
কেতিয়াবা ডাঙৰ নিৰাপত্তাৰ আৰম্ভণি কম পৰিমাণ আৰু সৰু খোজৰ পৰাই হ’ব পাৰে; সৰু সিদ্ধান্ত এটায়ো ডাঙৰ পৰিৱৰ্তন আনিব পাৰে। আপোনালোক সকলোকে আহ্বান জনাইছোঁ যে এই আঁচনিসমূহৰ বিষয়ে তথ্য আপোনালোকৰ পৰিয়ালৰ সৈতে ভাগ-বতৰা কৰক।
মোৰ মৰমৰ দেশবাসী,
"মন কি বাত"ত আমি এতিয়া হাজাৰ হাজাৰ বছৰ পুৰণি আৰু হাজাৰ হাজাৰ বছৰ ধৰি মানৱ সমাজত গভীৰভাৱে শিপাই থকা বিষয় এটাৰ বিষয়ে আলোচনা কৰিম। এই বিষয়টো অন্ধবিশ্বাস। অন্ধবিশ্বাস প্ৰায়ে কেৱল ভুৱা বিশ্বাস নহয়। ই ভয়ৰ সৃষ্টি কৰে আৰু যেতিয়া ভয়ে মনত আধিপত্য বিস্তাৰ কৰে তেতিয়া মানুহে সত্য দেখা বন্ধ কৰি দিয়ে। অন্ধবিশ্বাসত ডুব যোৱা, যুক্তি নোহোৱাকৈ আৰু সত্য নজনা মানুহে তেতিয়াই এনে সিদ্ধান্ত ল’বলৈ আৰম্ভ কৰে যিয়ে ডাঙৰ ক্ষতি কৰে। একে সময়তে সমাজত বিজ্ঞান, অভিজ্ঞতা, যুক্তিৰ ওপৰত ভিত্তি কৰি এই বিশ্বাসবোৰক প্ৰত্যাহ্বান জনোৱা লোকো আছে। অন্ধবিশ্বাসৰ পৰা বিশ্বাসলৈ এই যাত্ৰা সহজ নহয়, আৰু আজি মই আপোনালোকক এনে এটা সফল যাত্ৰাৰ বিষয়ে ক'ব বিচাৰিছোঁ।
বন্ধুসকল,
অসমত পোৱা যায় ‘হাড়গিলা’ নামৰ এটি চৰাই। ‘হাড়গিলা’ এবিধ বিৰল চৰাই। প্ৰকৃতিক পৰিষ্কাৰ কৰি ৰখাত ই অতি গুৰুত্বপূৰ্ণ ভূমিকা পালন কৰে। কিন্তু দীৰ্ঘদিন ধৰি অসমৰ কিছুমান অঞ্চলত ইয়াক অশুভ বুলি গণ্য কৰা হৈছিল। মানুহে নিজৰ চাৰিওফালে ইয়াক দেখি ভাল নাপাইছিল। কেতিয়াবা, হড়গিলাৰ বাহ সাজি থকা গছবোৰো কাটি পেলোৱা হৈছিল। কল্পনা কৰকচোন, পৰিৱেশ পৰিষ্কাৰ কৰাত সহায় কৰা ‘হাড়গিলা’ চৰাই মানুহৰ ভয়ৰ বলি হৈ পৰিল। এই সময়ছোৱাত জীৱবিজ্ঞানী পূৰ্ণিমা দেৱী বৰ্মনে এই সকলোবোৰ প্ৰত্যক্ষ কৰিছিল। মানুহৰ মনত শিপাই থকা ভুল ধাৰণাবোৰ সলনি কৰাৰ সংকল্প ল’লে তেওঁ। মহিলাসকলৰ লগত কথা পাতি তেওঁ কথাবোৰ বিজ্ঞানসন্মতভাৱে বুজাই দিলে আৰু লাহে লাহে মহিলাসকলেও এই অভিযানত যোগদান কৰিবলৈ ধৰিলে। তাৰ পিছত, এটা ডাঙৰ পৰিৱৰ্তন আৰম্ভ হ’ল। এসময়ত অশুভ বুলি গণ্য কৰা আৰু পৰিহাৰ কৰা চৰাইটো গাঁৱৰ প্ৰতীক হৈ পৰিল। হাজাৰ হাজাৰ গ্ৰাম্য মহিলাই "হাড়গিলা"ক ৰক্ষা কৰিবলৈ আগবাঢ়ি আহিছিল— আজি তেওঁলোকক "হাড়গিলা সেনা" বুলি জনা যায়। এই মহিলাসকলেও সমাজৰ সৈতে সংগ্ৰাম কৰিছিল, দিনে-নিশাই সমাজক শিক্ষিত কৰাৰ বাবে কাম কৰিছিল আৰু অন্ধবিশ্বাসক অতিক্ৰম কৰি গৈছিল। তেওঁলোকে দেখুৱাইছে যে সঠিক তথ্য প্ৰচাৰ হ’লে যুগ যুগ ধৰি চলি অহা চিন্তাধাৰাও সলনি হ’ব পাৰে।
বন্ধুসকল,
মই প্ৰায়ে কওঁ, "যিসকলে খেলে, তেওঁলোকে সমৃদ্ধিশালী হয়।" আজি দেশত খেলা-ধূলা আৰু সমৃদ্ধিশালী দুয়োটা ক্ষেত্ৰতে যুৱকৰ সংখ্যা দ্ৰুতগতিত বৃদ্ধি পাইছে। পূৰ্বতকৈ অধিক যুৱকে ক্ৰীড়াক কেৰিয়াৰ হিচাপে লৈছে। নাগালেণ্ডত এনে দুটা পদক্ষেপৰ বিষয়ে জানিব পাৰিলোঁ যিবোৰ অতি আকৰ্ষণীয়। প্ৰথমটো হ'ল "নাগালেণ্ড বেবী লীগ"। নামটো শুনি আপুনি হয়তো ভাবিব পাৰে যে ই কেৱল অতি সৰু ল’ৰা-ছোৱালীৰ বাবে এটা সাধাৰণ লীগ, কিন্তু সেয়া সঁচা নহয়। ৫ৰ পৰা ১০-১২ বছৰ বয়সৰ সৰু ল’ৰা-ছোৱালীৰ বাবে এইখন এক অসাধাৰণ লীগ, এই শিশু ফুটবল খেলুৱৈসকলৰ বাবে তেওঁলোকৰ গতি আৰু প্ৰতিভাক অনুপ্ৰাণিত আৰু স্বীকৃতি দিয়া লীগ। নাগালেণ্ডৰ যিমান পাৰি সিমান শিশুক ফুটবলৰ সৈতে সংযোগ কৰিবলৈ আৰম্ভ কৰা হৈছিল। পাঁচৰ পৰা বাৰ বছৰৰ ভিতৰৰ ল’ৰা-ছোৱালীয়ে অংশগ্ৰহণ কৰিব পাৰিব। এই লীগে এতিয়া তিনি বছৰ সম্পূৰ্ণ কৰিলে। ইয়াৰ ফলত শিশুসকলৰ মনৰ ওপৰত গভীৰ প্ৰভাৱ পৰিছে।
বন্ধুসকল,
নাগালেণ্ডত চলি আছে আন এক ভাল পদক্ষেপ। ইয়াৰ নাম 'নাগালেণ্ড উইমেন ফুটবল লীগ'। হয়তো 'ফুটছাল' শব্দটো আপোনাৰ বাবে নতুন শব্দ হ'ব। মই কওঁ, ফুটবলক ইনড’ৰ ফুটবল বুলিও জনা যায়। এটা দলত মাত্ৰ পাঁচজন খেলুৱৈ থাকে। খেলপথাৰখন ফুটবল খেলপথাৰতকৈ বহু সৰু। ইয়াৰ বাবে খেলুৱৈসকলে দ্ৰুত সিদ্ধান্ত ল’ব লাগিব আৰু নিজৰ কৌশল আৰু দক্ষতাক ভালদৰে ব্যৱহাৰ কৰিব লাগিব। নাগালেণ্ড মহিলা ফুটছাল লীগে আমাৰ কন্যাসকলক তেওঁলোকৰ প্ৰতিভা প্ৰদৰ্শনৰ এক সুন্দৰ সুযোগ প্ৰদান কৰিছে। এনে পদক্ষেপৰ বাবে নাগালেণ্ডবাসীক প্ৰশংসা কৰিছোঁ। এনে প্ৰচেষ্টাই দেশৰ আন আন প্ৰান্তকো অনুপ্ৰাণিত কৰে।
বন্ধুসকল,
এয়া প্ৰযুক্তিৰ যুগ। প্ৰতিদিনে নতুন নতুন গৱেষণা চলি আছে। নতুন নতুন এ আই উদ্ভাৱনৰ উন্মেষ ঘটিছে। এই যুগত এটা প্ৰশ্ন অতি গুৰুত্বপূৰ্ণ যে আমি মানুহৰ সৃষ্টিশীলতাক কেনেকৈ ৰক্ষা কৰিম? নতুন প্ৰযুক্তিৰ সৈতে আগবাঢ়ি যোৱাৰ সময়ত আমি কেনেকৈ নিজৰ শিপাৰ সৈতে সংযুক্ত হৈ থাকিম? এই প্ৰশ্নবোৰৰ সমাধান বিচাৰি উলিয়াইছে নালন্দা বিশ্ববিদ্যালয়ে। আমাৰ হাজাৰ বছৰীয়া নালন্দা বিশ্ববিদ্যালয়ে এতিয়া ভাৰতৰ ভাগ্যক নতুন অৱতাৰত গঢ় দিছে। দুবছৰৰ আগতে নালন্দা বিশ্ববিদ্যালয়ৰ নতুন চৌহদ উদ্বোধন কৰাৰ সুযোগ পাইছিলোঁ। নালন্দা বিশ্ববিদ্যালয়ে আমাৰ প্ৰাচীন শাস্ত্ৰৰ্থ পৰম্পৰাক পুনৰুজ্জীৱিত কৰিছে। “শাস্ত্ৰৰ্থ” কেৱল নিজৰ মতামত প্ৰকাশৰ মাধ্যম নহয়; ই বিতৰ্ক আৰু আলোচনাৰ এক অনুশাসিত প্ৰক্ৰিয়া। যুক্তি আৰু তথ্যৰে নিজৰ মতামত উপস্থাপন কৰাটো অতি গুৰুত্বপূৰ্ণ, আৰু ইয়াক আয়ত্ত কৰিব লাগিব। এই শাস্ত্ৰৰ্থ প্ৰক্ৰিয়াই আমাক ধৈৰ্যৰে আনৰ মতামত শুনিবলৈ আৰু বুজিবলৈও শিকাইছে। মই আনন্দিত যে নালন্দা বিশ্ববিদ্যালয়ে সমাৱৰ্তনৰ অংশ হিচাপে এই কথা অন্তৰ্ভুক্ত কৰিলে। অংশগ্ৰহণকাৰী ছাত্ৰ-ছাত্ৰীৰ প্ৰায় আধা আন দেশৰ পৰা আহিছিল। এটা প্ৰাচীন পৰম্পৰাক আধুনিক যুগৰ সৈতে সংযোগ কৰাৰ এই প্ৰচেষ্টা অতি প্ৰশংসনীয়। ইয়াৰ বাবে নালন্দা বিশ্ববিদ্যালয়ক অভিনন্দন জনাইছোঁ। দেশৰ আন বিশ্ববিদ্যালয়সমূহকো এনে পদক্ষেপৰ বিষয়ে বিবেচনা কৰিবলৈ আহ্বান জনালোঁ।
বন্ধুসকল,
নতুন প্ৰযুক্তিৰ বাবে যুৱক-যুৱতীসকলক তেওঁলোকৰ শিপাৰ সৈতে সংযুক্ত হৈ থকাৰ আন এক ভাল প্ৰচেষ্টা চলোৱা হৈছে। দিল্লীত অৱস্থিত কেন্দ্ৰীয় সংস্কৃত বিশ্ববিদ্যালয়ে আৰম্ভ কৰিছে কৃত্ৰিম বুদ্ধিমত্তা আৰু তথ্য বিজ্ঞানৰ বি. টেক কাৰ্যসূচী। আধুনিক প্ৰযুক্তিবিদ্যাক ভাৰতৰ পৰম্পৰাগত জ্ঞানৰ সৈতে সংযোগ কৰাৰ দিশত এয়া এক গুৰুত্বপূৰ্ণ পদক্ষেপ। ই ভাৰতীয় ভাষাৰ বাবে নতুন এ আই সঁজুলি বিকশিত কৰাত সহায় কৰিব। আমাৰ প্ৰাচীন গ্ৰন্থ আৰু পাণ্ডুলিপিসমূহ ডিজিটেলভাৱে সংৰক্ষণৰ কামেও নতুন গতি লাভ কৰিব। এই প্ৰচেষ্টাৰ বাবে কেন্দ্ৰীয় সংস্কৃত বিশ্ববিদ্যালয়লৈও মোৰ শুভেচ্ছা জ্ঞাপন কৰিছোঁ।
বন্ধুসকল,
আজি ভাৰতীয় সংস্কৃতিয়ে পৃথিৱীৰ বিভিন্ন প্ৰান্তত প্ৰসাৰিত হৈছে। সমগ্ৰ বিশ্বৰ মানুহে আমাৰ গীত, সংগীত আৰু আধ্যাত্মিকতাৰ শিক্ষা লৈছে আৰু ইয়াক গ্ৰহণ কৰিছে। ভাৰতৰ পৰা হাজাৰ কিলোমিটাৰ দূৰত কেৰিবিয়ান সাগৰত ডমিনিকান ৰিপাব্লিক নামৰ এখন দেশ আছে। তাত ভাৰতীয়ৰ সংখ্যা প্ৰায় ১০০, হয়তো তাতোকৈ কম। ইয়াৰ পিছতো তাত ভাৰতীয় সংস্কৃতি আৰু আধ্যাত্মিকতাৰ সৈতে জড়িত এক অতি ভাল প্ৰচেষ্টা চলি আছে। কিছুমান স্পেনিছ ভাষী লোকে তাত এটা দল গঠন কৰিছে। এই দলটোৰ নাম 'ব্ৰহ্মকমল ডমিনিকানা'। এই দলৰ সদস্যসকলে একেলগে বৈদিক সাহিত্য অধ্যয়ন কৰে। বৈদিক মন্ত্ৰ জপ কৰিবলৈও শিকিছে। কোনো আনুষ্ঠানিক প্ৰশিক্ষণ লাভ কৰা নাই। কিন্তু তেওঁলোকে অডিঅ’ ৰেকৰ্ডিং শুনি বৈদিক মন্ত্ৰৰ শুদ্ধ উচ্চাৰণ শিকিছিল। আজি তেওঁলোকে বহুত ভালকৈ বহু মন্ত্ৰ জপ কৰিব পাৰে। ইয়াৰ ভিতৰত আছে পুৰুষ সূক্তম, শ্ৰী সূক্তম, শ্ৰী ৰুদ্ৰম, দুৰ্গা সূক্তম আৰু দেৱী মাহাত্ম্যম আদি। ভাৰতৰ পৰা ইমান দূৰৈত থাকি আমাৰ পৰম্পৰা শিকিবলৈ তেওঁৰ প্ৰচেষ্টা সঁচা অৰ্থত প্ৰেৰণাদায়ক। ব্ৰহ্মকমল ডমিনিকানাৰ সকলো সদস্যকে তেওঁলোকৰ এই প্ৰচেষ্টাৰ বাবে অভিনন্দন জনাইছোঁ। ভাৰতীয় সংস্কৃতিক বিশ্বজুৰি জনপ্ৰিয় কৰাৰ বাবে অহৰহ চেষ্টা কৰি থকা সকলোৰে মই গভীৰ শলাগ লৈছোঁ।
মোৰ প্ৰিয় দেশবাসীসকল,
মেঘালয় ডাৱৰ আৰু মনোমোহা দৃশ্যৰ বাবে জনাজাত। মেঘালয়লৈ যোৱা যিকোনো ব্যক্তিয়ে ইয়াৰ মানুহৰ উষ্ণ আন্তৰিকতা বহুদিনলৈ মনত ৰাখে। অৱশ্যে মেঘালয়ৰ আন এটা অনন্য বৈশিষ্ট্য আছে যিটো আজি আপোনালোকৰ সৈতে "মন কি বাত"ত আলোচনা কৰিব বিচাৰিছোঁ। এখন মেঘালয়ৰ শিপাৰ দলং। পথ নহয়, শিপা। এই শিপাৰ দলংবোৰৰ কাহিনী মনোমোহা। এই দলংবোৰ কেইদিনমান বা বছৰত নিৰ্মাণ কৰা নহয়; ইয়াৰ বিকাশ হ’বলৈ দশক দশক সময় লাগে। ৰবৰ গছৰ শিপাবোৰ ক্ৰমান্বয়ে সজ্জিত কৰি নৈৰ সিপাৰলৈ কঢ়িয়াই নিয়া হয়। সময়ৰ লগে লগে সেই শিপাবোৰে এখন মজবুত দলং গঠন কৰে। এই দলংবোৰৰ আন এটা অনন্য বৈশিষ্ট্য আছে: এয়া জীৱন্ত দলং। সময়ৰ লগে লগে এয়া শক্তিশালী হৈ পৰে। ই মেঘালয়বাসীৰ সৃষ্টিশীলতাক প্ৰতিফলিত কৰে। ইয়াৰ আঁৰত নিহিত হৈ আছে বছৰ বছৰ ধৰি ধৈৰ্য আৰু প্ৰকৃতিৰ প্ৰতি গভীৰ শ্ৰদ্ধা। প্ৰকৃতিৰ সহযোগত মানুহে কিমান আচৰিত বস্তু সৃষ্টি কৰিব পাৰে সেই কথা এই দলংসমূহে প্ৰমাণ কৰে। এয়াই আমাৰ দেশৰ, এই ভূমিৰ ঐতিহ্য। ভাৰতে এতিয়া মেঘালয়ৰ শিপাৰ দলংসমূহ ইউনেস্ক’ৰ বিশ্ব ঐতিহ্য ক্ষেত্ৰত তালিকাত অন্তৰ্ভুক্ত কৰিবলৈ আবেদন জনাইছে।
বন্ধুসকল,
জলবায়ু পৰিৱৰ্তনৰ বাবে এই শিপাৰ দলংসমূহে বহু প্ৰত্যাহ্বানৰ সন্মুখীন হৈছে। এনে সময়ত মেঘালয়ৰ ৰাইজে এই প্ৰাকৃতিক ঐতিহ্য সংৰক্ষণৰ দায়িত্ব গ্ৰহণ কৰিছে। আগতে এনে দলঙৰ সংখ্যা নিৰ্ণয় কৰাটোও কঠিন হৈ পৰিছিল। স্থানীয় লোকে এতিয়া নিজেই গণনা কৰিবলৈ ধৰিলে। পৰৱৰ্তী সময়ত ৰাজ্যখনৰ সম্প্ৰদায়সমূহে এই দলংসমূহৰ ৰক্ষণাবেক্ষণৰ দায়িত্ব গ্ৰহণ কৰে। আজি স্থানীয় লোকে ১২০ খনতকৈও অধিক শিপাৰ দলঙৰ যত্ন লৈছে। স্থানীয় গোটসমূহে বছৰি এই দলংসমূহৰ অৱস্থা পৰিদৰ্শন কৰে। আনকি কোনো কোনোৱে চাৰিওফালৰ অঞ্চলটো শক্তিশালী কৰিবলৈ নাৰ্চাৰীও সৃষ্টি কৰিছে। এইদৰে ইয়াৰ সংৰক্ষণৰ বাবে এটা সম্পূৰ্ণ পৰিৱেশতন্ত্ৰৰ সৃষ্টি হৈছে। আপুনি হয়তো লক্ষ্য কৰিছে যে এই বছৰ হেলী ৱাৰ জীক পদ্ম বঁটাৰে সন্মানিত কৰা হৈছিল। তেওঁ নিজৰ জীৱনৰ ৫০ বছৰতকৈও অধিক সময় এই শিপাৰ দলংবোৰৰ যত্ন লোৱাৰ বাবে উৎসৰ্গা কৰিছে। তেওঁৰ এই সমৰ্পণ আমাৰ সকলোৰে বাবে প্ৰেৰণাদায়ক। বন্ধুসকল, যদি আপুনি কেতিয়াবা এই শিপাৰ দলংবোৰ পৰিদৰ্শন কৰিছে তেন্তে ছচিয়েল মিডিয়াত ইয়াৰ ফটো শ্বেয়াৰ কৰক। আপোনালোকৰ ফটোবোৰে মেঘালয়ৰ এই অনন্য ঐতিহ্যৰ বিষয়ে জানিবলৈ আনকো অনুপ্ৰাণিত কৰিব।
মোৰ প্ৰিয় দেশবাসীসকল,
আমি সকলোৱে বিচাৰো আমাৰ গাঁওবোৰ পৰিষ্কাৰ হওক আৰু আমাৰ চহৰবোৰ ধুনীয়া হওক। কিন্তু আমাৰ চাৰিওফালে জমা হোৱা জাবৰ-জোঁথৰ কোনে চাফা কৰে সেই কথা ভাবিবলৈ আমি খুব কমেইহে ৰৈ যাওঁ। বেছিভাগ মানুহেই ধৰি লয় যে এয়া আন কাৰোবাৰ দায়িত্ব আৰু তেওঁলোকে চাফাইৰ কামটো কৰিব। কিন্তু আমাৰ মাজত এনে কিছুমান আছে যিয়ে নিজৰ চিন্তাধাৰাৰে আমাক অনুপ্ৰাণিত কৰে। মধ্যপ্ৰদেশৰ ৰাজগড় জিলাৰ বিয়াওৰাৰ কেইগৰাকীমান ভগ্নীৰ বিষয়ে জানিবলৈ সুযোগ পাইছিলোঁ। চৌপাশে থকা প্লাষ্টিকৰ আৱৰ্জনাবোৰ আঁতৰাই পেলোৱাৰ সংকল্প ল’লে। কোনোৱেই পৰিৱৰ্তন আনিব বুলি ভবা নাছিল। তেওঁলোকে নিজেই চহৰৰ বিভিন্ন প্ৰান্তৰ পৰা প্লাষ্টিকৰ আৱৰ্জনা আৰু খালী বটল সংগ্ৰহ কৰিবলৈ আৰম্ভ কৰিলে। লাহে লাহে এই প্ৰচেষ্টা বাঢ়ি আহিল আৰু তাৰ পিছত প্লাষ্টিক ইক’-ব্ৰিকলৈ ৰূপান্তৰিত হ’বলৈ ধৰিলে। আজি এই একেবোৰ ইক’-ব্ৰিককে ৰাজহুৱা স্থানৰ সৌন্দৰ্যবৰ্ধনৰ বাবে ব্যৱহাৰ কৰা হৈছে। ৰাজগড়ত বিগত কেইমাহমানৰ ভিতৰত শ শ কিলো প্লাষ্টিক পুনঃব্যৱহাৰ কৰি উন্নত ব্যৱহাৰৰ ব্যৱস্থা কৰা হৈছে। অৰ্থাৎ এসময়ত চহৰখন প্ৰদূষিত কৰা প্লাষ্টিকে এতিয়া এই ভগ্নীসকলৰ প্ৰচেষ্টাত ইয়াৰ সৌন্দৰ্যত অৰিহণা যোগাইছে। বিয়াৱাৰৰ সকলো ভগ্নী আৰু এই অভিযানৰ লগত জড়িত সহকৰ্মীক অভিনন্দন জনাইছো।
মোৰ প্ৰিয় দেশবাসীসকল,
বহুতে মোলৈ এটা নিৰ্দিষ্ট বিষয়ৰ ওপৰত আলোচনাৰ পৰামৰ্শ দি লিখিছে। এই বিষয়টো গণেশ উৎসৱৰ লগত জড়িত। যদিও গণেশ উৎসৱৰ বাবে এতিয়াও বহু সময় বাকী আছে, তথাপি এই বিষয়টো এতিয়াই আলোচনা কৰিবলৈ ৰাইজে আহ্বান জনাইছে। আচলতে গণেশৰ মূৰ্তি নিৰ্মাণৰ কাম খুব আগতীয়াকৈ আৰম্ভ হয়। মূৰ্তি নিৰ্মাতা আৰু মূৰ্তি ব্যৱসায়ৰ লগত জড়িতসকল এতিয়াৰে পৰা সক্ৰিয় হৈ উঠে। গতিকে আপোনালোক সকলোৰে বাবে মোৰ এটা অনুৰোধ। আপোনালোকৰ ঘৰ, সমাজ বা আশে-পাশে থকা অঞ্চলত স্থাপন কৰা গণপতি বাপ্পাৰ মূৰ্তিটো যাতে আমাৰ দেশৰ পৰা আহৰণ কৰা মাটিৰ পৰা তৈয়াৰ কৰা হয়, আমাৰ নিজৰ মৃৎশিল্পী আৰু স্থানীয় শিল্পীৰ দ্বাৰা নিৰ্মিত হয়, তাৰ বাবে আপোনালোকে এক প্ৰচেষ্টা চলাব লাগে। গণেশৰ মূৰ্তি নিৰ্মাণ কৰাসকলক মাটিৰ মূৰ্তিক অগ্ৰাধিকাৰ দিবলৈ আহ্বান জনাইছোঁ। মূৰ্তি ক্ৰয় কৰাসকলে মূৰ্তিটো কি সামগ্ৰী আৰু দেশত নিৰ্মাণ কৰা হৈছে সেই বিষয়েও পৰীক্ষা কৰিব লাগে। পেৰিছৰ প্লাষ্টাৰৰ মূৰ্তি ক্ৰয় কৰাটো পৰিত্যাগ কৰক।
বন্ধুসকল,
মাটিৰ মূৰ্তি পূজাৰ পিছত পানীত সহজে দ্ৰৱীভূত হয়। ইয়াৰ দ্বাৰা আমাৰ নদী, পুখুৰী আৰু পৰিৱেশ সুৰক্ষিত হয়। আমাৰ বিশ্বাস অক্ষত থাকে আৰু প্ৰকৃতিৰ প্ৰতি আমাৰ দায়িত্ব পালন হয়। যেতিয়া আমি স্থানীয় শিল্পীৰ পৰা মূৰ্তি ক্ৰয় কৰো তেতিয়া আমি ‘ভোকেল ফৰ লোকেল’ হোৱাৰ সংকল্প শক্তিশালী কৰো। মোৰ বিশ্বাস যে এইবাৰ গণেশ উৎসৱৰ সময়ত আৰু এনে প্ৰতিটো উৎসৱৰ সময়ত আমি এনে সকলো বিষয় গুৰুত্বসহকাৰে বিবেচনা কৰি জাতীয় স্বাৰ্থত পদক্ষেপ গ্ৰহণ কৰিম।
বন্ধুসকল,
আমাৰ দেশৰ সৰ্বাধিক শক্তি নিহিত হৈ আছে ইয়াৰ জনসাধাৰণৰ মাজত। দেশৰ বিভিন্ন প্ৰান্তত চলি থকা সৰু-বৰ প্ৰচেষ্টাই আমাক বহুখিনি শিকাইছে। এই প্ৰচেষ্টাসমূহে প্ৰমাণ কৰে যে দৃঢ়তা আৰু সম্প্ৰদায়ৰ সমৰ্থনৰ দ্বাৰা যিকোনো উল্লেখযোগ্য পৰিৱৰ্তন সম্ভৱ। আপোনালোকৰ আশে-পাশে চলি থকা এনে প্ৰচেষ্টাৰ বিষয়ে মোলৈ লিখি থাকিব। আপোনালোকৰ চিন্তা আৰু পৰামৰ্শ প্ৰেৰণ কৰি থাকিব; হয়তো আপোনালোকৰ ওচৰ-চুবুৰীয়াৰ এটা সৰু পদক্ষেপ সমগ্ৰ দেশৰ বাবে প্ৰেৰণা হৈ পৰিব। অহা মাহত আকৌ লগ হৈ আমি নাগৰিকৰ কিছুমান নতুন পদক্ষেপৰ বিষয়ে আলোচনা কৰিম। তেতিয়ালৈকে অনুগ্ৰহ কৰি নিজৰ লগতে পৰিয়ালৰ যত্ন লওক। আৰু হয়, পানী সংৰক্ষণ কৰাটো অতি প্ৰয়োজনীয়। বৰষুণৰ পানীৰ প্ৰতিটো টোপাল আমি বচাব লাগিব। এই "বৰষুণ ধৰক" অভিযান শিথিল হ'বলৈ দিব নালাগে। গতিকে, মোৰ বিশেষ অনুৰোধ, আহক আমি একেলগে কাম কৰি বৰষুণৰ প্ৰতিটো টোপাল বচাওঁ।
আপোনালোকক অশেষ ধন্যবাদ। নমস্কাৰ।
This month, India has witnessed several achievements that make every citizen proud. These achievements have further strengthened India's journey towards self-reliance.#MannKiBaat pic.twitter.com/CkEa0CiFJP
— PMO India (@PMOIndia) June 28, 2026
International Day of Yoga once again united people across the world.
— PMO India (@PMOIndia) June 28, 2026
India's outstanding performance at the World Yogasana Championship made the occasion even more special.#MannKiBaat pic.twitter.com/mXUX9W5Bv4
A thoughtful gesture by a family in Maharashtra...#MannKiBaat pic.twitter.com/1uZiS2eOrC
— PMO India (@PMOIndia) June 28, 2026
Affordable social security schemes are providing families across India with financial protection and support during times of need.#MannKiBaat pic.twitter.com/2KXB40ITwN
— PMO India (@PMOIndia) June 28, 2026
An inspiring community-led movement in Assam has shown how awareness and collective effort can transform mindsets and protect nature.#MannKiBaat pic.twitter.com/6aIkb7Clpu
— PMO India (@PMOIndia) June 28, 2026
Grassroots sporting initiatives are empowering young talent... Here are two commendable efforts from Nagaland.#MannKiBaat pic.twitter.com/2F25YC5sQW
— PMO India (@PMOIndia) June 28, 2026
Nalanda University is making a commendable effort to connect India's ancient tradition of 'Shaastraarth' with the needs of the modern world.#MannKiBaat pic.twitter.com/1Sibd2DDSI
— PMO India (@PMOIndia) June 28, 2026
A noteworthy initiative by the Central Sanskrit University...#MannKiBaat pic.twitter.com/fzcMD7sOiL
— PMO India (@PMOIndia) June 28, 2026
A remarkable initiative in the Dominican Republic reflects the growing global appeal of India's culture and traditions.#MannKiBaat pic.twitter.com/if4tZ3YWkX
— PMO India (@PMOIndia) June 28, 2026
Meghalaya's root bridges are a remarkable example of harmony between people and nature. #MannKiBaat pic.twitter.com/bpvT4lR3rG
— PMO India (@PMOIndia) June 28, 2026
An inspiring initiative by women in Madhya Pradesh is transforming plastic waste into eco-bricks. #MannKiBaat pic.twitter.com/w7RmFnq4Xe
— PMO India (@PMOIndia) June 28, 2026
This Ganesh Utsav, let us choose eco-friendly clay idols crafted by local artisans.#MannKiBaat pic.twitter.com/ct7pYNrER6
— PMO India (@PMOIndia) June 28, 2026
