ਅੱਜ 51 ਹਜ਼ਾਰ ਤੋਂ ਵੱਧ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਨੂੰ ਨਿਯੁਕਤੀ ਪੱਤਰ ਦਿੱਤੇ ਗਏ ਹਨ। ਅਜਿਹੇ ਰੋਜ਼ਗਾਰ ਮੇਲਿਆਂ ਦੇ ਜ਼ਰੀਏ ਲੱਖਾਂ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਨੂੰ ਸਰਕਾਰ ਵਿੱਚ ਸਥਾਈ ਨੌਕਰੀ ਮਿਲੀ ਚੁੱਕੀ ਹੈ। ਹੁਣ ਇਹ ਯੁਵਾ ਰਾਸ਼ਟਰ ਨਿਰਮਾਣ ਵਿੱਚ ਅਹਿਮ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾ ਰਹੇ ਹਨ: ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ
ਦੁਨੀਆ ਅੱਜ ਮੰਨਦੀ ਹੈ ਕਿ ਭਾਰਤ ਦੇ ਪਾਸ ਦੋ ਅਸੀਮ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਹਨ, ਇੱਕ ਡੈਮੋਗ੍ਰਾਫੀ, ਦੂਸਰੀ ਹੈ ਲੋਕਤੰਤਰ। ਦੂਸਰੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਵਿੱਚ, ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਯੁਵਾ ਆਬਾਦੀ ਅਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਲੋਕਤੰਤਰ: ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ
ਅੱਜ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਬਣ ਰਿਹਾ ਸਟਾਰਟਅਪਸ, ਇਨੋਵੇਸ਼ਨ ਅਤੇ ਰਿਸਰਚ ਦਾ ਵਾਤਾਵਰਣ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਦੀਆਂ ਸਮਰੱਥਾਵਾਂ ਨੂੰ ਵਧਾ ਰਿਹਾ ਹੈ: ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ
ਹਾਲ ਹੀ ਵਿੱਚ ਮਨਜ਼ੂਰ ਕੀਤੀ ਗਈ ਨਵੀਂ ਯੋਜਨਾ, ਰੋਜ਼ਗਾਰ ਨਾਲ ਜੁੜੀ ਪ੍ਰੋਤਸਾਹਨ ਯੋਜਨਾ ਦੇ ਨਾਲ ਸਰਕਾਰ ਦਾ ਧਿਆਨ ਪ੍ਰਾਈਵੇਟ ਸੈਕਟਰ ਵਿੱਚ ਰੋਜ਼ਗਾਰ ਦੇ ਨਵੇਂ ਅਵਸਰ ਪੈਦਾ ਕਰਨ 'ਤੇ ਵੀ ਹੈ: ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ
ਅੱਜ ਭਾਰਤ ਦੀਆਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀਆਂ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਸਾਡਾ ਮੈਨੂਫੈਕਚਰਿੰਗ ਸੈਕਟਰ ਹੈ। ਮੈਨੂਫੈਕਚਰਿੰਗ ਸੈਕਟਰ ਵਿੱਚ ਵੱਡੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ ਨਵੇਂ ਰੋਜ਼ਗਾਰਾਂ ਦੀ ਸਿਰਜਣਾ ਹੋ ਰਹੀ ਹੈ: ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ
ਮੈਨੂਫੈਕਚਰਿੰਗ ਸੈਕਟਰ ਨੂੰ ਹੁਲਾਰਾ ਦੇਣ ਦੇ ਲਈ ਇਸ ਸਾਲ ਦੇ ਬਜਟ ਵਿੱਚ ਮਿਸ਼ਨ ਮੈਨੂਫੈਕਚਰਿੰਗ ਸੈਕਟਰ ਦਾ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ: ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ

ਨਮਸਕਾਰ!

ਕੇਂਦਰ ਸਰਕਾਰ ਵਿੱਚ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਨੂੰ ਪੱਕੀ ਨੌਕਰੀਆਂ ਦੇਣ ਦਾ ਸਾਡਾ ਅਭਿਯਾਨ ਨਿਰੰਤਰ ਜਾਰੀ ਹੈ। ਅਤੇ ਸਾਡੀ ਪਹਿਚਾਣ ਭੀ ਹੈ, ਬਿਨਾ ਪਰਚੀ, ਬਿਨਾ ਖਰਚੀ। ਅੱਜ 51 ਹਜ਼ਾਰ ਤੋਂ ਅਧਿਕ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਨੂੰ ਨਿਯੁਕਤੀ ਪੱਤਰ ਦਿੱਤੇ ਗਏ ਹਨ। ਅਜਿਹੇ ਰੋਜ਼ਗਾਰ ਮੇਲਿਆਂ ਦੇ ਮਾਧਿਅਮ ਨਾਲ ਹੁਣ ਤੱਕ ਲੱਖਾਂ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਨੂੰ ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਵਿੱਚ ਪਰਮਾਨੈਂਟ ਜੌਬ ਮਿਲ ਚੁੱਕੀ ਹੈ। ਹੁਣ ਇਹ ਨੌਜਵਾਨ, ਰਾਸ਼ਟਰ ਨਿਰਮਾਣ ਵਿੱਚ ਬੜੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾ ਰਹੇ ਹਨ। ਅੱਜ ਭੀ ਤੁਹਾਡੇ ਵਿੱਚੋਂ ਕਈ ਨੇ ਭਾਰਤੀ ਰੇਲਵੇ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀਆਂ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀਆਂ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ ਹੈ, ਕਈ ਸਾਥੀ ਹੁਣ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਦੇ ਭੀ ਪਹਿਰੇਦਾਰ ਬਣਨਗੇ, ਡਾਕ ਵਿਭਾਗ ਵਿੱਚ ਨਿਯੁਕਤ ਹੋਏ ਸਾਥੀ, ਪਿੰਡ-ਪਿੰਡ ਸਰਕਾਰ ਦੀਆਂ ਸੁਵਿਧਾਵਾਂ ਨੂੰ ਪਹੁੰਚਾਉਣਗੇ, ਕੁਝ ਸਾਥੀ Health for All ਮਿਸ਼ਨ ਦੇ ਸਿਪਾਹੀ ਹੋਣਗੇ, ਕਈ ਯੁਵਾ ਫਾਇਨੈਂਸ਼ਿਅਲ ਇੰਕਲੂਜਨ ਦੇ ਇੰਜਣ ਨੂੰ ਹੋਰ ਤੇਜ਼ ਕਰਨਗੇ ਅਤੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਸਾਥੀ ਭਾਰਤ ਦੇ ਉਦਯੋਗਿਕ ਵਿਕਾਸ ਨੂੰ ਨਵੀਂ ਰਫ਼ਤਾਰ ਦੇਣਗੇ।

ਤੁਹਾਡੇ ਵਿਭਾਗ ਅਲੱਗ-ਅਲੱਗ ਹਨ, ਲੇਕਿਨ ਉਦੇਸ਼ ਇੱਕ ਹੈ ਅਤੇ ਉਹ ਕਿਹੜਾ ਉਦੇਸ਼ ਹੈ, ਅਸੀਂ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਯਾਦ ਰੱਖਣਾ ਹੈ, ਇੱਕ ਹੀ ਉਦੇਸ਼ ਹੈ, ਵਿਭਾਗ ਕੋਈ ਭੀ ਹੋਵੇ, ਕਾਰਜ ਕੋਈ ਭੀ ਹੋਵੇ, ਪਦ ਕੋਈ ਭੀ ਹੋਵੇ, ਇਲਾਕਾ ਕੋਈ ਭੀ ਹੋਵੇ, ਇੱਕ ਹੀ ਉਦੇਸ਼ - ਰਾਸ਼ਟਰ ਸੇਵਾ। ਸੂਤਰ ਇੱਕ - ਨਾਗਰਿਕ ਪ੍ਰਥਮ, ਸਿਟੀਜ਼ਨ ਫਸਟ। ਤੁਹਾਨੂੰ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਨ ਦਾ ਬਹੁਤ ਬੜਾ ਮੰਚ ਮਿਲਿਆ ਹੈ। ਮੈਂ ਆਪ ਸਾਰੇ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਨੂੰ ਜੀਵਨ ਦੇ ਇਸ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਪੜਾਅ 'ਤੇ ਇਤਨੀ ਬੜੀ ਸਫ਼ਲਤਾ ਦੇ ਲਈ ਬਹੁਤ-ਬਹੁਤ ਵਧਾਈ ਦਿੰਦਾ ਹਾਂ। ਤੁਹਾਡੀ ਇਸ ਨਵੀਂ ਯਾਤਰਾ ਦੇ ਲਈ ਮੇਰੇ ਤਰਫ਼ੋਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਬਹੁਤ-ਬਹੁਤ ਸ਼ੁਭਕਾਮਨਾਵਾਂ ਹਨ।

ਸਾਥੀਓ,

ਅੱਜ ਦੁਨੀਆ ਮੰਨ ਰਹੀ ਹੈ ਕਿ ਭਾਰਤ ਦੇ ਪਾਸ ਦੋ ਅਸੀਮਿਤ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਹਨ। ਇੱਕ ਡੈਮੋਗ੍ਰਾਫੀ, ਦੂਸਰੀ ਡੈਮੋਕ੍ਰੇਸੀ। ਯਾਨੀ ਸਭ ਤੋਂ ਬੜੀ ਯੁਵਾ ਅਬਾਦੀ ਅਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਬੜਾ ਲੋਕਤੰਤਰ। ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਦੀ ਇਹ ਸਮਰੱਥਾ ਸਾਡੀ, ਭਾਰਤ ਦੇ ਉੱਜਵਲ ਭਵਿੱਖ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਬੜੀ ਪੂੰਜੀ ਭੀ ਹੈ ਅਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਬੜੀ ਗਰੰਟੀ ਭੀ ਹੈ। ਅਤੇ ਸਾਡੀ ਸਰਕਾਰ, ਇਸੇ ਪੂੰਜੀ ਨੂੰ ਸਮ੍ਰਿੱਧੀ ਦਾ ਸੂਤਰ ਬਣਾਉਣ ਵਿੱਚ ਦਿਨ ਰਾਤ ਜੁਟੀ ਹੈ। ਤੁਹਾਨੂੰ ਸਭ ਨੂੰ ਪਤਾ ਹੈ, ਇੱਕ ਦਿਨ ਪਹਿਲੇ ਹੀ ਮੈਂ ਪੰਜ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੀ ਯਾਤਰਾ ਕਰਕੇ ਪਰਤਿਆ ਹਾਂ। ਹਰ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਦੀ ਯੁਵਾ ਸ਼ਕਤੀ ਦੀ ਗੂੰਜ ਸੁਣਾਈ ਦਿੱਤੀ। ਇਸ ਦੌਰਾਨ ਜਿਤਨੇ ਭੀ ਸਮਝੌਤੇ ਹੋਏ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਦੇਸ਼ ਅਤੇ ਵਿਦੇਸ਼, ਦੋਨੋਂ ਜਗ੍ਹਾ ਭਾਰਤ ਦੇ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਨੂੰ ਫਾਇਦਾ ਹੋਣਾ ਹੀ ਹੈ। ਡਿਫੈਂਸ, ਫਾਰਮਾ, ਡਿਜੀਟਲ ਟੈਕਨੋਲੋਜੀ, ਐਨਰਜੀ, ਰੇਅਰ ਅਰਥ ਮਿਨਰਲਸ, ਅਜਿਹੇ ਕਈ ਸੈਕਟਰਸ, ਅਜਿਹੇ ਕਈ ਸੈਕਟਰਸ ਵਿੱਚ ਹੋਏ ਸਮਝੌਤਿਆਂ ਨਾਲ ਭਾਰਤ ਨੂੰ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਬੜਾ ਫਾਇਦਾ ਹੋਵੇਗਾ, ਭਾਰਤ ਦੇ ਮੈਨੂਫੈਕਚਰਿੰਗ ਅਤੇ ਸਰਵਿਸ ਸੈਕਟਰ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਬਲ ਮਿਲੇਗਾ।

ਸਾਥੀਓ,

ਬਦਲਦੇ ਹੋਏ ਸਮੇਂ ਦੇ ਨਾਲ 21ਵੀਂ ਸਦੀ ਵਿੱਚ ਨੇਚਰ ਆਵ੍ ਜੌਬ ਭੀ ਬਦਲ ਰਹੀ ਹੈ, ਨਵੇਂ-ਨਵੇਂ ਸੈਕਟਰਸ ਭੀ ਉੱਭਰ ਰਹੇ ਹਨ। ਇਸ ਲਈ ਬੀਤੇ ਦਹਾਕੇ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਦਾ ਜ਼ੋਰ ਆਪਣੇ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਨੂੰ ਇਸ ਦੇ ਲਈ ਤਿਆਰ ਕਰਨ ਦਾ ਹੈ। ਹੁਣ ਇਸ ਦੇ ਲਈ ਅਹਿਮ ਨਿਰਣੇ ਲਏ ਗਏ ਹਨ, ਆਧੁਨਿਕ ਜ਼ਰੂਰਤਾਂ ਨੂੰ ਦੇਖਦੇ ਹੋਏ ਆਧੁਨਿਕ ਨੀਤੀਆਂ ਭੀ ਬਣਾਈਆਂ ਗਈਆਂ ਹਨ। ਸਟਾਰਟ ਅਪਸ, ਇਨੋਵੇਸ਼ਨ ਅਤੇ ਰਿਸਰਚ ਦਾ ਜੋ ਈਕੋਸਿਸਟਮ ਅੱਜ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਬਣ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਉਹ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ ਵਧਾ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਅੱਜ ਜਦੋਂ ਮੈਂ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਨੂੰ ਦੇਖਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਉਹ ਆਪਣਾ ਸਟਾਰਟ ਅਪ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਮੇਰਾ ਭੀ ਆਤਮਵਿਸ਼ਵਾਸ ਵਧ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਹੁਣੇ ਸਾਡੇ ਡਾਕਟਰ ਜਿਤੇਂਦਰ ਸਿੰਘ ਜੀ ਨੇ ਸਟਾਰਟਅਪ ਦੇ ਵਿਸ਼ੇ ਵਿੱਚ ਵਿਸਤਾਰ ਨਾਲ ਕੁਝ ਅੰਕੜੇ ਭੀ ਦੱਸੇ ਤੁਹਾਡੇ ਸਾਹਮਣੇ। ਮੈਨੂੰ ਖੁਸ਼ੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਕਿ ਮੇਰੇ ਦੇਸ਼ ਦਾ ਨੌਜਵਾਨ ਬੜੇ ਵਿਜ਼ਨ ਦੇ ਨਾਲ ਤੇਜ਼ ਗਤੀ ਨਾਲ ਮਜ਼ਬੂਤੀ ਦੇ ਨਾਲ ਅੱਗੇ ਵਧ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਉਹ ਕੁਝ ਨਵਾਂ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ।

ਸਾਥੀਓ,

ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਦਾ ਜ਼ੋਰ ਪ੍ਰਾਈਵੇਟ ਸੈਕਟਰ ਵਿੱਚ ਰੋਜ਼ਗਾਰ ਦੇ ਨਵੇਂ ਅਵਸਰਾਂ ਦੇ ਨਿਰਮਾਣ ‘ਤੇ ਭੀ ਹੈ। ਹਾਲ ਹੀ ਵਿੱਚ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਇੱਕ ਨਵੀਂ ਸਕੀਮ ਨੂੰ ਮਨਜ਼ੂਰੀ ਦਿੱਤੀ ਹੈ, Employment Linked Incentive Scheme. ਇਸ ਯੋਜਨਾ ਦੇ ਤਹਿਤ ਸਰਕਾਰ, ਪ੍ਰਾਈਵੇਟ ਸੈਕਟਰ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਰੋਜ਼ਗਾਰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਯੁਵਾ ਨੂੰ 15 ਹਜ਼ਾਰ ਰੁਪਏ ਦੇਵੇਗੀ। ਯਾਨੀ ਪਹਿਲੀ ਨੌਕਰੀ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਸੈਲਰੀ ਵਿੱਚ ਸਰਕਾਰ ਆਪਣਾ ਯੋਗਦਾਨ ਦੇਵੇਗੀ। ਇਸ ਦੇ ਲਈ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਕਰੀਬ ਇੱਕ ਲੱਖ ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਦਾ ਬਜਟ ਬਣਾਇਆ ਹੈ। ਇਸ ਸਕੀਮ ਨਾਲ ਲਗਭਗ ਸਾਢੇ 3 ਕਰੋੜ ਨਵੇਂ ਰੋਜ਼ਗਾਰ ਦੇ ਨਿਰਮਾਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਮਿਲੇਗੀ।

ਸਾਥੀਓ,

ਅੱਜ ਭਾਰਤ ਦੀ ਇੱਕ ਬਹੁਤ ਬੜੀ ਤਾਕਤ ਸਾਡਾ ਮੈਨੂਫੈਕਚਰਿੰਗ ਸੈਕਟਰ ਹੈ। ਮੈਨੂਫੈਕਚਰਿੰਗ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਬੜੀ ਸੰਖਿਆ ਵਿੱਚ ਨਵੀਆਂ-ਨਵੀਆਂ ਜੌਬਸ ਬਣ ਰਹੀਆਂ ਹਨ। ਮੈਨੂਫੈਕਚਰਿੰਗ ਸੈਕਟਰ ਨੂੰ ਗਤੀ ਦੇਣ ਦੇ ਲਈ ਇਸ ਵਰ੍ਹੇ ਦੇ ਬਜਟ ਵਿੱਚ ਮਿਸ਼ਨ ਮੈਨੂਫੈਕਚਰਿੰਗ ਦਾ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਬੀਤੇ ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਅਸੀਂ ਮੇਕ ਇਨ ਇੰਡੀਆ ਅਭਿਯਾਨ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤੀ ਦਿੱਤੀ ਹੈ। ਸਿਰਫ਼ PLI ਸਕੀਮ ਨਾਲ, ਉਸ ਤੋਂ ਹੀ 11 ਲੱਖ ਤੋਂ ਅਧਿਕ ਰੋਜ਼ਗਾਰ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਬਣੇ ਹਨ। ਬੀਤੇ ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਮੋਬਾਈਲ ਫੋਨ ਅਤੇ ਇਲੈਕਟ੍ਰੌਨਿਕਸ ਸੈਕਟਰ ਦਾ ਅਭੂਤਪੂਰਵ ਵਿਸਤਾਰ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਅੱਜ ਕਰੀਬ 11 ਲੱਖ ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਦੀ ਇਲੈਕਟ੍ਰੌਨਿਕਸ ਮੈਨੂਫੈਕਚਰਿੰਗ ਹੋ ਰਹੀ ਹੈ,11 ਲੱਖ ਕਰੋੜ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਭੀ ਬੀਤੇ 11 ਸਾਲ ਵਿੱਚ 5 ਗੁਣਾ ਤੋਂ ਭੀ ਅਧਿਕ ਵਾਧਾ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਪਹਿਲੇ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਮੋਬਾਈਲ ਫੋਨ ਮੈਨੂਫੈਕਚਰਿੰਗ ਦੀ 2 ਜਾਂ 4 ਯੂਨਿਟਸ ਸਨ, ਸਿਰਫ਼ 2 ਜਾਂ 4। ਹੁਣ ਮੋਬਾਈਲ ਫੋਨ ਮੈਨੂਫੈਕਚਰਿੰਗ ਨਾਲ ਜੁੜੀਆਂ ਕਰੀਬ-ਕਰੀਬ 300 ਯੂਨਿਟਸ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਹਨ। ਅਤੇ ਇਸ ਵਿੱਚ ਲੱਖਾਂ ਯੁਵਾ ਕੰਮ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ। ਵੈਸਾ ਹੀ ਇੱਕ ਹੋਰ ਖੇਤਰ ਹੈ ਅਤੇ ਅਪ੍ਰੇਸ਼ਨ ਸਿੰਦੂਰ ਦੇ ਬਾਅਦ ਤਾਂ ਉਸ ਦੀ ਬਹੁਤ ਚਰਚਾ ਭੀ ਹੈ, ਬੜੇ ਗੌਰਵ ਨਾਲ ਚਰਚਾ ਹੋ ਰਹੀ ਹੈ ਅਤੇ ਉਹ ਹੈ- ਡਿਫੈਂਸ ਮੈਨੂਫੈਕਚਰਿੰਗ। ਡਿਫੈਂਸ ਮੈਨੂਫੈਕਚਰਿੰਗ ਵਿੱਚ ਭੀ ਭਾਰਤ ਨਵੇਂ ਰਿਕਾਰਡਸ ਬਣਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਸਾਡਾ ਡਿਫੈਂਸ ਪ੍ਰੋਡਕਸ਼ਨ, ਸਵਾ ਲੱਖ ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਤੋਂ ਉੱਪਰ ਪਹੁੰਚ ਚੁੱਕਿਆ ਹੈ। ਭਾਰਤ ਨੇ ਇੱਕ ਹੋਰ ਬੜੀ ਉਪਲਬਧੀ ਲੋਕੋਮੋਟਿਵ ਸੈਕਟਰ ਵਿੱਚ ਹਾਸਲ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਭਾਰਤ ਦੁਨੀਆ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਲੋਕੋਮੋਟਿਵ ਬਣਾਉਣ ਵਾਲਾ ਦੇਸ਼ ਬਣ ਗਿਆ ਹੈ, ਦੁਨੀਆ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ। ਲੋਕੋਮੋਟਿਵ ਹੋਵੇ, ਰੇਲ ਕੋਚ ਹੋਵੇ, ਮੈਟਰੋ ਕੋਚ ਹੋਵੇ, ਅੱਜ ਭਾਰਤ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਬੜੀ ਸੰਖਿਆ ਵਿੱਚ ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਕਈ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਐਕਸਪੋਰਟ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਸਾਡਾ ਆਟੋਮੋਬਾਈਲ ਸੈਕਟਰ ਭੀ ਅਭੂਤਪੂਰਵ ਗ੍ਰੋਥ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ।

 

ਬੀਤੇ 5 ਸਾਲ ਵਿੱਚ ਹੀ ਇਸ ਸੈਕਟਰ ਵਿੱਚ ਕਰੀਬ 40 ਬਿਲੀਅਨ ਡਾਲਰ ਦਾ FDI ਆਇਆ ਹੈ। ਯਾਨੀ ਨਵੀਆਂ ਕੰਪਨੀਆਂ ਆਈਆਂ ਹਨ, ਨਵੀਆਂ ਫੈਕਟਰੀਆਂ ਲਗੀਆਂ ਹਨ, ਨਵੇਂ ਰੋਜ਼ਗਾਰ ਬਣੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਗੱਡੀਆਂ ਦੀ ਡਿਮਾਂਡ ਭੀ ਬਹੁਤ ਵਧੀ ਹੈ, ਗੱਡੀਆਂ ਦੀ ਰਿਕਾਰਡ ਵਿਕਰੀ ਹੋਈ ਹੈ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ। ਅਲੱਗ-ਅਲੱਗ ਸੈਕਟਰਸ ਵਿੱਚ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਇਹ ਪ੍ਰਗਤੀ, ਇਹ ਮੈਨੂਫੈਕਚਰਿੰਗ ਦੇ ਰਿਕਾਰਡ ਤਦੇ ਬਣਦੇ ਹਨ, ਐਸੇ ਨਹੀਂ ਬਣਦੇ, ਇਹ ਸਭ ਤਦ ਸੰਭਵ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਤੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਨੂੰ ਨੌਕਰੀਆਂ ਮਿਲ ਰਹੀਆਂ ਹਨ। ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਦਾ ਪਸੀਨਾ ਲਗਦਾ ਹੈ ਉਸ ਵਿੱਚ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਦਿਮਾਗ਼ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਮਿਹਨਤ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਦੇਸ਼ ਦੇ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਨੇ ਰੋਜ਼ਗਾਰ ਤਾਂ ਪਾਇਆ ਹੈ, ਇਹ ਕਮਾਲ ਕਰਕੇ ਭੀ ਦਿਖਾਇਆ ਹੈ। ਹੁਣ ਸਰਕਾਰੀ ਕਰਮਚਾਰੀ ਦੇ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਤੁਹਾਨੂੰ ਹਰ ਸੰਭਵ ਪ੍ਰਯਾਸ ਕਰਨਾ ਹੈ ਕਿ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਮੈਨੂਫੈਕਚਰਿੰਗ ਸੈਕਟਰ ਦੀ ਇਹ ਗਤੀ ਨਿਰੰਤਰ ਵਧਦੀ ਰਹੇ। ਜਿੱਥੇ ਭੀ ਤੁਹਾਨੂੰ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਮਿਲੇ, ਤੁਸੀਂ ਇੱਕ ਪ੍ਰੋਤਸਾਹਨ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰੋਂ, ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ encourage ਕਰੋਂ, ਰੁਕਾਵਟਾਂ ਦੂਰ ਕਰੋਂ, ਜਿਤਨਾ ਜ਼ਿਆਦਾ ਤੁਸੀਂ ਸਰਲਤਾ ਲਿਆਉਂਗੇ, ਉਤਨੀ ਸੁਵਿਧਾ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਹੋਰ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਭੀ ਮਿਲੇਗੀ।

ਸਾਥੀਓ,

ਅੱਜ ਸਾਡਾ ਦੇਸ਼ ਦੁਨੀਆ ਦੀ, ਅਤੇ ਕੋਈ ਭੀ ਹਿੰਦੁਸਤਾਨੀ ਬੜੇ ਗਰਵ (ਮਾਣ) ਨਾਲ ਕਹਿ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਅੱਜ ਸਾਡਾ ਦੇਸ਼ ਦੁਨੀਆ ਦੀ ਤੀਸਰੀ ਬੜੀ ਇਕੌਨਮੀ ਬਣਨ ਦੀ ਤਰਫ਼ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਅੱਗੇ ਵਧ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇਹ ਮੇਰੇ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਦੇ ਪਸੀਨੇ ਦਾ ਕਮਾਲ ਹੈ। ਬੀਤੇ 11 ਵਰ੍ਹਿਆਂ ਵਿੱਚ ਹਰ ਸੈਕਟਰ ਵਿੱਚ ਦੇਸ਼ ਨੇ ਪ੍ਰਗਤੀ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਹਾਲ ਵਿੱਚ ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਲੇਬਰ ਆਰਗੇਨਾਇਜ਼ੇਸ਼ਨ- ILO ਦੀ ਇੱਕ ਬਹੁਤ ਵਧੀਆ ਰਿਪੋਰਟ ਆਈ ਹੈ-ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਰਿਪੋਰਟ ਹੈ। ਇਸ ਰਿਪੋਰਟ ਵਿੱਚ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਬੀਤੇ ਦਹਾਕੇ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਦੇ 90 ਕਰੋੜ ਤੋਂ ਅਧਿਕ ਨਾਗਰਿਕਾਂ ਨੂੰ ਵੈਲਫੇਅਰ ਸਕੀਮਸ ਦੇ ਦਾਇਰੇ ਵਿੱਚ ਲਿਆਂਦਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਇੱਕ ਪ੍ਰਕਾਰ ਨਾਲ ਸੋਸ਼ਲ ਸਕਿਉਰਿਟੀ ਦਾ ਦਾਇਰਾ ਗਿਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਅਤੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਕੀਮਾਂ ਦਾ ਫਾਇਦਾ ਸਿਰਫ਼ ਵੈਲਫੇਅਰ ਤੱਕ ਸੀਮਿਤ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਇਸ ਨਾਲ ਬਹੁਤ ਬੜੀ ਸੰਖਿਆ ਵਿੱਚ ਨਵੇਂ ਰੋਜ਼ਗਾਰ ਭੀ ਬਣੇ ਹਨ। ਜਿਵੇਂ ਇੱਕ ਛੋਟੀ ਉਦਾਹਰਣ ਮੈਂ ਦਿੰਦਾ ਹਾਂ-ਪੀਐੱਮ ਆਵਾਸ ਯੋਜਨਾ ਹੈ। ਹੁਣ ਇਹ ਪੀਐੱਮ ਆਵਾਸ ਯੋਜਨਾ ਦੇ ਤਹਿਤ 4 ਕਰੋੜ ਨਵੇਂ ਪੱਕੇ ਘਰ ਬਣ ਚੁੱਕੇ ਹਨ ਅਤੇ 3 ਕਰੋੜ ਨਵੇਂ ਘਰ ਅਜੇ ਬਣਾਉਣ ਦੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਚਲ ਰਹੀ ਹੈ। ਇਤਨੇ ਘਰ ਬਣ ਰਹੇ ਹਨ,ਤਾਂ ਇਸ ਵਿੱਚ ਮਿਸਤਰੀ, ਲੇਬਰ ਅਤੇ ਰਾਅ ਮਟੀਰੀਅਲ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਟ੍ਰਾਂਸਪੋਰਟ ਸੈਕਟਰ ਵਿੱਚ ਛੋਟੇ-ਛੋਟੇ ਦੁਕਾਨਦਾਰਾਂ ਦੇ ਕੰਮ, ਮਾਲ ਢੋਣ ਵਾਲੇ ਟਰੱਕ ਦੇ ਅਪ੍ਰੇਟਰਸ, ਤੁਸੀਂ ਕਲਪਨਾ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹੋ ਕਿਤਨੇ ਸਾਰੇ ਜੌਬਸ ਕ੍ਰਿਏਟ ਹੋਏ ਹਨ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਭੀ ਸਭ ਤੋਂ ਖੁਸ਼ੀ ਦੀ ਬਾਤ ਹੈ ਕਿ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਰੋਜ਼ਗਾਰ ਸਾਡੇ ਪਿੰਡਾਂ ਵਿੱਚ ਮਿਲੇ ਹਨ, ਉਸ ਨੂੰ ਪਿੰਡ ਛੱਡ ਕੇ ਜਾਣਾ ਨਹੀਂ ਪੈ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ 12 ਕਰੋੜ ਨਵੇਂ ਟਾਇਲਟਸ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਬਣੇ ਹਨ। ਇਸ ਨਾਲ ਨਿਰਮਾਣ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਪਲੰਬਰਸ ਹੋਣ, ਲਕੜੀ ਦਾ ਕੰਮ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਲੋਕ ਹੋਣ, ਜੋ ਸਾਡੇ ਵਿਸ਼ਵਕਰਮਾ ਸਮਾਜ ਦੇ ਲੋਕ ਹਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਲਈ ਤਾਂ ਇਤਨੇ ਸਾਰੇ ਕੰਮ ਨਿਕਲੇ ਹਨ। ਇਹੀ ਹੈ ਕਿ ਜੋ ਰੋਜ਼ਗਾਰ ਦਾ ਵਿਸਤਾਰ ਭੀ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਪ੍ਰਭਾਵ ਭੀ ਪੈਦਾ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਅਜਿਹੇ ਹੀ ਅੱਜ 10 ਕਰੋੜ ਤੋਂ ਅਧਿਕ ਨਵੇਂ, ਮੈਂ ਜੋ ਬਾਤ ਦੱਸ ਰਿਹਾ ਹਾਂ, ਨਵੇਂ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਦੱਸਦਾ ਹਾਂ, ਨਵੇਂ ਐੱਲਪੀਜੀ ਕਨੈਕਸ਼ਨ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਉੱਜਵਲਾ ਸਕੀਮ ਦੇ ਤਹਿਤ ਦਿੱਤੇ ਗਏ ਹਨ। ਹੁਣ ਇਸ ਦੇ ਲਈ ਬਹੁਤ ਬੜੀ ਸੰਖਿਆ ਵਿੱਚ ਬੌਟਲਿੰਗ ਪਲਾਂਟਸ ਬਣੇ ਹਨ। ਗੈਸ ਸਿਲੰਡਰ ਬਣਾਉਣ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਕੰਮ ਮਿਲਿਆ ਹੈ, ਉਸ ਵਿੱਚ ਭੀ ਰੋਜ਼ਗਾਰ ਪੈਦਾ ਹੋਏ ਹਨ, ਗੈਸ ਸਿਲੰਡਰ ਦੀ ਏਜੰਸੀ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਕੰਮ ਮਿਲਿਆ ਹੈ। ਗੈਸ ਸਿਲੰਡਰ ਘਰ-ਘਰ ਪਹੁੰਚਾਉਣ ਦੇ ਲਈ ਜੋ ਲੋਕ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਨਵੇਂ-ਨਵੇਂ ਰੋਜ਼ਗਾਰ ਮਿਲੇ ਹਨ। ਤੁਸੀਂ ਇੱਕ ਇੱਕ ਕੰਮ ਲਵੋ, ਕਿਤਨੇ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦੇ ਰੋਜ਼ਗਾਰ ਦੇ ਅਵਸਰ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਾਰੀਆਂ ਜਗ੍ਹਾਂ ‘ਤੇ ਲੱਖਾਂ ਲੱਖਾਂ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਨਵੇਂ ਰੋਜ਼ਗਾਰ ਮਿਲੇ ਹਨ।

ਸਾਥੀਓ,

ਮੈਂ ਇੱਕ ਹੋਰ ਯੋਜਨਾ ਦੀ ਭੀ ਚਰਚਾ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ। ਹੁਣ ਤੁਹਾਨੂੰ ਪਤਾ ਹੈ ਇਹ ਯੋਜਨਾ ਤਾਂ ਯਾਨੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਨਾ ਪੰਜੇ ਉਗਲੀਆਂ ਘੀ ਵਿੱਚ, ਜਾਂ ਤਾਂ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਦੋਨੋਂ ਹੱਥ ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਲੱਡੂ ਐਸੇ ਹੈ। ਪੀਐੱਮ ਸੂਰਯ ਘਰ ਮੁਫ਼ਤ ਬਿਜਲੀ ਯੋਜਨਾ। ਸਰਕਾਰ ਤੁਹਾਡੇ ਘਰ ਦੀ ਛੱਤ ‘ਤੇ ਯਾਨੀ ਰੂਫ ਟੌਪ ਸੋਲਰ ਪਲਾਂਟ ਲਗਾਉਣ ਦੇ ਲਈ ਇੱਕ ਪਰਿਵਾਰ ਨੂੰ ਐਵਰੇਜ ਕਰੀਬ-ਕਰੀਬ ₹75,000 ਤੋਂ ਭੀ ਜ਼ਿਆਦਾ ਦੇ ਰਹੀ ਹੈ। ਇਸ ਨਾਲ ਉਹ ਆਪਣੇ ਘਰ ਦੀ ਛੱਤ ਦੇ ਉੱਪਰ ਸੋਲਰ ਪਲਾਂਟ ਲਗਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਇੱਕ ਪ੍ਰਕਾਰ ਨਾਲ ਉਸ ਦੇ ਘਰ ਦੀ ਛੱਤ ਬਿਜਲੀ ਦਾ ਕਾਰਖਾਨਾ ਬਣ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਬਿਜਲੀ ਪੈਦਾ ਕਰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਉਹ ਬਿਜਲੀ ਖ਼ੁਦ ਭੀ ਉਪਯੋਗ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਜ਼ਿਆਦਾ ਬਿਜਲੀ ਹੈ ਤਾਂ ਵੇਚਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਨਾਲ ਬਿਜਲੀ ਦਾ ਬਿਲ ਤਾਂ ਜ਼ੀਰੋ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਉਸ ਦੇ ਪੈਸੇ ਤਾਂ ਬਚ ਹੀ ਰਹੇ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਪਲਾਂਟਸ ਨੂੰ ਲਗਾਉਣ ਦੇ ਲਈ ਇੰਜੀਨੀਅਰਸ ਦੀ ਜ਼ਰੂਰਤ ਪੈਂਦੀ ਹੈ, ਟੈਕਨੀਸ਼ੀਅਨ ਦੀ ਜ਼ਰੂਰਤ ਪੈਂਦੀ ਹੈ। ਸੋਲਰ ਪੈਨਲ ਬਣਾਉਣ ਦੇ ਕਾਰਖਾਨੇ ਲਗਦੇ ਹਨ, ਰਾਅ ਮਟੀਰੀਅਲ ਦੇ ਲਈ ਕਾਰਖਾਨੇ ਲਗਦੇ ਹਨ, ਉਸ ਨੂੰ ਟ੍ਰਾਂਸਪੋਰੇਟਸ਼ਨ ਦੇ ਲਈ ਲਗਦੇ ਹਨ। ਉਸ ਨੂੰ ਰਿਪੇਅਰ ਕਰਨ ਦੇ ਲਈ ਭੀ ਪੂਰੀ ਇੱਕ ਨਵੀਂ ਇੰਡਸਟ੍ਰੀ ਤਿਆਰ ਹੋ ਰਹੀ ਹੈ। ਤੁਸੀਂ ਕਲਪਨਾ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹੋ, ਇੱਕ-ਇੱਕ ਸਕੀਮ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਤਾਂ ਭਲਾ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ, ਲੇਕਿਨ ਲੱਖਾਂ ਲੱਖਾਂ ਨਵੇਂ ਰੋਜ਼ਗਾਰ ਇਸ ਦੇ ਕਾਰਨ ਪੈਦਾ ਹੋ ਰਹੇ ਹਨ।

ਸਾਥੀਓ,

ਨਮੋ ਡ੍ਰੋਨ ਦੀਦੀ ਅਭਿਯਾਨ ਨੇ ਭੀ ਭੈਣਾਂ ਬੇਟੀਆਂ ਦੀ ਕਮਾਈ ਵਧਾਈ ਹੈ ਅਤੇ ਗ੍ਰਾਮੀਣ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਰੋਜ਼ਗਾਰ ਦੇ ਨਵੇਂ ਮੌਕੇ ਭੀ ਬਣਾਏ ਹਨ। ਇਸ ਸਕੀਮ ਦੇ ਤਹਿਤ ਲੱਖਾਂ ਗ੍ਰਾਮੀਣ ਭੈਣਾਂ ਨੂੰ ਡ੍ਰੋਨ ਪਾਇਲਟ ਦੀ ਟ੍ਰੇਨਿੰਗ ਦਿੱਤੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ। ਉਪਲਬਧ ਜੋ ਰਿਪੋਰਟਸ ਹਨ, ਇਹ ਦੱਸਦੀਆਂ ਹਨ ਕਿ ਸਾਡੀਆਂ ਇਹ ਡ੍ਰੋਨ ਦੀਦੀਆਂ ਸਾਡੇ ਪਿੰਡ ਦੀਆਂ ਮਾਤਾਵਾਂ ਭੈਣਾਂ, ਖੇਤੀ ਦੇ ਇੱਕ ਸੀਜ਼ਨ ਵਿੱਚ ਹੀ, ਡ੍ਰੋਨ ਨਾਲ ਖੇਤੀ ਵਿੱਚ ਜੋ ਮਦਦ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ, ਉਸ ਦਾ ਜੋ ਕੰਟ੍ਰੈਕਟ ‘ਤੇ ਕੰਮ ਲੈਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਇੱਕ-ਇੱਕ ਸੀਜ਼ਨ ਵਿੱਚ ਲੱਖਾਂ ਰੁਪਏ ਕਮਾਉਣ ਲਗ ਗਈਆਂ ਹਨ। ਇਤਨਾ ਹੀ ਨਹੀਂ, ਇਸ ਨਾਲ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਡ੍ਰੋਨ ਮੈਨੂਫੈਕਚਰਿੰਗ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਨਵੇਂ ਸੈਕਟਰ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਬਲ ਮਿਲ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਖੇਤੀ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਡਿਫੈਂਸ, ਅੱਜ ਡ੍ਰੋਨ ਮੈਨੂਫੈਕਚਰਿੰਗ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਦੇ ਲਈ ਨਵੇਂ ਅਵਸਰ ਬਣਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।

 

ਸਾਥੀਓ,

ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ 3 ਕਰੋੜ ਲਖਪਤੀ ਦੀਦੀਆਂ ਬਣਾਉਣ ਦਾ ਅਭਿਯਾਨ ਜਾਰੀ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ 1.5 ਕਰੋੜ ਲਖਪਤੀ ਦੀਦੀ ਬਣ ਭੀ ਚੁੱਕੀਆਂ ਹਨ। ਅਤੇ ਤੁਸੀਂ ਤਾਂ ਜਾਣਦੇ ਹੋ ਲਖਪਤੀ ਦੀਦੀ ਬਣਨ ਦਾ ਮਤਲਬ ਹੈ, 1 ਸਾਲ ਵਿੱਚ ਘੱਟ ਤੋਂ ਘੱਟ 1 ਲੱਖ ਤੋਂ ਅਧਿਕ ਉਸ ਦੀ ਆਮਦਨ ਹੋਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਇੱਕ ਵਾਰ ਨਹੀਂ ਹਰ ਵਰ੍ਹੇ ਹੁੰਦੀ ਰਹਿਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ, ਉਹ ਹੈ ਮੇਰੀ ਲਖਪਤੀ ਦੀਦੀ। 1.5 ਕਰੋੜ ਲਖਪਤੀ ਦੀਦੀ, ਹੁਣ ਤੁਸੀਂ ਦੇਖੋ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਜਾਓਗੇ ਤਾਂ ਤਹਾਨੂੰ ਕੁਝ ਬਾਤਾਂ ਸੁਣਨ ਨੂੰ ਮਿਲਣਗੀਆਂ, ਬੈਂਕ ਸਖੀ, ਬੀਮਾ ਸਖੀ, ਕ੍ਰਿਸ਼ੀ ਸਖੀ, ਪਸ਼ੂ ਸਖੀ, ਅਜਿਹੀਆਂ ਅਨੇਕ ਸਕੀਮਸ ਵਿੱਚ ਵੀ ਸਾਡੇ ਪਿੰਡਾਂ ਦੀਆਂ ਮਾਤਾਵਾਂ ਭੈਣਾਂ ਨੂੰ ਭੀ ਰੋਜ਼ਗਾਰ ਮਿਲਿਆ ਹੈ। ਐਸੇ ਹੀ ਪੀਐੱਮ ਸਵਨਿਧੀ ਯੋਜਨਾ ਦੇ ਤਹਿਤ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਰੇਹੜੀ ਠੇਲੇ ਫੁਟਪਾਥ ‘ਤੇ ਕੰਮ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਸਾਥੀਆਂ ਨੂੰ ਮਦਦ ਦਿੱਤੀ ਗਈ। ਇਸ ਦੇ ਤਹਿਤ ਲੱਖਾਂ ਸਾਥੀਆਂ ਨੂੰ ਕੰਮ ਮਿਲਿਆ ਹੈ ਅਤੇ ਡਿਜੀਟਲ ਪੇਮੈਂਟ ਦੇ ਕਾਰਨ ਅੱਜ-ਕੱਲ੍ਹ ਤਾਂ ਸਾਡੇ ਹਰ ਰੇਹੜੀ ਪਟੜੀ ਵਾਲਾ ਕੈਸ਼ ਨਹੀਂ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਯੂਪੀਆਈ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਕਿਉਂ? ਕਿਉਂਕਿ ਬੈਂਕ ਤੋਂ ਉਸ ਨੂੰ ਤੁਰੰਤ ਉਸ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਦੀ ਰਕਮ ਮਿਲਦੀ ਹੈ। ਬੈਂਕ ਦਾ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਵਧ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਕੋਈ ਕਾਗ਼ਜ਼ ਦੀ ਉਸ ਨੂੰ ਜ਼ਰੂਰਤ ਨਹੀਂ ਪੈਂਦੀ। ਯਾਨੀ ਇੱਕ ਰੇਹੜੀ ਪਟੜੀ ਵਾਲਾ ਅੱਜ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਦੇ ਨਾਲ ਗਰਵ (ਮਾਣ) ਦੇ ਨਾਲ ਅੱਗੇ ਵਧ ਰਿਹਾ ਹੈ।

ਪੀਐੱਮ ਵਿਸ਼ਵਕਰਮਾ ਸਕੀਮ ਦੇਖ ਲਵੋ। ਇਸ ਦੇ ਤਹਿਤ ਸਾਡੇ ਇੱਥੇ ਜੋ ਪੁਸ਼ਤੈਨੀ ਕੰਮ ਹੈ, ਪਰੰਪਰਾਗਤ ਕੰਮ ਹੈ, ਪਾਰਿਵਾਰਿਕ ਕੰਮ ਹੈ, ਉਸ ਨੂੰ ਆਧੁਨਿਕ ਬਣਾਉਣਾ, ਉਸ ਵਿੱਚ ਨਵਾਂਪਣ ਲਿਆਉਣਾ, ਨਵੀਂ ਟੈਕਨੋਲੋਜੀ ਲਿਆਉਣਾ, ਨਵੇਂ-ਨਵੇਂ ਉਸ ਵਿੱਚ ਸਾਧਨ ਲਿਆਉਣਾ, ਉਸ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਕਾਰੀਗਰਾਂ, ਸ਼ਿਲਪੀਆਂ ਅਤੇ ਸੇਵਾ ਦਾਤਾਵਾਂ ਨੂੰ ਟ੍ਰੇਨਿੰਗ ਦਿੱਤੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ। ਲੋਨ ਦਿੱਤੇ ਜਾ ਰਹੇ ਹਨ, ਆਧੁਨਿਕ ਟੂਲ ਦਿੱਤੇ ਜਾ ਰਹੇ ਹਨ। ਮੈਂ ਅਣਗਿਣਤ ਸਕੀਮਾਂ ਦੱਸ ਸਕਦਾ ਹਾਂ। ਅਜਿਹੀਆਂ ਕਈ ਸਕੀਮਾਂ ਹਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਗ਼ਰੀਬਾਂ ਨੂੰ ਲਾਭ ਭੀ ਹੋਇਆ ਹੈ ਅਤੇ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਨੂੰ ਰੋਜ਼ਗਾਰ ਭੀ ਮਿਲਿਆ ਹੈ। ਅਜਿਹੀਆਂ ਅਨੇਕ ਯੋਜਨਾਵਾਂ ਦਾ ਹੀ ਪ੍ਰਭਾਵ ਹੈ ਕਿ ਸਿਰਫ਼ 10 ਵਰ੍ਹਿਆਂ ਵਿੱਚ ਹੀ 25 ਕਰੋੜ ਲੋਕ ਗ਼ਰੀਬੀ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਨਿਕਲੇ ਹਨ। ਅਗਰ ਰੋਜ਼ਗਾਰ ਨਾ ਮਿਲਦਾ, ਅਗਰ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਆਮਦਨ ਦਾ ਸਾਧਨ ਨਾ ਹੁੰਦਾ, ਤਾਂ ਮੇਰਾ ਗ਼ਰੀਬ ਭਾਈ-ਭੈਣ ਜੋ ਤਿੰਨ-ਤਿੰਨ ਚਾਰ-ਚਾਰ ਪੀੜ੍ਹੀਆਂ ਤੋਂ ਗ਼ਰੀਬੀ ਵਿੱਚ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਗੁਜਾਰ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਜੀਵਨ ਦੇ ਲਈ ਇੱਕ-ਇੱਕ ਦਿਨ ਕੱਟਣ ਦੇ ਲਈ ਉਸ ਨੂੰ ਮੌਤ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦੀ, ਇਤਨਾ ਡਰ ਲਗਦਾ ਸੀ। ਲੇਕਿਨ ਅੱਜ ਉਹ ਇਤਨਾ ਤਾਕਤਵਰ ਬਣਿਆ ਹੈ, ਕਿ ਮੇਰੇ 25 ਕਰੋੜ ਗ਼ਰੀਬ ਭਾਈ-ਭੈਣਾਂ ਨੇ ਗ਼ਰੀਬੀ ਨੂੰ ਪਰਾਸਤ ਕੇ ਦਿਖਾਇਆ। ਵਿਜਈ ਹੋ ਕੇ ਨਿਕਲੇ ਹਨ। ਅਤੇ ਇਹ ਸਾਰੇ ਮੇਰੇ 25 ਕਰੋੜ ਭਾਈ-ਭੈਣ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਗ਼ਰੀਬੀ ਨੂੰ ਪਿੱਛੇ ਛੱਡਿਆ ਹੈ ਨਾ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਹਿੰਮਤ ਨੂੰ ਮੈਂ ਦਾਦ ਦਿੰਦਾ ਹਾਂ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸਰਕਾਰ ਦੀਆਂ ਯੋਜਨਾਵਾਂ ਦਾ ਲਾਭ ਉਠਾ ਕੇ ਹਿੰਮਤ ਦੇ ਨਾਲ ਅੱਗੇ ਵਧੇ, ਰੋਂਦੇ ਨਹੀਂ ਬੈਠੇ। ਗ਼ਰੀਬੀ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਉਖਾੜ ਕੇ ਸੁੱਟ ਦਿੱਤਾ, ਪਰਾਜਿਤ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਹੁਣ ਤੁਸੀਂ ਕਲਪਨਾ ਕਰੋ, ਹੁਣ ਇਨ੍ਹਾਂ 25 ਕਰੋੜ ਦਾ ਕਿਤਨਾ ਨਵਾਂ ਆਤਮਵਿਸ਼ਵਾਸ ਹੋਵੇਗਾ। ਇੱਕ ਵਾਰ ਸੰਕਟ ਤੋਂ ਵਿਅਕਤੀ ਨਿਕਲ ਜਾਵੇ ਨਾ ਫਿਰ ਨਵੀਂ ਤਾਕਤ ਪੈਦਾ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਮੇਰੇ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਨਵੀਂ ਤਾਕਤ ਇਹ ਭੀ ਆਈ ਹੈ, ਜੋ ਦੇਸ਼ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਲੈ ਜਾਣ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਕੰਮ ਆਉਣ ਵਾਲੀ ਹੈ। ਅਤੇ ਤੁਸੀਂ ਦੇਖੋ ਇਹ ਸਿਰਫ਼ ਸਰਕਾਰ ਕਹਿ ਰਹੀ ਹੈ ਅਜਿਹਾ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਅੱਜ ਵਰਲਡ ਬੈਂਕ ਜਿਹੀਆਂ ਬੜੀਆਂ ਆਲਮੀ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਖੁੱਲ੍ਹ ਕੇ ਇਸ ਕੰਮ ਦੇ ਲਈ ਭਾਰਤ ਦੀ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾ ਕਰ ਰਹੀਆਂ ਹਨ। ਦੁਨੀਆ ਨੂੰ ਭਾਰਤ ਨੂੰ ਮਾਡਲ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸਤੁਤ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ। ਭਾਰਤ ਨੂੰ ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਅਧਿਕ ਇਕਵੈਲਿਟੀ ਵਾਲੇ ਸਿਖਰ ਦੇ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਰੱਖਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਯਾਨੀ ਅਸਮਾਨਤਾ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਘੱਟ ਹੋ ਰਹੀ ਹੈ। ਅਸੀਂ ਸਮਾਨਤਾ ਦੀ ਤਰਫ਼ ਅੱਗੇ ਵਧ ਰਹੇ ਹਾਂ। ਇਹ ਭੀ ਵਿਸ਼ਵ ਹੁਣ ਨੋਟਿਸ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ।

ਸਾਥੀਓ,

ਵਿਕਾਸ ਦਾ ਜੋ ਇਹ ਮਹਾਯੱਗ ਚਲ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਗ਼ਰੀਬ ਕਲਿਆਣ ਅਤੇ ਰੋਜ਼ਗਾਰ ਨਿਰਮਾਣ ਦਾ ਜੋ ਮਿਸ਼ਨ ਚਲ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਅੱਜ ਤੋਂ ਇਸ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਵਧਾਉਣ ਦੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਤੁਹਾਡੀ ਭੀ ਹੈ। ਸਰਕਾਰ ਰੁਕਾਵਟ ਨਹੀਂ ਬਣਨੀ ਚਾਹੀਦੀ, ਸਰਕਾਰ ਵਿਕਾਸ ਦੀ ਪ੍ਰੋਤਸਾਹਕ ਬਣਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਹਰ ਵਿਅਕਤੀ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਵਧਣ ਦਾ ਅਵਸਰ ਹੈ। ਹੱਥ ਪਕੜਨ ਦਾ ਕੰਮ ਸਾਡਾ ਹੈ। ਅਤੇ ਤੁਸੀਂ ਤਾਂ ਨੌਜਵਾਨ ਹੋ ਦੋਸਤੋ। ਤੁਹਾਡੇ ‘ਤੇ ਮੇਰਾ ਬਹੁਤ ਭਰੋਸਾ ਹੈ। ਤੁਹਾਥੋਂ ਮੇਰੀ ਅਪੇਖਿਆ ਹੈ ਕਿ ਤੁਹਾਨੂੰ ਜਿੱਥੇ ਭੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਮਿਲੇ, ਤੁਸੀਂ ਇਸ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਨਾਗਰਿਕ ਮੇਰੇ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲੇ,ਉਸ ਦੀ ਮਦਦ ਉਸ ਦੀ ਮੁਸੀਬਤਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤੀ, ਦੇਖਦੇ ਹੀ ਦੇਖਦੇ ਦੇਸ਼ ਅੱਗੇ ਵਧੇਗਾ। ਤੁਹਾਨੂੰ ਭਾਰਤ ਦੇ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਕਾਲ ਦਾ ਸਹਿਭਾਗੀ ਬਣਨਾ ਹੈ। ਆਉਣ ਵਾਲੇ 20-25 ਸਾਲ ਤੁਹਾਡੇ ਕਰੀਅਰ ਲਈ ਤਾਂ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹਨ, ਲੇਕਿਨ ਤੁਸੀਂ ਅਜਿਹੇ ਕਾਲਖੰਡ ਵਿੱਚ ਹੋ, ਜਦੋਂ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਲਈ 20-25 ਵਰ੍ਹੇ ਬਹੁਤ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹਨ। ਇਹ ਵਿਕਸਿਤ ਭਾਰਤ ਦੇ ਨਿਰਮਾਣ ਦੇ ਲਈ ਅਹਿਮ 25 ਵਰ੍ਹੇ ਹਨ। ਇਸ ਲਈ ਤੁਹਾਨੂੰ ਆਪਣੇ ਕੰਮ, ਆਪਣੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ, ਆਪਣੇ ਲਕਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਵਿਕਸਿਤ ਭਾਰਤ ਦੇ ਸੰਕਲਪ ਦੇ ਨਾਲ ਆਤਮਸਾਤ ਕਰਨਾ ਹੈ। नागरिक देवो भव: ( ਨਾਗਰਿਕ ਦੇਵੋ ਭਵ:) ਇਹ ਮੰਤਰ ਤਾਂ ਸਾਡੀਆਂ ਰਗਾਂ ਵਿੱਚ ਦੌੜਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਦਿਲ ਦਿਮਾਗ਼ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਸਾਡੇ ਵਿਵਹਾਰ ਵਿੱਚ ਨਜ਼ਰ ਆਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।

ਅਤੇ ਮੈਨੂੰ ਪੱਕਾ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਹੈ ਕਿ ਦੋਸਤੋ, ਇਹ ਯੁਵਾ ਸ਼ਕਤੀ ਹੈ, ਪਿਛਲੇ 10 ਸਾਲ ਵਿੱਚ ਦੇਸ਼ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਵਧਾਉਣ ਵਿੱਚ ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਖੜ੍ਹੀ ਹੈ। ਮੇਰੇ ਇੱਕ-ਇੱਕ ਸ਼ਬਦ ਨੂੰ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਭਲਾਈ ਦੇ ਲਈ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਜੋ ਭੀ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ, ਕੀਤਾ ਹੈ। ਜਿੱਥੇ ਹਨ, ਉੱਥੋਂ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਤੁਹਾਨੂੰ ਮੌਕਾ ਮਿਲਿਆ ਹੈ, ਤੁਹਾਥੋਂ ਅਪੇਖਿਆਵਾਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਹਨ। ਤੁਹਾਡੀ ਜ਼ਿੰਮੇਦਾਰੀ ਜ਼ਿਆਦਾ ਹੈ, ਤੁਸੀਂ ਕਰਕੇ ਦਿਖਾਉਗੇ ਇਹ ਮੇਰਾ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਹੈ। ਮੈਂ ਇੱਕ ਵਾਰ ਫਿਰ ਤੁਹਾਨੂੰ ਬਹੁਤ-ਬਹੁਤ ਵਧਾਈ ਦਿੰਦਾ ਹਾਂ। ਤੁਹਾਡੇ ਪਰਿਵਾਰਜਨਾਂ ਨੂੰ ਭੀ ਮੈਂ ਬਹੁਤ-ਬਹੁਤ ਸ਼ੁਭਕਾਮਨਾਵਾਂ ਦਿੰਦਾ ਹਾਂ ਅਤੇ ਤੁਹਾਡਾ ਪਰਿਵਾਰ ਭੀ ਉੱਜਵਲ ਭਵਿੱਖ ਦਾ ਅਧਿਕਾਰੀ ਹੈ। ਤੁਸੀਂ ਭੀ ਜੀਵਨ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਪ੍ਰਗਤੀ ਕਰੋਂ। iGOT ਪਲੈਟਫਾਰਮ ‘ਤੇ ਜਾ ਕੇ ਲਗਾਤਾਰ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਅਪਗ੍ਰੇਡ ਕਰਦੇ ਹੀ ਰਹੋਂ। ਇੱਕ ਵਾਰ ਜਗ੍ਹਾ ਮਿਲ ਗਈ ਚੁਪ ਬੈਠੋ ਮਤ, ਬਹੁਤ ਬੜੇ ਸੁਪਨੇ ਦੇਖੋ, ਬਹੁਤ ਅੱਗੇ ਜਾਣ ਦੇ ਲਈ ਸੋਚੋ। ਕੰਮ ਕਰ ਕਰਕੇ, ਨਵਾਂ-ਨਵਾਂ ਸਿੱਖ ਕੇ, ਨਵਾਂ-ਨਵਾਂ ਪਰਿਣਾਮ ਲਿਆ ਕੇ, ਪ੍ਰਗਤੀ ਭੀ ਕਰੋ। ਤੁਹਾਡੀ ਪ੍ਰਗਤੀ ਵਿੱਚ ਦੇਸ਼ ਦਾ ਗੌਰਵ ਹੈ, ਤੁਹਾਡੀ ਪ੍ਰਗਤੀ ਵਿੱਚ ਮੇਰਾ ਸੰਤੋਸ਼ ਹੈ। ਅਤੇ ਇਸ ਲਈ ਮੈਂ ਅੱਜ ਜਦੋਂ ਤੁਸੀਂ ਇੱਕ ਨਵੇਂ ਜੀਵਨ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕਰ ਰਹੇ ਹੋ, ਤੁਹਾਡੇ ਨਾਲ ਬਾਤ ਕਰਨ ਦੇ ਲਈ ਆਇਆ ਹਾਂ, ਸ਼ੁਭਕਾਮਨਾਵਾਂ ਦੇਣ ਦੇ ਲਈ ਆਇਆ ਹਾਂ ਅਤੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਸੁਪਨਿਆਂ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰਨ ਦੇ ਲਈ ਹੁਣ ਤੁਸੀਂ ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਇੱਕ ਸਾਥੀ ਬਣ ਰਹੇ ਹੋ। ਮੇਰੇ ਇੱਕ ਨਿਕਟ ਸਾਥੀ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਮੈਂ ਤੁਹਾਡਾ ਸੁਆਗਤ ਕਰਦਾ ਹਾਂ। ਤੁਹਾਡਾ ਸਾਰਿਆਂ ਨੂੰ ਬਹੁਤ-ਬਹੁਤ ਧੰਨਵਾਦ। ਬਹੁਤ-ਬਹੁਤ ਸ਼ੁਭਕਾਮਨਾਵਾਂ।

 

Explore More
ਸ੍ਰੀ ਰਾਮ ਜਨਮ-ਭੂਮੀ ਮੰਦਿਰ ਧਵਜਾਰੋਹਣ ਉਤਸਵ ਦੌਰਾਨ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਦੇ ਭਾਸ਼ਣ ਦਾ ਪੰਜਾਬੀ ਅਨੁਵਾਦ

Popular Speeches

ਸ੍ਰੀ ਰਾਮ ਜਨਮ-ਭੂਮੀ ਮੰਦਿਰ ਧਵਜਾਰੋਹਣ ਉਤਸਵ ਦੌਰਾਨ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਦੇ ਭਾਸ਼ਣ ਦਾ ਪੰਜਾਬੀ ਅਨੁਵਾਦ
Indian youth are at the forefront of tech-led growth, innovation: PM Modi

Media Coverage

Indian youth are at the forefront of tech-led growth, innovation: PM Modi
NM on the go

Nm on the go

Always be the first to hear from the PM. Get the App Now!
...
Bharat Innovates is becoming a bridge between Indian talent and European capital: PM Modi in Nice, France
June 14, 2026

Your Excellency, my dear friend, President मैक्रों,

VCs, industry leaders and innovators,

बों-जू!
नमस्ते!

भारत इनोवेट्स में शामिल सभी साथियों का मैं अभिनंदन करता हूं। और इस कार्यक्रम के लिए सभी को बहुत बहुत शुभकामनाएं देता हूं।

साथियों,

दुनिया में अलग-अलग देश एक-दूसरे के साथ व्यापार करते हैं, अलग-अलग देशों के बीच, स्ट्रेटीजिक पार्टनर्शिप्स भी होती हैं, लेकिन कुछ रिलेशन्स ऐसे होते हैं, जो शेयर्ड इंटरेस्ट्स के साथ-साथ, शेयर्ड विजन से भी ड्राइव होते हैं। भारत और फ्रांस का रिश्ता कुछ ऐसा ही है।

इस रिश्ते में Connection भी है, Conviction भी है। इस रिश्ते में Innovation भी है, Inspiration भी है। इस रिश्ते में Shared Values भी हैं, Shared Vision भी है।

और इसी रिश्ते की नींव पर, बीते वर्षों में हमने साथ मिलकर नई पहलें शुरू की हैं। नए विचारों को दिशा दी है। और वैश्विक चुनौतियों के समाधान खोजने का भरसक प्रयास किया हैं।

चाहे International Solar Alliance हो, AI से जुड़ा संवाद हो, सिक्युरिटी से लेकर सस्टेनिबिलिटी तक हमारी साझेदारी हो। यानि ह्यूमेनिटी से जुड़ी चुनौतियों का सोल्यूशन देना हो, हम दोनों देश मिलकर चलें हैं।

इसी साल फरवरी में ही, India–France Year of Innovation की शुरुआत हुई है। और आज हमे बहुत खुशी है कि Bharat Innovates की शुरुआत भी, हम फ़्रांस के साथ कर रहें हैं।

मैं अपने मित्र, प्रेसिडेंट मैक्रों का इस अवसर पर यहां आने के लिए बहुत बहुत आभार व्यक्त करता हूं। प्रेसिडेंट मैक्रों अभी भारत यात्रा के दौरान, आपने कहा था कि इस सदी की चुनौतियों के समाधान के लिए भारत और फ्रांस को एक साथ आगे आना होगा। आज मैं गर्व से कह सकता हूं कि ये initiative, उसी दिशा में एक कदम है।

भारत इनोवेट्स का ये मंच भारत के टैलेंट और यूरोपियन कैपिटल के बीच एक ब्रिज बन रहा है। एक ऐसा प्लेटफॉर्म जहां भारत के यंग माइंड्स को, यूरोपियन एक्स्पर्टीज़ से जुड़ने का अवसर मिल रहा है।

साथियों,

आज 21वीं सदी का भारत बदलाव के एक बहुत बड़े दौर से गुजर रहा है। आज भारत में एक स्टार्टअप रिवॉल्यूशन हो रहा है। इस रिवॉल्यूशन में भारत का नौजवान एक नए माइंडसेट के साथ मानवता के हित में समस्याओं के समाधान ढूंढ रहा है। और हमारे नौजवानों के वर्ल्ड क्लास सोल्युशंस को ग्लोबल स्टेज पर लाने का माध्यम ही है भारत इनोवेट्स। IIT Delhi के बोर्ड के Chairperson मेरे मित्र हरीश सलवे जी ने इसके आयोजन मे बड़ा योगदान दिया है, और इसके लिए मैं उन्हें और पूरी टीम को बहुत बहुत बधाई देता हूँ।

साथियों,

आज यहां इतनी बड़ी संख्या में यंग एंटरप्रेन्योर्स जुड़े हुए हैं। आपको यहाँ भारत के भविष्य की झलक दिखाई देती है। आपको भारत के युवाओं का आत्मविश्वास दिखाई देता है। आपको नए भारत की ऊर्जा दिखाई देती है।

एक ऐसा भारत, जो Solutions का Consumer नहीं Solutions का Contributor बनकर उभर रहा है। यहां कोई AI से गांवों का जीवन बदलने के लिए काम कर रहा है, कोई किसानों की मदद के लिए Satellite Technology का इस्तेमाल कर रहा है। कुछ युवा Smart Cities, Advanced Manufacturing और नए Materials से भविष्य का निर्माण कर रहे हैं। कोई Green Hydrogen, Electric Mobility और Battery Technologies से एक सस्टेनबल फ्यूचर सुनिश्चित कर रहा है। और कुछ Start-ups Defence और Security के क्षेत्र में नई तकनीकें विकसित कर रहे हैं।

आपके सामर्थ्य को देखते हुए मैं कहूंगा Bharat innovates with Scale and Speed. Bharat innovates for a Sustainable Future. And Bharat innovates for the whole World.

साथियों,

आज बहुत सारे VCs और इंडस्ट्री लीडर्स भी इस कार्यक्रम का हिस्सा बने हैं। मैं उनके सामने विशेष तौर पर भारत से आए इन नौजवान साथियों की प्रशंसा करूंगा।

यहां जितने भी साथी आए हैं, उन्होंने पुराने रास्ते पर चलने की जगह, उसको छोड़ कर के, उन्होंने एक नयी जगह का रास्ता चुना हैं। एक नई लीक बनाई है। और यहां आप सबको 100 - 125 स्टार्टअप्स दिख रहे हैं, लेकिन भारत में ऐसे 2 लाख से ज्यादा स्टार्टअप्स का मेगा पूल है। और अब ये सारे स्टार्टअप्स एक नई ऊर्जा के साथ भारत और वर्ल्ड इकॉनमी की ग्रोथ में कॉन्ट्रिब्यूट कर रहे हैं।

साथियों,

दुनिया के लिए ये डेकेड, डिसरप्शन और डेवलपमेंट, दोनों का है। संघर्षों और climate change के बढ़ते प्रभाव के बीच, विश्व एक अभूतपूर्व उथल-पुथल के दौर से गुजर रहा है। लेकिन आज मानवता के सामने जो चुनौतियां ज़्यादा हैं, तो अवसर भी उतने ही ज़्यादा हैं।

Artificial Intelligence, Quantum Computing, Biotechnology, Space Technologies और Advanced Materials ये सभी ऐसी technologies हैं, जो मानवता के फ्यूचर को शेप करेंगे। ये ह्यूमेन सिविलाइजेशन के अगले चैप्टर हैं।

हर Technological Revolution, मानवता को एक नया अवसर देता है। और हर अवसर, एक नई जिम्मेदारी भी लेकर आता है। आज दुनिया ऐसी Technologies की ओर देख रही है, जो Trusted हों, जो Inclusive हों, जो Human-Centric हों, और जिसका लक्ष्य ग्लोबल गुड का हो। और ऐसे समय में, भारत की प्रियॉरिटी है - Technology For Humanity, ह्युमेन सेंट्रिक इनोवेशन।

साथियों,

यही मंत्र हमारी डिजिटल रेवोल्यूशन का केंद्र रहा है। यही भारत के डिजिटल पब्लिक इंफ्रास्ट्रक्चर का भी सार रहा है। हमारे AI विजन का भी मूल तत्व है - AI for All - सर्वजन हिताय, सर्वजन सुखाय। दिल्ली में आयोजित AI impact summit की थीम भी यही थी।

साथियों,

भारत ने दिखाया है कि इनोवेशन और इंक्लूजन एक दूसरे के विरोधी नहीं हैं, बल्कि पूरक हैं। इसका मतलब है किसी भी Innovation की महानता केवल उसके valuation में नहीं होती। उसकी महानता उसके Human Impact में होती है।

यही Bharat Innovates की भावना है। यही भारत का दृष्टिकोण है। यहां मौजूद स्टार्ट अप जगत के साथ, आप सभी साथियों के लिए भी ये उतनी ही बड़ी प्रेरणा है।

Friends,

Innovation is in India's DNA. हजारों वर्षों से भारत ने अपने Knowledge और Innovation से दुनिया को नई दिशा दी है। Mathematics से लेकर Astronomy तक, Medicine से लेकर Yoga तक, भारत का योगदान सम्पूर्ण मानवता की प्रगति का आधार रहा है। आज हमने इसी विरासत को नई गति और नई दिशा दी है।

साथियों,

बीते 11-12 वर्षों में, भारत ने Innovation के लिए एक मजबूत Ecosystem तैयार किया है। पेटेंट फाइलिंग से लेकर इंक्यूबेशन नेटवर्क्स तक, स्टार्टअप इंडिया से लेकर पॉलिसी सपोर्ट तक, ये पूरी जर्नी एक Mission Mode में आगे बढ़ी है।

आज भारत, दुनिया का तीसरा सबसे बड़ा स्टार्टअप इकोसिस्टम है। लेकिन हमारी सोच केवल बड़े शहरों तक सीमित नहीं है। हमने Innovation को Grassroot Level तक पहुंचाने का काम किया है।

स्कूलों में Atal Tinkering Labs बनाए गए हैं, युवाओं को Hackathons और Innovation Challenges से जोड़ा जा रहा है, पूरे देश में Incubators और Research Institutions का विस्तार किया जा रहा है, और स्पेशली वीमेन इनोवेटर्स को हम ढेर सारी नई टेक्नॉलजी से जोड़ रहे हैं।

इन सब के कारण, भारत में बहुत बड़ी मात्रा में चेंज हुआ है। आज ड्रोन दीदी से लेकर, स्टार्टअप्स के फाउंडर बनने तक हमारी Women Power नई सक्सेज स्टोरीज़ लिख रहीं है।

साथियों,

नौजवानों की इसी एनर्जी को और आगे बढ़ाने के लिए, भारत के Defence Sector को भी Innovation के लिए खोला गया है। आज Defence और Space से जुड़े सैकड़ों Start-ups भारत में बहुत शानदार काम कर रहे हैं।

और हाल ही में, भारत ने Nuclear Energy Sector में भी महत्वपूर्ण Reforms किए हैं। इससे Clean Energy, Advanced Reactors और Frontier Research के क्षेत्र में नई संभावनाएं बनने जा रही हैं।

यह reforms की एक्स्प्रेस, रुकेगी नहीं, लगातार चलती रहेगी। और भारत से निकलने वाले start-ups की संख्या भी कई गुना बढ़ती रहेगी।

Friends,

एक दशक पहले तक, दुनिया भारत को टेक्नॉलॉजी adopter के रूप में देखती थी। आज भारत, technology provider के रूप में emerge हो रहा है। और भारत, जो भी इनोवेट करता है, जो भी solution देता है, उसका फायदा humanity के बहुत बड़े हिस्से को मिलता है। भारत इनोवेट्स, का भी यही लक्ष्य है।

Bharat Innovates is an invitation to the world to co-create the next chapter of global innovation with India.

मैं अगले तीन दिनों में आपके सेशन्स और Discussions के लिए बहुत-बहुत शुभकामनाएं देता हूँ। हम Partnership चाहते हैं। हम Co-development चाहते हैं। हम Joint Research चाहते हैं। हम Shared Manufacturing चाहते हैं। और हम Long-term Collaboration चाहते हैं।

मैं आज यहां मौजूद हर Investor, हर University, हर Research Institution, और हर Entrepreneur को बहुत आग्रहपूर्वक आमंत्रित करता हूं। आप भारत आइए। हमारे साथ मिलकर काम करिए। भारत में Design कीजिए। भारत में Develop कीजिए। और दुनिया के लिए Solutions तैयार कीजिए।

आपका बहुत बहुत धन्यवाद।

Thank You very much.