ଗାନ୍ଧୀ ଆଶ୍ରମ ସ୍ମାରକୀର ମାଷ୍ଟର ପ୍ଲାନ୍‌ର ଶୁଭାରମ୍ଭ
ସାବରମତୀ ଆଶ୍ରମ ବାପୁଙ୍କ ସତ୍ୟ ଓ ଅହିଂସା ମୂଲ୍ୟବୋଧ, ରାଷ୍ଟ୍ରସେବା ଓ ବଞ୍ଚିତମାନଙ୍କ ସେବାରେ ଭଗବାନଙ୍କ ସେବାକୁ ବଞ୍ଚାଇ ରଖିଛି
"ଅମୃତ ମହୋତ୍ସବ ଭାରତ ପାଇଁ ଅମୃତ କାଳରେ ପ୍ରବେଶ କରିବା ନିମନ୍ତେ ଏକ ପ୍ରବେଶ ଦ୍ୱାର ସୃଷ୍ଟି କରିଛି"
ଯେଉଁ ଦେଶ ନିଜର ଐତିହ୍ୟକୁ ସଂରକ୍ଷଣ କରିବାରେ ସକ୍ଷମ ନୁହେଁ, ସେ ତା'ର ଭବିଷ୍ୟତକୁ ହରାଇ ଦେଇଥାଏ । ବାପୁଙ୍କ ସାବରମତୀ ଆଶ୍ରମ କେବଳ ଦେଶ ନୁହେଁ ମାନବିକତାର ଐତିହ୍ୟ
ଗୁଜରାଟ ସମଗ୍ର ଦେଶକୁ ଐତିହ୍ୟକୁ କିପରି ସଂରକ୍ଷଣ କରାଯାଏ ତାର ବାଟ ଦେଖାଇଛି
ଆଜି ଯେତେବେଳେ ଭାରତ ବିକାଶର ସଂକଳ୍ପ ନେଇ ଆଗକୁ ବଢ଼ୁଛି, ମହାତ୍ମା ଗାନ୍ଧୀଙ୍କ ଏହି ପବିତ୍ର ସ୍ଥଳୀ ଆମ ସମସ୍ତଙ୍କ ପାଇଁ ଏକ ବଡ଼ ପ୍ରେରଣା

ଗୁଜୁରାଟର ରାଜ୍ୟପାଳ ଶ୍ରୀ ଆଚାର୍ଯ୍ୟ ଦେବବ୍ରତ ଜୀ, ଏଠିକାର ଲୋକପ୍ରିୟ ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ ଶ୍ରୀ ଭୂପେନ୍ଦ୍ରଭାଇ ପଟେଲ, ମୁଲୁଭାଇ ବେରା, ନରହରି ଅମିନ, ସିଆର ପାଟିଲ, କିରିଟଭାଇ ସୋଲାଙ୍କି, ମେୟର ଶ୍ରୀମତୀ ପ୍ରତିଭା ଜୈନ ଜୀ, ଭାଇ କାର୍ତ୍ତିକେୟ ଜୀ, ଅନ୍ୟ ସମସ୍ତ ମାନ୍ୟଗଣ୍ୟ ବ୍ୟକ୍ତି, ମହିଳା ଏବଂ ଭଦ୍ରଲୋକମାନେ!

ପୂଜ୍ୟ ବାପୁଙ୍କ ଏହି ସାବରମତୀ ଆଶ୍ରମ ସର୍ବଦା ଅତୁଳନୀୟ ଶକ୍ତିର ଏକ ଜୀବନ୍ତ କେନ୍ଦ୍ର ହୋଇ ଆସିଛି । ମୋ ଭଳି ଯଦି କାହାକୁ ଏଠାକୁ ସମୟ ମିଳିଲେ ଏବଂ ଯେତେବେଳେ ବି ମୋ ଭଳି ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଏଠାକୁ ଆସିବାର ସୁଯୋଗ ମିଳିବ ସେତେବେଳେ, ବାପୁଙ୍କ ପ୍ରେରଣାକୁ ଆମ ଭିତରେ ସ୍ପଷ୍ଟ ଭାବରେ ଅନୁଭବ କରିପାରିବା,  ସତ୍ୟ ଓ ଅହିଂସାର ଆଦର୍ଶ ହେଉ, ଦେଶ ଉପାସନା କରିବାର ସଂକଳ୍ପ ହେଉ, ଗରିବ ଓ ବଞ୍ଚିତଙ୍କ ସେବାରେ ନାରାୟଣ ସେବା କରି ଭାବନା ହେଉ ସାବରମତୀ ଆଶ୍ରମ ବାପୁଙ୍କ ଏହି ମୂଲ୍ୟବୋଧକୁ ଆଜି ବି ବଞ୍ଚାଇ ରଖିଛି। ମୁଁ ଭାଗ୍ୟବାନ ଯେ ଆଜି ମୁଁ ଏଠାରେ ସାବରମତୀ ଆଶ୍ରମର ପୁନଃନିର୍ମାଣ ଏବଂ ସମ୍ପ୍ରସାରଣ ପାଇଁ ଶିଳାନ୍ୟାସ କରିଛି । ବାପୁଙ୍କ ପୂର୍ବରୁ ଥିବା ପ୍ରଥମ ଆଶ୍ରମ, ଯେତେବେଳେ ଏହା ପ୍ରାଥମିକ ସ୍ତରରେ ପ୍ରତିଷ୍ଠା ହୋଇଥିଲା, ସେହି କୋଚରବ ଆଶ୍ରମ ମଧ୍ୟ ବିକଶିତ ହୋଇଛି ଏବଂ ମୁଁ ଖୁସି ଯେ ଆଜି ଏହା ମଧ୍ୟ ଉଦଘାଟିତ ହୋଇଛି । ଦକ୍ଷିଣ ଆଫ୍ରିକାରୁ ଫେରିବା ପରେ ଗାନ୍ଧିଜୀ କୋଚରବ ଆଶ୍ରମରେ ନିଜର ପ୍ରଥମ ଆଶ୍ରମ ନିର୍ମାଣ କରିଥିଲେ । ଗାନ୍ଧିଜୀ ଏଠାରେ ଚରଖା ଚଳାଉଥିଲେ, ସେ ବଢେଇ କାମ ଶିଖୁଥିଲେ। ଦୁଇ ବର୍ଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ କୋଚରବ ଆଶ୍ରମରେ ରହିବା ପରେ ଗାନ୍ଧିଜୀ ସାବରମତୀ ଆଶ୍ରମକୁ ଚାଲି ଆସିଥିଲେ। ପୁନଃନିର୍ମାଣ ପରେ ଗାନ୍ଧିଜୀଙ୍କ ସେହି ଦିନର ସ୍ମୃତି ଏବେ କୋଚରବ ଆଶ୍ରମରେ ଉନ୍ନତ ଭାବରେ ସଂରକ୍ଷିତ ରହିବ। ଶ୍ରଦ୍ଧାଳୁ ବାପୁଙ୍କ ଚରଣରେ ପ୍ରଣାମ କରି ଶ୍ରଦ୍ଧାଞ୍ଜଳି ଅର୍ପଣ କରୁଛି। ଏହି ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ପ୍ରେରଣାଦାୟୀ ସ୍ଥାନର ବିକାଶ ପାଇଁ ମୁଁ ସମସ୍ତ ଦେଶବାସୀଙ୍କୁ ଅଭିନନ୍ଦନ ଜଣାଉଛି ।

 

ସାଥୀମାନେ

ଆଜି ଅର୍ଥାତ୍ ମାର୍ଚ୍ଚ ୧୨ ତାରିଖ ମଧ୍ୟ ଏକ ଐତିହାସିକ ତାରିଖ। ଏହି ଦିନ ବାପୁ ସ୍ୱାଧୀନତା ଆନ୍ଦୋଳନର ସେହି ଧାରାକୁ ବଦଳାଇ ଦେଇଥିଲେ ଏବଂ ସ୍ୱାଧୀନତା ସଂଗ୍ରାମ ଇତିହାସରେ ଦାଣ୍ଡି ଯାତ୍ରା ସୁବର୍ଣ୍ଣ ଅକ୍ଷରରେ ଲିପିବଦ୍ଧ ହୋଇଥିଲା । ସ୍ୱାଧୀନ ଭାରତରେ ଏଭଳି ଏକ ଐତିହାସିକ ଅବସରରେ ରହିଛି, ଏକ ନୂଆ ଯୁଗର ସୂତ୍ରପାତ କରୁଥିବା ତାରିଖ  ଏବେ ସାକ୍ଷୀ  ହୋଇରହିଛି ।   ୧୨ ମାର୍ଚ୍ଚ ୨୦୨୨ରେ ଏହି ସାବରମତୀ ଆଶ୍ରମରୁ ଦେଶ ସ୍ୱାଧୀନତାର ଅମୃତ ମହୋତ୍ସବ ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲା । ସ୍ୱାଧୀନ ଭାରତର ପବିତ୍ର ଭୂମି ନିର୍ଦ୍ଧାରଣ କରିବା, ଏହାର ପୃଷ୍ଠଭୂମି ସୃଷ୍ଟି କରିବା, ସେହି ପବିତ୍ର ଭୂମିକୁ ମନେ ପକାଇବା ଏବଂ ଆଗକୁ ବଢିବାରେ ଦାଣ୍ଡି ପଦଯାତ୍ରା ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଭୂମିକା ଗ୍ରହଣ କରିଥିଲା । ଆଉ ଅମୃତ ମହୋତ୍ସବର ଶୁଭାରମ୍ଭ ଫଳରେ ଅମୃତକାଳରେ ଭାରତର ପ୍ରବେଶ ହୋଇଥିଲା । ଅମୃତ ମହୋତ୍ସବ ଦେଶରେ ସ୍ୱାଧୀନତା ପୂର୍ବରୁ ଦେଖାଯାଇଥିବା ଭଳି ଜନଭାଗିଦାରୀ ବାତାବରଣ ସୃଷ୍ଟି କରିଥିଲା। ସ୍ୱାଧୀନତାର ଅମୃତ ମହୋତ୍ସବ କେତେ ବ୍ୟାପକ ଥିଲା ଏବଂ ଏହା ଗାନ୍ଧୀଙ୍କ ଚିନ୍ତାଧାରାକୁ କିପରି ପ୍ରତିଫଳିତ କରିଥିଲା ତାହାକୁ ନେଇ ପ୍ରତ୍ୟେକ ଭାରତୀୟ ପ୍ରାୟତଃ ଖୁସି ହେବେ । ଦେଶବାସୀ ଜାଣନ୍ତି ଯେ ସ୍ୱାଧୀନତାର ଅମୃତକାଳର ଏହି କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମରେ ୩ କୋଟିରୁ ଅଧିକ ଲୋକ ପଞ୍ଚ ପ୍ରାଣର ଶପଥ ନେଇଥିଲେ । ଦେଶରେ ୨ ଲକ୍ଷରୁ ଅଧିକ ଅମୃତ ବାଟିକା ନିର୍ମାଣ ହୋଇଥିଲା। ୨ କୋଟିରୁ ଅଧିକ ବୃକ୍ଷରୋପଣ କରାଯାଇ ତାହାର ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ବିକାଶ ପାଇଁ ଯୋଜନା କରାଯାଇଥିଲା। ଖାଲି ସେତିକି ନୁହେଁ ଜଳ ସଂରକ୍ଷଣ ଦିଗରେ ଏକ ବିରାଟ ବୈପ୍ଳବିକ କାର୍ଯ୍ୟ କରାଯାଇଥିଲା, ୭୦ ହଜାରରୁ ଅଧିକ ଅମୃତ ସରୋବର ନିର୍ମାଣ କରାଯାଇଥିଲା । ଏବଂ ଆମେ ମନେ ରଖୁଛୁ ଯେ ହର ଘର ତିରଙ୍ଗା ଅଭିଯାନ ସମଗ୍ର ଦେଶରେ ଦେଶପ୍ରେମର ଅଭିବ୍ୟକ୍ତିର ଏକ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ମାଧ୍ୟମ ପାଲଟିଥିଲା । 'ମେରି ମାଟି, ମେରା ଦେଶ ଅଭିଯାନ' ଅଧୀନରେ କୋଟି କୋଟି ଦେଶବାସୀ ଦେଶର ବଳିଦାନକୁ ଶ୍ରଦ୍ଧାଞ୍ଜଳି ଅର୍ପଣ କରିଛନ୍ତି। ଅମୃତ ମହୋତ୍ସବ ସମୟରେ ୨ ଲକ୍ଷରୁ ଅଧିକ ପଥର ଫଳକ ମଧ୍ୟ ଲଗାଯାଇଛି। ତେଣୁ ସ୍ୱାଧୀନତା ସଂଗ୍ରାମ ସହିତ ସାବରମତୀ ଆଶ୍ରମ ମଧ୍ୟ ବିକଶିତ ଭାରତର ସଂକଳ୍ପ ପାଇଁ ଏକ ତୀର୍ଥସ୍ଥଳରେ ପରିଣତ ହୋଇଛି ।

 

ସାଥୀମାନେ

ଯେଉଁ ଦେଶ ନିଜର ଐତିହ୍ୟକୁ ସମ୍ମାନ ଦିଏ ନାହିଁ, ସେହି ଦେଶ ତାର ଭବିଷ୍ୟତ ମଧ୍ୟ ହରାଇଥାଏ। ବାପୁଙ୍କ ଏହି ସାବରମତୀ ଆଶ୍ରମ କେବଳ ଦେଶର ନୁହେଁ ବରଂ ମାନବ ଜାତିର ଐତିହ୍ୟ । କିନ୍ତୁ ସ୍ୱାଧୀନତା ପରେ ଏହି ଐତିହ୍ୟକୁ ନ୍ୟାୟ ମିଳିପାରିଲା ନାହିଁ। ବାପୁଙ୍କ ଆଶ୍ରମ ଏକଦା ୧୨୦ ଏକର ପରିମିତ ଥିଲା। ସମୟକ୍ରମେ ବିଭିନ୍ନ କାରଣରୁ ଏହା ମାତ୍ର ୫ ଏକରକୁ ହ୍ରାସ ପାଇଥିଲା। ଏକ ସମୟ ଥିଲା ଯେତେବେଳେ ଏଠାରେ ୬୩ଟି ଛୋଟ ଛୋଟ ନିର୍ମାଣ ଘର ଥିଲା ଏବଂ ସେଥିମଧ୍ୟରୁ ମାତ୍ର ୩୬ଟି ଘର ବାକି ଅଛି, ୬-୩, ୩-୬ ଥିଲା। ଆଉ ଏହି ୩୬ଟି ଘର ମଧ୍ୟରୁ ମାତ୍ର ୩ଟି ଘରେ ପର୍ଯ୍ୟଟକ ରହିପାରିବେ । ଦେଶର ସ୍ୱାଧୀନତା ରେ ଏତେ ବଡ଼ ଭୂମିକା ଗ୍ରହଣ କରିଥିବା ଇତିହାସ ରଚିଥିବା ସାବରମତୀ ଆଶ୍ରମକୁ ସଂରକ୍ଷଣ କରିବା ସମସ୍ତ ୧୪୦ କୋଟି ଭାରତୀୟଙ୍କ ଦାୟିତ୍ୱ, ଯାହାକୁ ଦେଖିବା, ଜାଣିବା ଏବଂ ଅନୁଭବ କରିବା ପାଇଁ ସମଗ୍ର ବିଶ୍ୱର ଲୋକମାନେ ଏଠାକୁ ଆସନ୍ତି ।

ଏବଂ ସାଥିମାନେ

ସାବରମତୀ ଆଶ୍ରମର ସମ୍ପ୍ରସାରଣ ରେ ଏଠାରେ ରହୁଥିବା ପରିବାରପ୍ରମୁଖ ଭୂମିକା ଗ୍ରହଣ କରିଛି ଯାହା ଆଜି ସମ୍ଭବ ହେଉଛି । ସେମାନଙ୍କ ସହଯୋଗ ଯୋଗୁଁ ଆଶ୍ରମର ୫୫ ଏକର ଜମି ଫେରାଇ ଦିଆଯାଇଛି। ଏଥିରେ ସକାରାତ୍ମକ ଭୂମିକା ଗ୍ରହଣ କରିଥିବା ପରିବାରଗୁଡ଼ିକୁ ମୁଁ ପ୍ରଶଂସା କରୁଛି, ମୁଁ ସେମାନଙ୍କୁ କୃତଜ୍ଞତା ଜଣାଉଛି। ଏବେ ଆଶ୍ରମର ସମସ୍ତ ପୁରୁଣା କୋଠାଗୁଡ଼ିକୁ ସେମାନଙ୍କମୂଳ ଅବସ୍ଥାରେ ସଂରକ୍ଷିତ ରଖିବାକୁ ଆମର ପ୍ରୟାସ ଚାଲିଛି । ଯେଉଁ ଘରଗୁଡ଼ିକୁ ନୂଆ କରି ନିର୍ମାଣ କରିବାର ଆବଶ୍ୟକତା ରହିଛି, ମୁଁ ଚେଷ୍ଟା ରହିଛି, ଆବଶ୍ୟକ ପଡିବ ନାହିଁ, ଯାହା ବି ହେବ ମୋତେ ଏଥିରେ କରିବାକୁ ପଡ଼ିବ। ଦେଶ ଅନୁଭବ କରିବା ଉଚିତ ଯେ ଏହା ପାରମ୍ପରିକ ନିର୍ମାଣ ଶୈଳୀକୁ ବଜାୟ ରଖିଛି । ଆଗାମୀ ଦିନରେ ଏହି ପୁନଃନିର୍ମାଣ ଦେଶ ବିଦେଶବାସୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଏକ ନୂଆ ଆକର୍ଷଣ ସୃଷ୍ଟି କରିବ।

 

ସାଥୀମାନେ

ସ୍ୱାଧୀନତା ପରେ ଯେଉଁ ସରକାର ମାନେ ସେଠାରେ ଥିଲେ ସେମାନଙ୍କର ଦେଶର ଏଭଳି ପରମ୍ପରାକୁ ବଞ୍ଚାଇବା ପାଇଁ କୌଣସି ଚିନ୍ତା କିମ୍ବା ରାଜନୈତିକ ଇଚ୍ଛାଶକ୍ତି ନଥିଲା । ଗୋଟିଏ ହେଲା ଭାରତକୁ ବିଦେଶୀ ଦୃଷ୍ଟିକୋଣରୁ ଦେଖିବାର ଅଭ୍ୟାସ ଏବଂ ଦ୍ୱିତୀୟତଃ ତୁଷ୍ଟିକରଣର ବାଧ୍ୟବଧକତା ଥିଲା, ଯାହା ଫଳରେ ଭାରତର ଐତିହ୍ୟ, ଆମର ମହାନ ଐତିହ୍ୟ ଏଭଳି ଭାବେ ନଷ୍ଟ ହୋଇଯାଇଥିଲା । ଜବରଦଖଲ,  ସ୍ବଚ୍ଛତା, ବିଶୃଙ୍ଖଳା, ଏସବୁ ଆମ ଐତିହ୍ୟକୁ ଘେରି ରହିଛି। ମୁଁ କାଶୀର ସାଂସଦ, ମୁଁ ଆପଣଙ୍କୁ କାଶୀର ଉଦାହରଣ ଦେବି । ୧୦ ବର୍ଷ ତଳେ ସେଠାରେ କ'ଣ ସ୍ଥିତି ଥିଲା, ତାହା ସମଗ୍ର ଦେଶ ଜାଣିଛି। କିନ୍ତୁ ଯେତେବେଳେ ସରକାର ଇଚ୍ଛାଶକ୍ତି ଦେଖାଇଲେ, ଲୋକମାନେ ମଧ୍ୟ ସହଯୋଗ କରିଥିଲେ ଏବଂ କାଶୀ ବିଶ୍ୱନାଥ ଧାମର ପୁନଃନିର୍ମାଣ ପାଇଁ ୧୨ ଏକର ଜମି ବାହାରିଥିଲା । ଆଜି ସେହି ଜମିରେ ସଂଗ୍ରହାଳୟ, ଫୁଡ୍ କୋର୍ଟ, ମୁମୁକ୍ଷ୍ଯୁ ଭବନ, ଗେଷ୍ଟ ହାଉସ୍, ମନ୍ଦିର ଛକ, ଏମ୍ପୋରିୟମ୍, ଯାତ୍ରୀ ସୁବିଧା କେନ୍ଦ୍ର, ଅନେକ ପ୍ରକାରର ସୁବିଧା ବିକଶିତ ହୋଇଛି। ଏହି ପୁନଃନିର୍ମାଣ ପରେ ଏବେ ଆପଣ ଦେଖୁଛନ୍ତି ଯେ ୨ ବର୍ଷରେ ୧୨ କୋଟିରୁ ଅଧିକ ଭକ୍ତ ବିଶ୍ୱନାଥଜୀଙ୍କୁ ଦର୍ଶନ କରିବାକୁ ଆସିଛନ୍ତି । ସେହିଭଳି ଅଯୋଧ୍ୟାରେ ଶ୍ରୀରାମ ଜନ୍ମଭୂମିସମ୍ପ୍ରସାରଣ ପାଇଁ ଆମେ ୨୦୦ ଏକର ଜମିକୁ  ମୁକ୍ତ କରିଥିଲୁ। ପୂର୍ବରୁ ଏହି ଜମିରେ ବହୁତ ଗଭୀର ନିର୍ମାଣ ମଧ୍ୟ ହେଉଥିଲା । ଆଜି ସେଠାରେ ରାମ ପଥ, ଭକ୍ତି ପଥ, ଜନ୍ମଭୂମି ପଥ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ସୁବିଧା ଗୁଡିକୁ ବିକାଶ କରାଯାଉଛି। ଅଯୋଧ୍ୟାରେ ମଧ୍ୟ ଗତ ୫୦ ଦିନ ମଧ୍ୟରେ ୧ କୋଟିରୁ ଅଧିକ ଶ୍ରଦ୍ଧାଳୁ ଭଗବାନ ଶ୍ରୀରାମଙ୍କ ଦର୍ଶନ କରିଛନ୍ତି। କିଛି ଦିନ ତଳେ ମୁଁ ଦ୍ୱାରକାଜୀରେ ଅନେକ ଉନ୍ନୟନମୂଳକ କାର୍ଯ୍ୟ କୁ ଲୋକାର୍ପଣ କରିଛି ।

ଏମିତି ସାଥିମାନେ, ଏସଏସ

ଏକ ପ୍ରକାରରେ ଗୁଜରାଟ ମାଟି ନିଜର ଐତିହ୍ୟକୁ ବଞ୍ଚାଇବା ପାଇଁ ଦେଶକୁ ବାଟ ଦେଖାଇଥିଲା । ମନେ ପକାନ୍ତୁ, ସର୍ଦ୍ଦାର ସାହେବଙ୍କ ନେତୃତ୍ୱରେ ସୋମନାଥ ମନ୍ଦିରର ପୁନରୁଦ୍ଧାର ନିଜେ ଏକ ଐତିହାସିକ ଘଟଣା ଥିଲା। ଗୁଜରାଟରେ ଏଭଳି ଅନେକ ପରମ୍ପରା ରହିଛି। ଏହି ଅହମ୍ମଦାବାଦ ସହର ଏକ ବିଶ୍ୱର ଐତିହ୍ୟ ସହର ଅଟେ । ରାଣୀ କି ଭାଇ, କମ୍ପାନେର ଏବଂ ଧୋଲାବୀରା ମଧ୍ୟ ବିଶ୍ୱ ଐତିହ୍ୟରେ ଗଣାଯାଏ । ହଜାର ହଜାର ବର୍ଷ ପୁରୁଣା ବନ୍ଦର ସହର ଲୋଥାଲ କୁ ନେଇ ସମଗ୍ର ବିଶ୍ୱରେ ଚର୍ଚ୍ଚା ହେଉଛି । ଗିରନାର, ପାୱାଗଡ଼, ମୋଢେରା, ଅମ୍ବାଜିର, ଏଭଳି ସମସ୍ତ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ସ୍ଥଳୀରେ ନିଜର ଐତିହ୍ୟକୁ ସମୃଦ୍ଧ କରିବା ପାଇଁ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଛନ୍ତି।

 

ସାଥୀମାନେ

ଆମେ ସ୍ୱାଧୀନତା ସଂଗ୍ରାମ ସହିତ ଜଡିତ ଐତିହ୍ୟ ପାଇଁ,  ଜାତୀୟ ପ୍ରେରଣା ସହିତ ପତିତ ଆମ ସ୍ଥାନଗୁଡିକ ପାଇଁ ବିକାଶର ଅଭିଯାନ ମଧ୍ୟ ଆରମ୍ଭ କରିଛୁ ।  ଦିଲ୍ଲୀରେ, ଆପଣ ଦେଖିଥିବେ ଯେ ରାଜପଥ ଥିଲା । ଆମେ ରାଜପଥକୁ କର୍ତ୍ତବ୍ୟ ପଥ ଭାବରେ ବିକଶିତ କରିବା ପାଇଁ କାମ କରିଥିଲୁ । ଆମେ କର୍ତବ୍ୟ ପଥରେ ନେତାଜୀ ସୁଭାଷ ଚନ୍ଦ୍ର ବୋଷଙ୍କ ପ୍ରତିମୂର୍ତ୍ତି ସ୍ଥାପନ କରିଥିଲୁ । ଆମେ ଆଣ୍ଡାମାନ ଓ ନିକୋବର ଦ୍ୱୀପପୁଞ୍ଜରେ ସ୍ୱାଧୀନତା ସଂଗ୍ରାମ ଏବଂ ନେତାଜୀଙ୍କ ସହିତ ଜଡିତ ସ୍ଥାନ ବିକଶିତ କରିଥିଲୁ ଏବଂ ସେମାନଙ୍କୁ ସଠିକ୍ ପରିଚୟ ଦେଇଥିଲୁ। ବାବାସାହେବ ଆମ୍ବେଦକରଙ୍କ ସହ ଜଡ଼ିତ ସ୍ଥାନଗୁଡ଼ିକୁ ମଧ୍ୟ ଆମେ ପଞ୍ଚ ତୀର୍ଥ ଭାବରେ ବିକଶିତ କରିଥିଲୁ । ଏଠାରେ ଏକତା ନଗରରେ ସର୍ଦ୍ଦାର ବଲ୍ଲଭ ଭାଇ ପଟେଲଙ୍କ ଷ୍ଟାଚ୍ୟୁ ଅଫ୍ ୟୁନିଟି ଆଜି ସମଗ୍ର ବିଶ୍ୱ ପାଇଁ ଆକର୍ଷଣର କେନ୍ଦ୍ରବିନ୍ଦୁ ପାଲଟିଛି। ଆଜି ସର୍ଦ୍ଦାର ପଟେଲଙ୍କୁ ଶ୍ରଦ୍ଧାଞ୍ଜଳି ଦେବା ପାଇଁ ଲକ୍ଷ ଲକ୍ଷ ଲୋକ ସେଠାକୁ ଯାଆନ୍ତି। ଆପଣ ଦେଖିଥିବେ କେମିତି ବଦଳିଛି ଦାଣ୍ଡି, ଆଜି ହଜାର ହଜାର ଲୋକ ଦାଣ୍ଡି ଯାଉଛନ୍ତି । ଏବେ ସାବରମତୀ ଆଶ୍ରମର ବିକାଶ ଓ ସମ୍ପ୍ରସାରଣ ଏହି ଦିଗରେ ଆଉ ଏକ ବଡ଼ ପଦକ୍ଷେପ।

 

ସାଥୀମାନେ

ଭବିଷ୍ୟତରେ ଆଗାମୀ ପିଢ଼ି... ଏହି ଆଶ୍ରମକୁ ଆସୁଥିବା ଲୋକମାନେ ଏଠାକୁ ଆସି ବୁଝିପାରିବେ ଯେ ସାବରମତୀର ସନ୍ଥ କିପରି ଚରଖାର ଶକ୍ତିରେ ଦେଶବାସୀଙ୍କ ମନକୁ ଉତ୍ତେଜିତ କରିଥିଲେ । ଏହା ଦେଶର ଜନସାଧାରଣଙ୍କ ମନକୁ ସଚେତନ କରିଥିଲା। ଏବଂ ସ୍ୱାଧୀନତାର ଯେଉଁ ଅନେକ ସ୍ରୋତ ଚାଲିଥିଲା, ତାହା ସେହି ପ୍ରବାହକୁ ଗତି ଦେଇଥିଲା । ବାପୁ ଦେଶରେ ଏକ ଜନ ଆନ୍ଦୋଳନ ସୃଷ୍ଟି କରିଥିଲେ, ଯାହା ଶତାବ୍ଦୀର ଦାସତ୍ୱ ଯୋଗୁଁ ନିରାଶାରେ ପୀଡ଼ିତ ଥିଲା ଏବଂ ଏହାକୁ ଏକ ନୂତନ ଆଶା, ଏକ ନୂତନ ଆତ୍ମବିଶ୍ୱାସରେ ଭରି ଦେଇଥିଲା । ଆଜି ବି ତାଙ୍କର ଏହି ଦୃଷ୍ଟିକୋଣ ଦେଶର ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଭବିଷ୍ୟତ ପାଇଁ ଏକ ସ୍ପଷ୍ଟ ଦିଗ ଦେଖାଉଛି। ବାପୁ ଗ୍ରାମ ସ୍ୱରାଜ ଏବଂ ଆତ୍ମନିର୍ଭର ଭାରତର ସ୍ୱପ୍ନ ଦେଖିଥିଲେ । ଏବେ ଆପଣ ଦେଖନ୍ତୁ, ଆମେ 'ଭୋକାଲ୍ ଫର୍ ଲୋକାଲ' ବିଷୟରେ କହୁଛୁ। ବ୍ୟବହାର ଶବ୍ଦ ଯାହା ବି ଆଧୁନିକ ଲୋକମାନେ ଯାହା ବୁଝନ୍ତି ସେଥି ପାଇଁ ଶବ୍ଦ ପ୍ରୟୋଗ ଯାହା  ବି ହେଉ। କିନ୍ତୁ ମୂଳତଃ ଏହା ଗାନ୍ଧିଜୀଙ୍କ ସ୍ଵଦେଶୀ ଭାବନା ଏହା ଆଉ କ'ଣ। ମହାତ୍ମା ଗାନ୍ଧୀଙ୍କ ଆତ୍ମନିର୍ଭର ଭାରତର ସ୍ୱପ୍ନ ଏଥିରେ ରହିଛି। ଆଜି ଆମ ଆଚାର୍ଯ୍ୟ ଜୀ ମୋତେ ଏହା କହୁଥିଲେ କାରଣ ସେ ପ୍ରାକୃତିକ ଚାଷ ପାଇଁ ଏକ ମିଶନ ସହିତ କାମ କରୁଛନ୍ତି । ସେ ମୋତେ କହିଥିଲେ ଯେ ଗୁଜରାଟରେ ୯ ଲକ୍ଷ କୃଷକ ପରିବାର, ଏହା ଏକ ବିରାଟ ସଂଖ୍ୟା । ଗାନ୍ଧିଜୀଙ୍କ ସ୍ୱପ୍ନ ରାସାୟନିକ ମୁକ୍ତ ଚାଷ ପାଇଁ ୯ ଲକ୍ଷ କୃଷକ ପରିବାର ଏବେ ପ୍ରାକୃତିକ ଚାଷ ଆଡକୁ ମୁହାଁଇଛନ୍ତି ଏବଂ ସେ ମୋତେ କହିଥିଲେ ଯେ ଗୁଜରାଟରେ ଏଥର ୩ ଲକ୍ଷ ମେଟ୍ରିକ ଟନ୍ ୟୁରିଆ କମ୍ ବ୍ୟବହୃତ ହୋଇଛି । ଅର୍ଥାତ୍ ପୃଥିବୀ ମାତାଙ୍କ ସୁରକ୍ଷା କାର୍ଯ୍ୟ ମଧ୍ୟ କରାଯାଉଛି। ଯଦି ଏହା ମହାତ୍ମା ଗାନ୍ଧୀଙ୍କ ଧାରଣା ନୁହେଁ, ତେବେ ଏହା କ'ଣ? ଆଉ ଆଚାର୍ଯ୍ୟଜୀଙ୍କ ମାର୍ଗଦର୍ଶନରେ ଗୁଜୁରାଟ ବିଦ୍ୟାପୀଠ ମଧ୍ୟ ଏକ ନୂତନ ଜ୍ଞାନ ଭରିଦେଉଛି । ଆମର ଏହି ମହାପୁରୁଷମାନେ ଆମ ପାଇଁ ବହୁତ କିଛି ଛାଡିଯାଇଛନ୍ତି । ଆମକୁ ଏହାକୁ ଆଧୁନିକ ରୂପରେ ବଞ୍ଚିବାକୁ ଶିଖିବାକୁ ପଡିବ । ଏବଂ ମୋର ପ୍ରୟାସ ହେଉଛି ଏହା, ଖଦି, ଆଜି ଖାଦିର ଶକ୍ତି ବହୁତ ବୃଦ୍ଧି ପାଇଛି । କେବେ ଭାବିନଥିଲେ ଯେ ଖଦି... ଏହା ନେତାଙ୍କ ପରିବେଶ ଭଳି ମଧ୍ୟରେ ଏହା ଅଟକି ରହିଥିଲା, ଆମେ ଏହାକୁ ଫିଙ୍ଗି ଦେଇଥିଲୁ। ଗାନ୍ଧିଜୀଙ୍କ ନିକଟରେ ଆତ୍ମସମର୍ପଣ କରିବାର ଏହା ହେଉଛି ଆମର ଉପାୟ । ଗାନ୍ଧିଜୀଙ୍କ ଏହି ଆଦର୍ଶକୁ ଅନୁସରଣ କରି ଆମ ସରକାର ଗାଁ ଓ ଗରିବଙ୍କ କଲ୍ୟାଣକୁ ପ୍ରାଥମିକତା ଦେଇ ଆତ୍ମନିର୍ଭର ଭାରତ ଅଭିଯାନ ଚଳାଇଛନ୍ତି। ଆଜି ଗାଁ ମଜବୁତ ହେବାରେ ଲାଗିଛି ଏବଂ ବାପୁଙ୍କ ଗ୍ରାମ ସ୍ୱରାଜର ସ୍ୱପ୍ନ ସାକାର ହେଉଛି । ଆମ ଗ୍ରାମୀଣ ଅର୍ଥନୀତିରେ ମହିଳାମାନେ ପୁଣି ଥରେ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଭୂମିକା ଗ୍ରହଣ କରୁଛନ୍ତି । ଏଥିରେ ସ୍ୱୟଂ ସହାୟକ ଗୋଷ୍ଠୀ, ଆମ ମା' ଭଉଣୀ ମାନେ କାମ କରୁଛନ୍ତି । ମୁଁ ଖୁସି ଯେ ଆଜି ଗାଁରେ ସ୍ୱୟଂ ସହାୟକ ଗୋଷ୍ଠୀରେ କାମ କରୁଥିବା ୧ କୋଟିରୁ ଅଧିକ ଭଉଣୀ ଲଖପତି ଦିଦି ପାଲଟିଛନ୍ତି ଏବଂ ତୃତୀୟ ପାଳିରେ ୩ କୋଟି ଲଖପତି ଦିଦି ହେବା ମୋର ସ୍ୱପ୍ନ । ଆଜି ଆମ ଗାଁର ସ୍ବୟଂ ସହାୟକ ଗୋଷ୍ଠୀର ଭଉଣୀମାନେ ଡ୍ରୋନ୍ ପାଇଲଟ୍ ପାଲଟିଛନ୍ତି। କୃଷିର ଆଧୁନିକତା ରେ ସେ ନେତୃତ୍ୱ ନେଉଛନ୍ତି । ଏସବୁ ହେଉଛି ଏକ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଭାରତର ଉଦାହରଣ। ଏଥିରେ ସର୍ବାଙ୍ଗୀନ ଭାରତର ଚିତ୍ର ମଧ୍ୟ ରହିଛି। ଆମର ପ୍ରୟାସ ଗରିବମାନଙ୍କୁ ଦାରିଦ୍ର୍ୟ ବିରୋଧରେ ଲଢ଼ିବା ପାଇଁ ଆତ୍ମବିଶ୍ୱାସ ଦେଇଛି । ଆମ ସରକାରଙ୍କ ନୀତି ଯୋଗୁଁ ୧୦ ବର୍ଷରେ ୨୫ କୋଟି ଲୋକ ଦାରିଦ୍ର୍ୟମୁକ୍ତ ହୋଇଛନ୍ତି। ଏବଂ ମୁଁ ଦୃଢ଼ ଭାବରେ ବିଶ୍ୱାସ କରେ ଯେ ଯେଉଁଠି ବି ଶ୍ରଦ୍ଧାଳୁ ବାପୁଙ୍କ ଆତ୍ମା ଅଛି, ଏହା ଆମକୁ ଆଶୀର୍ବାଦ ଦେଇଥାଏ । ଆଜି ଯେତେବେଳେ ଭାରତ ସ୍ୱାଧୀନତାର 'ଅମୃତ କାଳ'ରେ ନୂଆ ରେକର୍ଡ ସୃଷ୍ଟି କରୁଛି, ଆଜି ଯେତେବେଳେ ଭାରତ ସ୍ଥଳରୁ ମହାକାଶକୁ ନୂଆ ଉଚ୍ଚତାକୁ ସ୍ପର୍ଶ କରୁଛି, ଆଜି ଯେତେବେଳେ ଭାରତ ବିକାଶର ସଂକଳ୍ପ ନେଇ ଆଗକୁ ବଢ଼ୁଛି, ସେତେବେଳେ ମହାତ୍ମା ଗାନ୍ଧୀଙ୍କ ତପୋସ୍ଥଳୀ ଆମ ସମସ୍ତଙ୍କ ପାଇଁ ଏକ ବଡ଼ ପ୍ରେରଣା। ସେଥିପାଇଁ ସାବରମତୀ ଆଶ୍ରମ, କୋଚବର ଆଶ୍ରମ, ଗୁଜରାଟ ବିଦ୍ୟାପୀଠ, ଏଭଳି ସମସ୍ତ ସ୍ଥାନରେ ଆମେ ଆଧୁନିକ ଯୁଗର ଲୋକଙ୍କୁ ଏହା ସହ ଯୋଡ଼ିବା ସପକ୍ଷରେ ଅଛୁ। ଏହା ବିକଶିତ ଭାରତର ସଂକଳ୍ପ ଏବଂ ପ୍ରେରଣା ଉପରେ ଆମର ବିଶ୍ୱାସକୁ ମଧ୍ୟ ଦୃଢ଼ କରିଥାଏ । ଏବଂ ଯଦି ସମ୍ଭବ ତେବେ ମୁଁ ଏହା କରିବାକୁ ଚାହେଁ, କାରଣ ମୁଁ ନିଶ୍ଚିତ ଯେ ଯେତେବେଳେ ବି ତୁମେ ମୋ ସାମ୍ନାରେ ସାବରମତୀ ଆଶ୍ରମର ଛବି ଅନୁଭବ କରିବା,ହଜାର ହଜାର ଲୋକ ଏଠାକୁ ଆସିବେ । ଆମେ ଇତିହାସ ଏବଂ ବାପୁଙ୍କୁ ଜାଣିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରିବୁ । ସେଥିପାଇଁ ମୁଁ ଗୁଜୁରାଟ ସରକାର, ଅହମ୍ମଦାବାଦ ମ୍ୟୁନିସିପାଲ କର୍ପୋରେସନକୁ ମଧ୍ୟ ପଚାରିବି ଯେ ଗୋଟିଏ କାମ କରାଯାଇପାରିବ କି? ଆମେ ବହୁତ ବଡ଼ ଲୋକ, ଲୋକମାନେ ମାର୍ଗଦର୍ଶକ ଭାବରେ ଆଗେଇ ଆସିଛନ୍ତି  । ଯେହେତୁ ଏହା ଏକ ଐତିହ୍ୟ ସହର, ତେଣୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ମାର୍ଗଦର୍ଶକ ଭାବରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରୁଥିବା ପିଲାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରତିଯୋଗିତା ହେବା ଉଚିତ୍ । ସାବରମତୀ ଆଶ୍ରମରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଗାଈମାନଙ୍କ ସେବା କରିପାରୁଥିବା ଲୋକମାନେ କିଏ? ପିଲାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରତିଯୋଗିତା, ପ୍ରତି ସ୍କୁଲରେ ପ୍ରତିଯୋଗିତା, ତା'ପରେ ଏଠାକାର ପ୍ରତ୍ୟେକ ପିଲା ଜାଣିପାରିବେ ସାବରମତୀ ଆଶ୍ରମ କେବେ ନିର୍ମାଣ ହୋଇଥିଲା, ଏହା କ'ଣ କରୁଥିଲା। ଆଉ ୩୬୫ ଦିନ ପାଇଁ ଆମେ ନିଷ୍ପତ୍ତି ନେବୁ ଯେ ପ୍ରତିଦିନ ଅହମ୍ମଦାବାଦର ବିଭିନ୍ନ ସ୍କୁଲରୁ ଅତି କମରେ ଏକ ହଜାର ପିଲା ଆସି ସାବରମତୀ ଆଶ୍ରମରେ ଅତି କମରେ ଏକ ଘଣ୍ଟା ବିତାଇବେ । ଆଉ ଯେଉଁ ପିଲାମାନେ ତାଙ୍କ ସ୍କୁଲର ମାର୍ଗଦର୍ଶକ ହେବେ, ସେମାନେ ସେମାନଙ୍କୁ କହିବେ ଯେ ଗାନ୍ଧିଜୀ ଏଠାରେ ବସି ଖାଉଥିଲେ, ଏଠାରେ ଖାଦ୍ୟ ରୋଷେଇ କରୁଥିଲେ, ଏଠାରେ ଗୋଶାଳା ଥିଲା, ସେମାନେ ସେମାନଙ୍କୁ ସବୁ କଥା କହିବେ । ଆମେ ଇତିହାସ କୁ ବଞ୍ଚାଇ ପାରିବା । କୌଣସି ଅତିରିକ୍ତ ବଜେଟ୍ ର ଆବଶ୍ୟକତା ନାହିଁ, ଅତିରିକ୍ତ କଠିନ ପରିଶ୍ରମ ର ଆବଶ୍ୟକତା ନାହିଁ, କେବଳ ଏକ ନୂତନ ଦୃଷ୍ଟିକୋଣ ଆବଶ୍ୟକ । ଏବଂ ମୁଁ ବିଶ୍ୱାସ କରେ ଯେ ବାପୁଙ୍କ ସହିତ ଜଡିତ ଆଦର୍ଶ ଏବଂ ପ୍ରେରଣା ଆମକୁ ଦେଶ ନିର୍ମାଣର ଯାତ୍ରାରେ ଆଗକୁ ମାର୍ଗଦର୍ଶନ ଜାରି ରଖିବ ଏବଂ ଆମକୁ ନୂତନ ଶକ୍ତି ପ୍ରଦାନ କରିବ।

 

ଏହି ନୂଆ ପ୍ରୋଜେକ୍ଟକୁ ମୁଁ ଆଜି ଆପଣଙ୍କ ଚରଣରେ ଦେଶବାସୀଙ୍କୁ ସମର୍ପିତ କରୁଛି । ଆଉ ଏହି ବିଶ୍ୱାସ ନେଇ ମୁଁ ଆଜି ଏଠାକୁ ଆସିଛି ଏବଂ ମୋର ମନେ ଅଛି ଯେ ଏହା ଆଜି ମୋର ସ୍ୱପ୍ନ ନୁହେଁ, ମୁଁ ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ ଥିବାରୁ ଏହି କାର୍ଯ୍ୟରେ ନିୟୋଜିତ ଥିଲି । ମୁଁ ଅଦାଲତରେ ମଧ୍ୟ ବହୁତ ସମୟ ବିତାଇଥିଲି, କାରଣ ମୁଁ ଜାଣେ ନାହିଁ ଯେ ସବୁ ପ୍ରକାରଲୋକ ନୂତନ ସମସ୍ୟା ସୃଷ୍ଟି କରୁଛନ୍ତି । ସେତେବେଳେ ଭାରତ ସରକାର ମଧ୍ୟ ଏଥିରେ ବାଧା ସୃଷ୍ଟି କରୁଥିଲେ। କିନ୍ତୁ ବୋଧହୁଏ ଭଗବାନଙ୍କ ଆଶୀର୍ବାଦ, ଲୋକଙ୍କ ଆଶୀର୍ବାଦ ଯେ ସବୁ ସମସ୍ୟାରୁ ମୁକ୍ତି ପାଇବା ପରେ ଏବେ ଆମେ ସେହି ସ୍ୱପ୍ନକୁ ସାକାର କରୁଛୁ । ମୁଁ ପୁଣି ଥରେ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ବହୁତ ବହୁତ ଧନ୍ୟବାଦ ଜଣାଉଛି । ଏବଂ ମୁଁ ରାଜ୍ୟ ସରକାରଙ୍କୁ ଅନୁରୋଧ କରୁଛି ଯେ ଯେତେ ଶୀଘ୍ର ସମ୍ଭବ ଏହାର କାର୍ଯ୍ୟ ଆରମ୍ଭ କରନ୍ତୁ, ଯଥାଶୀଘ୍ର ଏହାକୁ ଶେଷ କରନ୍ତୁ, କାରଣ ଏହି କାର୍ଯ୍ୟ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ କରିବାରେ ମୁଖ୍ୟ କାର୍ଯ୍ୟ ହେଉଛି ଗଛ ଲଗାଇବା, କାରଣ ଯଦି ଜଙ୍ଗଲ ଭିତରେ ଏହି ଗଛ ନିର୍ମାଣ କରାଯାଏ, ତେବେ ଏହା ବଢିବାକୁ ସମୟ ଲାଗିବ ଏବଂ  ସମୟ ଲାଗିବ । କିନ୍ତୁ ଲୋକମାନେ ଏହାକୁ ଅନୁଭବ କରିବା ଆରମ୍ଭ କରିବେ। ଏବଂ ମୁଁ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବରେ ବିଶ୍ୱାସ କରୁଛି ଯେ ମୁଁ ତୃତୀୟ ଥର ପାଇଁ ପୁନଃ ନିର୍ବାଚିତ ହେବି ... ମୋତେ କିଛି କହିବାକୁ ବାକି ନାହିଁ।

  ବହୁତ ବହୁତ ଧନ୍ୟବାଦ।

 

Explore More
ଶ୍ରୀରାମ ଜନ୍ମଭୂମି ମନ୍ଦିର ଧ୍ଵଜାରୋହଣ ସମାରୋହରେ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀଙ୍କ ଅଭିଭାଷଣ

ଲୋକପ୍ରିୟ ଅଭିଭାଷଣ

ଶ୍ରୀରାମ ଜନ୍ମଭୂମି ମନ୍ଦିର ଧ୍ଵଜାରୋହଣ ସମାରୋହରେ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀଙ୍କ ଅଭିଭାଷଣ
Indian Railways PSU to deliver first 20-coach train rake to Bangladesh in 2 months

Media Coverage

Indian Railways PSU to deliver first 20-coach train rake to Bangladesh in 2 months
NM on the go

Nm on the go

Always be the first to hear from the PM. Get the App Now!
...
Prime Minister greets people of Goa on Goa Statehood Day
May 30, 2026

The Prime Minister, Shri Narendra Modi, today extended his greetings to the people of Goa on the occasion of Goa Statehood Day.

The Prime Minister said that Goa is widely known for its vibrant culture, rich heritage, natural beauty and warm-hearted people.

The Prime Minister noted that the occasion is an opportunity to remember with gratitude all those who worked tirelessly for the progress and identity of Goa.

The Prime Minister expressed hope that Goa will continue to prosper and play an important role in building a Viksit Bharat.

Shri Modi also prayed for the good health and prosperity of every Goan.

The Prime Minister wrote on X;

“Greetings to the people of Goa on the special occasion of Goa Statehood Day. Goa’s vibrant culture, rich heritage, natural beauty and warm-hearted people are widely known. This day is also an opportunity to remember with gratitude all those who worked tirelessly for its progress and identity. May Goa continue to prosper and play an important role in building a Viksit Bharat. Praying for the good health and prosperity of every Goan.”