ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਸ਼੍ਰੀ ਨਰੇਂਦਰ ਮੋਦੀ ਦੀ ਪ੍ਰਧਾਨਗੀ ਹੇਠ ਕੇਂਦਰੀ ਮੰਤਰੀ ਮੰਡਲ ਨੇ ਉਦਯੋਗਿਕ ਵਿਕਾਸ ਨੂੰ ਤੇਜ਼ ਕਰਨ ਵੱਲ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਕਦਮ ਚੁੱਕਦੇ ਹੋਏ, ਭਾਰਤ ਉਦਯੋਗਗਿਕ ਵਿਕਾਸ ਯੋਜਨਾ (BHAVYA) ਨੂੰ ਪ੍ਰਵਾਨਗੀ ਦੇ ਦਿੱਤੀ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਤਹਿਤ, ਦੇਸ਼ ਭਰ ਵਿੱਚ 100 ਪਲੱਗ-ਐਂਡ-ਪਲੇ ਉਦਯੋਗਿਕ ਪਾਰਕਾਂ ਨੂੰ ਵਿਕਸਿਤ ਕਰਨ ਲਈ 33,660 ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਅਲਾਟ ਕੀਤੇ ਗਏ ਹਨ।
ਇਸ ਯੋਜਨਾ ਦਾ ਉਦੇਸ਼ ਵਿਸ਼ਵ ਪੱਧਰੀ ਉਦਯੋਗਿਕ ਬੁਨਿਆਦੀ ਢਾਂਚੇ ਨੂੰ ਵਿਕਸਿਤ ਕਰਨਾ, ਨਿਰਮਾਣ ਸੰਭਾਵਨਾਵਾਂ ਦੇ ਲਈ ਰਾਹ ਖੋਲ੍ਹਣਾ ਅਤੇ ਭਾਰਤ ਦੀ ਵਿਕਾਸ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਨੂੰ ਗਤੀ ਦੇਣਾ ਹੈ।
ਵਿਕਸਿਤ ਭਾਰਤ ਲਈ ਉਦਯੋਗਿਕ ਨੀਂਹ ਰੱਖਣਾ:
ਨੈਸ਼ਨਲ ਇੰਡਸਟ੍ਰੀਅਲ ਕੌਰੀਡੋਰ ਡਿਵੈਲਪਮੈਂਟ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ (NICDP) ਦੇ ਤਹਿਤ ਵਿਕਸਿਤ ਉਦਯੋਗਿਕ ਸਮਾਰਟ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਦੀ ਸਫਲਤਾ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਵਧਾਉਂਦੇ ਹੋਏ, BHAVYA ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਨੂੰ ਰਾਜਾਂ ਅਤੇ ਨਿਜੀ ਖੇਤਰ ਦੇ ਖਿਡਾਰੀਆਂ ਨਾਲ ਸਾਂਝੇਦਾਰੀ ਵਿੱਚ ਲਾਗੂ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇਗਾ।
ਮਨਜ਼ੂਰੀਆਂ ਤੋਂ ਸੰਚਾਲਨ ਤੱਕ: ਈਜ਼ ਆਫ ਡੂਇੰਗ ਬਿਜ਼ਨਸ
ਭਵਯਾ ਯੋਜਨਾ ਦੇ ਕੇਂਦਰ ਵਿੱਚ ਡੀਰੈਗੂਲੇਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਢੀਲ ਅਤੇ ਈਜ਼ ਆਫ ਡੂਇੰਗ ਬਿਜ਼ਨਸ ਲਈ ਇੱਕ ਮਜ਼ਬੂਤ ਯਤਨ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਸੁਚਾਰੂ ਪ੍ਰਵਾਨਗੀਆਂ, ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਸਿੰਗਲ-ਵਿੰਡੋ ਪ੍ਰਣਾਲੀਆਂ ਅਤੇ ਰਾਜਾਂ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵਿੱਚ ਨਿਵੇਸ਼ਕ-ਅਨੁਕੂਲ ਸੁਧਾਰ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।
ਇਹ ਸਕੀਮ ਪਲੱਗ-ਐਂਡ-ਪਲੇ ਉਦਯੋਗਿਕ ਈਕੋਸਿਸਟਮ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰੇਗੀ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਉਦਯੋਗਾਂ ਨੂੰ ਯੋਜਨਾ ਨਾਲ ਗਤੀ ਅਤੇ ਉਤਪਾਦਨ ਤੱਕ ਦੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਵਿੱਚ ਤੇਜ਼ੀ ਅਤੇ ਨਿਸ਼ਚਿਤਤਾ ਨਾਲ ਅੱਗੇ ਵਧਣ ਜਾਣ ਦੇ ਯੋਗ ਬਣਾਇਆ ਜਾਵੇਗਾ। ਪਹਿਲਾਂ ਤੋਂ ਮਨਜ਼ੂਰ ਜ਼ਮੀਨ, ਤਿਆਰ ਬੁਨਿਆਦੀ ਢਾਂਚੇ ਅਤੇ ਏਕੀਕ੍ਰਿਤ ਸੇਵਾਵਾਂ ਦੇ ਨਾਲ, ਭਵਯ ਯੋਜਨਾ ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਲਈ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਰੁਕਾਵਟਾਂ ਨੂੰ ਕਾਫ਼ੀ ਘਟਾਏਗੀ।
ਇਸ ਯੋਜਨਾ ਦੇ ਤਹਿਤ, 100 ਤੋਂ 1000 ਏਕੜ ਤੱਕ ਦੇ ਉਦਯੋਗਿਕ ਪਾਰਕਾਂ ਨੂੰ ਵਿਕਾਸ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇਗਾ। ਪ੍ਰਤੀ ਏਕੜ ਇੱਕ ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਤੱਕ ਦੀ ਵਿੱਤੀ ਸਹਾਇਤਾ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇਗੀ:
• ਮੁੱਖ ਬੁਨਿਆਦੀ ਢਾਂਚਾ (ਅੰਦਰੂਨੀ ਸੜਕਾਂ, ਭੂਮੀਗਤ ਸਹੂਲਤਾਂ, ਜਲ ਨਿਕਾਸੀ, ਆਮ ਇਲਾਜ ਸਹੂਲਤਾਂ, ਸੂਚਨਾ ਅਤੇ ਸੰਚਾਰ ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਅਤੇ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਕੀ ਪ੍ਰਣਾਲੀਆਂ)
• ਵੈਲਿਊ ਐਡਿਡ ਇਨਫ੍ਰਾਸਟ੍ਰਕਚਰ (ਤਿਆਰ-ਬਣਾਇਆ ਫੈਕਟਰੀ ਸ਼ੈੱਡ, ਬਿਲਟ-ਟੂ-ਸੂਟ ਯੂਨਿਟਾਂ, ਟੈਸਟਿੰਗ ਲੈਬ, ਵੇਅਰਹਾਊਸਿੰਗ)
• ਸਮਾਜਿਕ ਬੁਨਿਆਦੀ ਢਾਂਚਾ (ਕਰਮਚਾਰੀਆਂ ਦੀ ਰਿਹਾਇਸ਼ ਅਤੇ ਸਹਾਇਤਾ ਸਹੂਲਤਾਂ)
ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਲਾਗਤ ਦੇ 25% ਤੱਕ ਬਾਹਰੀ ਬੁਨਿਆਦੀ ਢਾਂਚੇ ਲਈ ਸਹਾਇਤਾ ਵੀ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇਗੀ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਮੌਜੂਦਾ ਨੈੱਟਵਰਕਾਂ ਨਾਲ ਨਿਰਵਿਘਨ ਸੰਪਰਕ ਅਤੇ ਏਕੀਕਰਣ ਯਕੀਨੀ ਹੋਵੇਗਾ।
ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਦੀ ਚੋਣ ਇੱਕ ਚੁਣੌਤੀ ਮੋਡ ਰਾਹੀਂ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇਗੀ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਇਹ ਯਕੀਨੀ ਹੋਵੇਗਾ ਕਿ ਸਿਰਫ਼ ਉੱਚ-ਗੁਣਵੱਤਾ ਵਾਲੇ, ਸੁਧਾਰ-ਮੁਖੀ ਅਤੇ ਨਿਵੇਸ਼ ਲਈ ਤਿਆਰ ਪ੍ਰਸਤਾਵਾਂ ਨੂੰ ਹੀ ਅੱਗੇ ਵਧਾਇਆ ਜਾਵੇ।
ਭਵਿੱਖ ਲਈ ਤਿਆਰ, ਟਿਕਾਊ ਅਤੇ ਕੁਸ਼ਲ ਉਦਯੋਗਿਕ ਪਾਰਕ:
ਇਨ੍ਹਾਂ ਉਦਯੋਗਿਕ ਪਾਰਕਾਂ ਨੂੰ ਭਵਿੱਖਮੁਖੀ ਅਤੇ ਟਿਕਾਊ ਈਕੋਸਿਸਟਮ ਵਜੋਂ ਡਿਜ਼ਾਈਨ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇਗਾ:
• ਸਹਿਜ ਮਲਟੀ-ਮਾਡਲ ਕਨੈਕਟੀਵਿਟੀ ਅਤੇ ਕੁਸ਼ਲ ਆਖਰੀ-ਮੀਲ ਪਹੁੰਚ ਨੂੰ ਸਮਰੱਥ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਪੀਐੱਮ ਗਤੀ ਸ਼ਕਤੀ ਸਿਧਾਂਤਾਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ।
• ਏਕੀਕ੍ਰਿਤ ਭੂਮੀਗਤ ਉਪਯੋਗਿਤਾ ਕੌਰੀਡੋਰਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਗ੍ਰੀਨ ਐਨਰਜੀ ਅਤੇ ਟਿਕਾਊ ਸਰੋਤਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ, ਕੁਸ਼ਲ ਰੱਖ-ਰਖਾਅ ਅਤੇ ਨਿਰਵਿਘਨ ਉਦਯੋਗਿਕ ਸੰਚਾਲਨ ਲਈ ਬਿਨਾ ਖੁਦਾਈ ਵਾਲੇ ਵਾਤਾਵਰਣ ਨੂੰ ਸਮਰੱਥ ਬਣਾਉਂਦੀ ਹੈ।
ਇਹ ਪਾਰਕ ਉਦਯੋਗਿਕ ਬੁਨਿਆਦੀ ਢਾਂਚੇ ਵਿੱਚ ਨਵੇਂ ਮਾਪਦੰਡ ਸਥਾਪਿਤ ਕਰਨਗੇ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਭਰੋਸੇਯੋਗਤਾ ਨੂੰ ਯਕੀਨੀ ਬਣਾਇਆ ਜਾਵੇਗਾ, ਅਕੁਸ਼ਲਤਾਵਾਂ ਘਟਣਗੀਆਂ ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਉਤਪਾਦਕਤਾ ਵਧੇਗੀ।
ਵੱਖ-ਵੱਖ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਨੌਕਰੀਆਂ, ਨਿਵੇਸ਼ ਅਤੇ ਆਰਥਿਕ ਵਿਕਾਸ ਨੂੰ ਵਧਾਉਣਾ:
ਭਵਯ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਨਾਲ ਵੱਡੇ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਨੌਕਰੀਆਂ ਪੈਦਾ ਹੋਣ ਦੀ ਉਮੀਦ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਨਿਰਮਾਣ, ਲੌਜਿਸਟਿਕਸ ਅਤੇ ਸੇਵਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਸਿੱਧੇ ਅਤੇ ਅਸਿੱਧੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਕਾਫ਼ੀ ਰੁਜ਼ਗਾਰ ਪੈਦਾ ਹੋਵੇਗਾ, ਨਾਲ ਹੀ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਨਿਵੇਸ਼ ਨੂੰ ਪ੍ਰੋਤਸਾਹਨ ਮਿਲੇਗਾ।
ਇਹ ਯੋਜਨਾ ਸਾਰੇ ਰਾਜਾਂ ਅਤੇ ਕੇਂਦਰ ਸ਼ਾਸਿਤ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ਾਂ ਤੱਕ ਫੈਲੇਗੀ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਦੇਸ਼ ਭਰ ਵਿੱਚ ਲੱਖਾਂ ਰੁਜ਼ਗਾਰ ਦੇ ਮੌਕੇ ਪੈਦਾ ਹੋਣਗੇ ਅਤੇ ਦੇਸ਼ ਭਰ ਵਿੱਚ ਉਦਯੋਗਿਕ ਵਿਕਾਸ ਵਿੱਚ ਤੇਜ਼ੀ ਆਵੇਗੀ।
ਕਲਸਟਰ-ਅਧਾਰਿਤ ਵਿਕਾਸ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਕੇ ਅਤੇ ਉਦਯੋਗਾਂ, ਸਪਲਾਇਰਾਂ ਅਤੇ ਸੇਵਾ ਪ੍ਰਦਾਤਾਵਾਂ ਦੇ ਸਹਿ-ਸਥਾਨ ਨੂੰ ਸਮਰੱਥ ਬਣਾ ਕੇ, BHAVYA ਘਰੇਲੂ ਸਪਲਾਈ ਚੇਨਾਂ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰੇਗਾ, ਖੇਤਰੀ ਉਦਯੋਗੀਕਰਣ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰੇਗਾ, ਅਤੇ ਲੱਖਾਂ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਨਵੇਂ ਮੌਕੇ ਪੈਦਾ ਕਰੇਗਾ।
ਇਸ ਯੋਜਨਾ ਨਾਲ ਹੇਠ ਲਿਖੇ ਲਾਭ ਹੋਣਗੇ:
• ਪ੍ਰਾਇਮਰੀ ਲਾਭਪਾਤਰੀ: ਨਿਰਮਾਣ ਇਕਾਈਆਂ, MSME, ਸਟਾਰਟਅੱਪਸ, ਅਤੇ ਵਰਤੋਂ ਲਈ ਤਿਆਰ ਉਦਯੋਗਿਕ ਬੁਨਿਆਦੀ ਢਾਂਚੇ ਦੀ ਭਾਲ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਵਿਸ਼ਵਵਿਆਪੀ ਨਿਵੇਸ਼ਕ
• ਸੈਕੰਡਰੀ ਲਾਭਪਾਤਰੀ: ਵਰਕਰ, ਲੌਜਿਸਟਿਕਸ ਪ੍ਰੋਵਾਈਡਰ, ਸੇਵਾ ਖੇਤਰ ਦੇ ਉੱਦਮ, ਅਤੇ ਸਥਾਨਕ ਭਾਈਚਾਰੇ
BHAVYA ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਦੀ ਪ੍ਰਵਾਨਗੀ ਭਾਰਤ ਦੀ ਆਤਮਨਿਰਭਰ ਭਾਰਤ ਵੱਲ ਯਾਤਰਾ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਪਰਿਵਰਤਨਸ਼ੀਲ ਕਦਮ ਹੈ, ਜੋ ਦੇਸ਼ ਦੀਆਂ ਨਿਰਮਾਣ ਸਮਰੱਥਾਵਾਂ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਨਿਰਯਾਤ ਨੂੰ ਵਧਾਉਂਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਇੱਕ ਮਜ਼ਬੂਤ, ਸਮਾਵੇਸ਼ੀ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਵ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਪ੍ਰਤੀਯੋਗੀ ਅਰਥਵਿਵਸਥਾ ਦੀ ਨੀਂਹ ਰੱਖਦੀ ਹੈ।
NICDC ਬਾਰੇ:
ਵਣਜ ਅਤੇ ਉਦਯੋਗ ਮੰਤਰਾਲੇ ਦੇ ਉਦਯੋਗ ਅਤੇ ਅੰਦਰੂਨੀ ਵਪਾਰ ਪ੍ਰਮੋਸ਼ਨ ਵਿਭਾਗ (DPIIT) ਦੇ ਅਧੀਨ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਉਦਯੋਗਿਕ ਕੌਰੀਡੋਰ ਵਿਕਾਸ ਨਿਗਮ ਲਿਮਿਟੇਡ (NICDC), ਨਿਰਮਾਣ ਮੁਕਾਬਲੇਬਾਜ਼ੀ ਨੂੰ ਵਧਾਉਣ, ਨਿਵੇਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਆਕਰਸ਼ਿਤ ਕਰਨ ਅਤੇ ਰੁਜ਼ਗਾਰ ਪੈਦਾ ਕਰਨ ਲਈ ਵਿਸ਼ਵ ਪੱਧਰੀ ਗ੍ਰੀਨਫੀਲਡ ਉਦਯੋਗਿਕ ਸਮਾਰਟ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਦੇ ਵਿਕਾਸ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ। NICDC ਵਰਤਮਾਨ ਸਮੇਂ 13 ਰਾਜਾਂ ਵਿੱਚ 20 ਪ੍ਰੋਜੈਕਟਾਂ ਨੂੰ ਲਾਗੂ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ।
NICDC ਦੀਆਂ ਅਗਵਾਈ ਵਾਲੀਆਂ ਪਹਿਲਕਦਮੀਆਂ ਪਲੱਗ-ਐਂਡ-ਪਲੇ ਉਦਯੋਗਿਕ ਪਾਰਕਾਂ ਦੀ ਧਾਰਨਾ 'ਤੇ ਅਧਾਰਿਤ ਹਨ – ਇਹ ਵਰਤੋਂ ਲਈ ਤਿਆਰ ਈਕੋਸਿਸਟਮ ਹਨ ਜਿੱਥੇ ਜ਼ਮੀਨ, ਉਪਯੋਗਤਾਵਾਂ, ਪ੍ਰਵਾਨਗੀਆਂ ਅਤੇ ਬੁਨਿਆਦੀ ਢਾਂਚੇ ਪਹਿਲਾਂ ਤੋਂ ਹੀ ਵਿਕਸਿਤ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਉਦਯੋਗਾਂ ਨੂੰ ਜ਼ਮੀਨ ਪ੍ਰਾਪਤੀ (ਭੂਮੀ ਅਧਿਗ੍ਰਹਿਣ) ਜਾਂ ਬੁਨਿਆਦੀ ਢਾਂਚੇ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਨਾਲ ਸਬੰਧਿਤ ਦੇਰੀ ਤੋਂ ਬਿਨਾ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਕੰਮ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਨ ਦੇ ਯੋਗ ਬਣਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
A landmark step towards accelerating India’s industrial growth!
— Narendra Modi (@narendramodi) March 18, 2026
The Union Cabinet has approved Bharat Audyogik Vikas Yojna (BHAVYA). This will enable the development of 100 plug-and-play industrial parks, boosting manufacturing, investment and jobs across the nation. The scheme…
