ଗୁଜରାଟ ସରକାରଙ୍କ ଜି - ସଫଲ ଏବଂ ଜି - ମୈତ୍ରୀ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମର ଶୁଭାରମ୍ଭ କଲେ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ
ମହିଳାଙ୍କ ଆଶୀର୍ବାଦ ହେଉଛି ମୋର ଶକ୍ତି, ସମ୍ପତ୍ତି ଏବଂ ଢାଲ : ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ
ଭାରତ ଏବେ ମହିଳାଙ୍କ ନେତୃତ୍ୱାଧୀନ ବିକାଶ ପଥରେ ଚାଲିଛି : ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ
ଆମ ସରକାର ମହିଳାମାନଙ୍କ ପାଇଁ 'ସମ୍ମାନ' ଏବଂ 'ସୁବିଧା' ଉପରେ ସର୍ବାଧିକ ଗୁରୁତ୍ୱ ଦେଉଛନ୍ତି : ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ
ଗ୍ରାମୀଣ ମହିଳାଙ୍କ ସଶକ୍ତୀକରଣରେ ଗ୍ରାମୀଣ ଭାରତର ଆତ୍ମା ରହିଛି : ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ
ପ୍ରତ୍ୟେକ ଭୟ ଓ ସନ୍ଦେହକୁ ଅତିକ୍ରମ କରିବା ସହିତ ନାରୀ ଶକ୍ତି ବୃଦ୍ଧି ପାଉଛି : ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ
ବିଗତ ଦଶନ୍ଧିରେ ଆମେ ମହିଳାଙ୍କ ସୁରକ୍ଷାକୁ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ପ୍ରାଥମିକତା ଦେଇଛୁ : ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ

 ଗୁଜରାଟ ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ ଶ୍ରୀ ଭୂପେନ୍ଦ୍ର ଭାଇ ପଟେଲ, ନବସାରୀସାଂସଦ ତଥା କେନ୍ଦ୍ର ସରକାରଙ୍କ ମୋର ସହକର୍ମୀ, କେନ୍ଦ୍ରମନ୍ତ୍ରୀ ଭାଇ ସିଆର ପାଟିଲ, ମଞ୍ଚରେ ଉପସ୍ଥିତ ଥିବା ପଞ୍ଚାୟତର ସଦସ୍ୟ ଏବଂ ଲକ୍ଷପତି ଦିଦିମାନେ , ଅନ୍ୟ ଜନପ୍ରତିନିଧି ଏବଂ ଏଠାରେ ବହୁ ସଂଖ୍ୟକ ଉପସ୍ଥିତ ଥିବା ଲୋକଙ୍କୁ, ବିଶେଷକରି ମୋ ମାଆ, ଭଉଣୀ ଏବଂ ଝିଅମାନଙ୍କୁ ଅଭିନନ୍ଦନ!

କିଛି ଦିନ ତଳେ କୁମ୍ଭମେଳାରେ ମା' ଗଙ୍ଗାଙ୍କ ଆଶୀର୍ବାଦ ପାଇଥିଲି। ଆଉ ଆଜି ମାତୃ ଶକ୍ତିର ଏହି କୁମ୍ଭରେ ମୋତେ ଆଶୀର୍ବାଦ ମିଳିଛି । କୁମ୍ଭ ମେଳାରେ ମୁଁ ମା' ଗଙ୍ଗାଙ୍କ ଠାରୁ ଆଶୀର୍ବାଦ ପାଇଥିଲି ଏବଂ ଆଜି ମାତୃ ଶକ୍ତିର ଏହି କୁମ୍ଭରେ ଆପଣ ସମସ୍ତ ମା' ଭଉଣୀଙ୍କ ଠାରୁ ଆଶୀର୍ବାଦ ପାଇଛି । ଏହି ମହିଳା ଦିବସଅବସରରେ ମୋ ମାତୃଭୂମି ଗୁଜୁରାଟର ଅନେକ ମା', ଭଉଣୀ ଓ ଝିଅଙ୍କ ଉପସ୍ଥିତିରେ ମୁଁ ଏହି ବିଶେଷ ଦିନରେ ଆପଣମାଙ୍କ ଭଲ ପାଇବା  , ସ୍ନେହ ଓ ଆଶୀର୍ବାଦ ପାଇଁ ମାତୃଶକ୍ତି ପ୍ରତି ଶ୍ରଦ୍ଧାରେ ମୁଣ୍ଡ ନୁଆଁଇଛି। ଗୁଜରାଟ ମାଟିରୁ ମୁଁ ମୋର ସମସ୍ତ ଦେଶବାସୀ ଏବଂ ଦେଶର ସମସ୍ତ ମା' ଭଉଣୀମାନଙ୍କୁ ମହିଳା ଦିବସ ପାଇଁ ଶୁଭେଚ୍ଛା ଜଣାଉଛି । ଆଜି ଏଠାରେ ଗୁଜରାଟ ସକ୍ସେସ୍ ଏବଂ ଗୁଜରାଟ ଫ୍ରେଣ୍ଡସିପ୍ ନାମକ ଦୁଇଟି ସ୍କିମ୍ର ଶୁଭାରମ୍ଭ ହୋଇଛି। ଅନେକ ଯୋଜନାର ପାଣ୍ଠି ସିଧାସଳଖ ମହିଳାଙ୍କ ବ୍ୟାଙ୍କ ଆକାଉଣ୍ଟକୁ ଟ୍ରାନ୍ସଫର କରାଯାଇଛି। ଏଥିପାଇଁ ମୁଁ ଆପଣ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଅଭିନନ୍ଦନ ମଧ୍ୟ ଜଣାଉଛି ।

ବନ୍ଧୁଗଣ,

ଆଜି ଏହି ଦିନଟି  ମହିଳାଙ୍କୁ ଉତ୍ସର୍ଗୀକୃତ, ଏହା ଆମ ସମସ୍ତଙ୍କ ପାଇଁ ମହିଳାଙ୍କଠାରୁ ପ୍ରେରଣା ନେବାର ଦିନ, ମହିଳାମାନଙ୍କଠାରୁ କିଛି ଶିଖିବାର ଦିନ ଏବଂ ଏହି ପବିତ୍ର ଦିନରେ ମୁଁ ମଧ୍ୟ ଆପଣସମସ୍ତଙ୍କୁ ଅଭିନନ୍ଦନ ଜଣାଉଛି ଏବଂ କୃତଜ୍ଞତା ଜ୍ଞାପନ କରୁଛି ।  ଆଜିର ଏହି  ଦିନରେ ମୁଁ ଗର୍ବର ସହ କହିପାରିବି ଯେ ମୁଁ ଦୁନିଆର ସବୁଠାରୁ ଧନୀ ବ୍ୟକ୍ତି । ଯେତେବେଳେ ମୁଁ କହିବି ଯେ ମୁଁ ଦୁନିଆର ସବୁଠାରୁ ଧନୀ ବ୍ୟକ୍ତି, ମୁଁ ଜାଣେ ଅନେକ କାନ ଉଠିଯିବ, ଆଜି ସମଗ୍ର ଟ୍ରୋଲ ସେନା ସାମ୍ନାକୁ ଆସିବ, କିନ୍ତୁ ମୁଁ ତଥାପି ଦୋହରାଇବି ଯେ ମୁଁ ଦୁନିଆର ସବୁଠାରୁ ଧନୀ ବ୍ୟକ୍ତି । ମୋ ଜୀବନରେ ମାଆ, ଭଉଣୀ ଓ ଝିଅଙ୍କ ଲକ୍ଷ ଲକ୍ଷ ଆଶୀର୍ବାଦ ରହିଛି ଏବଂ ଏହି ଆଶୀର୍ବାଦ କ୍ରମାଗତ ଭାବରେ ବୃଦ୍ଧି ପାଉଛି । ଆଉ ସେଥିପାଇଁ ମୁଁ କହୁଛି, ମୁଁ ଦୁନିଆର ସବୁଠାରୁ ଧନୀ ବ୍ୟକ୍ତି । ମାଆ, ଭଉଣୀ ଓ ଝିଅଙ୍କ ଆଶୀର୍ବାଦ ହିଁ ମୋର ସବୁଠାରୁ ବଡ଼ ପ୍ରେରଣା, ମୋର ସର୍ବଶ୍ରେଷ୍ଠ ଶକ୍ତି, ମୋର ସର୍ବଶ୍ରେଷ୍ଠ ପୁଞ୍ଜି, ମୋର ସୁରକ୍ଷା କବଚ ଅଟେ  ।

 

ବନ୍ଧୁଗଣ,

ଆମ ଶାସ୍ତ୍ରରେ ନାରୀଙ୍କୁ ନାରାୟଣୀ ବୋଲି କୁହାଯାଏ । ମହିଳାଙ୍କ ପ୍ରତି ସମ୍ମାନ ହେଉଛି ସମାଜ ଓ ଦେଶର ବିକାଶ ଦିଗରେ ପ୍ରଥମ ପଦକ୍ଷେପ । ତେଣୁ ଭାରତର ଦ୍ରୁତ ବିକାଶ ପାଇଁ ଏକ ବିକଶିତ ଭାରତ ଗଠନ ପାଇଁ ଆଜି ଭାରତ ମହିଳାଙ୍କ  ନେତୃତ୍ବାଧୀନ ବିକାଶ ପଥରେ ଅଗ୍ରସର ହୋଇଛି। ମହିଳାଙ୍କ ଜୀବନରେ ଉଭୟ ସମ୍ମାନ ଓ ସୁବିଧାକୁ ଆମ ସରକାର ସର୍ବୋଚ୍ଚ ପ୍ରାଥମିକତା ଦେଉଛନ୍ତି। ଆମେ ଲକ୍ଷ ଲକ୍ଷ ମହିଳାଙ୍କ ପାଇଁ ଶୌଚାଳୟ ନିର୍ମାଣ କରି ସେମାନଙ୍କ ସମ୍ମାନ ବୃଦ୍ଧି କରିଛୁ ଏବଂ ଉତ୍ତରପ୍ରଦେଶର କାଶୀରେ ଥିବା ମୋ ଭଉଣୀମାନେ ଆଉ ଶୌଚାଳୟ ଶବ୍ଦ ବ୍ୟବହାର କରନ୍ତି ନାହିଁ; ସେମାନେ କହନ୍ତି ଯେ ମୋଦୀ ଜୀ ଏକ ସମ୍ମାନର ଘର ନିର୍ମାଣ କରିଛନ୍ତି। ଲକ୍ଷ ଲକ୍ଷ ମହିଳାଙ୍କ ପାଇଁ ବ୍ୟାଙ୍କ ଆକାଉଣ୍ଟ ଖୋଲି ଆମେ ବ୍ୟାଙ୍କିଙ୍ଗ ବ୍ୟବସ୍ଥା ସହ ଯୋଡ଼ିଛୁ ଏବଂ ଧୂଆଁ ସମସ୍ୟାରୁ ରକ୍ଷା ପାଇବା ପାଇଁ ଆମେ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳା ସିଲିଣ୍ଡର ଯୋଗାଇ ଦେଇଛୁ। କର୍ମଜୀବୀ ମହିଳାମାନଙ୍କୁ ପୂର୍ବରୁ ମାତ୍ର ୧୨ ସପ୍ତାହର ମାତୃତ୍ୱ ଛୁଟି ମିଳୁଥିଲା। ସରକାର ଏହାକୁ ୨୬ ସପ୍ତାହକୁ ବୃଦ୍ଧି କରିଛନ୍ତି।ଆମର ମୁସଲମାନ ଭଉଣୀମାନେ ବର୍ଷ ବର୍ଷ ଧରି ତିନି ତଲାକ୍ ବିରୋଧରେ ଆଇନ ଦାବି କରି ଆସୁଛନ୍ତି। ତିନି ତଲାକ ବିରୋଧରେ କଠୋର ଆଇନ ପ୍ରଣୟନ କରି ଆମ ସରକାର ଲକ୍ଷ ଲକ୍ଷ ମୁସଲମାନ ଭଉଣୀଙ୍କ ଜୀବନକୁ ବିପର୍ଯ୍ୟୟରୁ ରକ୍ଷା କରିଛନ୍ତି। ଯେତେବେଳେ କାଶ୍ମୀରରେ ଧାରା ୩୭୦ ଲାଗୁ ହୋଇଥିଲା, ସେତେବେଳେ ସେଠାକାର ଭଉଣୀ ଓ ଝିଅମାନେ ଅନେକ ଅଧିକାରରୁ ବଞ୍ଚିତ ହୋଇଥିଲେ। ଯଦି ସେମାନେ ରାଜ୍ୟ ବାହାରେ କାହାକୁ ବିବାହ କରନ୍ତି, ତେବେ ସେମାନେ ପୈତୃକ ସମ୍ପତ୍ତିର ଅଧିକାର ହରାଇବେ। ଧାରା ୩୭୦ର କାନ୍ଥ ଭୁଶୁଡ଼ିବା ପରେ ଜମ୍ମୁ-କଶ୍ମୀରର ମହିଳାମାନେ ମଧ୍ୟ ଭାରତର ଝିଅ ଭଉଣୀମାନଙ୍କୁ ମିଳୁଥିବା ସମସ୍ତ ଅଧିକାର ପାଇଛନ୍ତି। ଭାରତର ଏକ ଅଂଶ ହୋଇଥିଲେ ମଧ୍ୟ କାଶ୍ମୀରରେ ମୋର ମା' ଭଉଣୀ ଓ ଝିଅମାନେ ସେହି ଅଧିକାରରୁ ବଞ୍ଚିତ ହୋଇଥିବା ବେଳେ ଯେଉଁମାନେ ସମ୍ବିଧାନର ଢୋଲ ବଜାଇଥିଲେ ସେମାନେ ଆଖି ବନ୍ଦ କରି ବସିଥିଲେ। ମହିଳାମାନେ ଯେଉଁ ଅନ୍ୟାୟର ସମ୍ମୁଖୀନ ହେଉଛନ୍ତି ତାହା ସେମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଚିନ୍ତାର ବିଷୟ ନଥିଲା। ଧାରା ୩୭୦କୁ ଦେଶର ପାଦରେ ହଟାଇ ସମ୍ବିଧାନ ପ୍ରତି କିଭଳି ସମ୍ମାନ ବଜାୟ ରଖାଯାଇଛି ତାହା ମୋଦି ସମର୍ପିତ କରିଛନ୍ତି।

ବନ୍ଧୁଗଣ,

ଆଜି ସାମାଜିକ ସ୍ତରରେ, ସରକାରୀ ସ୍ତରରେ ବଡ଼ ବଡ଼ ଅନୁଷ୍ଠାନରେ ମହିଳାଙ୍କ ପାଇଁ ଅଧିକରୁ ଅଧିକ ସୁଯୋଗ ସୃଷ୍ଟି ହେଉଛି। ରାଜନୀତି କ୍ଷେତ୍ର ହେଉ କି କ୍ରୀଡ଼ା, ନ୍ୟାୟପାଳିକା ହେଉ କି ପୁଲିସ, ଦେଶର ପ୍ରତ୍ୟେକ କ୍ଷେତ୍ର, ପ୍ରତ୍ୟେକ କ୍ଷେତ୍ରରେ ଓ ପ୍ରତ୍ୟେକ ଦିଗରେ ମହିଳାଙ୍କ ପତାକା ଉଡ଼ୁଛି। ୨୦୧୪ ପରଠାରୁ ଦେଶର ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ପଦବୀରେ ମହିଳାଙ୍କ ଅଂଶଗ୍ରହଣ ଦ୍ରୁତ ଗତିରେ ବୃଦ୍ଧି ପାଇଛି । ୨୦୧୪ ପରେ କେନ୍ଦ୍ର ସରକାରରେ ସର୍ବାଧିକ ସଂଖ୍ୟକ ମହିଳା ମନ୍ତ୍ରୀ ଙ୍କୁ ନିଯୁକ୍ତି ଦିଆଯାଇଥିଲା। ସଂସଦରେ ମହିଳାଙ୍କ ଉପସ୍ଥିତିରେ ମଧ୍ୟ ଉଲ୍ଲେଖନୀୟ ବୃଦ୍ଧି ଘଟିଛି। ୨୦୧୯ରେ ପ୍ରଥମ ଥର ପାଇଁ ୭୮ ଜଣ ମହିଳା ସାଂସଦ ଆମ ସଂସଦକୁ ନିର୍ବାଚିତ ହୋଇଥିଲେ। ୧୮ତମ ଲୋକସଭାରେ ଅର୍ଥାତ୍ ଏଥର ମଧ୍ୟ ୭୪ ଜଣ ମହିଳା ସାଂସଦ ଲୋକସଭାର ସଦସ୍ୟ ଅଛନ୍ତି। ଆମ ଅଦାଲତରେ, ନ୍ୟାୟପାଳିକାରେ ମହିଳାଙ୍କ ଅଂଶଗ୍ରହଣ ମଧ୍ୟ ଯଥେଷ୍ଟ ବୃଦ୍ଧି ପାଇଛି। ଜିଲ୍ଲା ଅଦାଲତରେ ମହିଳାଙ୍କ ଉପସ୍ଥିତି ୩୫ ପ୍ରତିଶତରୁ ଅଧିକ ରହିଛି। ଅନେକ ରାଜ୍ୟରେ ସିଭିଲ ଜଜ୍ ଭାବେ ନିଯୁକ୍ତି ପାଇଥିବା ନୂଆ ନିଯୁକ୍ତି ମଧ୍ୟରୁ ୫୦ ପ୍ରତିଶତ ବା ତା'ଠାରୁ ଅଧିକ ହେଉଛନ୍ତି ଆମ ଝିଅମାନେ।

ଆଜି ଭାରତ ହେଉଛି ବିଶ୍ୱର ତୃତୀୟ ବୃହତ୍ତମ ଷ୍ଟାର୍ଟଅପ୍ ଇକୋସିଷ୍ଟମ । ଏହି ଷ୍ଟାର୍ଟଅପ୍ ଗୁଡ଼ିକ ମଧ୍ୟରୁ ପ୍ରାୟ ଅଧାରେ ଜଣେ ନିର୍ଦ୍ଦେଶକ ଭୂମିକାରେ ଅତି କମରେ ଜଣେ ମହିଳା ଅଛନ୍ତି। ମହାକାଶ ଓ ମହାକାଶ ବିଜ୍ଞାନରେ ଭାରତ ଅସୀମ ଉଚ୍ଚତାରେ ପହଂଚିଛି । ସେଠାରେ ମଧ୍ୟ ଅଧିକାଂଶ ପ୍ରମୁଖ ଅଭିଯାନର ନେତୃତ୍ୱ ନେଉଛନ୍ତି ମହିଳା ବୈଜ୍ଞାନିକଙ୍କ ଟିମ୍ । ଆମେ ସମସ୍ତେ ଏହା ଦେଖି ଗର୍ବ ଅନୁଭବ କରୁ ଯେ ଆଜି ବିଶ୍ୱରେ ସର୍ବାଧିକ ସଂଖ୍ୟକ ମହିଳା ପାଇଲଟ ଆମ ଭାରତରେ ଅଛନ୍ତି । ନବସାରୀର ଏହି କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମରେ ନାରୀ ଶକ୍ତିର ଶକ୍ତି ମଧ୍ୟ ଦେଖିବାକୁ ମିଳୁଛି । ଏହି କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମପାଇଁ ମହିଳାମାନେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଦାୟିତ୍ୱ ନେଇଛନ୍ତି। ଏତେ ବଡ଼ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମର ସୁରକ୍ଷା ପାଇଁ ନିୟୋଜିତ ସମସ୍ତ ପୁଲିସ ଅଧିକାରୀ ଓ କର୍ମଚାରୀ ହେଉଛନ୍ତି ମହିଳା। କନଷ୍ଟେବଳ, ଇନ୍ସପେକ୍ଟର, ସବ୍ ଇନ୍ସପେକ୍ଟର, ଡିଏସପିଙ୍କଠାରୁ ଆରମ୍ଭ କରି ବରିଷ୍ଠ ଅଧିକାରୀଙ୍କ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଏଠାକାର ସୁରକ୍ଷା ବ୍ୟବସ୍ଥାକୁ ମହିଳାମାନେ ପରିଚାଳନା କରୁଛନ୍ତି।ଏହା ନାରୀ ଶକ୍ତିର ଏକ ଉଦାହରଣ । କିଛି ସମୟ ତଳେ, ମୁଁ ଏଠାରେ ସ୍ୱୟଂ ସହାୟକ ଗୋଷ୍ଠୀର କିଛି ଭଉଣୀଙ୍କ ସହ କଥା ହେଉଥିଲି, ଯେଉଁମାନେ ଆପଣଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଅଛନ୍ତି । ମୋ ଭଉଣୀମାନଙ୍କ କଥା, ଆପଣଙ୍କ ଉତ୍ସାହ, ଆପଣଙ୍କ ଆତ୍ମବିଶ୍ୱାସ ଦର୍ଶାଉଛି ଯେ ଭାରତରେ ମହିଳାଙ୍କ ଶକ୍ତିର ଶକ୍ତି କ'ଣ! ଏହା ଦର୍ଶାଉଛି ଯେ ଭାରତର ମହିଳାମାନେ କିପରି ଦେଶର ପ୍ରଗତିର ଦାୟିତ୍ୱ ନେଇଛନ୍ତି । ମୁଁ ଯେତେବେଳେ ବି ଆପଣ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଭେଟିବି, ମୋର ବିଶ୍ୱାସ ଦୃଢ଼ ହେବ ଯେ ଏକ ବିକଶିତ ଭାରତର ସଂକଳ୍ପ ପୂରଣ ହେବ । ଏବଂ ଏହି ସଂକଳ୍ପ ପୂରଣରେ ଆମର ନାରୀ ଶକ୍ତି ସବୁଠାରୁ ବଡ ଭୂମିକା ଗ୍ରହଣ କରିବ ।ଏହା ନାରୀ ଶକ୍ତିର ଏକ ଉଦାହରଣ । କିଛି ସମୟ ତଳେ, ମୁଁ ଏଠାରେ ସ୍ୱୟଂ ସହାୟକ ଗୋଷ୍ଠୀର କିଛି ଭଉଣୀଙ୍କ ସହ କଥା ହେଉଥିଲି, ଯେଉଁମାନେ ଆପଣଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଅଛନ୍ତି । ମୋ ଭଉଣୀମାନଙ୍କ କଥା, ଆପଣଙ୍କ ଉତ୍ସାହ, ଆପଣଙ୍କ ଆତ୍ମବିଶ୍ୱାସ ଦର୍ଶାଉଛି ଯେ ଭାରତରେ ମହିଳାଙ୍କ ଶକ୍ତିର ଶକ୍ତି କ'ଣ! ଏହା ଦର୍ଶାଉଛି ଯେ ଭାରତର ମହିଳାମାନେ କିପରି ଦେଶର ପ୍ରଗତିର ଦାୟିତ୍ୱ ନେଇଛନ୍ତି । ମୁଁ ଯେତେବେଳେ ବି ଆପଣ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଭେଟେ , ମୋର ବିଶ୍ୱାସ ଦୃଢ଼ ହୁଏ  ଯେ ଏକ ବିକଶିତ ଭାରତର ସଂକଳ୍ପ ନିଶ୍ଚୟ ପୂରଣ ହେବ । ଏବଂ ଏହି ସଂକଳ୍ପ ପୂରଣରେ ଆମର ନାରୀ ଶକ୍ତି ସବୁଠାରୁ ବଡ ଭୂମିକା ଗ୍ରହଣ କରିବ ।

 

ମା' ଓ ଭଉଣୀମାନେ,

ଆମ ଗୁଜରାଟ ତ women led development,ଅର୍ଥାତ ମହିଳାଙ୍କ ନେତୃତ୍ୱାଧୀନ ବିକାଶର ଏକ ବଡ଼ ଉଦାହରଣ। ଗୁଜରାଟ ଦେଶକୁ ସହଯୋଗର ଏକ ସଫଳ ମଡେଲ୍ ପ୍ରଦାନ କରିଛି। ସ୍ୱୟଂ ସହାୟକ ଗୋଷ୍ଠୀ ସହ ଜଡିତ ସମସ୍ତ ଭଉଣୀ ଜାଣନ୍ତି ଯେ ଗୁଜରାଟର ସମବାୟ ମଡେଲ ଏହାର ମହିଳାଙ୍କ ଶ୍ରମ ଏବଂ ଶକ୍ତି ମାଧ୍ୟମରେ ବିକଶିତ ହୋଇଛି । ଅମୁଲର ଏହି ଚର୍ଚ୍ଚା ଏବେ ସାରା ବିଶ୍ୱରେ ଚର୍ଚ୍ଚାର ବିଷୟ ପାଲଟିଛି । ଗୁଜୁରାଟର ବିଭିନ୍ନ ଗାଁର ଲକ୍ଷ ଲକ୍ଷ ମହିଳା ଦୁଗ୍ଧ ଉତ୍ପାଦନକୁ ବିପ୍ଳବରେ ପରିଣତ କରିଛନ୍ତି। ଗୁଜରାଟର ଭଉଣୀମାନେ କେବଳ ନିଜକୁ ଅର୍ଥନୈତିକ ଭାବେ ସଶକ୍ତ କରିନାହାନ୍ତି ବରଂ ଗ୍ରାମୀଣ ଅର୍ଥନୀତିକୁ ମଧ୍ୟ ନୂଆ ଶକ୍ତି ଦେଇଛନ୍ତି। ଗୁଜରାଟୀ ମହିଳାମାନେ ହିଁ ଲିଜତ ପାପଡ଼ ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ । ଆଜି ଲିଜତ ପାପଡ଼ ନିଜ ଭିତରେ ଶହ ଶହ କୋଟି ଟଙ୍କାର ବ୍ରାଣ୍ଡ ପାଲଟିଯାଇଛି।

ମୋର ମନେ ଅଛି, ମୁଁ ଯେତେବେଳେ ଆପଣଙ୍କ ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ ଭାବରେ ଏଠାରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରୁଥିଲି, ଆମ ସରକାର ଭଉଣୀ ଓ ଝିଅମାନଙ୍କ ସ୍ୱାର୍ଥକୁ ଦୃଷ୍ଟିରେ ରଖି ଅନେକ ପଦକ୍ଷେପ କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ କରିଥିଲେ, ଯେପରିକି ଚିରଞ୍ଜୀବୀ ଯୋଜନା, ବେଟି ବଚାଓ ଅଭିଯାନ, ମମତା ଦିବସ, କନ୍ୟା କେଲବାଣୀ ରଥଯାତ୍ରା, କୁଆଁରବାଇ ନୁ ମାମେରୁ, ସାତ ଫେରା ଗୋଷ୍ଠୀ ବିବାହ ଯୋଜନା, ଅଭୟମ୍ ହେଲ୍ପଲାଇନ୍ ଏବଂ ଆହୁରି ଅନେକ ପଦକ୍ଷେପ । ଯେତେବେଳେ ନୀତି ଠିକ୍, ମହିଳା ସଶକ୍ତୀକରଣ କିପରି ବୃଦ୍ଧି ପାଏ, ଗୁଜରାଟ ଏହା ସମଗ୍ର ଦେଶକୁ ଦେଖାଇଦେଇଛି। ଯେମିତି ମୁଁ ଦୁଗ୍ଧ ସମବାୟ ବିଷୟରେ କହିଥିଲି! ଦୁଗ୍ଧ କାର୍ଯ୍ୟରେ ନିୟୋଜିତ ଏହି ମହିଳାମାନଙ୍କ ଆକାଉଣ୍ଟକୁ ନେଇ ଗୁଜରାଟ ଏହା ଆରମ୍ଭ କରିଛି। ପୂର୍ବରୁ ଏହା ନଗଦ ଟଙ୍କା ଦିଆଯାଉଥିଲା କିମ୍ବା ଦୁଗ୍ଧବ୍ୟବସାୟୀ ଟଙ୍କା ନେଇଥିଲେ। ଆମେ ସ୍ଥିର କରିଥିଲୁ ଯେ ଦୁଗ୍ଧରୁ କ୍ଷୀର ପାଇଁ ଟଙ୍କା ସିଧାସଳଖ ଭଉଣୀଙ୍କ ଆକାଉଣ୍ଟରେ ଜମା କରାଯିବ, କେହି ଏହାକୁ ସ୍ପର୍ଶ କରିପାରିବେ ନାହିଁ ଏବଂ ଆମେ ସିଧାସଳଖ ଭଉଣୀଙ୍କ ଆକାଉଣ୍ଟକୁ ଟଙ୍କା ଟ୍ରାନ୍ସଫର କରିବା ଆରମ୍ଭ କଲୁ । ସେହିଭଳି ଆଜି ଦେଶର ଲକ୍ଷ ଲକ୍ଷ ହିତାଧିକାରୀଙ୍କ ଆକାଉଣ୍ଟରେ ଅନେକ ଯୋଜନାର ଟଙ୍କା ପହଞ୍ଚୁଛି। ଡାଇରେକ୍ଟ ବେନିଫିଟ ଟ୍ରାନ୍ସଫର ,ଡିବିଟି ଜରିଆରେ ହଜାର ହଜାର କୋଟି ଟଙ୍କାର ଦୁର୍ନୀତିକୁ ରୋକାଯାଇଛି ଏବଂ ଗରିବଙ୍କୁ ସହାୟତା ମିଳୁଛି ।

ବନ୍ଧୁଗଣ,

ଗୁଜରାଟରେ ହିଁ  ଭୁଜ ଭୂମିକମ୍ପ ପରେ ଯେତେବେଳେ ଘର ଗୁଡ଼ିକର ପୁନଃନିର୍ମାଣ ହୋଇଥିଲା, ଆମ ସରକାର ମଧ୍ୟ ସେହି ଘରଗୁଡ଼ିକୁ ମହିଳାଙ୍କ ନାମରେ ପଞ୍ଜୀକୃତ କରିଥିଲେ। ଅର୍ଥାତ୍ ଆମେ ଏହି ପରମ୍ପରା ଆରମ୍ଭ କରିବା ପରଠାରୁ ସରକାରଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ନିର୍ମିତ ଘର ଏବେ ଭଉଣୀଙ୍କ ନାମରେ ଆବଣ୍ଟନ କରାଯିବ ଏବଂ ଆଜି ସାରା ଦେଶରେ ଚାଲିଥିବା ପିଏମ୍ ଆବାସ ଯୋଜନା ଏହି ସବୁ ପ୍ରଥାକୁ ଦେଶବ୍ୟାପୀ କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ କରିଛି। ଖାଲି ସେତିକି ନୁହେଁ ପିଲାମାନେ ସ୍କୁଲରେ ନାମ ଲେଖାଇବା ବେଳେ ସେମାନଙ୍କ ପଛରେ କେବଳ ବାପାଙ୍କ ନାମ ଥିଲା, ମୁଁ ସ୍ଥିର କଲି ମା'ଙ୍କ ନାମ ମଧ୍ୟ ଏଥିରେ ସାମିଲ କରାଯାଉ। ୨୦୧୪ ପରଠାରୁ ପ୍ରାୟ ୩ କୋଟି  ମହିଳା ସେମାନଙ୍କ ଘରର ମାଲିକ ହୋଇଛନ୍ତି।

 

ବନ୍ଧୁଗଣ,

ଆଜି ସମଗ୍ର ବିଶ୍ୱରେ ଜଳ ଜୀବନ ମିଶନକୁ ନେଇ ଏକ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଆଲୋଚନା ହେଉଛି । ଜଳ ଜୀବନ ମିଶନ ଜରିଆରେ ଆଜି ଦେଶର ପ୍ରତ୍ୟେକ ଗାଁରେ ପାଣି ପହଞ୍ଚୁଛି । କେବଳ ଗତ ୫ ବର୍ଷରେ ଲକ୍ଷ ଲକ୍ଷ ଗାଁର ୧୫ କୋଟି ୫୦ ଲକ୍ଷ ଘରେ ପାଇପ ଯୋଗେ ଜଳ ଯୋଗାଣ କରାଯାଇଛି । ଏତେ ବଡ଼ ମିଶନର ସଫଳତା ମହିଳା ଜଳ ସମିତି ଦ୍ୱାରା ସମ୍ଭବ ହୋଇପାରିଛି, ଯାହାଆମେ ଗୁଜରାଟରେ ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲୁ । ଏବେ ସେମାନେ ସାରା ଦେଶରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରୁଛନ୍ତି। ଜଳ ସମିତିଗୁଡ଼ିକ ପ୍ରମୁଖ ଭୂମିକା ଗ୍ରହଣ କରିଛନ୍ତି। ମହିଳା ଜଳ ସମିତିର ଏହି ମଡେଲ ମଧ୍ୟ ଗୁଜୁରାଟ ପକ୍ଷରୁ ଯୋଗାଇ ଦିଆଯାଇଛି। ଆଜି ଏହି ମଡେଲ ସାରା ଦେଶରେ ଜଳ ସଙ୍କଟର ସମାଧାନ କରୁଛି ।

ବନ୍ଧୁଗଣ,

ଯେତେବେଳେ ଆମେ ଜଳ ସମସ୍ୟାର ସମାଧାନ କଥା କହୁଛୁ, ଜଳ ସଂରକ୍ଷଣ ଅର୍ଥାତ୍ ଜଳ ସଂରକ୍ଷଣ ମଧ୍ୟ ସେତିକି ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ହୋଇଯାଏ । ଆଜି ସାରା ଦେଶରେ ଚାଲିଛି ଏକ ଅଭିଯାନ - Catch the rain! ପ୍ରତି ବୁନ୍ଦା ପାଣି ଧରି ନିଅନ୍ତୁ,Catch the rain ର  ଅର୍ଥ  ଜଳ ଯେଉଁଠି ପଡୁଛି ସେଠାରେ ନଷ୍ଟ ହେବାକୁ ଦିଅନ୍ତୁ ନାହିଁ। ଗାଁ ଭିତରେ ଥିବା ଗାଁ ସୀମାରେ ଥିବା ପାଣି ଓ ଘର ଭିତରେ ଥିବା ପାଣିକୁ ସୁରକ୍ଷିତ ରଖନ୍ତୁ! ଏବଂ ମୁଁ ଖୁସି ଯେ ଆଜି ନବସାରୀରୁ ଆମସାଂସଦ ସିଆର ପାଟିଲଙ୍କ ନେତୃତ୍ୱରେ ଏହି ଅଭିଯାନ ସମଗ୍ର ଦେଶରେ ଚାଲିଛି । ମୋତେ ସୂଚନା ଦିଆଯାଇଛି ଯେ ନବସାରୀର ଆପଣ ସମସ୍ତ ଭଉଣୀ ମଧ୍ୟ ଏହି ଦିଗରେ ଚମତ୍କାର କାର୍ଯ୍ୟ କରିଛନ୍ତି । ବର୍ଷା ଜଳ ସଂରକ୍ଷଣ ପାଇଁ ନବସାରୀରେ ପୋଖରୀ, ଚେକ୍ ଡ୍ୟାମ୍, ବୋରୱେଲ୍ ରିଚାର୍ଜ ଓ କମ୍ୟୁନିଟି ଭିଜ୍ ପିଟ୍ ଭଳି ୫ ହଜାରରୁ ଅଧିକ ନିର୍ମାଣ କାର୍ଯ୍ୟ ଶେଷ ହୋଇଛି। ଗୋଟିଏ ଜିଲ୍ଲା ପାଇଁ ଏହା ଏକ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ  ସଫଳତା। ନବସାରୀରେ ଜଳ ସଂରକ୍ଷଣ ସମ୍ବନ୍ଧୀୟ ଶତାଧିକ ପ୍ରକଳ୍ପ ଏବେ ବି ଚାଲୁ ରହିଛି। ସିଆର ମୋତେ ଏବେ  କହୁଥିଲେ ଯେ କେବଳ ଗତ ଦୁଇ ତିନି ଦିନ ମଧ୍ୟରେ ଆହୁରି ୧୧୦୦ ଟି କାମ ଶେଷ ହୋଇଛି ।ଆଜି ବି ଗୋଟିଏ ଦିନରେ ହଜାରେ ଗର୍ଭ ସୃଷ୍ଟି କରିବା ପାଇଁ କାମ କରିବାକୁ ପଡ଼ୁଛି। ବର୍ଷା ଜଳ ସଂରକ୍ଷଣ ଅର୍ଥାତ୍ ଜଳ ସଂରକ୍ଷଣ କ୍ଷେତ୍ରରେ ଗୁଜରାଟର ଅନ୍ୟତମ ଅଗ୍ରଣୀ ଜିଲ୍ଲା ହେଉଛି ନବସାରୀ ଜିଲ୍ଲା। ଏହି ସଫଳତା ପାଇଁ ମୁଁ ବିଶେଷ କରି ନବସାରୀର ମାଆ, ଭଉଣୀ ଓ ଝିଅମାନଙ୍କୁ ଅଭିନନ୍ଦନ ଜଣାଉଛି । ଆଜି ମୁଁ ଦେଖୁଥିଲି, ଗୋଟିଏ ଜିଲ୍ଲାର ଲକ୍ଷ ଲକ୍ଷ ମା'ଙ୍କ ଏହା ଏକ ବିରାଟ ସମାବେଶ, ଏବଂ ମୁଁ ଦେଖୁଥିଲି ଯେ ପୁଅ ଘରକୁ ଆସିବା ପରେ କିପରି ଜଣେ ମା'ଙ୍କ ଚେହେରା ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ହୋଇଯାଏ । ଆଜି ସେହି ସବୁ ଚେହେରା ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ହୋଇଛି ଏବଂ ଏହି ପୁଅକୁ ଆପଣ ତୃତୀୟ ଥର ପାଇଁ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ କରିଛନ୍ତି, ଆପଣଙ୍କ ଆଶୀର୍ବାଦରେ ସମ୍ଭବ ହୋଇପାରିଛି, ତେଣୁ ଯେତେବେଳେ ପୁଅ ଘରକୁ ଆସେ ଏବଂ ମା'ଙ୍କ ଚେହେରା ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ହୁଏ, ଏହି ସନ୍ତୋଷ, ଏହି ଆନନ୍ଦ ଏବଂ ପ୍ରତ୍ୟେକ ମା'ଙ୍କ ମୁହଁରେ ଏହି ଆଶୀର୍ବାଦର ଭାବନା ଆଜି ମୋ ଜୀବନକୁ ଧନ୍ୟ କରୁଛି ।

ବନ୍ଧୁଗଣ,

ଗୁଜରାଟରେ ମହିଳାଙ୍କ ସଂଖ୍ୟା କେବଳ ଗୋଟିଏ କ୍ଷେତ୍ରରେ ସୀମିତ ନାହିଁ। ଏଠାରେ ପଞ୍ଚାୟତ ନିର୍ବାଚନରେ ୫୦ ପ୍ରତିଶତ ଆସନ ମହିଳାଙ୍କ ପାଇଁ ସଂରକ୍ଷିତ ରଖାଯାଇଛି। ଯେତେବେଳେ ଆପଣ ମୋତେ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ଭାବରେ ଦିଲ୍ଲୀ ପଠାଇଥିଲେ, ମୁଁ ସେହି ଅନୁଭୂତି ଏବଂ ଦେଶ ପ୍ରତି ପ୍ରତିବଦ୍ଧତା ନେଇଥିଲି । ଯେତେବେଳେ ଦେଶକୁ ନୂଆ ସଂସଦ ମିଳିଲା, ସେତେବେଳେ ଆମେ ମହିଳା ସଶକ୍ତିକରଣ ପାଇଁ ପ୍ରଥମ ବିଲ୍ ପାରିତ କରିଥିଲୁ। ନବନିର୍ମିତ ଏହି ସଂସଦ ଭବନରେ ଆମେ ପ୍ରଥମ କାମ ଆମ ଭଉଣୀମାନଙ୍କ ପାଇଁ କରିଥିଲୁ ଏବଂ ଏହା ମା' ଓ ଭଉଣୀଙ୍କ ପ୍ରତି ମୋଦୀଙ୍କ ସମର୍ପଣକୁ ପ୍ରତିଫଳିତ କରୁଛି। ଏବଂ ଆପଣ ଜାଣନ୍ତି, ମହିଳା ସଶକ୍ତିକରଣ ବିଲ୍ ସହିତ ଜଡିତ ସବୁଠାରୁ ଗର୍ବିତ ଦିଗ କ'ଣ? ଏକ ଆଦିବାସୀ ପରିବାରରୁ ଆସିଥିବା ଆମ ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ଏହି ବିଲ୍ କୁ ଅନୁମୋଦନ କରିଛନ୍ତି। ସେଦିନ ଦୂର ନୁହେଁ ଯେତେବେଳେ ଆପଣମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଜଣେ ସାଂସଦ କିମ୍ବା ବିଧାୟକ ଭଳି ମଞ୍ଚରେ ବସିବେ ।

 

ବନ୍ଧୁଗଣ,

ଗାନ୍ଧିଜୀ କହୁଥିଲେ- ଦେଶର ଆତ୍ମା ଗ୍ରାମୀଣ ଭାରତରେ ବାସ କରେ । ଆଜି, ମୁଁ ଏଥିରେ ଆଉ ଏକ ଧାଡ଼ି ଯୋଡିଛି । ଗ୍ରାମୀଣ ଭାରତର ଆତ୍ମା ଗ୍ରାମୀଣ ମହିଳାଙ୍କ ସଶକ୍ତୀକରଣରେ ବାସ କରେ । ସେଥିପାଇଁ ଆମ ସରକାର ମହିଳାଙ୍କ ଅଧିକାର ଓ ମହିଳାଙ୍କ ପାଇଁ ନୂଆ ସୁଯୋଗକୁ ଅଧିକ ପ୍ରାଥମିକତା ଦେଇଛନ୍ତି। ଆଜି ଭାରତ ବିଶ୍ୱର ପଞ୍ଚମ ବୃହତ୍ତମ ଅର୍ଥନୀତିରେ ପରିଣତ ହୋଇଛି। ଦେଶର ଏହି ଅର୍ଥନୈତିକ ପ୍ରଗତିର ମୂଳଦୁଆ ରଖିଛନ୍ତି ଆପଣଙ୍କ ଭଳି ଲକ୍ଷ ଲକ୍ଷ ମହିଳା । ଏଥିରେ ଗ୍ରାମୀଣ ଅର୍ଥନୀତି ଏବଂ ମହିଳା ସ୍ୱୟଂ ସହାୟକ ଗୋଷ୍ଠୀଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଭୂମିକା ଗ୍ରହଣ କରିଥାନ୍ତି । ଆଜି ଦେଶରେ ୧୦ କୋଟିରୁ ଅଧିକ ମହିଳା ୯୦ ଲକ୍ଷରୁ ଅଧିକ ସ୍ୱୟଂ ସହାୟକ ଗୋଷ୍ଠୀ ଚଳାଉଛନ୍ତି। ଗୁଜରାଟରେ ୩ ଲକ୍ଷରୁ ଅଧିକ ସ୍ୱୟଂ ସହାୟକ ଗୋଷ୍ଠୀ ଏକାକୀ କାମ କରୁଛନ୍ତି । ଦେଶର ଅର୍ଥନୈତିକ ଉନ୍ନତି ପାଇଁ ଏହି ଲକ୍ଷ ଲକ୍ଷ ମହିଳାଙ୍କ ଆୟ ବୃଦ୍ଧି କରିବାକୁ ଆମେ ସଂକଳ୍ପ ନେଇଛୁ ।ଆମେ ଏହି ଭଉଣୀମାନଙ୍କୁ ଲକ୍ଷପତି ଦିଦିରେ ପରିଣତ କରୁଛୁ । ପାଖାପାଖି ଦେଢ଼ କୋଟି ମହିଳା ଲକ୍ଷପତି ଦିଦି ପାଲଟିଯାଇଛନ୍ତି। ଆଗାମୀ ୫ ବର୍ଷ ରେ ଆମେ ମୋଟ ୩ କୋଟି ମହିଳାଙ୍କୁ ଲକ୍ଷପତି ଦିଦିରେ ପରିଣତ କରିବାକୁ ପ୍ରତିଶ୍ରୁତିବଦ୍ଧ । ଏବଂ ଭଉଣୀମାନେ ଯେଉଁ ବେଗରେ କାମ କରୁଛନ୍ତି, ସେଥିରୁ ଲାଗୁଛି ଯେ ଆମକୁ ହୁଏତ ଏତେ ସମୟ ଅପେକ୍ଷା କରିବାକୁ ପଡ଼ିବ ନାହିଁ; ଏହା ପୂର୍ବରୁ ମଧ୍ୟ ଏହା ହୋଇପାରେ ।

 

ମା'- ଭଉଣୀମାନେ,

 ଯେତେବେଳେ ଆମର ଜଣେ ଭଉଣୀ ଲକ୍ଷପତି ଦିଦି ହୁଅନ୍ତି ,  ସେତେବେଳେ ପୂରା ପରିବାରର ଭାଗ୍ୟ ବଦଳିଯାଏ । ଗାଁର ଅନ୍ୟ ମହିଳାମାନଙ୍କୁ ମହିଳାମାନେ ନିଜ କାମରେ ସାମିଲ କରିଥାନ୍ତି । ଏବଂ ମୁଁ ପ୍ରକୃତରେ ବିଶ୍ୱାସ କରେ ଯେ ମା' ଏବଂ ଭଉଣୀମାନେ ଯେଉଁ କାମକୁ ସ୍ପର୍ଶ କରନ୍ତି, ସେହି କାମରେ ଗର୍ବ ମଧ୍ୟ ବଢିଥାଏ । ଧୀରେ ଧୀରେ ଘରୁ ଆରମ୍ଭ ହେଉଥିବା କାମ ଅର୍ଥନୈତିକ ଆନ୍ଦୋଳନରେ ପରିଣତ ହୋଇଥାଏ। ଏହି ସ୍ୱୟଂ ସହାୟକ ଗୋଷ୍ଠୀଗୁଡ଼ିକର ସାମର୍ଥ୍ୟ ବୃଦ୍ଧି ପାଇଁ ଆମ ସରକାର ଗତ ୧୦ ବର୍ଷ ମଧ୍ୟରେ ଏହାର ବଜେଟ୍ କୁ ପାଞ୍ଚ ଗୁଣା ବୃଦ୍ଧି କରିଛନ୍ତି। ଏହି ସ୍ୱୟଂ ସହାୟକ ଗୋଷ୍ଠୀମାନଙ୍କୁ ବିନା ଗ୍ୟାରେଣ୍ଟିରେ ୨୦  ଲକ୍ଷ ଟଙ୍କା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଋଣ ଯୋଗାଇ ଦିଆଯାଉଛି, ୨୦ ଲକ୍ଷ  ଟଙ୍କା ଏବଂ ତାହା ମଧ୍ୟ ବିନା ଗ୍ୟାରେଣ୍ଟିରେ । ସ୍ୱୟଂ ସହାୟକ ଗୋଷ୍ଠୀର ମହିଳାମାନଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ନୂତନ କୌଶଳ ଏବଂ ନୂତନ ଜ୍ଞାନକୌଶଳ ସହିତ ଯୋଡ଼ିବା ପାଇଁ ରାସ୍ତା ଦିଆଯାଉଛି ।

ବନ୍ଧୁଗଣ,

ଆଜି ଦେଶର ନାରୀ ଶକ୍ତି ପ୍ରତ୍ୟେକ ଭୟକୁ ଅତିକ୍ରମ କରି ସବୁ ସନ୍ଦେହକୁ ପଛରେ ପକାଇ ଆଗେଇ ଚାଲିଛି। ଯେତେବେଳେ ଆମେ ଡ୍ରୋନ୍ ଦିଦି ଯୋଜନା ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲୁ, ସେତେବେଳେ ଅନେକ ଲୋକଙ୍କ ମନରେ ସନ୍ଦେହ ଥିଲା। ଡ୍ରୋନ୍ ଭଳି ଆଧୁନିକ ଜ୍ଞାନକୌଶଳକୁ ଗ୍ରାମୀଣ ମହିଳାଙ୍କ ସହ ଯୋଡ଼ାଯାଇପାରିବ କି ନାହିଁ ସେମାନେ ସନ୍ଦେହ କରିଥିଲେ। ସେମାନେ ଭାବିଲେ, ନା, ସେମାନେ ଏହା କିପରି କରିପାରିବେ? କିନ୍ତୁ ମୋର ଭଉଣୀ ଏବଂ ଝିଅମାନଙ୍କ ପ୍ରତିଭା ଏବଂ ସମର୍ପଣ ଉପରେ ମୋର ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ବିଶ୍ୱାସ ଥିଲା | ଆଜି ନମୋ ଡ୍ରୋନ୍ ଦିଦି ଅଭିଯାନ ଗ୍ରାମୀଣ ଅର୍ଥନୀତି ଓ କୃଷିକ୍ଷେତ୍ରରେ ଏକ ନୂଆ ବିପ୍ଳବ ଆଣିଛି ଏବଂ ଏହି ବିପ୍ଳବର ନେତୃତ୍ୱ ନେଉଥିବା ଭଉଣୀମାନେ ଲକ୍ଷ ଲକ୍ଷ ଟଙ୍କା ରୋଜଗାର କରି ଗାଁରେ ସମ୍ମାନ ଅର୍ଜନ କରୁଛନ୍ତି। ଘର, ପରିବାର, ସମ୍ପର୍କୀୟ ଓ ଗାଁ ଲୋକେ ଗର୍ବର ସହ ପାଇଲଟ୍ ଦିଦି, ଡ୍ରୋନ୍ ଦିଦିଙ୍କୁ ଦେଖୁଛନ୍ତି। ସେହିଭଳି ବ୍ୟାଙ୍କ ସଖୀ ଓ ବୀମା ସଖୀ ଭଳି ଯୋଜନା ଗ୍ରାମାଞ୍ଚଳରେ ମହିଳାଙ୍କ ପାଇଁ ନୂଆ ସୁଯୋଗ ସୃଷ୍ଟି କରିଛି। ଗ୍ରାମୀଣ ଭଉଣୀମାନଙ୍କ ସଶକ୍ତୀକରଣ ପାଇଁ କୃଷି ସଖୀ ଏବଂ ପଶୁ ସଖୀ ଭଳି ଅଭିଯାନ ଆରମ୍ଭ କରାଯାଇଛି । ଲକ୍ଷ ଲକ୍ଷ ଭଉଣୀ ଏମାନଙ୍କ ସହ ଯୋଡ଼ି ହୋଇ ରହିଛନ୍ତି ଏବଂ ସେମାନଙ୍କର ଆୟ ବୃଦ୍ଧି ପାଉଛି।

 

ଭଉଣୀ - ଝିଅମାନେ,

 ଏଭଳି ସମସ୍ତ ସରକାରୀ ପ୍ରୟାସର ଅଧିକରୁ ଅଧିକ ଲାଭ ଯେପରି ଗୁଜୁରାଟର ମହିଳାଙ୍କ ପାଖରେ ପହଂଚିବ ସେଥିପାଇଁ ଗୁଜରାଟ ସରକାର ଆହୁରି ୧୦ ଲକ୍ଷ ମହିଳାଙ୍କୁ ଲକ୍ଷପତି  ଦିଦି କରିବା ପାଇଁ ଅଭିଯାନ ଆରମ୍ଭ କରିଛନ୍ତି । ଏଥିପାଇଁ ମୁଁ ଭୂପେନ୍ଦ୍ର ଭାଇ ଏବଂ ଗୁଜରାଟ ସରକାରଙ୍କୁ ଶୁଭେଚ୍ଛା ଜଣାଉଛି।

ସାଥୀଗଣ, ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀଙ୍କ ହେବା ପରେ ମୁଁ ପ୍ରଥମ ଥର ପାଇଁ ଲାଲକିଲ୍ଲାରୁ ଦେଶକୁ ସମ୍ବୋଧିତ କରିବାର ସୁଯୋଗ ପାଇଥିଲି ଏବଂ ମୋର ପ୍ରଥମ ଅଭିଭାଷଣରେ ମୁଁ ଚିନ୍ତା ପ୍ରକଟ କରି କହିଥିଲି ଯେ ଯେତେବେଳେ ବିଳମ୍ବିତ ସନ୍ଧ୍ୟାରେ କୌଣସି ଝିଅ ଘରକୁ ଆସେ, ସେତେବେଳେ ଉଭୟ ମା' ଓ ବାପା ତାଙ୍କ ଉପରକୁ ଧକ୍କା ଦେଇ ପଚାରାନ୍ତି  ଯେ ସେ କେଉଁଠି ଅଛନ୍ତି, କାହିଁକି ବିଳମ୍ବରେ ଆସିଛନ୍ତି,  ଏବଂ ସେ କେଉଁଠି ଥିଲେ, ଶତାଧିକ ପ୍ରଶ୍ନ ପଚାରିଥିଲେ। ଏବଂ ମୁଁ ପ୍ରଶ୍ନ ଉଠିଥିଲି  ଯେ ଯଦି ଝିଅମାନେ ବାହାରୁ ବିଳମ୍ବରେ ଘରକୁ ଆସନ୍ତି, ତେବେ ଆପଣ ଶତାଧିକ ପ୍ରଶ୍ନ ପଚାରନ୍ତି, କିନ୍ତୁ ଆପଣ କେବେ ଆପଣଙ୍କ ପୁଅକୁ ପଚାରନ୍ତି କି ଯେତେବେଳେ ସେ ବିଳମ୍ବିତ ରାତିରେ ଘରକୁ ଆସନ୍ତି, ସେ କେଉଁଠାରେ ଥିଲେ, ସେ କାହା ସହିତ ଥିଲେ ଏବଂ ସେ କ'ଣ କରୁଥିଲେ?

ମହିଳାଙ୍କ ପ୍ରତି ହେଉଥିବା ଅପରାଧକୁ ରୋକିବା ଏବଂ ଉନ୍ନତ ସମାଜ ଗଠନ ପାଇଁ ଏହା ଅତ୍ୟନ୍ତ ଜରୁରୀ । ବିଗତ ଏକ ଦଶନ୍ଧି ମଧ୍ୟରେ ଆମେ ମହିଳାଙ୍କ ସୁରକ୍ଷାକୁ ଅଧିକ ପ୍ରାଥମିକତା ଦେଇଛୁ। ସେମାନଙ୍କ ବିରୋଧରେ ଅପରାଧ ରୋକିବା ପାଇଁ ଆମେ ଆଇନ ଓ ନିୟମକୁ ଅଧିକ କଡ଼ାକଡ଼ି କରିଛୁ। ମହିଳାଙ୍କ ବିରୋଧରେ ଗମ୍ଭୀର ଅପରାଧର ତ୍ୱରିତ ଶୁଣାଣି ଏବଂ ଅପରାଧୀଙ୍କୁ ଶୀଘ୍ର ଦଣ୍ଡ ଦେବା ପାଇଁ ଫାଷ୍ଟଟ୍ରାକ୍ କୋର୍ଟ ଗଠନ କରାଯାଇଛି। ବର୍ତ୍ତମାନ ସୁଦ୍ଧା ସମଗ୍ର ଦେଶରେ ପ୍ରାୟ ୮୦୦ ଟି ଏଭଳି ଅଦାଲତକୁ ମଞ୍ଜୁରୀ ମିଳିସାରିଛି ଏବଂ ସେଥିମଧ୍ୟରୁ ଅଧିକାଂଶ କାର୍ଯ୍ୟ କରିବା ଆରମ୍ଭ କରିଛନ୍ତି । ଏହି ଅଦାଲତରେ ଦୁଷ୍କର୍ମ ଓ ପୋକ୍ସୋ ସଂକ୍ରାନ୍ତ ପ୍ରାୟ ୩ ଲକ୍ଷ ମାମଲାର ଶୀଘ୍ର ସମାଧାନ ହୋଇଛି।ଭଉଣୀ ଓ ପିଲାଙ୍କ ସହ ଜଡ଼ିତ ପ୍ରାୟ ୩ ଲକ୍ଷ ମାମଲାରେ ନିଷ୍ପତ୍ତି ନିଆଯାଇଛି। ଦୁଷ୍କର୍ମ ଭଳି ଗମ୍ଭୀର ଅପରାଧର ଦୁଷ୍କର୍ମକାରୀଙ୍କୁ ଫାଶୀ ଦେବା ପାଇଁ ଆଇନରେ ପରିବର୍ତ୍ତନ ଆଣିଲା ଆମ ସରକାର, ମୃତ୍ୟୁଦଣ୍ଡ ପାଇଁ ଆମେ ଆଇନ ବଦଳାଇଥିଲୁ। ଆମ ସରକାର ବର୍ଷର ୩୬୫ ଦିନ ମହିଳା ହେଲ୍ପଲାଇନ ୨୪ ଘଣ୍ଟିଆକୁ ସୁଦୃଢ଼ କରିବା ସହ ମହିଳାଙ୍କ ପାଇଁ ୱାନ୍ ଷ୍ଟପ୍ ସେଣ୍ଟର ଆରମ୍ଭ କରିଛନ୍ତି। ସମଗ୍ର ଦେଶରେ ଏଭଳି ପ୍ରାୟ ୮୦୦ କେନ୍ଦ୍ର କାର୍ଯ୍ୟକ୍ଷମ ହୋଇଛି। ଏଥିରୁ ୧୦ ଲକ୍ଷରୁ  ଅଧିକ ମହିଳା ସହାୟତା ପାଇଛନ୍ତି।

ବନ୍ଧୁଗଣ ,

ଏବେ ଦେଶରେ ଭାରତୀୟ ନ୍ୟାୟ ସଂହିତା ଲାଗୁ ହେବା ପରେ ଆମେ ଇଂରେଜମାନଙ୍କ କଳା ଆଇନକୁ ହଟାଇ ଦେଇଛୁ ଏବଂ ଦେଶ ସ୍ୱାଧୀନହେବାର ୭୫ ବର୍ଷ ପରେ ଆପଣମାନେ ସମସ୍ତେ ମୋତେ ଏହି ମହାନ କାର୍ଯ୍ୟ କରିବାର ସୌଭାଗ୍ୟ ଦେଇଛନ୍ତି । କ'ଣ ପରିବର୍ତ୍ତନ କରାଯାଇଛି? ମହିଳା ଙ୍କ ସୁରକ୍ଷା ସମ୍ବନ୍ଧୀୟ ବ୍ୟବସ୍ଥାକୁ ଅଧିକ ସଶକ୍ତ କରାଯାଇଛି। ଭାରତୀୟ ନ୍ୟାୟ କୋଡରେ ମହିଳା ଓ ଶିଶୁଙ୍କ ବିରୋଧରେ ହେଉଥିବା ଅପରାଧ ଉପରେ ଏକ ପୃଥକ ଅଧ୍ୟାୟ ଯୋଡାଯାଇଛି । ପୀଡ଼ିତ ଭଉଣୀଙ୍କଠାରୁ, ସମାଜର ଆମ ସମସ୍ତଙ୍କ ଅଭିଯୋଗ ଥିଲା ଯେ, ଅପରାଧ ଘଟିଲେ ଝିଅମାନଙ୍କୁ ଡେଟ୍ ପରେ ଡେଟ୍, ନିରନ୍ତର ଚକ୍ରର ସମ୍ମୁଖୀନ ହେବାକୁ ପଡ଼େ ଏବଂ ନ୍ୟାୟ ପାଇଁ ଦୀର୍ଘ ସମୟ ଅପେକ୍ଷା କରିବାକୁ ପଡ଼େ। ଭାରତୀୟ ନ୍ୟାୟ କୋଡ୍ ମଧ୍ୟ ଏହାକୁ ବିଚାରକୁ ନେଇଛି। ଦୁଷ୍କର୍ମ ଭଳି ଜଘନ୍ୟ ଅପରାଧରେ ୬୦ ଦିନ ଭିତରେ ଦୋଷୀ ସାବ୍ୟସ୍ତ ହେବା ସହ ୪୫ ଦିନ ମଧ୍ୟରେ ରାୟ ପ୍ରକାଶ କରିବାକୁ ହେବ। ଏହି ବ୍ୟବସ୍ଥା ସ୍ଥାପିତ ହୋଇଛି। ପୂର୍ବରୁ ପୀଡ଼ିତାଙ୍କୁ ଥାନାକୁ ଯାଇ ଏତଲା ଦେବାକୁ ପଡୁଥିଲା। ଏବେ ନୂଆ ଆଇନ ଅନୁଯାୟୀ ଯେକୌଣସି ସ୍ଥାନରୁ ଇ-ଏଫଆଇଆର ରୁଜୁ ହୋଇପାରିବ।ଫଳରେ ପୁଲିସ ତୁରନ୍ତ କାର୍ଯ୍ୟାନୁଷ୍ଠାନ ଗ୍ରହଣ କରିବା ସହଜ ହୋଇଥାଏ। ଜିରୋ ଏଫଆଇଆର ର ବ୍ୟବସ୍ଥା ଅନୁଯାୟୀ ଯଦି କୌଣସି ମହିଳା ଅତ୍ୟାଚାରର ସମ୍ମୁଖୀନ ହୁଅନ୍ତି ତେବେ ସେ ଯେକୌଣସି ଥାନାରେ ଏତଲା ଦେଇପାରିବେ । ଆଉ ଏକ ବ୍ୟବସ୍ଥା କରାଯାଇଛି ଯେ ଏବେ ପୋଲିସ ଅଡିଓ ଭିଡିଓ ଜରିଆରେ ଦୁଷ୍କର୍ମ ପୀଡ଼ିତାଙ୍କ ବୟାନ ରେକର୍ଡ କରିପାରିବ । ଏହାକୁ ଆଇନଗତ ମାନ୍ୟତା ମଧ୍ୟ ଦିଆଯାଇଛି। ପୂର୍ବରୁ ମେଡିକାଲ ରିପୋର୍ଟ ପାଇଁ ବହୁତ ସମୟ ଲାଗିଥିଲା। ଏବେ ଡାକ୍ତରୀ ରିପୋର୍ଟକୁ ତ୍ୱରାନ୍ୱିତ କରିବା ପାଇଁ ଡାକ୍ତରଙ୍କ ପାଇଁ ୭ ଦିନର ସମୟ ସୀମା ଧାର୍ଯ୍ୟ କରାଯାଇଛି। ଏହା ଦ୍ୱାରା ପୀଡ଼ିତ ମହିଳାମାନଙ୍କୁ ଯଥେଷ୍ଟ ସହାୟତା ମିଳୁଛି।

ବନ୍ଧୁଗଣ,

ଭାରତୀୟ ନ୍ୟାୟ ସଂହିତାରେ ଯେଉଁ ନୂଆ ବ୍ୟବସ୍ଥା କରାଯାଇଛି ତାହାର ଫଳାଫଳ ଦେଖିବାକୁ ମିଳୁଛି। ସୁରଟ ଜିଲ୍ଲାର ଏକ ମାମଲା ଏହାର ଉଦାହରଣ। ଗତବର୍ଷ ଅକ୍ଟୋବର ମାସରେ ସେଠାରେ ଝିଅ ସହ ଗଣଦୁଷ୍କର୍ମର ଦୁଃଖଦ ଘଟଣା ଘଟିଥିଲା ଏବଂ ଘଟଣା ଗମ୍ଭୀର ଥିଲା। ଭାରତୀୟ ନ୍ୟାୟ ସଂହିତା ପରେ ମାତ୍ର ୧୫ ଦିନ ମଧ୍ୟରେ ଏହି ମାମଲାରେ ଦୋଷୀ ସାବ୍ୟସ୍ତ ହୋଇଥିଲା ଏବଂ କିଛି ସପ୍ତାହ ତଳେ ଦୋଷୀଙ୍କୁ ଆଜୀବନ କାରାଦଣ୍ଡରେ ଦଣ୍ଡିତ କରାଯାଇଥିଲା। ମାତ୍ର ୧୫ ଦିନରେ ପୁଲିସ କାମ ଶେଷ କରି ନ୍ୟାୟ ପ୍ରକ୍ରିୟା ଆରମ୍ଭ କଲା ଏବଂ ଅଳ୍ପ ସମୟ ମଧ୍ୟରେ ଆଜୀବନ କାରାଦଣ୍ଡ ରେ ଦଣ୍ଡିତ ହେଲା। ଭାରତୀୟ ନ୍ୟାୟ ସଂହିତା ଲାଗୁ ହେବା ପରେ ସାରା ଦେଶରେ ମହିଳାଙ୍କ ବିରୋଧରେ ହେଉଥିବା ଅପରାଧର ଶୁଣାଣିରେ ଉଲ୍ଲେଖନୀୟ ତ୍ୱରାନ୍ୱିତ ହୋଇଛି । ୟୁପିର ଆଲିଗଡ଼ରେ ଜଣେ ନାବାଳିକାଦୁଷ୍କର୍ମ ମାମଲାରେ କୋର୍ଟ ୨୦ ବର୍ଷ ଜେଲ ଦଣ୍ଡାଦେଶ ଶୁଣାଇଛନ୍ତି। ୟୁପିରେ ଭାରତୀୟ ନ୍ୟାୟ ସଂହିତା ଅନୁଯାୟୀ ଏହା ହେଉଛି ପ୍ରଥମ ଦଣ୍ଡାଦେଶ, ଯେଉଁଠାରେ ଚାର୍ଜସିଟ୍ ଦାଖଲ ହେବାର ୩୦ ଦିନ ମଧ୍ୟରେ ଦଣ୍ଡାଦେଶ ଶୁଣାଯାଇଥିଲା।୭ ମାସର ନାବାଳିକାକୁ ଦୁଷ୍କର୍ମ ଅଭିଯୋଗରେ କୋଲକାତାର ଏକ ଅଦାଲତ ଜଣେ ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କୁ ଫାଶୀ ଦଣ୍ଡାଦେଶ ଶୁଣାଇଛନ୍ତି। ଅପରାଧର ୮୦ ଦିନ ଭିତରେ ଦଣ୍ଡାଦେଶ ଦିଆଯାଇଥିଲା। ଦେଶର ବିଭିନ୍ନ ରାଜ୍ୟର ଏହି ଉଦାହରଣରୁ ସ୍ପଷ୍ଟ ଜଣାପଡୁଛି ଯେ ଭାରତୀୟ ନ୍ୟାୟ ସଂହିତା ଏବଂ ଆମ ସରକାରଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ନିଆଯାଇଥିବା ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ନିଷ୍ପତ୍ତି କିପରି ମହିଳାଙ୍କ ସୁରକ୍ଷାକୁ ବୃଦ୍ଧି କରିଛି ଏବଂ ମହିଳାମାନଙ୍କୁ ଶୀଘ୍ର ନ୍ୟାୟ ସୁନିଶ୍ଚିତ କରିଛି ।

 

ମା' ଭଉଣୀମାନେ, ସରକାରଙ୍କ ମୁଖ୍ୟ ଭାବରେ, ଆପଣଙ୍କ ସେବକ ଭାବରେ, ମୁଁ ଆପଣମାନଙ୍କୁ ଆଶ୍ୱାସନା ଦେଉଛି ଯେ ମୁଁ ଆପଣଙ୍କ ସ୍ୱପ୍ନର ବାଟରେ କୌଣସି ବାଧା ସୃଷ୍ଟି କରିବାକୁ ଦେବି ନାହିଁ । ଯେମିତି ଗୋଟିଏ ପୁଅ ନିଷ୍ଠାର ସହ ନିଜ ମା'ଙ୍କ ସେବା କରୁଛି, ସେମିତି ମୁଁ ଭାରତ ମାତା ଏବଂ ମୋ ମା' ଭଉଣୀମାନଙ୍କୁ ସମାନ ଭାବନାରେ ସେବା କରୁଛି। ମୋର ଦୃଢ଼ ବିଶ୍ୱାସ ଯେ ଆପଣଙ୍କ କଠିନ ପରିଶ୍ରମ, ସମର୍ପଣ ଏବଂ ଆଶୀର୍ବାଦ ସୁନିଶ୍ଚିତ କରିବ ଯେ ୨୦୪୭ ସୁଦ୍ଧା, ଯେତେବେଳେ ଆମେ ଭାରତର ସ୍ୱାଧୀନତାର ୧୦୦ ବର୍ଷ ପୂର୍ତ୍ତି ପାଳନ କରିବୁ,୨୦୪୭ରେ ,ବିକଶିତ ଭାରତର ଯୋଉଁ  ଲକ୍ଷ  ଆମର ଅଛି , ସେହି  ଲକ୍ଷ୍ୟ ପୂରଣ ହେଇକି ହିଁ  ରହିବ  । ଏହି ଭାବନା ସହିତ ମୁଁ ପୁଣି ଥରେ ଆପଣ ସମସ୍ତଙ୍କୁ, ଦେଶର ପ୍ରତ୍ୟେକ ମା, ଭଉଣୀ ଏବଂ ଝିଅଙ୍କୁ ମହିଳା ଦିବସର ଶୁଭେଚ୍ଛା ଜଣାଉଛି, ଆପଣସମସ୍ତଙ୍କୁ ଅଭିନନ୍ଦନ ଜଣାଉଛି । ମୋ ପଛକୁ ପୁନରାବୃତ୍ତି କର, ଦୁଇ ହାତ ଉଠାଇ କୁହ –

ଭାରତ ମାତାକୀ ଜୟ।

ଆଜି ମହିଳାଙ୍କ ସ୍ୱର ଜୋରରେ ହେବା ଦରକାର,

ଭାରତ ମାତାକୀ ଜୟ।

ଭାରତ ମାତାକୀ ଜୟ।

ଭାରତ ମାତାକୀ ଜୟ।

ବନ୍ଦେ ମାତରମ୍ ।

ବନ୍ଦେ ମାତରମ୍ ।

ବନ୍ଦେ ମାତରମ୍ ।

ବନ୍ଦେ ମାତରମ୍ ।

ବନ୍ଦେ ମାତରମ୍ ।

ବନ୍ଦେ ମାତରମ୍ ।

ବନ୍ଦେ ମାତରମ୍ ।

ଆଜି ଯେତେବେଳେ ଆମେ ବନ୍ଦେ ମାତରମ୍ କହିଥାଉ, ତାହା ଭାରତ ମାତା ତଥା ଦେଶର ଲକ୍ଷ ଲକ୍ଷ ମା'ଙ୍କ ପାଇଁ- ବନ୍ଦେ ମାତରମ୍, ବନ୍ଦେ ମାତରମ୍, ବନ୍ଦେ ମାତରମ୍ । ଆପଣମାନଙ୍କୁ ବହୁତ ଧନ୍ୟବାଦ।

 

Explore More
ଶ୍ରୀରାମ ଜନ୍ମଭୂମି ମନ୍ଦିର ଧ୍ଵଜାରୋହଣ ସମାରୋହରେ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀଙ୍କ ଅଭିଭାଷଣ

ଲୋକପ୍ରିୟ ଅଭିଭାଷଣ

ଶ୍ରୀରାମ ଜନ୍ମଭୂମି ମନ୍ଦିର ଧ୍ଵଜାରୋହଣ ସମାରୋହରେ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀଙ୍କ ଅଭିଭାଷଣ
Proud Moment For Every Indian: PM Modi On Sarnath Being Inscribed On UNESCO World Heritage List

Media Coverage

Proud Moment For Every Indian: PM Modi On Sarnath Being Inscribed On UNESCO World Heritage List
NM on the go

Nm on the go

Always be the first to hear from the PM. Get the App Now!
...
Prime Minister expresses delight as Sarnath is inscribed on the UNESCO World Heritage List
July 25, 2026

Prime Minister Shri Narendra Modi today expressed that it is a proud moment for every Indian, sharing his delight that Sarnath in Uttar Pradesh has been inscribed on the UNESCO World Heritage List.

He noted that Sarnath has a close association with Lord Buddha, whose timeless message of wisdom, compassion and harmony inspires the world.

Shri Modi highlighted that this recognition celebrates India’s profound civilisational and spiritual heritage. The Prime Minister observed that it will also inspire more people across the world to come to Sarnath and connect with the ideals of Lord Buddha.

In a post on X, the Prime Minister shared:

 "A proud moment for every Indian!

Delighted that Sarnath in Uttar Pradesh has been inscribed on the UNESCO World Heritage List.

Sarnath has a close association with Lord Buddha, whose timeless message of wisdom, compassion and harmony inspires the world.

This recognition celebrates India’s profound civilisational and spiritual heritage. It will also inspire more people across the world to come to Sarnath and connect with the ideals of Lord Buddha.

@UNESCO"