Releases the first series of 11 volumes
“The launch of Pandit Madan Mohan Malaviya's complete book is very important in itself”
“Mahamana was a confluence of modern thinking and Sanatan culture”
“Fragrance of Malviya ji's thoughts can be felt in the work of our government”
“It was privilege of our government to confer the Bharat Ratna upon Mahamana”
“Efforts of Malviya ji are also reflected in the new National Education Policy of the country”
“Good governance means being service-centric rather than power-centric”
“India is becoming the creator of many institutions of national and international importance”

మహామన పండిట్ మదన్ మోహన్ మాలవీయ 162వ జయంతి సందర్భంగా, ఈరోజు న్యూ ఢిల్లీలోని విజ్ఞాన్ భవన్‌లో జరిగిన కార్యక్రమంలో 'కలెక్టెడ్ వర్క్స్ ఆఫ్ పండిట్ మదన్ మోహన్ మాలవ్య' 11 సంపుటాల మొదటి సిరీస్‌ను ప్రధాన మంత్రి శ్రీ నరేంద్ర మోదీ విడుదల చేశారు. శ్రీ మోదీ, పండిట్ మదన్ మోహన్ మాలవీయ చిత్రపటానికి పూలమాలలు వేసి నివాళులర్పించారు. బనారస్ హిందూ విశ్వవిద్యాలయం ప్రముఖ వ్యవస్థాపకుడు, పండిట్ మదన్ మోహన్ మాలవీయ ఆధునిక భారతదేశ నిర్మాతలలో ప్రముఖ స్థానాన్ని ఆక్రమించారు. ప్రజలలో జాతీయ చైతన్యాన్ని పెంపొందించడానికి అపారంగా కృషి చేసిన విశిష్ట పండితులు, స్వాతంత్య్ర సమరయోధుడు అని ఆయన గుర్తు చేసుకున్నారు.

అందరికీ క్రిస్మస్ శుభాకాంక్షలు తెలుపుతూ ప్రధాన మంత్రి తన ప్రసంగాన్ని ప్రారంభించారు. ఈ రోజు అటల్ జయంతి మరియు మహామన పండిట్ మదన్ మోహన్ మాలవీయ జయంతి సందర్భంగా భారతదేశం, భారతీయతను విశ్వసించే ప్రజలకు ఈ రోజు స్ఫూర్తినిచ్చే పండుగ అని ఆయన నొక్కి చెప్పారు. అటల్ జయంతి సందర్భంగా సుపరిపాలన దినోత్సవ వేడుకలను కూడా ప్రధాని గుర్తు చేసుకుంటూ, అందరికీ శుభాకాంక్షలను తెలియజేశారు.

యువ తరం, పరిశోధకుల కోసం పండిట్ మదన్ మోహన్ మాలవీయ సేకరించిన రచనల ప్రాముఖ్యతను ప్రధాన మంత్రి నొక్కి చెప్పారు. సేకరించిన రచనలు  బీహెచ్‌యూ సంబంధిత సమస్యలు, కాంగ్రెస్ నాయకత్వంతో మహామన సంభాషణ, బ్రిటిష్ నాయకత్వం పట్ల అతని వైఖరిపై ప్రస్తావిస్తాయని ఆయన అన్నారు. మహామన డైరీకి సంబంధించిన సంపుటం దేశ ప్రజలను సమాజం, దేశం, ఆధ్యాత్మికత  కోణాల్లో మార్గనిర్దేశం చేయగలదని ప్రధాని మోదీ అన్నారు. సేకరించిన రచనలు వెనుక బృందం కృషిని ప్రధాన మంత్రి గుర్తించి, సమాచార ప్రసారాల మంత్రిత్వ శాఖ, మహామన మాలవ్య మిషన్,  శ్రీ రామ్ బహదూర్ రాయ్‌లను అభినందించారు.

 

 

మహామన వంటి వ్యక్తులు శతాబ్దాలకు ఒకసారి పుడతారని, వారి ప్రభావం అనేక భవిష్యత్ తరాలపై చూడవచ్చని, విజ్ఞానం, సామర్థ్యం పరంగా ఆయన తన సమకాలీనులలో గొప్ప పండితులతో సమానంగా ఉన్నారని ప్రధాని వ్యాఖ్యానించారు. "మహామన ఆధునిక ఆలోచన, సనాతన సంస్కృతి సంగమం" అని ఆయన చెప్పారు. స్వాతంత్య్ర పోరాటంతో పాటు దేశ ఆధ్యాత్మిక ఆత్మను పునరుజ్జీవింప చేయడంలో ఆయన సమానమైన కృషి చేశారని ప్రధాని మోదీ నొక్కి చెప్పారు. జాతీయ ప్రయోజనాలకు ప్రాధాన్యతనిస్తూనే వర్తమాన సవాళ్లపై ఒక దృష్టి, భవిష్యత్ పరిణామాలపై రెండవ దృష్టిని కలిగి ఉన్నారన్నారు. మహామన దేశం కోసం అత్యున్నత శక్తితో పోరాడారని, అత్యంత క్లిష్ట వాతావరణంలో కూడా కొత్త అవకాశాలకు అవకాశాన్ని శోధించారని ప్రధాన మంత్రి స్పష్టం చేశారు. మహామన అటువంటి అనేక రచనలు ఇప్పుడు విడుదల చేస్తున్న పూర్తి పుస్తకం 11 సంపుటాల ద్వారా ప్రామాణికంగా వెల్లడవుతాయని ఆయన ఉద్ఘాటించారు. మహామానుకు భారతరత్న ప్రదానం చేయడం మా ప్రభుత్వం విశేషం. కాశీ ప్రజలకు సేవ చేసే అవకాశం మహామనుడిలా తనకు లభించిందని శ్రీ మోదీ పేర్కొన్నారు. కాశీ నుంచి ఎన్నికల్లో పోటీ చేసేందుకు వచ్చినప్పుడు తన పేరును మాలవీయ కుటుంబ సభ్యులు ప్రతిపాదించారని గుర్తు చేసుకున్నారు. కాశీపై మహామనకు అపారమైన విశ్వాసం ఉందని, నగరం అభివృద్ధిలో కొత్త శిఖరాలను తాకుతుందని, నేడు తన వారసత్వ వైభవాన్ని పునరుద్ధరిస్తోందని ఆయన నొక్కి చెప్పారు.

అమృత్‌కాల్‌లో భారతదేశం బానిస మనస్తత్వాన్ని పారద్రోలుతోందని ప్రధాని అన్నారు. మా ప్రభుత్వాల పనిలో ఎక్కడో ఒకచోట మాలవీయ జీ ఆలోచనల పరిమళాన్ని మీరు అనుభవిస్తారు. మాలవీయ జీ మనకు ఒక దేశం దృష్టి కోణాన్ని అందించారు, దీనిలో దాని పురాతన ఆత్మ సురక్షితంగా, దాని ఆధునిక శరీరంలో రక్షించబడింది. భారతీయ విలువలతో కూడిన విద్య కోసం మాలవీయ జీ చేసిన ప్రస్తావనలు,  భారతీయ భాషల కోసం ఆయన చేసిన బనారస్ హిందూ విశ్వవిద్యాలయం ఏర్పాటును ప్రధాన మంత్రి గుర్తు చేశారు. “ఆయన కృషి వల్ల నగరి లిపి వాడుకలోకి వచ్చి భారతీయ భాషలకు గౌరవం లభించింది. నేడు, మాలవీయ జీ కృషి దేశ నూతన జాతీయ విద్యా విధానంలో కూడా ప్రతిబింబిస్తుంది” అని ప్రధాన మంత్రి అన్నారు.

 

 

“ఏ దేశాన్ని ప‌టిష్టంగా మార్చ‌డంలో దాని సంస్థ‌లు కూడా స‌మాన ప్రాధాన్య‌త‌ను కలిగి ఉంటాయి. మాలవీయ జీ తన జీవితంలో జాతీయ వ్యక్తులను సృష్టించిన అనేక సంస్థలను సృష్టించారు. బీహెచ్‌యూతో పాటు హరిద్వార్‌లోని ఋషికుల బ్రహ్మశరం, భారతీ భవన్ పుస్తకాలయ, ప్రయాగ్‌రాజ్, సనాతన్ ధర్మ మహావిద్యాలయాలను ప్రధాని ప్రస్తావించారు. సహకార మంత్రిత్వ శాఖ, ఆయుష్ మంత్రిత్వ శాఖ, డబ్ల్యూహెచ్‌ఓ గ్లోబల్ సెంటర్ ఫర్ ట్రెడిషనల్ మెడిసిన్, ఇన్‌స్టిట్యూట్ ఆఫ్ మిల్లెట్ రీసెర్చ్, గ్లోబల్ బయోఫ్యూయల్ అలయన్స్, ఇంటర్నేషనల్ సోలార్ అలయన్స్, విపత్తు తట్టుకునే మౌలిక సదుపాయాల కోసం కూటమి వంటి ప్రస్తుత ప్రభుత్వంలో ఉనికిలోకి వస్తున్న సంస్థల శ్రేణిని ప్రధాని మోదీ ప్రస్తావించారు. , గ్లోబల్ సౌత్, ఇండియా మిడిల్ ఈస్ట్ యూరోప్ ఎకనామిక్ కారిడార్, ఇన్-స్పేస్ మరియు సముద్ర రంగంలో సాగర్ కోసం దక్షిణ్. “భారతదేశం నేడు జాతీయ మరియు అంతర్జాతీయ ప్రాముఖ్యత కలిగిన అనేక సంస్థల సృష్టికర్తగా మారుతోంది. ఈ సంస్థలు 21వ శతాబ్దపు భారతదేశానికే కాకుండా 21వ శతాబ్దపు ప్రపంచానికి కూడా కొత్త దిశానిర్దేశం చేసేందుకు పనిచేస్తాయని ఆయన అన్నారు.

మహామాన మరియు అటల్ జీ ఇద్దరినీ ప్రభావితం చేసిన సిద్ధాంతాల మధ్య సారూప్యతను గీయడం ద్వారా, మహామన కోసం అటల్ జీ చెప్పిన మాటలను గుర్తుచేసుకున్న ప్రధాన మంత్రి, “ప్రభుత్వ సహాయం లేకుండా ఒక వ్యక్తి ఏదైనా చేయడానికి బయలుదేరినప్పుడు, మహామన వ్యక్తిత్వం మరియు అతని పని అతని మార్గాన్ని ప్రకాశవంతం చేస్తుంది. ఆయనొక వెలుగు దివ్వె" అని ప్రధాని మోదీ కొనియాడారు. సుపరిపాలనకు పెద్దపీట వేస్తూ మాలవీయ, అటల్‌, ప్రతి స్వాతంత్య్ర సమరయోధుల కలలు, ఆశయాలను సాధించేందుకు ప్రభుత్వం కృషి చేస్తోందని పునరుద్ఘాటించారు. "సుపరిపాలన అంటే అధికార-కేంద్రీకృతం కాకుండా సేవాకేంద్రంగా ఉండటం", శ్రీ మోదీ అన్నారు, "స్పష్టమైన ఉద్దేశాలు మరియు సున్నితత్వంతో విధానాలు రూపొందించినప్పుడు ప్రతి యోగ్యుడైన వ్యక్తి ఎటువంటి వివక్ష లేకుండా పూర్తి హక్కులను పొందడమే మంచి పాలన." సుపరిపాలన సూత్రం నేటి ప్రభుత్వానికి గుర్తింపుగా మారిందని, ఇక్కడ పౌరులు ప్రాథమిక సౌకర్యాల కోసం పరుగులు తీయాల్సిన అవసరం లేదని ప్రధాన మంత్రి నొక్కిచెప్పారు. బదులుగా, లబ్ధిదారుల ఇంటి వద్దకే చేరుకోవడం ద్వారా చివరి మైలు పంపిణీకి ప్రభుత్వం కట్టుబడి ఉంది. అన్ని ప్రభుత్వ పథకాల సంతృప్తతను సాధించాలనే లక్ష్యంతో కొనసాగుతున్న వికసిత భారత్ సంకల్ప్ యాత్రను శ్రీ మోదీ స్పృశించారు. ‘మోదీ-కీ గ్యారెంటీ’ ప్రభావాన్ని హైలైట్ చేస్తూ, గతంలో లబ్ది పొందని వారికి,  కేవలం 40 రోజుల్లో కోట్లాది కొత్త ఆయుష్మాన్ కార్డ్‌లను అందజేయడం గురించి ప్రధాన మంత్రి తెలియజేశారు.

 

 

సుపరిపాలనలో నిజాయితీ, పారదర్శకత పాత్రను నొక్కిచెప్పిన ప్రధాని, సంక్షేమ పథకాలకు లక్షల కోట్లు వెచ్చిస్తున్నప్పటికీ స్కాం రహిత పాలన గురించి వివరించారు. పేదలకు ఉచిత రేషన్‌కు 4 లక్షల కోట్ల రూపాయలు, పేదలకు పక్కా ఇళ్లకు 4 లక్షల కోట్ల రూపాయలు, ప్రతి ఇంటికి పైపుల నీటి కోసం 3 లక్షల కోట్ల రూపాయలు పైగా ఖర్చు చేశారని ఆయన ప్రస్తావించారు. “నిజాయితీగా ఉన్న పన్ను చెల్లింపుదారుని ప్రతి పైసా ప్రజా ప్రయోజనాల కోసం మరియు జాతీయ ప్రయోజనాల కోసం ఖర్చు చేస్తే, ఇది సుపరిపాలన. సుపరిపాలన వల్ల 13.5 కోట్ల మంది పేదరికం నుంచి బయటపడ్డారని ప్రధానమంత్రి అన్నారు.

సున్నితత్వం, సుపరిపాలన ప్రాముఖ్యతను నొక్కిచెప్పిన పిఎం మోడీ, ఆస్పిరేషనల్ డిస్ట్రిక్ట్ ప్రోగ్రామ్ వెనుకబాటుతనం చీకటిలో ఉన్న 110 జిల్లాలను మార్చిందని అన్నారు. ఇప్పుడు ఆశావహుల బ్లాకులపై కూడా అదే దృష్టి సారించామని తెలిపారు.

 

 

 

“ఆలోచన, దృక్పథం మారినప్పుడు, ఫలితాలు కూడా మారుతాయి”, సరిహద్దు ప్రాంతాల అభివృద్ధికి ప్రాధాన్యతనిచ్చే వైబ్రంట్ విలేజ్ స్కీమ్‌ను హైలైట్ చేస్తూ ప్రధాన మంత్రి అన్నారు. ప్రకృతి వైపరీత్యాలు లేదా అత్యవసర సమయాల్లో సహాయక చర్యలను అందించడంలో ప్రభుత్వం దృఢమైన విధానాన్ని కూడా ఆయన ప్రముఖంగా ప్రస్తావించారు. కోవిడ్ మహమ్మారి, ఉక్రెయిన్ యుద్ధం సమయంలో సహాయక చర్యలను ఉదాహరణగా ఇచ్చారు. "పరిపాలనలో మార్పు ఇప్పుడు సమాజం ఆలోచనలను కూడా మారుస్తోంది", ప్రజలకు మరియు ప్రభుత్వానికి మధ్య పెరిగిన నమ్మకాన్ని ఎత్తి చూపుతూ ప్రధాన మంత్రి అన్నారు. "ఈ విశ్వాసం దేశం ఆత్మవిశ్వాసంలో ప్రతిబింబిస్తుంది, ఆజాదీ కా అమృత్ కాల్‌లో అభివృద్ధి చెందిన భారతదేశాన్ని నిర్మించడానికి శక్తిగా మారుతుంది" అని శ్రీ మోదీ తెలిపారు.

కేంద్ర సమాచార, ప్రసార శాఖ మంత్రి శ్రీ అనురాగ్ సింగ్ ఠాకూర్, కేంద్ర న్యాయ శాఖ మంత్రి శ్రీ అర్జున్ రామ్ మేఘవాల్, మహామన మాలవీయ మిషన్ కార్యదర్శి శ్రీ ప్రభునారాయణ్ శ్రీవాస్తవ్,  పండిట్ మదన్ మోహన్ మాలవీయ సంపూర్ణ వాఙ్మయ చీఫ్ ఎడిటర్ శ్రీ రాంబహదూర్ రాయ్ తదితరులు పాల్గొన్నారు.

 

 

నేపధ్యం 

అమృత్ కాల్‌లో, జాతి సేవలో తరించిన స్వాతంత్య్ర సమరయోధులకు తగిన గుర్తింపును అందించడం ప్రధానమంత్రి ఆలోచన. 'కలెక్టెడ్ వర్క్స్ ఆఫ్ పండిట్ మదన్ మోహన్ మాలవ్య' ఈ దిశలో ఒక ప్రయత్నం. 11 సంపుటాలలోని ద్విభాషా (ఇంగ్లీష్ మరియు హిందీ) రచన, సుమారు 4,000 పేజీలలో విస్తరించి ఉంది.  ఇది పండిట్ మదన్ మోహన్ మాలవీయ రచనలు, ప్రసంగాల  దేశంలోని ప్రతి మూల నుండి సేకరించిన సమాహారం. ఈ సంపుటాలు అతని ప్రచురించని లేఖలు, వ్యాసాలు మరియు ప్రసంగాలు, జ్ఞాపికలతో సహా; 1907లో ఆయన ప్రారంభించిన హిందీ వారపత్రిక ‘అభ్యుదయ’ సంపాదకీయ కంటెంట్; అతను ఎప్పటికప్పుడు వ్రాసిన వ్యాసాలు, కరపత్రాలు మరియు బుక్‌లెట్‌లు; 1903 మరియు 1910 మధ్య ఆగ్రా మరియు అవధ్ యునైటెడ్ ప్రావిన్సెస్ లెజిస్లేటివ్ కౌన్సిల్‌లో ఇచ్చిన అన్ని ప్రసంగాలు; రాయల్ కమిషన్ ముందు ఇచ్చిన ప్రకటనలు; 1910 మరియు 1920 మధ్య ఇంపీరియల్ లెజిస్లేటివ్ కౌన్సిల్‌లో బిల్లుల సమర్పణ సమయంలో ఇచ్చిన ప్రసంగాలు; బనారస్ హిందూ విశ్వవిద్యాలయం స్థాపనకు ముందు మరియు తర్వాత వ్రాసిన లేఖలు, వ్యాసాలు మరియు ప్రసంగాలు; మరియు 1923 మరియు 1925 మధ్య ఆయన రాసిన డైరీ. పండిట్ మదన్ మోహన్ మాలవ్య రాసిన మరియు మాట్లాడిన పత్రాలను పరిశోధించి సంకలనం చేసే పనిని మహామాన మాలవీయ మిషన్ చేపట్టింది, ఇది మహామాన పండిట్ ఆదర్శాలు మరియు విలువలను ప్రచారం చేయడానికి అంకితం చేయబడింది. . ప్రముఖ పాత్రికేయుడు శ్రీ రామ్ బహదూర్ రాయ్ నేతృత్వంలోని మిషన్ అంకితభావంతో కూడిన బృందం, భాష మరియు వచనాన్ని మార్చకుండా పండిట్ మదన్ మోహన్ మాలవ్య అసలైన సాహిత్యంపై పని చేసింది. సమాచార,  ప్రసార మంత్రిత్వ శాఖ ఆధ్వర్యంలోని ప్రచురణల విభాగం ఈ పుస్తకాలను ప్రచురించింది.

 

 

पण्डित मदनमोहन मालवीय सम्पूर्ण वाङ्मय का लोकार्पण होना अपने आपमें बहुत महत्वपूर्ण है। pic.twitter.com/72WrzVOcS0

— PMO India (@PMOIndia) December 25, 2023

 

महामना जैसे व्यक्तित्व सदियों में एक बार जन्म लेते हैं।

और आने वाली कई सदियाँ उनसे प्रभावित होती हैं: PM @narendramodi pic.twitter.com/YSLAG7I4L3

— PMO India (@PMOIndia) December 25, 2023

 

महामना जिस भूमिका में रहे, उन्होंने ‘राष्ट्र प्रथम’ के संकल्प को सर्वोपरि रखा: PM @narendramodi pic.twitter.com/yesBjEzlFh

— PMO India (@PMOIndia) December 25, 2023

 

आजादी के अमृतकाल में देश गुलामी की मानसिकता से मुक्ति पाकर, अपनी विरासत पर गर्व करते हुए आगे बढ़ रहा है: PM @narendramodi pic.twitter.com/TLCHfpSLvm

— PMO India (@PMOIndia) December 25, 2023

 

भारत आज राष्ट्रीय और अंतरराष्ट्रीय महत्व की कई संस्थाओं का निर्माता बन रहा है।

ये संस्थान, ये संस्थाएं 21वीं सदी के भारत ही नहीं बल्कि 21वीं सदी के विश्व को नई दिशा देने का काम करेंगे: PM @narendramodi pic.twitter.com/mGWFD15cC7

— PMO India (@PMOIndia) December 25, 2023

 

गुड गवर्नेंस का मतलब होता है जब शासन के केंद्र में सत्ता नहीं सेवाभाव हो: PM @narendramodi pic.twitter.com/46baZhg1qP

— PMO India (@PMOIndia) December 25, 2023

పూర్తి ప్రసంగం చదవడానికి ఇక్కడ క్లిక్ చేయండి

Explore More
శ్రీరామ జన్మభూమి ఆలయ ధ్వజారోహణ ఉత్సవం సందర్భంగా ప్రధానమంత్రి ప్రసంగం

ప్రముఖ ప్రసంగాలు

శ్రీరామ జన్మభూమి ఆలయ ధ్వజారోహణ ఉత్సవం సందర్భంగా ప్రధానమంత్రి ప్రసంగం
Emerging cities see 42% growth in GCC jobs, outpacing metros: Report

Media Coverage

Emerging cities see 42% growth in GCC jobs, outpacing metros: Report
NM on the go

Nm on the go

Always be the first to hear from the PM. Get the App Now!
...
PM Modi chairs 51st PRAGATI Meeting
May 27, 2026
PM reviews seven critical infrastructure projects across the Railways, Power and Road sectors
Projects reviewed span across 9 States with cumulative investment of around ₹30,000 crore
PM also reviews Ken Betwa Link Project and Swachh Bharat Mission-Urban 2.0
PM says Ken-Betwa River Inter-linking Project should serve as a model for other States to resolve inter-State water issues amicably
PM asks States to expedite the completion of solid waste management-related infrastructure, including waste processing plants and GOBARdhan plants
PM calls for mission-mode rooftop solar coverage in urban areas
Acting upon the advice of PM, system of monthly review of social sector schemes at State level operationalised, starting with review of Swachh Bharat Mission

Prime Minister Shri Narendra Modi chaired the 51st meeting of PRAGATI, the ICT-enabled, multi-modal platform aimed at fostering Pro-Active Governance and Timely Implementation, by seamlessly integrating efforts of the Central and State governments, at Seva Teerth, earlier today.

During the meeting, the Prime Minister reviewed seven critical infrastructure projects across the Railways, Power and Road sectors covering nine States worth around ₹30,000 crore. These projects, pivotal to economic growth and public welfare, were reviewed with a focus on timelines, inter-agency coordination, and timely issue resolution. Prime Minister also reviewed Ken Betwa Link Project and Swachh Bharat Mission-Urban 2.0.

While reviewing power sector projects, Prime Minister emphasized the need to accelerate rooftop solar adoption across urban areas, with a special focus on cities, residential clusters and public institutions. He underlined that rooftop solar should be taken up in mission mode to reduce electricity costs, improve energy security and promote clean energy at the household and community level.

While reviewing road and port connectivity projects, it was emphasised that Vadhavan Port should be developed as a model of port-led, multi-modal development, where every major mode of transport is seamlessly integrated to create a future-ready logistics ecosystem. The project should not be seen merely as a port, but as a national gateway connected through coastal shipping, inland waterways, dedicated freight corridors, high-speed rail connectivity, highways and airport linkages.

Prime Minister emphasised the need for effective implementation of Swachh Bharat Mission 2.0 and underlined that the mission should move beyond infrastructure creation and ensure measurable outcomes through regular monitoring, citizen participation and convergence between various stakeholders. He asked States to expedite the completion of solid waste management-related infrastructure, including waste processing plants and GOBARdhan plants.

While reviewing Ken-Betwa River Inter-linking Project, Prime Minister observed that Ken-Betwa project should serve as a model for other States to resolve inter-State water issues through cooperation, timely clearances, technology-based monitoring and mission-mode execution. States were encouraged to identify similar opportunities where river-linking, water conservation, groundwater recharge and efficient irrigation can be taken up in an integrated manner to ensure long-term water security.

Prime Minister also underlined that the delay in the implementation of public projects leads not only to cost escalation but also deprives citizens of timely access to essential facilities and development benefits. He observed that every delay has a direct impact on people’s lives, regional growth and public resources. He stressed that Ministries, Departments and States must adopt a more proactive and time-bound approach to resolve pending issues, remove bottlenecks and ensure faster execution.

Prime Minister also emphasized that innovative use of canal networks should be explored, including installation of solar panels along canals and over canals for clean electricity generation. This would help optimize land use, reduce evaporation losses, generate renewable energy and create additional economic value from water infrastructure.

At the beginning of the meeting, the Cabinet Secretary informed that, in pursuance of the directions of the Prime Minister, a system of monthly review of social sector schemes at the State level has also been operationalised. This mechanism aims to ensure regular monitoring, faster resolution of implementation issues and greater accountability at the State and district levels. As part of this initiative, Swachh Bharat Mission has been taken up for review at the State level in the first instance.