“চাপমুক্ত হৈ উৎসৱমুখৰ মনোভাৱেৰে পৰীক্ষাত অৱৰ্তীৰ্ণ হওক”
“প্ৰযুক্তিক প্ৰত্যাহ্বান হিচাপে ন’লৈ এক সুযোগ হিচাপে লওক”
“ৰাষ্ট্ৰীয় শিক্ষা নীতিৰ বাবে বিস্তৃত পৰামৰ্শ লোৱা হৈছে৷ ইয়াত সমগ্ৰ ভাৰতৰ জনতাৰ পৰামৰ্শ লোৱা হৈছে”
“বিংশ শতিকাৰ শিক্ষা প্ৰণালী আৰু ধাৰণাই একবিংশ শতিকাত আমাৰ বিকাশৰ পথ নিৰ্ধাৰিত কৰিব নোৱাৰে৷ আমি সময়ৰ লগে লগে সলনি হ’ব লাগিব”
“শিক্ষক আৰু অভিভাৱকসকলৰ আধৰুৱা সপোনসমূহৰ শিক্ষাৰ্থীৰ ওপৰত জাপি দিব নালাগিব৷ সন্তানসকল নিজৰ সপোনসমূহ অনুসৰণ কৰিবলৈ দিয়াটো গুৰুত্বপূৰ্ণ”
“প্ৰেৰণাৰ বাবে কোনো টিকা বা ফৰ্মূলা নাই৷ বৰঞ্চ আপুনি ভালদৰে বিচাৰ কৰক যে আপুনি কিহৰ পৰা সুখ অনুভৱ কৰে, সেই দিশত কাম কৰক”
“আপোনালোকে সেইটো কৰক, যিটো আপোনাৰ পচন্দ হয় আু তেতিয়াহে আপুনি অধিক মাত্ৰাত ফল লাভ কৰিব”
“আপোনালোক এটা বিশেষ প্ৰজন্ম৷ হয়, প্ৰত্যাহ্বান অধিক আছে, কিন্তু সুযোগো যথেষ্ট আছে”
“কন্যাসকল পৰিয়ালৰ শক্তি৷ জীৱনৰ বিভিন্ন ক্ষেত্ৰত আমাৰ নাৰী শক্তিক উৎকৃষ্ট ৰূপত চোৱাতকৈ অধিক ভাল কি হ’ব পাৰে”
“আনৰ গুণসমূহৰ প্ৰশংসা কৰা আৰু তেওঁলোকৰ পৰা শিকাৰ ক্ষমতা বিকশিত কৰক” “যেতিয়াই মই আপোলোকৰ সৈতে কথা পাতো, তেতিয়া মই আপোনালোক
এই উপলক্ষে অনুষ্ঠানত কেন্দ্ৰীয় মন্ত্ৰী ধৰ্মেন্দ্ৰ প্ৰধান, অন্নপূৰ্ণা দেৱী, ড০ সুভাষ সৰকাৰ, জ০ ৰাজকুমাৰ ৰঞ্জন সিং আৰু ৰাজীৱ চন্দ্ৰশেখৰকে ধৰি কেইবাখনো ৰাজ্যৰ ৰাজ্যপাল আৰু মুখ্যমন্ত্ৰী, শিক্ষক-শিক্ষয়িত্ৰী আৰু অভিভাৱকসকলে ভাৰ্চুৱেলী অংশগ্ৰহণ কৰে৷

প্ৰধানমন্ত্ৰী শ্ৰী নৰেন্দ্ৰ মোদীয়ে নতুন দিল্লীৰ তালকাটোৰা ষ্টেডিয়ামত আজি পৰীক্ষা পে চৰ্চা (পিপিচি)ৰ পঞ্চম খণ্ডত শিক্ষাৰ্থী, শিক্ষাগুৰু আৰু অভিভাৱকসকলৰ সৈতে মত বিনিময় কৰে৷ মত বিনিময়ৰ পূৰ্বে প্ৰধানমন্ত্ৰীয়ে কাৰ্যসূচীৰ লগত সংগতি ৰাখি শিক্ষাৰ্থীসকলে প্ৰদৰ্শন কৰা বিভিন্ন প্ৰদৰ্শনী পৰিদৰ্শন কৰে৷ এই উপলক্ষে অনুষ্ঠানত কেন্দ্ৰীয় মন্ত্ৰী ধৰ্মেন্দ্ৰ প্ৰধান, অন্নপূৰ্ণা দেৱী, ড০ সুভাষ সৰকাৰ, জ০ ৰাজকুমাৰ ৰঞ্জন সিং আৰু ৰাজীৱ চন্দ্ৰশেখৰকে ধৰি কেইবাখনো ৰাজ্যৰ ৰাজ্যপাল আৰু মুখ্যমন্ত্ৰী, শিক্ষক-শিক্ষয়িত্ৰী আৰু অভিভাৱকসকলে ভাৰ্চুৱেলী অংশগ্ৰহণ কৰে৷

এই উপলক্ষে উপস্থিত দৰ্শকক সম্বোধি প্ৰধানমন্ত্ৰীয়ে ভাৰ্চুৱেল বাৰ্তালাপৰ পাছত তৰুণ বন্ধুসকলক লগ পাই আনন্দিত হোৱা বুলি কয়৷ তেওঁ কয় যে পিপিচি তেওঁৰ প্ৰিয় অনুষ্ঠান৷ তেওঁ কালি আৰম্ভ হোৱা বিক্ৰম ছাৱন্ত নৱবৰ্ষৰ বিষয়ে কোৱাৰ লগতে শিক্ষাৰ্থীসকলক অনাগত উৎসৱসমূহৰ বাবে শুভেচ্ছা জনায়৷ প্ৰধানমন্ত্ৰীয়ে পিপিচিৰ পঞ্চম সংস্কৰণৰ এক নতুন পৰম্পৰা আৰম্ভ কৰে৷ তেওঁ কয় যে শিক্ষাৰ্থীসকলে সোধা যিসমূহ প্ৰশ্নৰ উত্তৰ তেওঁ অনুষ্ঠানত প্ৰকাশ কৰিব নোৱাৰিলে, সেইবোৰ নমো এপত ভিডিঅ’, অ’ডিঅ বা লিখিত ৰূপত উত্তৰ দিব৷

অনুষ্ঠানৰ প্ৰথমটো প্ৰশ্ন দিল্লীৰ খুচী জৈনে কৰে৷ সেইদৰে ছত্তীশগড়ৰ বিলাসপুৰ, বদোদৰাৰ কিনী পেটেলে পৰীক্ষাক লৈ সৃষ্টি হোৱা চাপৰ পৰা কিদৰে মুক্তি লাভ কৰিব পাৰিব বুলি সোধাত প্ৰধানমন্ত্ৰীয়ে কয় যে তেওঁ পৰীক্ষাক লৈ চাপত থাকিব নালাগে, কিয়নো এয়া তেওঁৰ জীৱনৰ প্ৰথম পৰীক্ষা নহয়৷ পূৰ্বৰ পৰীক্ষাসমূহৰ অভিজ্ঞতাই আহিবলগীয়া পৰীক্ষাত অৱৰ্তীৰ্ণ হোৱাত সহায় কৰিব বুলিও তেওঁ কয়৷ তেওঁ পৰামৰ্শ দিয়ে যে তেওঁ নিজৰ প্ৰস্তুতিৰ ওপৰত জোৰ দিয়া উচিত আৰু দৈনন্দিন চাপমুক্ত হৈ স্বাভাৱিত ৰূপত থাকিব লাগে৷ দ্বিতীয়তে আনক নকল নকৰিবলৈও পৰামৰ্শ দিয়ে৷

কৰ্ণাটকৰ মাইছুৰৰ তৰুণে প্ৰধানমন্ত্ৰীক সোধে যে ইউটিইবৰ দৰে ধ্যানছ্যুত কৰা অনলাইন মাধ্যমৰ বাবে অধ্যয়নৰ এক অনলাইন মুড কিদৰে আগুৱাই নিব পাৰি৷ দিল্লীৰ ছাহিদ আলী, তিৰুৱন্তপুৰম, কেৰালাৰ কীৰ্তনা আৰু কৃষ্ণাগিৰি, তামিলনাডুৰ এগৰাকী শিক্ষকে অনলাইন শিক্ষাৰ ওপৰত প্ৰশ্ন কৰে৷ প্ৰধানমন্ত্ৰীয়ে কয় যে সমস্যা অনলাইন বা অফলাইন শিক্ষা ব্যৱস্থাৰ বাবে হোৱা নাই৷ অফলাইন অধ্যয়নতো বহুতৰে মন বিচলিত হয়৷ তেওঁ কয় যে এয়া মাধ্যমৰ বাবে নহয়, মনৰ হে সমস্যা৷ অফলাইনেই হওক বা অনলাইনেই হওক, যিসকলে ধ্যান দি অধ্যয়ন কৰে, তেওঁলোকৰ একো সমস্যা নহয়৷ তেওঁ কয় যে প্ৰযুক্তিৰ বিকাশ হ’ব আৰু শিক্ষাৰ্থীসকলে শিক্ষাত নতুন কৌশল গ্ৰহণ কৰা উচিত৷ শিকাৰ নতুন কৌশলক এক সুযোগ হিচাপে লোৱা উচিত, প্ৰত্যাহ্বান হিচাপে নহয়৷ অনলাইনে আপোনালোকক অফলাইনত শিকাৰ বাবে উদ্গনি যোগাব পাৰে৷ তেওঁ কয় যে অনলাইন সংগ্ৰহৰ বাবে আৰু অফলাই পোষণ কৰা তথা কাম কৰাৰ বাবে দৰকাৰ৷ তেওঁ এই ক্ষেত্ৰত ডোচা প্ৰস্তুত কৰাৰ উদাহৰণ দিয়ে৷ যিকোনো ব্যক্তিয়ে অনলাইনযোগে ডোচা বনোৱাৰ শিক্ষা ল’ব পাৰে, কিন্তু প্ৰস্তুতি আৰু কাম অফলাইন হ’ব৷ তেওঁ কয় যে ভাৰ্চুৱেল পৃথিৱীত থকাৰ তুলনাত নিজৰ বিষয়ে ভৱা আৰু নিজৰ সৈতে থকাৰ যথেষ্ট সুখ আছে৷

হাৰিয়ানাৰ পানীপথৰ এগৰাকী শিক্ষয়িত্ৰী সুমন ৰাণীয়ে নতুন শিক্ষানীতিৰ অধীনত বিশেষকৈ শিক্ষাৰ্থীসকলৰ জীৱন আৰু সমাজক কিদৰে শক্তিশালী কৰিব আৰু কিদৰে নতুন ভাৰতৰ মাৰ্গদৰ্শন কৰিব সেই বিষয়ে প্ৰশ্ন কৰে৷ মেঘালয়ৰ খাচী হিলচ শীলাইও এই সন্দৰ্ভত প্ৰশ্ন কৰে৷ ইয়াৰ প্ৰত্যুত্তৰত প্ৰধানমন্ত্ৰীয়ে কয় যে এয়া এক ‘ৰাষ্ট্ৰীয় শিক্ষা নীতি’, ই ‘নতুন’ শিক্ষানীতি নহয়৷ তেওঁ কয় যে বিভিন্ন অংশীদাৰসকলৰ সৈতে আলাপ-আলোচনা কৰাৰ পাছত এই নীতি প্ৰস্তুত কৰা হৈছে৷ এয়া এক অভিলেখ৷ প্ৰধানমন্ত্ৰীয়ে কয়, “ৰাষ্ট্ৰীয় শিক্ষা নীতিৰ বাবে বিস্তৃত পৰামৰ্শ লোৱা হৈছে৷ ইয়াত সমগ্ৰ ভাৰতৰ লোকসকলৰ পৰামৰ্শ লোৱা হৈছে৷” তেওঁ লগতে কয় যে এই নীতি চৰকাৰে নহয়, বৰঞ্চ নাগৰিক, শিক্ষাৰ্থী আৰু তেওঁলোকৰ শিক্ষাগুৰুসকলে দেশৰ বিকাশৰ বাবে প্ৰস্তুত কৰিছে৷ তেওঁ কয় যে আগতে শাৰীৰিক শিক্ষা আৰু প্ৰশিক্ষণ সহ-পাঠ্যক্ৰম আছিল৷ কিন্তু এতিয়া সেয়া শিক্ষাৰ অংশ হৈ পৰিল আৰু নতুন ৰূপত প্ৰতিষ্ঠা কৰিছে৷ তেওঁ কয়, “বিংশ শতিকাৰ শিক্ষা প্ৰণালী আৰু ধাৰণাই একবিংশ শতিকাত আমাৰ বিকাশৰ পথ নিৰ্ধাৰিত কৰিব নোৱাৰে৷ আমি সময়ৰ লগে লগে সলনি হ’ব লাগিব৷” তেওঁ কয় যে যদি আমি পৰৱৰ্তীত প্ৰণালীসমূহৰ লগত সংগতি ৰাখি আগুৱাই নাযাও, তেতিয়াহ’লে আমি পিছপৰি থাকি যাম আৰু পিছুৱাই যাম৷ তেওঁ কয় যে ৰাষ্ট্ৰীয় শিক্ষা নীতি যিকোনো লক্ষ্য অনুসৰণ কৰাৰ সুযোগ দিয়ে৷ তেওঁ জ্ঞানৰ সমান্তৰালভাৱে দক্ষতাৰ গুৰুত্বৰ ওপৰত জোৰ দিয়ে৷ তেওঁ কয় যে ৰাষ্ট্ৰীয় শিক্ষানীতিৰ অংশ হিচাপে মই দক্ষতাক অন্তৰ্ভূক্ত কৰাৰ এয়াই কাৰণ৷ তেওঁ বিষয়সমূহ বাছনি কৰাৰ ক্ষেত্ৰত ৰাষ্ট্ৰীয় শিক্ষা নীতিৰৰ দ্বাৰা প্ৰদান কৰা কেতবোৰ শিথিলতাৰ সন্দৰ্ভতো উল্লেখ কৰে৷ তেওঁ তয় যে এনইপিক সঠিকভাৱে ৰূপায়ণ কৰাৰ জৰিয়তে নতুন সুযোগ সৃষ্টি হ’ব৷ তেওঁ সমগ্ৰ দেশৰ বিদ্যালয়ৰ শিক্ষাৰ্থীসকলৰ দ্বাৰা আৱিষ্কৃত নতুন কৌশল বিচাৰি উলিয়াবলৈ আহ্বান জনায়৷

উত্তৰপ্ৰদেশৰ গাজিয়াবাদৰ ৰৌশনীয়ে পৰীক্ষাৰ ফলাফলৰ বিষয়ে নিজৰ পৰিয়ালৰ আশাসমূহ কিদৰে পুৰণ কৰিব আৰু পিতৃ-মাতৃয়ে শিক্ষাক গভীৰভাৱে লোৱা উচিত নে আৰু সেয়া উৎসৱ হিচাপে কিদৰে আনন্দ ল’ব পাৰি৷ পাঞ্জাৱৰ ভাটিণ্ডাৰ কিৰণ প্ৰীত কৌৰে একেটা বিষয় সন্দৰ্ভতে প্ৰশ্ন কৰে৷ প্ৰধানমন্ত্ৰীয়ে ইয়াৰ প্ৰত্যুত্তৰত অভিভাৱক আৰু শিক্ষাগুৰুসকলক তেওঁলোকৰ সপোনসমূহ ছাত্ৰ-ছাত্ৰীসকলৰ ওপৰত জাপি দিলে নহ’ব৷ প্ৰধানমন্ত্ৰীয়ে কয়, “শিক্ষক আৰু অভিভাৱকসকলৰ আধৰুৱা সপোনসমূহৰ ওপৰত জাপি দিব নালাগিব৷ সন্তানসকলক নিজৰ সপোনসমূহ অনুসৰণ কৰিবলৈ দিয়াটো গুৰুত্বপূৰ্ণ৷” তেওঁ মাতৃ-পিতৃ আৰু শিক্ষকসকলক এই কথা স্বীকাৰ কৰিবলৈ আহ্বান জনায় যে প্ৰতিগৰাকী শিক্ষাৰ্থীৰ বিশেষ ক্ষমতা থাকে আৰু তেওঁলোকে সেইবোৰ চিনাক্ত কৰা উচিত৷ তেওঁ শিক্ষাৰ্থীসকলক নিজৰ শক্তিক চিনাক্ত কৰিবলৈ আৰু আত্মবিশ্বাসেৰে আগুৱাই যাবলৈ কয়৷

দিল্লীৰ বৈভৱ কন্নৌজিয়াই প্ৰশ্ন কৰে যে যেতিয়া আমাৰ ওচৰত অধিক বেকলগ আছে, তেতিয়া সেয়া কিদৰে প্ৰেৰিত হ’ব আৰু সফল হ’ব৷ ওড়িশাৰ সুজিত কুমাৰ প্ৰধান, জয়পুৰৰ কৌমল শৰ্মা আৰু ডহাৰ এৰোন এৱেনে এই সন্দৰ্ভতে প্ৰধানমন্ত্ৰীক প্ৰশ্ন কৰে৷ প্ৰধানমন্ত্ৰীয়ে কয়, “প্ৰেৰণাৰ বাবে কোনো টিকা বা ফৰ্মূলা নাই৷ বৰঞ্চ আপুনি ভালদৰে বিচাৰ কৰক যে আপুনি কিহৰ পৰা সুখ অনুভৱ কৰে, সেই দিশত কাম কৰক৷” তেওঁ শিক্ষাৰ্থীসকলক সেইবোৰ দিশ চিনাক্ত কৰাৰ বাবে যিটোৱে সাধাৰণতে প্ৰেৰিত কৰে, সেই দিশত অধিক জোৰ দিবলৈ আৰু শিক্ষাৰ্থীসকলক সহানুভূতি পোৱাৰ বাবে কাম নকৰিবলৈ কয়৷ তেওঁ শিক্ষাৰ্থীসকলক তেওঁলোকৰ আশে-পাশে থকা ল’ৰা-ছোৱালী, দিব্যাংগ আৰু প্ৰকৃতিয়ে নিজৰ লক্ষ্যত কিদৰে উপনীত হৈছে চাবলৈ পৰামৰ্শ দিয়ে৷ তেওঁ কয়, “আমি নিজৰ পৰিৱেশৰ পৰা প্ৰচেষ্টাৱলী আৰু শক্তিসমূহৰ নিৰীক্ষণ কৰিব লাগিব আৰু তাৰ পৰা প্ৰেৰণা ল’ব লাগিব৷”

তেলেংগানাৰ অনুষাই কয় যে তেওঁ শিক্ষকে শিকোৱাৰ সময়ত বিষয়টো বুজি পায়, কিন্তু পাছ মূহূৰ্ততে সেয়া পাহৰি যায়, সেই সমস্যা কিদৰে সমাধান হ’ব৷ প্ৰধানমন্ত্ৰীয়ে কয় যে যদি যিকোনো বিষয় ধ্যান দি শিকা হয়, তেতিয়াহ’লে সেয়া কেতিয়াও নাপাহৰে৷ তেওঁ বৰ্তমানৰ ওপৰত অধিক গুৰুত্ব দিবলৈ কয়৷ তেওঁ লগতে কয় যে এক সুস্থিৰ মনে সকলো মনত ৰখাত আটাইতকৈ উপযুক্তভাৱে সহায় কৰে৷ ঝাৰখণ্ডৰ স্বেতা কুমাৰীয়ে নিশাৰ ভাগত পঢ়াটো অধিক পচন্দ কৰে, কিন্তু তেওঁক দিনত পঢ়িবলৈ কোৱা হয় বুলি কয়৷ একেদৰে ৰাঘৱ যোশীয়ে নমো এপত পঢ়াৰ বাবে উপযুক্ত সময়ৰ সন্দৰ্ভৰ প্ৰধানমন্ত্ৰীৰ পৰা মাৰ্গদৰ্শন বিচাৰে৷ প্ৰধানমন্ত্ৰীয়ে ইয়াৰ প্ৰত্যুত্তৰত কয় যে যিকোনো প্ৰচেষ্টাৰ ফলাফলৰ মূল্যাংকন কৰা আৰু সময় কিদৰে অতিবাহিত কৰিব পাৰি, ইয়াৰ মূ্ল্যাংকন কৰাটো ভাল৷ তেওঁ কয় যে আউটপুট আৰু ফলাফলৰ বিশ্লেষণ কৰাৰ এই অভ্যাস শিক্ষাৰ এক গুৰুত্বপূৰ্ণ অংগ৷ তেওঁ কয় যে প্ৰায়ে আমি সেই বিষয়সমূহত অধিক সময় দিও, যি আমাৰ বাবে সহজ আৰু ৰুচিসন্মত৷ তেওঁ কয় যে ইয়াৰ বাবে মন, অন্তৰ আৰু শৰীৰৰ প্ৰত্যাহ্বান’ নিয়ন্ত্ৰণ কৰাৰ বাবে জানি বুজি প্ৰচেষ্টা লোৱা দৰকাৰ৷ তেওঁ কয়, ““আপোনালোকে সেইটো কৰক, যিটো আপোনাৰ পচন্দ হয় আৰু তেতিয়াহে আপুনি অধিক মাত্ৰাত ফল লাভ কৰিব৷” অনুষ্ঠানত জম্মু আৰু কাশ্মীৰৰ উধমপুৰৰ এৰিকা জৰ্জ, গৌতমবু্দ্ধনগৰৰ হৰি ওম মিশ্ৰই প্ৰতিযোগিতামূলক পৰীক্ষা আৰু বোৰ্ড পৰীক্ষাৰ বাবে পঢ়াৰ চাহিদা কিদৰে পুৰণ কৰিব পাৰি, সেই বিষয়ে প্ৰশ্ন কৰে৷ এই সন্দৰ্ভত প্ৰধানমন্ত্ৰী পৰীক্ষাৰ বাবে পঢ়াটো ভুল বুলি কোৱাৰ লগতে যদি কোনোৱে মনেৰে পাঠ্যক্ৰম আয়ত্ব কৰে তেতিয়া পৰীক্ষাৰ মাজত একো পাৰ্থক্য নাথাকে বুলি কয়৷ তেওঁ পৰীক্ষা উত্তীৰ্ণ হোৱাৰ পৰিৱৰ্তে বিষয় আয়ত্ব কৰাৰ লক্ষ্য ল’বলৈ কয়৷ তেওঁ কয় যে এথলীটসকলে খেলৰ বাবে প্ৰশিক্ষণ লয়, প্ৰতিযোগিতা বাবে নহয় বুলিও তাৎপৰ্যপূৰ্ণ মন্তব্য কৰে৷ তেওঁ কয়, “আপোনালোক এটা বিশেষ প্ৰজন্ম৷ হয়, প্ৰত্যাহ্বান অধিক আছে, কিন্তু সুযোগো যথেষ্ট আছে৷” তেওঁ শিক্ষাৰ্থীসকলক প্ৰতিযোগিতা নিজৰ সময়ত আটাইতকৈ ডাঙৰ উপহাৰ বুলি ল’বলৈ কয়৷

গুজৰাটৰ নৱচাৰীৰ সীমা চেতন দেশাইৰ পিতৃ-মাতৃয়ে প্ৰধানমন্ত্ৰীক গ্ৰামীণ ছোৱালীৰ উত্থানত সমাজে কিদৰে অৱদান আগবঢ়োৱা উচিত বুলি প্ৰশ্ন কৰে৷ এই সন্দৰ্ভত শ্ৰী মোদীয়ে কয় যে যেতিয়াৰে পৰা ছোৱালীসকলে শিক্ষাৰ প্ৰতি নজৰ দিছে, তেতিয়াৰ পৰা এতিয়ালৈকে যথেষ্ট পৰিৱৰ্তন আহিছে৷ তেওঁ সজোৰে কয় যে ছোৱালীসকলৰ উচিত শিক্ষা সুনিশ্চিত কৰাৰ বাবে সমাজৰ বাহিৰে আন কোনেও ইয়াৰ সংস্কাৰ কৰিব নোৱাৰে৷তেওঁ কয় যে ছোৱালীসকলৰ সুযোগ আৰু সবলীকৰণক প্ৰতিষ্ঠানিক কৰিব লাগিব৷ ছোৱালীসকল অধিক মুল্যবান সম্পত্তিত পৰিণত হৈছে আৰু এই পৰিৱৰ্তন আদৰণীয়৷ তেওঁ কয় যে আজাদী কী অমৃত মহোৎসৱৰ বৰ্ষত স্বতন্ত্ৰ ভাৰতৰ ইতিহাসত ভাৰতৰত সৰ্বাধিক সংসদ সদস্য আছে৷ প্ৰধানমন্ত্ৰীয়ে কয়, “কন্যাসকল পৰিয়ালৰ শক্তি৷ জীৱনৰ বিভিন্ন ক্ষেত্ৰত আমাৰ নাৰী শক্তিক উৎকৃষ্ট ৰূপত দেখাতকৈ অধিক ভাল কি হ’ব পাৰে৷”

দিল্লীৰ পবিত্ৰ ৰাৱ আৰু চৈতন্যই প্ৰধানমন্ত্ৰীক নতুন প্ৰজন্মই পৰিৱেশৰ সুৰক্ষাৰ বাবে বৰঙণি আগবঢ়াবলৈ কি কৰিব লাগিব বুলি প্ৰশ্ন কৰে৷ প্ৰধানমন্ত্ৰীয়ে এই প্ৰশ্নৰ বাবে ধন্যবাদ জনাই কয় যে এইখন দেশক স্বচ্ছ আৰু সেউজীয়া কৰাৰ দিশত তেওঁ সৰ্বাধিক গুৰুত্ব দিছে৷ তেওঁ কয় যে আমি যি পৰিৱেশৰ আনন্দ লৈছো, সেয়া আমাৰ পূৰ্বপুৰুষসকলৰ অৱদান৷ তেওঁ পৰিৱেশৰ সুৰক্ষাৰ দিশত সকলোকে যিমান পাৰি অৱদান আগবঢ়াবলৈ আহ্বান জনায়৷ তেওঁ ‘পি৩-মুভমেণ্ট’ অৰ্থাৎ প্ৰ প্লেনেট পিপল আৰু পৰিৱেশগত জীৱনশৈলীৰ ওপৰত জোৰ দিয়ে৷ তেওঁ এবাৰ ব্যৱহৃত সামগ্ৰী বৰ্জন কৰিবলৈ আহ্বান জনায়৷ 

প্ৰধানমন্ত্ৰীয়ে অমৃত কালৰ মহত্বৰ ওপৰত জোৰ দিয়ে যি বিকাশত ছাত্ৰ-ছাত্ৰীসকলৰ সৰ্বোত্তম বৰ্ষৰ সৈতে মিলে৷ তেওঁ কৰ্তব্য পালনৰ ওপৰতো জোৰ দিয়ে৷ তেওঁ টিকাকৰণৰ ক্ষেত্ৰত নিজৰ কৰ্তব্য পালনৰ বাবে শিক্ষাৰ্থীসকলৰ প্ৰশংসা কৰে৷ শেষত প্ৰধানমন্ত্ৰীয়ে অনুষ্ঠান পৰিচালনা কৰা শিক্ষাৰ্থীসকলক মাতি আনে আৰু তেওঁলোকৰ দক্ষতা আৰু আত্মবিশ্বাসৰ প্ৰশংসা কৰে৷

তেওঁ আনৰ গুনৰ প্ৰশংসা কৰা আৰু তাৰ পৰা শিকাৰ ক্ষমতা বিকশিত কৰাৰ প্ৰয়োজনীয়তাৰ কথা পুনৰ দোঁহাৰে৷ আমি ঈৰ্ষাৰ পৰিৱৰ্তে শিকাৰ প্ৰবৃত্তি আয়ত্ব কৰিব লাগে৷ জীৱনত সফলতা পোৱাৰ বাবে এই ক্ষমতা অতি গুৰুত্বপূৰ্ণ৷ তেওঁ এই পিপিচিৰ গুৰুত্ব স্বীকাৰ কৰি এক ব্যক্তিগত পৰামৰ্শ দিয়ে৷ তেওঁ তয় যে যেতিয়া তেওঁ তৰুণ শিক্ষাৰ্থীসকলৰ্ সৈতে কথা বতৰা পাতে, তেওঁ তেতিয়া ৫০ বছৰ কম অনুভৱ কৰে৷ প্ৰধানমন্ত্ৰীয়ে উৎসাহিত হৈ কয়, “যেতিয়াই মই আপোলোকৰ সৈতে কথা পাতো, তেতিয়া মই আপোনালোকৰ আকাংক্ষা আৰু সপোনবোৰৰ আভাস পাও আৰু মই মোৰ জীৱন সেই অনুসৰি ধাৱিত কৰাক চেষ্টা কৰো৷ সেইবাবে এই কাৰ্যসূচীয়ে মোৰ আগুৱাই যোৱাত সহায় কৰি আহিছে৷ মোক সহায় কৰাৰ বাবে আগুৱাই যোৱাত সময় দিয়াৰ বাবে আপোনালোক সকলোকে ধন্যবাদ জনালো৷”

সম্পূৰ্ণ ভাষণ পঢ়িবলৈ ইয়াত ক্লিক কৰক

Explore More
শ্ৰী ৰাম জনমভূমি মন্দিৰৰ ধ্বজাৰোহণ উৎসৱত প্ৰধানমন্ত্ৰীৰ সম্বোধনৰ অসমীয়া অনুবাদ

Popular Speeches

শ্ৰী ৰাম জনমভূমি মন্দিৰৰ ধ্বজাৰোহণ উৎসৱত প্ৰধানমন্ত্ৰীৰ সম্বোধনৰ অসমীয়া অনুবাদ
IIT Delhi tops India in QS Rankings 2027; 52 Indian institutions feature

Media Coverage

IIT Delhi tops India in QS Rankings 2027; 52 Indian institutions feature
NM on the go

Nm on the go

Always be the first to hear from the PM. Get the App Now!
...
Text of Prime Minister addresses the Indian Community in Paris
June 18, 2026

नमस्ते!

बों जू!

ऐसा लग रहा है, आप सब छुट्टी के मूड में हैं।

साथियों,

ये पेरिस शहर, Lights का शहर है, रंगों का शहर है, यहां Art है, Ideas हैं, और innovation की प्रेरणा भी है। इस शहर को भारत के अलग-अलग राज्यों से आए आप सभी लोग और भी खूबसूरत बना देते हैं। नए नए रंगों से भर देते हैं।

कोई तमिल है, कोई पंजाबी है, कोई गुजराती है, तो कोई मराठी है, और कोई बंगाली है। भारत के हर कोने का प्रतिनिधित्व यहां दिखाई देता है।

साथियों,

मैं जब 14 जून को नीस पहुंचा था तो सबसे पहले भारत इनोवेट्स कार्यक्रम में शामिल हुआ था। आज जब मैं फ्रांस से वापसी की तैयारी में हूं तो लग रहा है जैसे भारत कनेक्ट्स कार्यक्रम में आ गया हूं।

फ्रांस में रहने वाले आप लोगों ने 21वीं सदी के भारत-फ्रांस रिश्तों को जिस तरह कनेक्ट किया है, वो हमारी Strategic Partnership की बहुत बड़ी ताकत बन रही है। मैं आप सभी के लिए भारत से 140 करोड़ देशवासियों की शुभकामनाएं लेकर आया हूं। इस आत्मीय स्वागत के लिए, मैं आप सभी का हृदय से आभार व्यक्त करता हूं।

साथियों,

आज मैं ऐसे समय में फ्रांस आया हूं जब कुछ ही दिन पहले हमारी सरकार के 12 वर्ष पूरे हुए हैं। चुने हुए प्रधानमंत्री के रूप निरंतर 12 साल तक देश की सेवा करना मेरे जीवन का बहुत बड़ा सौभाग्य रहा है। यह भारत के लोकतंत्र की शक्ति है जिसने एक चायवाले को यहां तक पहुंचा दिया।

साथियों,

बीते 12 वर्ष, 140 करोड़ भारतीयों के अद्भुत सामर्थ्य के रहे हैं। 12 साल के इस कालखंड में भारत का GDP दोगुना हुआ है। Airports की संख्या दोगुनी हुई है। Universities की संख्या भी दोगुनी हो गई है। Highway Construction की स्पीड तीन गुना बढ़ गई। और Metro Network, चार गुणा बड़ा हो गया है।

मैं आपको कुछ और फैक्ट्स दूंगा, उससे आप अंदाजा लगा पाएंगे कि भारत किस स्पीड और कितने बड़े स्केल पर काम कर रहा है। पिछले 12 वर्षों में भारत का Defence Export 35 गुणा यानि Thirty Five Times बढ़ गया है।

औऱ एक फैक्ट सुनिए भारत में मोबाइल मैन्यूफैक्टरिंग यूनिट्स में, 100 गुणा की बढ़ोतरी हुई है। 100 times. भारत अब दुनिया का दूसरा सबसे बड़ा mobile phone manufacturer है। इसी गति, इसी प्रगति का नतीजा है कि आज भारत दुनिया की Fastest Growing Major Economy है।

साथियों,

आज भारत की कहानी सिर्फ Economic Progress की कहानी नहीं है। सिर्फ यहाँ अटक नहीं जाती है। ये Social Transformation की भी कहानी है।

पिछले 12 साल में देश में 25 करोड़ लोग गरीबी से बाहर निकले हैं। यानि एक ऐसी प्रगति जिसका लाभ समाज के अंतिम व्यक्ति तक पहुंच रहा है। फ्रांस में जितने घर हैं, उससे भी अधिक पक्के घर बीते 12 वर्ष में हमने जरूरतमंदों के लिए बनाए हैं।

अब हर परिवार के पास, गरीब से गरीब क्यों न हो, Bank Account है। Financial Inclusion एक सरकारी कार्यक्रम नहीं, बल्कि सामाजिक परिवर्तन का अभियान बना है।

साथियों,

इन 12 वर्षों की उपलब्धियों में, एक उपलब्धि ऐसी भी है जिसे किसी आंकड़े से, या अंकों से, नहीं मापा जा सकता। वह है 140 करोड़ भारतीयों का आत्मविश्वास।

आज का भारत और आज के भारत का युवा बहुत बड़े सपने देख रहा है। भारत का किसान नई संभावनाओं के साथ आगे बढ़ रहा है। भारत की महिलाएं नए नेतृत्व का परिचय दे रही हैं। इसलिए ये सिर्फ Achievements के 12 साल नहीं हैं, ये भारत की एस्पिरेशन्स को नई बुलंदी देने का कालखंड रहा है।

साथियों,

एक समय था जब दूर-दराज के गांवों तक आधुनिक सुविधाएं पहुंचाना वाकई बहुत मुश्किल भरा था। आज उन्हीं गांवों में बिजली भी है, इंटरनेट भी है, और डिजिटल सेवाओं की पूरी दुनिया भी है। आज एक क्लिक पर, कभी भी, कहीं भी बैंकिंग सेवाएं उपलब्ध हैं।

आज मोबाइल फोन, भारत के नागरिकों को अनेक सुविधाओं से कनेक्ट कर रहा है। हमारे किसान, हमारे मछुआरे, हमारे dairy farmers, हमारी महिलाएं, हमारे स्टूडेंट्स, सभी टेक्नोलॉजी के माध्यम से सशक्त हो रहे हैं, और अपने लिए नए अवसर बना रहे हैं।

साथियों,

आपने 125 करोड़ से अधिक Aadhaar IDs के बारे में सुना है। लेकिन आज भारत सिर्फ पहचान को डिजिटल नहीं बना रहा। आज करीब 90 करोड़ भारतीयों की Unique Digital Health IDs बनाई जा चुकी हैं। जिससे मेडिकल रिकॉर्ड सुरक्षित और accessible बन गए हैं। इससे हेल्थकेयर डिलीवरी और अधिक आसान और efficient हो रही है।

साथियों,

इन उपलब्धियों की सबसे बड़ी विशेषता यह है कि इनमें से अधिकांश चीजें कुछ वर्ष पहले तक कल्पना जैसी लगती थीं। कौन सोच सकता था कि गांव-गांव तक हाई-स्पीड इंटरनेट पहुंचेगा ? कौन सोच सकता था कि दूर-सुदूर के गांवों में भी QR code जीवन का हिस्सा बन जायेगा ? गांव में कोई बहन, ड्रोन से खेती करने में मदद करेगी, ये भी असंभव लगता था।

लेकिन आज यह सब, भारत के करोड़ों लोगों के जीवन का सामान्य हिस्सा बनता जा रहा है। और आपको गर्व होगा साथियों, यही नए भारत की पहचान है।

जो कभी सपना था, वह आज सच्चाई है। जो कभी नामुमकिन लगता था, वो आज मुमकिन हुआ है, औऱ ये करने के पीछे सबसे बड़ी ताकत क्या है? किसकी वजह से ये सब संभव हुआ है? यह मोदी के कारण नहीं, वो ताकत है- भारत का लोकतंत्र, भारत की डेमोक्रेसी। इस डेमोक्रेसी में सबका साथ है, सबका विकास है।

साथियों,

आज से 50 या 100 साल बाद जब भारत के इस कालखंड की समीक्षा होगी, तो ये बात उभरकर सामने आएगी कि इस कालखंड को भारत की Aspirations ने ड्राइव किया। यह भारत के एस्पिरेशन्स का नया युग है।

जहां बिजली पहुंची है, वहां लोग सिर्फ बिजली नहीं चाहते, वे Smart Living चाहते हैं। जहां ट्रेन पहुंची है, वहां लोग High-Speed Connectivity चाहते हैं। जहां हाईवे बने हैं, वहां लोग World-Class Expressways चाहते हैं। जहां इंटरनेट पहुंचा है, वहां लोग AI और Digital Innovation में नेतृत्व चाहते हैं।

यानि आज भारत के लोग अपने जीवन को भी Next Level पर ले जाना चाहते हैं, और भारत को भी Next Level पर ले जाना उनका मकसद है, उनका संकल्प है, उनके सपने है।

और साथियों,

यही Aspirations आज भारत की विकास यात्रा की सबसे बड़ी शक्ति हैं। मैं आपको भारत की Space Journey का उदाहरण दूंगा।

भारत ने चंद्रयान को चंद्रमा के South Pole पर उतारा। दुनिया ने इसे एक बहुत बड़ी उपलब्धि माना। लेकिन भारत इसे अपनी मंजिल मानकर रुका नहीं। आज देश गगनयान की तैयारी कर रहा है। भारत अंतरिक्ष में अपना Space Station बनाने की दिशा में आगे बढ़ रहा है।

हमारे Space Startups Global Space Economy में अपनी जगह बनाने के लिए पुरजोश काम कर रहे हैं, आगे बढ़ रहे हैं।

साथियों,

Green Energy के क्षेत्र में भी भारत की यही एस्पिरेशंस दिखाई देती है। Solar Power में भारत की उपलब्धियों की दुनिया भर में लगातार चर्चा हो रही हैं। लेकिन भारत अगली छलांग की तैयारी कर रहा है।

Green Hydrogen में बड़े निवेश हो रहे हैं। Advanced Nuclear Energy पर तेजी से काम हो रहा है। आपने भारत के Fast Breeder nuclear Reactor से जुड़ी प्रोग्रेस के बारे में भी सुना ज़रूर होगा। ये भारत के न्यूक्लियर एनर्जी लैंडस्केप में क्रांतिकारी परिवर्तन करने का बहुत बड़ा अचीवमेंट हमारे सीसेन्टिस्टों ने किया है।

साथियों,

आज का भारत भविष्य का पूरा Ecosystem बना रहा है। भारत एक साथ हर उस क्षेत्र में निवेश कर रहा है, जो आने वाले दशकों की दिशा तय करेगा।

अभी आपने कुछ दिन पहले ही देखा है नीस में भारत इनोवेट्स का एक आयोजन किया। ये इवेंट भारत के डीप टेक सामर्थ्य को दुनिया तक पहुंचाने का एक और माध्यम था। इसमें भारत के 120 Deep-Tech Startups उपस्थित थे। Bharat Innovates में करीब एक हजार चार सौ B2B Meetings हुईं है। कई Startups के लिए Investment Commitments आगे बढ़ीं, Commercial Orders के लिए रास्ते खुले। French और European Universities तथा Incubators के साथ Engagements बढ़ रही हैं।

Student Exchanges, Joint Research, और Innovation Support के नए रास्ते बने। इसलिए Bharat Innovates सिर्फ एक Summit नहीं रहा। यह Innovation Diplomacy का एक नया मॉडल बना है।

और आज ही पेरिस में VivaTech इवेंट के जरिए, इस यात्रा को हमने और आगे बढ़ाया। नीस में हमने Ideas को Capital से जोड़ा और पेरिस में Indian Innovation को Global Scale से जोड़ा। आज दुनिया देख रही है भारत केवल भविष्य के लिए तैयार नहीं हो रहा है। भारत भविष्य को आकार दे रहा है।

साथियों,

एक समय था, जब देशों के बीच रिश्ते केवल व्यापार से तय होते थे। आज व्यापार के साथ-साथ Trust यानि भरोसा भी उतना ही महत्वपूर्ण हो गया है।

हर देश Reliable Supply Chains चाहता है। हर देश Stable Partnerships चाहता है। हर देश ऐसे साथियों की तलाश में है, जिन पर लंबे समय तक भरोसा किया जा सके। और ऐसे समय में, भारत विश्व में एक Trusted Partner के रूप में उभर रहा है।

एवियां में G7 बैठक के दौरान मैंने trust based partnerships बनाने पर ज़ोर दिया। ग्लोबल साउथ के देशों के साथ equal पार्टनर्स के रूप में आगे बढ़ने का आह्वान किया। भारत का G7 समिट में संदेश था Global Governance तभी प्रभावी होगी जब वह Inclusive होगी। Global Growth तभी Sustainable होगी जब वह शेयर्ड होगी। और Global Technology तभी मानवता के लिए उपयोगी होगी जब वह Trusted होगी।

साथियों,

भारत और दुनिया के बीच व्यापारिक रिश्तों में नई ऊर्जा नज़र आ रही है। फ्रांस के साथ भारत का ट्रेड लगतार बढ़ रहा है। पिछले कुछ वर्षों में भारत ने दुनिया के अनेक देशों के साथ Free Trade Agreements किए हैं। यूरोपियन यूनियन हो, यूनाइटेड किंगडम हो दुनिया के हर देश, हर रीजन के साथ भारत समझौते कर रहा है।

अगले महीने से भारत और UK के बीच ट्रेड एग्रीमेंट भी लागू हो जाएगा। यह एग्रीमेंट भारत के farmers, workers और innovators को अनेक नए अवसर प्रदान करेगा।

साथियों,

आज दुनिया Uncertainty और Disruption के दौर से गुजर रही है। ऐसे समय में भारत और फ्रांस की साझेदारी विश्वास, स्थिरता और सहयोग का एक मजबूत स्तंभ बन रहा है।

इस वर्ष हमने भारत और फ्रांस के संबंधों को Special Global Strategic Partnership का दर्जा दिया था। नीस में मेरे मित्र President Macron और मैंने हमारे संबंधों को force for global good बनाने पर चर्चा की। Defence से लेकर space और नुक्लियर तक AI और क्रिटीकल मिनरल्स से लेकर high speed railway तक, हर क्षेत्र में हम मिलकर आगे बढ़ेंगे।

साथियों,

Solar energy हो, या AI के क्षेत्र में सहयोग हो, भारत और फ्रांस मिलकर ऐसे समाधान विकसित कर रहे हैं जो पूरी मानवता के हित में हैं। पिछले वर्ष पेरिस में और इस वर्ष दिल्ली में हमने AI Summit को Co-chair किया।

अब हम साथ मिलकर अगले वर्ष “तृष्णा” satellite को लॉन्च करने जा रहें हैं। यह “तृष्णा” satellite जो विश्व में फूड और वाटर सिक्युरिटी सुनिश्चित करने में योगदान देगा।

और साथियों,

यह सभी गवर्नमेंट टू गवर्नमेंट पहलो में आप सभी का योगदान बहुत महत्वपूर्ण है। ये आप हैं जो भारत और यूरोप के बीच सबसे मजबूत सेतु हैं। आप दोनों समाजों को समझते हैं। दोनों बाजारों को समझते हैं। आने वाले समय में Talent, Trade, Technology, Tourism और Investment के नए अवसरों को आगे बढ़ाने में आपकी भूमिका लगातार बढ़ने वाली हैं।

साथियों,

भारत और फ्रांस के रिश्तों को साझा इतिहास, साझा मूल्यों और साझा विश्वास ने आगे बढ़ाया है। विश्व युद्धों के दौरान फ्रांस की धरती पर बलिदान देने वाले भारतीय सैनिकों की स्मृतियां आज भी हमें जोड़ती हैं।

मुझे पहले नव शापेल में श्रद्धांजलि देने का अवसर मिला, पिछले वर्ष प्रेसिडेंट मैक्रों के साथ मार्सेय के वॉर मेमोरियल जाने का अवसर भी मिला। ये हमारी साझा विरासत है।

फ्रांस, भारतीयों के योगदान को संजोता भी है और सराहता भी है। भारतीय मूल की नूर इनायत खान हों, जिन्होंने फ्रांस की Resistance के लिए अपना जीवन बलिदान किया, या महाराजा रणजीत सिंह के साथ काम करने वाले जनरल जां फ्रांस्वा अलार हों ये सभी भारत और फ्रांस की साझा विरासत के प्रतीक हैं।

भारत के राज्य पुडुचेरी में भी फ्रेंच विरासत की झलक दिखाई देती है। वहां का Architecture, वहां की कला-संस्कृति और खान-पान सभी में हमारे संबंधों की महेक है।

साथियों,

इस समय फ्रांस समेत पूरी दुनिया में International Yoga Day की तैयारी भी चल रही है। इस अवसर पर मैं, फ्रांस में योग को आगे बढ़ाने वाले श्रीमान महेश घाट्राड्याल जी को भी आदरपूर्वक श्रद्धांजलि देता हूं। मैं पद्म पुरस्कार से सम्मानित, शार्लोत शोपां जी को भी प्रणाम करता हूं। जिन्होंने सौ वर्ष की आयु में भी, योग के माध्यम से फ़्रांस को भारत की विरासत से जोड़ा है। उनका जीवन यह सिद्ध करता है: Yoga does not add years to life, it adds life to years.

साथियों,

मैं फ्रेद नेग्री जी को भी आदरपूर्वक श्रद्धापूर्वक याद करता हूं। भारतीय विरासत को संरक्षित करने में उनका योगदान अतुल्य रहा है।

साथियों,

भारत और फ्रांस को कनेक्ट करने वाली एक और चीज है, और वो है फुटबॉल। इस वक्त यहां फुटबॉल फीवर पूरे जोर पर है। फ्रांस में इसकी दीवानगी, चप्पे-चप्पे पर दिखती है। लेकिन भारत में भी फुटबॉल का क्रेज़ सिर चढ़कर बोलता है।

खासतौर पर फ्रांस की टीम के फैन्स भारत में बहुत अधिक हैं। फ़्रांस ने इस वर्ल्ड कप की शुरुआत एक जोरदार जीत से शुरू की है। मैं फ्रांस की टीम को बहुत-बहुत शुभकामनाएं देता हूं।

साथियों,

जाने से पहले, आप सभी के लिए कुछ और अच्छी खबरें भी लेकर के आया हूँ। वो आपके लिए हैं। पिछले वर्ष, मार्सेय में कॉन्सुलेट खोला गया, इससे काफी अधिक सुविधा मिल रही है। कुछ हफ्ते पहले, Indian Nationals के लिए French Airports पर Visa-free Transit की व्यवस्था शुरू हो गई है।

Students और Professionals की Mobility बढ़ाना हो, या Educational Qualifications की Mutual Recognition की बात हो, या फिर French Universities के भारत में Campus खोलना हो, इन सभी पर हम मिलकर आगे बढ़ रहें हैं।

अब फ्रांस में UPI के उपयोग का दायरा भी और बढ़ने जा रहा है। यानि भारत-फ्रांस कनेक्ट भी Instant और आपसी Payment भी Instant!

साथियों,

इन सभी पहलों से, हम भारत और फ़्रांस को और करीब ला रहें हैं। और मैं फिर कहूंगा इस साझेदारी की नींव, इस रिश्ते की असली ताकत आप सभी हैं। आप सब मेरे देशवासी हैं।

आज जब भारत तेज़ी से विकसित भारत के लक्ष्य की ओर बढ़ रहा है, तो मैं आप सभी से भारत के साथ और गहराई से जुडने का आग्रह करूंगा। इससे भारत की विकास यात्रा को नई शक्ति मिलेगी, और आपको अपनी पुरखों की धरती की सेवा करने का अवसर भी मिलेगा।

इन्हीं शब्दों के साथ आप सभी के प्रेम आपके उत्साह और इस आत्मीय स्वागत के लिए मैं एक बार फिर आप सभी का आभार व्यक्त करता हूं।

भारत माता की जय!

बहुत बहुत धन्यवाद।