‘‘ଭାରତର ଚନ୍ଦ୍ର ଅଭିଯାନ ଉଭୟ ବିଜ୍ଞାନ ଓ ଶିଳ୍ପ ଜଗତର ସଫଳତା’’
‘‘ବି-୨୦ର ବିଷୟବସ୍ତୁ –ରାଇଜ୍‍ ରେ 'ଆଇ' ନବସୃଜନକୁ ପ୍ରତିନିଧିତ୍ୱ କରୁଛି। କିନ୍ତୁ ନବସୃଜନ ସହିତ ମୁଁ ଏଥିରେ ଆଉ ଏକ 'ଆଇ' ମଧ୍ୟ ଦେଖୁଛି- ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତିକରଣ’’
"ଆମର ଅଧିକାଂଶ ପୁଞ୍ଜିନିବେଶ ଆବଶ୍ୟକ କରୁଥିବା ଉପାଦାନ ହେଉଛି 'ପାରସ୍ପରିକ ବିଶ୍ୱାସ’’
"ବିଶ୍ୱ ଅଭିବୃଦ୍ଧିର ଭବିଷ୍ୟତ ବ୍ୟବସାୟର ଭବିଷ୍ୟତ ଉପରେ ନିର୍ଭର କରେ"
‘‘ଏକ ଦକ୍ଷ ଏବଂ ବିଶ୍ୱସନୀୟ ବିଶ୍ୱ ଯୋଗାଣ ଶୃଙ୍ଖଳା ନିର୍ମାଣରେ ଭାରତର ଏକ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ସ୍ଥାନ ରହିଛି’’
"ସ୍ଥିରତା ଉଭୟ ଏକ ସୁଯୋଗ ଏବଂ ଏକ ବ୍ୟବସାୟ ମଡେଲ"
‘‘ଭାରତ ବ୍ୟବସାୟ ପାଇଁ ସବୁଜ ଋଣର ଏକ ଢାଞ୍ଚା ପ୍ରସ୍ତୁତ କରିଛି, ଯେଉଁଥିରେ 'ପ୍ଲାନେଟ୍ ପଜିଟିଭ୍‍' କାର୍ଯ୍ୟ ଉପରେ ଗୁରୁତ୍ୱ ଦିଆଯାଇଛି’’
"ବ୍ୟବସାୟୀମାନେ ଅଧିକରୁ ଅଧିକ ଲୋକଙ୍କ କ୍ରୟ ଶକ୍ତିରେ ଉନ୍ନତି ଆଣିବା ଉପରେ ଧ୍ୟାନ ଦେବା ଉଚିତ । କାରଣ ଏକ ଆତ୍ମ-କେନ୍ଦ୍ରୀତ ଆଭିମୁଖ୍ୟ ସମସ୍ତଙ୍କୁ କ୍ଷତି ପହଞ୍ଚାଇବ’’
‘‘ଅନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ଉପଭୋକ୍ତା ଯତ୍ନ ଦିବସ ପାଇଁ ଏକ ବ୍ୟବସ୍ଥା ବିଷୟରେ ଆମେ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବରେ ଚିନ୍ତା କରିବା ଉଚିତ। ଏହା ବ୍ୟବସାୟ ଓ ଉପଭୋକ୍ତାଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ବିଶ୍ୱାସ କୁ ସୁଦୃଢ଼ କରିବାରେ ସହାୟକ ହେବ’’
"କ୍ରିପ୍ଟୋକରେନ୍ସି ସମ୍ପର୍କରେ
ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ଶ୍ରୀ ନରେନ୍ଦ୍ର ମୋଦୀ ଆଜି ନୂଆଦିଲ୍ଲୀଠାରେ ବି୨୦ ଶିଖର ସମ୍ମିଳନୀ ଭାରତ ୨୦୨୩କୁ ସମ୍ବୋଧିତ କରିଛନ୍ତି । ବି-୨୦ ଶିଖର ସମ୍ମିଳନୀ ଭାରତ ବିଶ୍ୱର ନୀତି ନିର୍ଦ୍ଧାରକ, ବ୍ୟବସାୟିକ ନେତା ଏବଂ ବିଶେଷଜ୍ଞମାନଙ୍କୁ ବି-୨୦ ଇଣ୍ଡିଆ ବିଜ୍ଞପ୍ତି ଉପରେ ଆଲୋଚନା ଏବଂ ପର୍ଯ୍ୟାଲୋଚନା ପାଇଁ ସୁଯୋଗ ଆଣିଛି । ବି-୨୦ ଇଣ୍ଡିଆ ବିଜ୍ଞପ୍ତିରେ ଜି-୨୦ରେ ଦାଖଲ ପାଇଁ ୫୪ଟି ସୁପାରିସ ଏବଂ ୧୭୨ଟି ନୀତିଗତ ପଦକ୍ଷେପ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ ରହିଛି।
ଏପରିକି ବି-୨୦ରେ ମଧ୍ୟ ଆଫ୍ରିକାର ଅର୍ଥନୈତିକ ବିକାଶକୁ ଫୋକସ୍ କ୍ଷେତ୍ର ଭାବେ ଚିହ୍ନଟ କରାଯାଇଛି ବୋଲି ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ କହିଥିଲେ। ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ କହିଥିଲେ, "ଭାରତ ବିଶ୍ୱାସ କରେ ଯେ ଏହି ଫୋରମର ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ ଆଭିମୁଖ୍ୟ ଏହି ଗୋଷ୍ଠୀ ଉପରେ ସିଧାସଳଖ ପ୍ରଭାବ ପକାଇବ । ବିଶ୍ୱ ଅର୍ଥନୈତିକ ଆହ୍ୱାନର ମୁକାବିଲା ଏବଂ ସ୍ଥାୟୀ ଅଭିବୃଦ୍ଧି ସୃଷ୍ଟି କରିବାରେ ଏଠାରେ ନିଆଯାଇଥିବା ନିଷ୍ପତ୍ତିର ସଫଳତା ସିଧାସଳଖ ପ୍ରଭାବ ପକାଇବ ବୋଲି ସେ ଉଲ୍ଲେଖ କରିଥିଲେ।

ଭଦ୍ର ମହିଳା ଓ ଭଦ୍ର ବ୍ୟକ୍ତିଗଣ,

ମାନ୍ୟଗଣ୍ୟ ପ୍ରତିନିଧି ଗଣ,

ନମସ୍କାର।

ଭାରତକୁ ସ୍ୱାଗତ

ବନ୍ଧୁଗଣ,

ଆପଣ ସମସ୍ତେ ବ୍ୟବସାୟିକ ନେତୃବୃନ୍ଦ ଏକ ଏଭଳି ସମୟରେ ଭାରତ ଆସିଛନ୍ତି, ଯେତେବେଳେ ଆମର ସମଗ୍ର ଦେଶରେ ଉତ୍ସବର ବାତାବରଣ ରହିଛି । ଭାରତରେ ପ୍ରତିବର୍ଷ ଆସୁଥିବା ଦୀର୍ଘ ପାର୍ବଣ ଋତୁ, ଏକ ପ୍ରକାରରେ ପୂର୍ବରୁ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଯାଇଛି । ଏହି ପାର୍ବଣ ଋତୁ ଏଭଳି ହୋଇଥାଏ, ଯେତେବେଳେ ଆମର ସମାଜ ମଧ୍ୟ ପାଳନ କରିଥାଏ ଏବଂ ଆମର ବ୍ୟବସାୟ ମଧ୍ୟ ପାଳନ କରିଥାଏ । ଆଉ ଚଳିତ ବର୍ଷ ଏହା 23 ଅଗଷ୍ଟରୁ ଆରମ୍ଭ ହୋଇ ଯାଇଛି। ଆଉ ଏହି ଉତ୍ସବ ହେଉଛି ଚନ୍ଦ୍ରମାରେ ଚନ୍ଦ୍ରଯାନ ପହଞ୍ଚିବାର । ଭାରତର ଚନ୍ଦ୍ର ମିଶନର ସଫଳତାରେ ଆମର ମହାକାଶ ଗବେଶଣା ସଂସ୍ଥା ‘ଇସ୍ରୋ’ର ବହୁତ ବଡ଼ ଭୂମିକା ରହିଛି । କିନ୍ତୁ ଏହା ସହିତ ହିଁ ଭାରତର ଉଦ୍ୟୋଗ ଜଗତର ମଧ୍ୟ ବହୁତ ବଡ଼ ସହଯୋଗ କରିଛି । ଚନ୍ଦ୍ରଯାନରେ ବ୍ୟବହାର କରାଯାଇଥିବା  ଅନେକ ଉପକରଣ ଆମର ଉଦ୍ୟୋଗମାନେ, ଆମର ଘରୋଇ କମ୍ପାନୀମାନେ, ଆମର ଏମଏସଏମଇମାନେ ତାହାକୁ ଆବଶ୍ୟକତା ଅନୁସାରେ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରି ସମୟସୀମା ମଧ୍ୟରେ ଉପଲବ୍ଧ କରାଇଛନ୍ତି । ଅର୍ଥାତ ଏହା ହେଉଛି ବିଜ୍ଞାନ ଏବଂ ଉଦ୍ୟୋଗ, ଉଭୟର ସଫଳତା । ଆଉ ଏକ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ କଥା ହେଉଛି ଏହା ଯେ, ଚଳିତ ଥର ସମଗ୍ର ବିଶ୍ୱ ଏହି ଉତ୍ସବ ପାଳନ କରୁଛି । ଏହି ଉତ୍ସବ, ହେଉଛି ଏକ ଦାୟୀତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ମହାକାଶ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ ଚଲାଇବାର । ଏହି ଉତ୍ସବ, ହେଉଛି ଦେଶର ବିକାଶକୁ ତ୍ୱରାନ୍ୱିତ କରିବାର । ଏହି ଉତ୍ସବ, ହେଉଛି ନବସୃଜନର, ଏହି ଉତ୍ସବ, ହେଉଛି ମହାକାଶ ପ୍ରଯୁକ୍ତିବିଦ୍ୟା ମାଧ୍ୟମରେ ନିରନ୍ତରତା ଏବଂ ସମାନତା ଆଣିବାର । ଆଉ ଏହା ହିଁ ହେଉଛି B-20 ଶିଖର ସମ୍ମିଳନୀର ବିଷୟ ବସ୍ତୁ- ରାଇଜ RAISE (ଆରଏଆଇଏସଇ), ଏହା ହେଉଛି ଦାୟିତ୍ୱବୋଧ, ନବସୃଜନ, ନିରନ୍ତରତା, ତ୍ୱରାନ୍ୱିତ କରିବା ଏବଂ ସମାନତା ବିଷୟରେ । ଆଉ ଏହା ହେଉଛି ମାନବିକତା ବିଷୟରେ । ଏହା ହେଉଛି ଏକ ବିଶ୍ୱ, ଏକ ପରିବାର, ଏକ ଭବିଷ୍ୟତ ବିଷୟରେ।

ବନ୍ଧୁଗଣ,

ଏଭଳି ଭାବରେ B-20ର ଥିମ୍- ଆରଏଆଇଏସଇରେ, ‘ଆଇ’ ଅଛି, ’ଆଇ’- ନବସୃଜନକୁ ପ୍ରତିନିଧିତ୍ୱ କରୁଛି । କିନ୍ତୁ ଏଥିରେ ନବସୃଜନ ସହିତ ହିଁ ଆଉ ଏକ ‘ଆଇ’ କୁ ମଧ୍ୟ ଦେଖୁଛି । ଆଉ ଏହି ‘ଆଇ’ ହେଉଛି, ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତିକରଣ । ଆମେ ଆଫ୍ରିକୀୟ ସଙ୍ଘକୁ ମଧ୍ୟ G-20 ର ସ୍ଥାୟୀ ସଦସ୍ୟତା ପାଇଁ ଏହି ଭିଜନ ସହିତ ଆମନ୍ତ୍ରିତ କଲୁ । B-20 ରେ ମଧ୍ୟ ଆଫ୍ରିକାର ଅର୍ଥନୈତିକ ବିକାଶକୁ ଏକ ଫୋକସ ଅଞ୍ଚଳ ଭିତରେ ରଖାଯାଇଛି । ଭାରତ ଏହା ମନେ କରେ ଯେ ଏହି ମଞ୍ଚ ନିଜସ୍ୱ ଅଭିବ୍ୟକ୍ତିରେ ଯେତେ ମାତ୍ରାରେ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ ହେବ, ତାହାର ଫଳାଫଳ ସେତେ ପରିମାଣରେ ବଡ଼ ହେବ । ଏହା ଫଳରେ ବୈଶ୍ୱିକ ଅର୍ଥନୈତିକ ଆହ୍ୱାନ ଗୁଡ଼ିକୁ ସମ୍ଭାଳିବା, ବିକାଶକୁ ଦୀର୍ଘସ୍ଥାୟୀ କରିବା, ଆଉ ଏଠାରେ ନିଆ ଯାଉଥିବା ନିଷ୍ପତ୍ତି ଗୁଡ଼ିକର କାର୍ଯ୍ୟନ୍ୱୟନରେ ଆମକୁ ସେତେ ଅଧିକ ସଫଳତା ମିଳିବ।

 

ବନ୍ଧୁଗଣ,

କୁହାଯାଏ, କୌଣସି ମଧ୍ୟ ବିପଦ ଆସିଥାଏ, ବଡ଼ ସଙ୍କଟ ଆସିଥାଏ, ସେତେବେଳେ ତାହା ଆମକୁ କିଛି ନା କିଛି ଶିକ୍ଷା ଦେଇ ଯାଇଥାଏ, ଶିଖାଇ ଯାଇଥାଏ । ଦୁଇ- ତିନି ବର୍ଷ ପୂର୍ବରୁ ଆମେ ବିଶ୍ୱର ସବୁଠାରୁ ବଡ଼ ମହାମାରୀ, 100 ବର୍ଷରେ ଆସିଥିବା ସବୁଠାରୁ ବଡ଼ ସଙ୍କଟ ମଧ୍ୟ ଦେଇ ଗତି କରିଛେ । ଏହି ସଙ୍କଟ ବିଶ୍ୱର ପ୍ରତ୍ୟେକ ଦେଶକୁ, ପ୍ରତ୍ୟେକ ସମାଜକୁ, ପ୍ରତ୍ୟେକ ବ୍ୟବସାୟ ସଂସ୍ଥାନକୁ (ବିଜନେସ ହାଉସକୁ), ପ୍ରତ୍ୟେକ କର୍ପୋରେଟ ଜଗତକୁ ଏକ ଶିକ୍ଷା ପ୍ରଦାନ କରିଛି । ଆଉ ଏହି ଶିକ୍ଷା ହେଉଛି ଏହା ଯେ, ଆମକୁ ଏବେ ଯେଉଁ ଜିନିଷରେ ସବୁଠାରୁ ଅଧିକ ବିନିଯୋଗ କରିବାକୁ ହେବ, ତାହା ହେଉଛି ପାରସ୍ପରିକ ବିଶ୍ୱାସ, ପାରସ୍ପରିକ ଭରସା । କରୋନା ବିଶ୍ୱରେ ଏହି ପାରସ୍ପରିକ ବିଶ୍ୱାସ ନଷ୍ଟ ଭ୍ରଷ୍ଟ କରି ଦେଇଛି । ଆଉ ଅବିଶ୍ୱାସର ଏହି ପରିବେଶ ମଧ୍ୟରେ, ଯେଉଁ ଦେଶ, ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ସମ୍ବେଦନଶୀଳତାର ସହିତ, ବିନମ୍ରତାର ସହିତ, ବିଶ୍ୱାସର ପତାକାକୁ ନେଇ ଆପଣମାନଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ ଠିଆ ହୋଇଛି- ସେ ହେଉଛି ଭାରତ । 100 ବର୍ଷର ସବୁଠାରୁ ବଡ଼ ସଙ୍କଟରେ ଭାରତ ଯେଉଁ ଜିନିଷ ବିଶ୍ୱକୁ ଦେଲା, ତାହା ହେଉଛି ବିଶ୍ୱାସ, ଭରସା, ପାରସ୍ପରିକ ବିଶ୍ୱାସ।

ଯେତେବେଳେ କରୋନା ସମୟରେ ବିଶ୍ୱକୁ ଆବଶ୍ୟକ ଥିଲା, ସେତେବେଳେ ବିଶ୍ବର ଔଷଧ ଜଗତ (ଫାର୍ମାସି ଅଫ୍ ଦି ୱାର୍ଲ୍ଡ ) ଭାବେ ଭାରତ 150ରୁ ଅଧିକ ଦେଶକୁ ଔଷଧ ଉପଲବ୍ଧ କରାଇଲା । ଯେତେବେଳେ ବିଶ୍ୱକୁ କରୋନା ଟିକାର ଆବଶ୍ୟକତା ଥିଲା, ସେତେବେଳେ ଭାରତ ଟିକାର ଉତ୍ପାଦନକୁ ବୃଦ୍ଧି କରି କୋଟି- କୋଟି ଲୋକଙ୍କର ଜୀବନ ରକ୍ଷା କଲା। ଭାରତର ଗଣତାନ୍ତ୍ରିକ ମୂଲ୍ୟବୋଧ, ଭାରତର କାର୍ଯ୍ୟକଳାପରେ ପ୍ରତିଫଳିତ ହୁଏ, ଭାରତର ପ୍ରତିକ୍ରିୟାରେ ଦେଖାଯାଏ। ଭାରତର ଗଣତାନ୍ତ୍ରିକ ମୂଲ୍ୟବୋଧ, ଦେଶର 50ରୁ ଅଧିକ ସହରରେ ହୋଇଥିବା G-20ର ବୈଠକରେ ଦେଖାଯାଏ। ଆଉ ଏଥିପାଇଁ, ଭାରତ ସହିତ ଆପଣଙ୍କର ଭାଗିଦାରୀତା ହେଉଛି ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ । ଆଜି ଭାରତରେ ବିଶ୍ୱର ସବୁଠାରୁ ଅଧିକ ଯୁବ ପ୍ରତିଭା ରହିଛି। ଆଜି ଭାରତ ‘ ଉଦ୍ୟୋଗ-4.0’ର ଏହି ସମୟରେ ଡିଜିଟାଲ ବିପ୍ଳବର ଛବି ଭାବେ ପ୍ରତିୟମାନ ହେଉଛି। ଭାରତ ସହିତ ଆପଣଙ୍କର ବନ୍ଧୁତ୍ୱ ଯେତିକି ସୁଦୃଢ଼ ହେବ, ଉଭୟଙ୍କୁ ସେତେ ପରିମାଣରେ ସମୃଦ୍ଧି ମିଳି ପାରିବ। ଆପଣମାନେ ସମସ୍ତେ ଜାଣିଛନ୍ତି, ବ୍ୟବସାୟ ହିଁ ସମ୍ଭାବନାକୁ ସମୃଦ୍ଧି କରେ, ପ୍ରତିବନ୍ଧକକୁ ସୁଯୋଗରେ, ଆକାଂକ୍ଷାକୁ ସଫଳତାରେ ପରିଣତ କରି ପାରିବ । ସେସବୁ ହୁଏତ ଛୋଟ ହେଉ ଅବା ବଡ଼, ବିଶ୍ୱସ୍ତରୀୟ କିମ୍ବା ସ୍ଥାନୀୟ, ବ୍ୟବସାୟ ନିଶ୍ଚିତ ରୂପେ ସମସ୍ତଙ୍କ ପ୍ରତି ଅଗ୍ରଗତି ସୁନିଶ୍ଚିତ କରି ପାରିବ । ତେଣୁ ବିଶ୍ୱସ୍ତରୀୟ ଅଭିବୃଦ୍ଧିର ଭବିଷ୍ୟତ ବ୍ୟବସାୟର ଭବିଷ୍ୟତ ଉପରେ ନିର୍ଭରଶୀଳ।

ବନ୍ଧୁଗଣ,

କୋଭିଡ଼-19 ପୂର୍ବରୁ ଏବଂ କୋଭିଡ଼-19 ପରର ବିଶ୍ୱ ବହୁତ ବଦଳିଛି । ଆମେ ଅନେକ ଗୁଡ଼ିଏ ଜିନିଷର ଅପ୍ରତ୍ୟାଶିତ ପରିବର୍ତ୍ତନକୁ ଆମେ ଦେଖୁଛୁ । ଏବେ ଯେଭଳି, ବୈଶ୍ୱିକ ଯୋଗାଣ ଶୃଙ୍ଖଳାକୁ ବିଶ୍ୱ ପୂର୍ବଭଳି ଦେଖି ପାରିବ ନାହିଁ । ଏହା ପୂର୍ବରୁ କୁହା ଯାଉଥିଲା ଯେ, ଯେ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ବିଶ୍ୱ ଯୋଗାଣ ଶୃଙ୍ଖଳା କାର୍ଯ୍ୟକ୍ଷମ ରହିଛି, ସେ ବିଷୟରେ ଚିନ୍ତା କରିବାର କୌଣସି କାରଣ ନାହିଁ। କିନ୍ତୁ ଏଭଳି ଯୋଗାଣ ଶୃଙ୍ଖଳାର, ଆଉ ଏଭଳି ଯୋଗାଣ ଶୃଙ୍ଖଳାକୁ କାର୍ଯ୍ୟଦକ୍ଷ କୁହାଯାଇ ପାରେ, ଯାହା ସେତେବେଳେ ଭାଙ୍ଗି ଯାଇଥାଏ ଆଉ ତାହା ମଧ୍ୟ ସେତେବେଳେ ଯେତେବେଳେ ବିଶ୍ୱ ପାଇଁ ତାହାର ସବୁଠାରୁ ଅଧିକ ଆବଶ୍ୟକତା ଥିଲା । ଏଥିପାଇଁ ଆଜି ଯେତେବେଳେ ବିଶ୍ୱ ଏହି ପ୍ରଶ୍ନ ସହିତ ଯୁଝୁଛି, ସେତେବେଳେ ସାଥୀଗଣ, ମୁଁ ଆପଣମାନଙ୍କୁ ବିଶ୍ୱାସ ଦେବାକୁ ଚାହୁଁଛି ଯେ, ଏହି ସମସ୍ୟାର ସମାଧାନ ହେଉଛି ଭାରତ । ଏକ କାର୍ଯ୍ୟଦକ୍ଷ ଏବଂ ବିଶ୍ୱସ୍ତ ବୈଶ୍ୱିକ ଯୋଗାଣ ଶୃଙ୍ଖଳାର ନିର୍ମାଣରେ ଭାରତର ସ୍ଥାନ ହେଉଛି ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ । ଆଉ ଏଥିପାଇଁ ବୈଶ୍ୱିକ ବ୍ୟବସାୟକୁ ନିଜର ଦାୟିତ୍ୱରୁ ଆମ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଆଗକୁ ବଢ଼ି ଉଠାଇବାକୁ ହେବ।

 

ବନ୍ଧୁଗଣ,

ମୁଁ ଖୁସି ଯେ G-20 ଦେଶଗୁଡ଼ିକ ମଧ୍ୟରେ ବ୍ୟବସାୟ-20, ବିତର୍କ ଏବଂ ଡାଏଲଗ ଏକ ଭାଇବ୍ରେଣ୍ଟ ବା ଜୀବନ୍ତ ଫୋରମ ହୋଇ ଉଭା ହୋଇଛି । ଏଥିପାଇଁ, ଯେତେବେଳେ ଏହି ମଞ୍ଚ ଉପରେ ଆମେ ବୈଶ୍ୱିକ ଆହ୍ୱାନ ଗୁଡ଼ିକର ସମାଧାନ ସମ୍ପର୍କରେ ଚର୍ଚ୍ଚା କରୁଛେ, ସେତେବେଳେ ନିରନ୍ତରତା ହେଉଛି ବହୁତ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ବିଷୟ । ଆମ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଏହି ବିଷୟରେ ଧ୍ୟାନ ରଖିବାକୁ ହେବ ଯେ ନିରନ୍ତରତାର କଥା କେବଳ ମାତ୍ର ନିୟମ କାନୁନ ମଧ୍ୟରେ ସୀମିତ ନ ରହୁ, ବରଂ ଏହା ଦୈନନ୍ଦିନ ଜୀବନର ଅଂଶ ହେଉ, ଜୀବନର ଅଂଶ ହୋଇପାରୁ । ଏହା ହେଉଛି ମୋର ଅନୁରୋଧ ଯେ, ବୈଶ୍ୱିକ ବ୍ୟବସାୟକୁ ଏହାଠାରୁ ଆଉ ଏକ ପାଦ ଆଗକୁ ଆସିବା ଦରକାର। ନିରନ୍ତରତା ହେଉଛି ନିଜକୁ ନିଜ ମଧ୍ୟରେ ସୁଯୋଗ, ଆଉ ହେଉଛି ଏକ ବ୍ୟବସାୟ ମଡେଲ ମଧ୍ୟ । ଏବେ ମୁଁ ଗୋଟିଏ ଛୋଟିଆ ଉଦାହରଣ ଦେଉଛି ମିଲେଟ୍ସର ଉଦାହରଣକୁ ବୁଝି ପାରିବେ । ଚଳିତ ବର୍ଷ ମିଳିତ ଜାତିସଂଘ, ଅନ୍ତରାଷ୍ଟ୍ରୀୟ ମିଲେଟ୍ସ ବର୍ଷ ରୂପେ ପାଳନ କରୁଛି । ମିଲେଟ୍ସ, ହେଉଛି ସୁପରଫୁଡ଼୍ ମଧ୍ୟ, ପରିବେଶ ଅନୁକୂଳ ମଧ୍ୟ ଆଉ କ୍ଷୁଦ୍ର ଚାଷୀମାନଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ସହାୟତା କରିଥାଏ। ଆଉ ଏଥିରେ ଖାଦ୍ୟ ପ୍ରକ୍ରିୟାକରଣ ବ୍ୟବସାୟରେ ମଧ୍ୟ ଅପାର ସମ୍ଭାବନାମାନ ରହିଛି । ଅର୍ଥାତ ଜୀବନଶୈଳୀ ଏବଂ ଅର୍ଥନୀତି, ପ୍ରତ୍ୟେକ କ୍ଷେତ୍ରରେ ଜିତିବା- ଜିତିବା ଭଳି ମଡେଲ । ଏହିଭଳି ଭାବେ ଆମେ ବୃତ୍ତାକାର ଅର୍ଥନୀତିକୁ ମଧ୍ୟ ଦେଖୁଛୁ । ଏଥିରେ ମଧ୍ୟ ବ୍ୟବସାୟ ପାଇଁ ବହୁତ ବଡ଼ ସମ୍ଭାବନା ରହିଛି । ଭାରତରେ ଆମେ ସବୁଜ ଶକ୍ତି ଉପରେ ବହୁତ ଅଧିକ ଗୁରୁତ୍ୱାରୋପ କରୁଛୁ। ଆମର ପ୍ରୟାସ ହେଉଛି ଏହା ଯେ, ସୌର ଶକ୍ତି ଦକ୍ଷତାରେ ଭାରତକୁ ଯେଉଁ ସଫଳତା ମିଳିଛି, ଏହାକୁ ଆମେ ସବୁଜ ହାଇଡ୍ରୋଜେନର କ୍ଷେତ୍ରରେ ମଧ୍ୟ ଦୋହରାଇବା । ଭାରତର ପ୍ରୟାସ ରହିଛି ଯେ ଏଥିରେ ମଧ୍ୟ ବିଶ୍ୱକୁ ସାଙ୍ଗରେ ନେଇ ଚାଲିବା, ଆଉ ଏହି ପ୍ରୟାସ ଅନ୍ତରାଷ୍ଟ୍ରୀୟ ସୌର ମେଣ୍ଟ ଭାବେ ମଧ୍ୟ ଦେଖା ଯାଇଥାଏ।

ବନ୍ଧୁଗଣ,

କରୋନା ପରବର୍ତ୍ତୀ ବିଶ୍ୱରେ ଆଜିକାଲି ଆମେ ଦେଖୁଛୁ ଯେ ନିଜର ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟକୁ ନେଇ ସମସ୍ତେ ବହୁତ ସଚେତନ ହୋଇ ଯାଇଛନ୍ତି । ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ସଚେତନତା ତ, ଖାଦ୍ୟଗ୍ରହଣ ଟେବୁଲରେ ତୁରନ୍ତ ଦେଖାଯାଇଥାଏ, ଯେତେବେଳେ ଆମେ କିଛି କ୍ରୟ କରିଥାଉ, ଯାହା ଖାଇଥାଉ, ଯେଉଁ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥାଉ, ପ୍ରତ୍ୟେକ ଜିନିଷରେ ଏହା ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ଦେଖୁ ଯେ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ଉପରେ ଏହାର କ’ଣ ପ୍ରଭାବ ପଡ଼ିବ । ପ୍ରତ୍ୟେକ ଚିନ୍ତା କରିଥାଆନ୍ତି ଯେ କେଉଁଭଳି ଭାବେ ମୋତେ କଷ୍ଟ ହୋଇ ଯିବ ନାହିଁ ତ, ଦୀର୍ଘ ସମୟ ମୋତେ ଅସୁବିଧା ଭୋଗ କରିବାକୁ ପଡ଼ିବ ନାହିଁ ତ’ । ଆମକୁ କେବଳ ଆଜିର ଚିନ୍ତା ହୋଇ ନ ଥାଏ, ବରଂ ଏହା ମଧ୍ୟ ଚିନ୍ତା କରିଥାଉ ଯେ ଆଗକୁ ଯାଇ ମଧ୍ୟ ଏହାର ପ୍ରଭାବ କ’ଣ ହେବ । ମୁଁ ଏହା ମାନୁଛି ଯେ, ଏହି ଚିନ୍ତାଧାରା, ବ୍ୟବସାୟ ଏବଂ ସମାଜର ଗ୍ରହକୁ ନେଇ ମଧ୍ୟ ହେବା ଦରକାର । ମୋତେ ମୋର ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ପାଇଁ ଯେତିକି ଚିନ୍ତା ଅଛି ଆଉ ମୋର ଦୈନନ୍ଦିନ ଜୀବନରେ ତାହା ମୋର ତରାଜୁ ହୋଇଥିବ, ତେବେ ମୋର ଦୈନନ୍ଦିନ ଜୀବନରେ ଗ୍ରହର କ’ଣ ପ୍ରଭାବ ହେବ, ତାହାର ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟର କ’ଣ ହେବ ଏହା ମଧ୍ୟ ତ ହେଉଛି ଆମର ଦାୟିତ୍ୱ। ପ୍ରତ୍ୟେକ ନିଷ୍ପତ୍ତି ପୂର୍ବରୁ ଏହା ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ବିଚାର କରିବା ଦରକାର ଯେ ଏହାର ପ୍ରଭାବ ଆମ ମାଟି ଉପରେ କ’ଣ ହେବ । ମିଶନ ଲାଇଫ୍ ଅର୍ଥାତ ପରିବେଶ ପାଇଁ ଜୀବନଶୈଳୀ ପଛରେ ଏହି ଭାବନା ରହିଛି । ଏହାର ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ବିଶ୍ୱରେ ପ୍ରୋ-ପ୍ଲାନେଟ ଲୋକ ଏହି ପ୍ରକାରର ଏକ ସମୂହ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରିବା, ଏକ ଆନ୍ଦୋଳନ ଠିଆ କରିବା । ପ୍ରତ୍ୟେକ ଜୀବନଶୈଳୀର ନିଷ୍ପତ୍ତିର, ବ୍ୟବସାୟ ଦୁନିଆରେ କିଛି ନା କିଛି ପ୍ରଭାବ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ପଡ଼ିଥାଏ । ଯେତେବେଳେ ଜୀବନଶୈଳୀ ଏବଂ ବ୍ୟବସାୟ ଦୁଇଟି ଯାକ ପ୍ରୋ-ପ୍ଲାନେଟ ହେବେ ସେତେବେଳେ ଅନେକ ସମସ୍ୟା ଏମିତିରେ ମଧ୍ୟ କମ୍ ହୋଇଯିବ। ଆମକୁ ଏହି କଥା ଉପରେ ଗୁରୁତ୍ୱ ଦେବାକୁ ହେବ ଯେ ନିଜର ଜୀବନ, ନିଜର ବ୍ୟବସାୟକୁ ଆମେ କିଭଳି ଭାବେ ପରିବେଶ ଅନୁକୂଳ ତାଳ ଦେଇ କରି ପାରିବା । ଭାରତ ବ୍ୟବସାୟ ପାଇଁ ସବୁଜ କ୍ରେଡିଟର ଫ୍ରେମୱାର୍କ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରିଛି । ଆମେମାନେ ଏତେ ଦିନ ଧରି କାର୍ବନ କ୍ରେଡିଟରେ ହିଁ ଦ୍ୱନ୍ଦାତ୍ମକ ପରିସ୍ଥିତିରେ ରହିଛେ ଆଉ କିଛି ଲୋକ କାର୍ବନ କ୍ରେଡିଟର ମଜା ମଧ୍ୟ ନେଉଛନ୍ତି । ମୁଁ ବିଶ୍ୱ ସମ୍ମୁଖରେ ସବୁଜ କ୍ରେଡିଟର କଥା ନେଇ ଆସିଛି । ସବୁଜ କ୍ରେଡିଟ ଯାହା ‘ଗ୍ରହ ପଜିଟିଭ’ କାର୍ଯ୍ୟ ଉପରେ ଗୁରୁତ୍ୱ ଦେଉଛି । ମୁଁ ବୈଶ୍ୱିକ ବ୍ୟବସାୟର ସମସ୍ତ ମହାନ ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କୁ ଅନୁରୋଧ କରୁଛି, ସେମାନେ ଏହା ସହିତ ଜଡ଼ିତ ହୁଅନ୍ତୁ ଆଉ ଏହାକୁ ଏକ ବୈଶ୍ୱିକ ଆନ୍ଦୋଳନ କରନ୍ତୁ ।

ବନ୍ଧୁଗଣ,

ଆମକୁ ବ୍ୟବସାୟର ପାରମ୍ପରିକ ଅଭିବ୍ୟକ୍ତି ଉପରେ ମଧ୍ୟ ବିଚାର କରିବାକୁ ହେବ । ଆମେ କେବଳ ଆମର ଉତ୍ପାଦ, ଆମର ବ୍ରାଣ୍ଡ, ଆମର ବିକ୍ରୟ କଥାକୁ ନେଇ ଚିନ୍ତା କରିବା ଏତିକି ମଧ୍ୟରେ ନିଜକୁ ସୀମିତ ରଖିଲେ, ଏହା ପର୍ଯ୍ୟାପ୍ତ ନୁହେଁ । ଏକ ବ୍ୟବସାୟ ରୂପରେ ଆମକୁ ଏପରି ଏକ ଇକୋ ସିଷ୍ଟମ ନିର୍ମାଣ କରିବା ଉପରେ ମଧ୍ୟ ଗୁରୁତ୍ୱ ଦେବାକୁ ହେବ, ଯାହାକି ଦୀର୍ଘ କାଳୀନ ସମୟରେ ମଧ୍ୟ ଲାଭ ପ୍ରଦାନ କରି ଚାଲିବ । ଏବେ ଯେପରି ଭାରତ ବିଗତ ସମୟରେ ଯେଉଁ ନୀତି କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ କରିଛି, ସେଗୁଡ଼ିକ କାରଣରୁ କେବଳ 5 ବର୍ଷରେ ହିଁ ଲୋକ ପ୍ରାୟତଃ ସାଢ଼େ 13 କୋଟିରୁ ଅଧିକ ଲୋକ ଦାରିଦ୍ର୍ୟରୁ ବାହାରକୁ ବାହାରି ଆସିଛନ୍ତି। ଏ ଯେଉଁ ଦାରିଦ୍ର୍ୟର ସୀମାରୁ ବାହାରକୁ ବାହାରି ଆସିଥିବା ଲୋକ ଅଛନ୍ତି, ଯେଉଁମାନେ ହେଉଛନ୍ତି ନିଓ ମଧ୍ୟମବର୍ଗ ଆଉ ମୁଁ ମାନୁଛି ଯେ ଏମାନେ ହେଉଛନ୍ତି ସବୁଠାରୁ ବଡ଼ ଉପଭୋକ୍ତ, କାରଣ ସେମାନେ ଏକ ନୂତନ ଆକାଂକ୍ଷା ସହିତ ଆସନ୍ତି । ଯେଉଁମାନେ ନିଓ ମଧ୍ୟମ ବର୍ଗ ମଧ୍ୟ, ଭାରତର ବିକାଶକୁ ଗତି ପ୍ରଦାନ କରୁଛନ୍ତି । ଅର୍ଥାତ ସରକାର ଗରିବଙ୍କ ପାଇଁ ଯେଉଁ କାର୍ଯ୍ୟ କଲେ, ତାହାର ବାସ୍ତବିକ ହିତାଧିକାରୀ ହେଉଛନ୍ତି ଆମର ମଧ୍ୟମ ବର୍ଗ ହିଁ, ଆଉ ଆମର ଏମଏସଏମଇଗୁଡ଼ିକ ମଧ୍ୟ। କଳ୍ପନା କରନ୍ତୁ, ଯେ ପ୍ରୋ-ପୁଅର (ଅତ୍ୟନ୍ତ ଗରିବ) ଶାସନ ଉପରେ କେନ୍ଦ୍ରିଭୂତ କରିବା ଦ୍ୱାରା ଆଗାମୀ 5-7 ବର୍ଷରେ କେତେ ବଡ଼ ମଧ୍ୟମବର୍ଗ ପ୍ରସ୍ତୁତ ହେବାକୁ ଯାଉଛନ୍ତି । ଏଥିପାଇଁ ପ୍ରତ୍ୟେକ ବ୍ୟବସାୟକୁ ଅଧିକରୁ ଅଧିକ ଲୋକଙ୍କର, ଆଉ ଏ ଯେଉଁ କ୍ରୟ କରିବାର କ୍ଷମତା ବୃଦ୍ଧି ହେଉଛି, ସେହି କ୍ରୟ କରିବାର କ୍ଷମତା ମଧ୍ୟମ ବର୍ଗଙ୍କର ଯେତେ- ଯେମିତି ବୃଦ୍ଧି ହେଉଛି, ତାହା ସିଧାସଳଖ ଭାବେ ବ୍ୟବସାୟ ଉପରେ ବହୁତ ବଡ଼ ପ୍ରଭାବ ସୃଷ୍ଟି କରିଥାଏ । ଆଉ ଆମକୁ ଏହି ଦୁଇଟି ଯାକ ଉପରେ କିଭଳି ଭାବେ ସମାନ ପ୍ରକାରରେ ଫୋକସ କରିବାକୁ ହେବ। ଆମର ଫୋକସ ଯଦି ନିଜସ୍ୱ- କୈନ୍ଦ୍ରିକ ରହିବ ତେବେ ମୁଁ ମାନୁ ନାହିଁ ଯେ ଆମେ ନିଜର ମଧ୍ୟ ମଙ୍ଗଳ କରି ପାରିବା ଆଉ ବିଶ୍ୱର ମଧ୍ୟ ମଙ୍ଗଳ କରି ପାରିବା । ଏହି ଆହ୍ୱାନ ଆମକୁ ଜଟିଲ ସାମଗ୍ରୀ, ବିରଳ ଅର୍ଥ ଏଭଳି କେତେକ ମେଟାଲର ମାମଲାରେ ଅନୁଭବ ମଧ୍ୟ କରୁଛନ୍ତି । ଏଗୁଡ଼ିକ ହେଉଛି ଏଭଳି ଜିନିଷ କେଉଁଠାରେ ବହୁତ ଅଧିକ ରହିଛି, କେଉଁଠାରେ ଆଦୌ ନାହିଁ, କିନ୍ତୁ ଆବଶ୍ୟକତା ସମଗ୍ର ମାନବ ଜାତିକୁ ରହିଛି । ଯାହାଙ୍କ ପାଖରେ ଅଛି, ସେ ଯଦି ଏଗୁଡ଼ିକୁ ବୈଶ୍ୱିକ ଦାୟିତ୍ୱ ଭାବେ ଦେଖିବେ ନାହିଁ ତେବେ ଏହା ଏକ ନୂତନ ଉପନିବେଶବାଦ ମଡେଲକୁ ପ୍ରୋତ୍ସାହନ କରିବ ଆଉ ମୁଁ ବହୁତ ଗମ୍ଭୀର ସତର୍କତା ଚେତାଇ ଦେଉଛି ।

 

ବନ୍ଧୁଗଣ,

ଉତ୍ପାଦକ ଏବଂ ଗ୍ରାହକଙ୍କ ସ୍ୱାର୍ଥରେ ସନ୍ତୁଳନ ରହିଲେ ହିଁ ଏକ ଲାଭଜନକ ସ୍ଥିର ବଜାର ସୃଷ୍ଟି ହୋଇପାରିବ । ଏହା ରାଷ୍ଟ୍ରମାନଙ୍କ ପାଇଁ ମଧ୍ୟ ପ୍ରଯୁଜ୍ୟ । ଅନ୍ୟ ଦେଶକୁ କେବଳ ବଜାର ଭାବରେ ବ୍ୟବହାର କରିବା କଦାପି ଏକ ସଠିକ କାର୍ଯ୍ୟ ନୁହେଁ । ଏହା ଉତ୍ପାଦନକାରୀ ଦେଶଗୁଡ଼ିକୁ ଶୀଘ୍ର କିମ୍ବା ବିଳମ୍ବରେ କ୍ଷତି ପହଞ୍ଚାଇବ। ସମସ୍ତଙ୍କୁ ସମାନ ସହଭାଗୀ କରିବା ହେଉଛି  ଅଗ୍ରଗତିର ପଥ। ଏଠାରେ ଅନେକ ବିଶ୍ୱ ବ୍ୟବସାୟ ନେତୃବୃନ୍ଦ ଅଛନ୍ତି । ବ୍ୟବସାୟକୁ କିପରି ଅଧିକ ଉପଭୋକ୍ତା -କେନ୍ଦ୍ରିକ କରି ହେବ ସେ ବିଷୟରେ ଆମେ ସମସ୍ତେ ଅଧିକ ଚିନ୍ତା କରିପାରିବା କି ? ଏହି ଉପଭୋକ୍ତାମାନେ ବ୍ୟକ୍ତି କିମ୍ବା ଦେଶ ହୋଇପାରନ୍ତି । ସେମାନଙ୍କର ଆଗ୍ରହ ପ୍ରତି ମଧ୍ୟ ଯତ୍ନ ନେବା ଆବଶ୍ୟକ। ଏଥିପାଇଁ ଆମେ ବାର୍ଷିକ ଏକ ପ୍ରକାର ଅଭିଯାନ ବିଷୟରେ ଚିନ୍ତା କରିପାରିବା କି ? ପ୍ରତିବର୍ଷ, ବିଶ୍ବ ବ୍ୟବସାୟୀମାନେ ଏକତ୍ରିତ ହୋଇ ଗ୍ରାହକ ଏବଂ ସେମାନଙ୍କ ବଜାରର ମଙ୍ଗଳ ପାଇଁ ସଂକଳ୍ପ ନେଇ ପାରିବେ କି ?

ସାଥୀଗଣ,

ବିଶ୍ବର ସମସ୍ତ ବ୍ୟବସାୟ ଗୋଷ୍ଠୀ ମିଳିତ ଭାବରେ ବର୍ଷର ଗୋଟିଏ ଦିନରେ ସ୍ଥିର କରି ପାରିବେ, ଯାହାକୁ ଗ୍ରାହକଙ୍କ ପାଇଁ ଉତ୍ସର୍ଗୀକୃତ କରାଯାଇ ପାରିବ ? ଦୁର୍ଭାଗ୍ୟବଶତଃ ଦେଖନ୍ତୁ, ଆମେ ଉପଭୋକ୍ତା ଅଧିକାର ବିଷୟରେ କଥା ହେଉଛୁ, ବିଶ୍ୱ ଉପଭୋକ୍ତା ଅଧିକାର ଦିବସ ମଧ୍ୟ ପାଳନ କରୁଛୁ, ସେମାନଙ୍କୁ ଏହା କରିବାକୁ ପଡୁଛି। କ’ଣ ଆମେ ଏହି ଚକ୍ରକୁ ପରିବର୍ତ୍ତନ କରି କାର୍ବନ କ୍ରେଡିଟରୁ ସବୁଜ କ୍ରେଡିଟକୁ ଯାଇ, ଆମେ ଗ୍ରାହକଙ୍କ ଯତ୍ନ ବିଷୟରେ ଆଲୋଚନା କରିବାରେ ଅଗ୍ରଣୀ ହୋଇପାରିବା । ଯଦି ଥରେ ଆମେ ଗ୍ରାହକ ଯତ୍ନ ଦିବସ ପାଳନ କରିବା ଆରମ୍ଭ କଲେ, ଆପଣ କଳ୍ପନା କରିପାରିବେ ଯେ କେତେ ବିଶାଳ ସକରାତ୍ମକ ସଙ୍କେତ ସହିତ ପରିବେଶ ବଦଳିଯିବ। ଯଦି ଉପଭୋକ୍ତା ଯତ୍ନର ବିଷୟ ହେବ, ତେବେ ଅଧିକାର ସହ ଜଡିତ ପ୍ରସଙ୍ଗ ସେମାନଙ୍କର ସମସ୍ୟା ଗୁଡ଼ିକ ସ୍ୱୟଂଚାଳିତ ଭାବରେ ସମାଧାନ ହୋଇଯିବ, ବନ୍ଧୁଗଣ । ଏଥିପାଇଁ ଆନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ଉପଭୋକ୍ତା ଯତ୍ନ ଦିବସରେ, ଏଭଳି ବ୍ୟବସ୍ଥା ଉପରେ ମୁଁ ଚାହେଁ ଆପଣ ସମସ୍ତେ ବନ୍ଧୁମାନେ ଏକାଠି ମିଶି କିଛି ଭାବନ୍ତୁ । ଏହା ବ୍ୟବସାୟ ଏବଂ ଉପଭୋକ୍ତାଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ବିଶ୍ୱାସକୁ ଆହୁରି ଦୃଢ କରିବାରେ ସାହାଯ୍ୟ କରିବ । ଆଉ ଆମକୁ ମନେ ରଖିବାକୁ ହେବ ଯେ ଉପଭୋକ୍ତାମାନେ କେବଳ ଭୌଗୋଳିକ ସୀମା ମଧ୍ୟରେ ଖୁଚୁରା ଗ୍ରାହକ ନୁହଁନ୍ତି, ବରଂ ବିଭିନ୍ନ ଦେଶ ମଧ୍ୟ ଅଛନ୍ତି, ଯେଉଁମାନେ ହେଉଛନ୍ତି ବିଶ୍ୱ ବାଣିଜ୍ୟ, ବିଶ୍ୱ ସାମଗ୍ରୀ ଏବଂ ସେବାର ଉପଭୋକ୍ତା ।

 

ସାଥୀଗଣ,

ଆଜି, ଯେତେବେଳେ ବିଶ୍ବର ବଡ ବ୍ୟବସାୟ ନେତୃତ୍ବମାନେ ଏକାଠି ହୋଇଛନ୍ତି, ସେତେବେଳେ ଆମ ସାମ୍ନାରେ ଅନ୍ୟ କିଛି ବଡ ପ୍ରଶ୍ନ ଅଛି । ଏହି ପ୍ରଶ୍ନଗୁଡିକର ଉତ୍ତର ଦ୍ୱାରା ହିଁ ବ୍ୟବସାୟ ଏବଂ ମାନବିକତାର ଭବିଷ୍ୟତ ସ୍ଥିର ହେବ । ଆଉ ଏହାର ଉତ୍ତର ଦେବାକୁ ପାରସ୍ପରିକ ସହଯୋଗ ଆବଶ୍ୟକ। ସେ ଜଳବାୟୁ ପରିବର୍ତ୍ତନ ହେଉ, ଶକ୍ତି କ୍ଷେତ୍ରର ସଙ୍କଟ ହେଉ, ଖାଦ୍ୟ ଯୋଗାଣ ଶୃଙ୍ଖଳା ଅସନ୍ତୁଳନ ହେଉ, ଜଳ ନିରାପତ୍ତା ହେଉ, ସାଇବର ନିରାପତ୍ତା ପ୍ରସଙ୍ଗ ହେଉ, ଏପରି ଅନେକ ବିଷୟ ଅଛି ଯାହା ବ୍ୟବସାୟ ଉପରେ ଏକ ବଡ ପ୍ରଭାବ ପକାଇଥାଏ । ଏହାକୁ ପ୍ରତିହତ କରିବା ପାଇଁ ଆମକୁ ଆମର ମିଳିତ ଉଦ୍ୟମ ବୃଦ୍ଧି କରିବାକୁ ପଡିବ । ସମୟର ଗତି ସହିତ, ଏହିପରି ବିଷୟଗୁଡିକ ମଧ୍ୟ ଆମ ସହିତ ଯୋଡା ଯାଉଛି, ଯାହା ବିଷୟରେ 10-15 ବର୍ଷ ପୂର୍ବେ କେହି ଚିନ୍ତା କରି ନଥିଲେ । ବର୍ତ୍ତମାନ ଯେପରି କ୍ରିପ୍ଟୋ କରେନ୍ସି ସହିତ ଜଡିତ ଏକ ଚ୍ୟାଲେଞ୍ଜ ଅଛି । ଏହି ପ୍ରସଙ୍ଗରେ ଅଧିକରୁ ଅଧିକ ସମନ୍ବିତ ଆଭିମୁଖ୍ୟର ଆବଶ୍ୟକତା ରହିଛି । ମୁଁ ଭାବୁଛି, ଏଥିପାଇଁ ଏକ ବିଶ୍ୱସ୍ତରୀୟ ଢାଞ୍ଚା ପ୍ରସ୍ତୁତ କରାଯିବା ଉଚିତ, ଯେଉଁଥିରେ ସମସ୍ତ ଅଂଶୀଦାରଙ୍କ ଯତ୍ନ ନିଆଯିବା ଉଚିତ ।

କୃତ୍ରିମ ବୁଦ୍ଧିମତାକୁ ନେଇ ମଧ୍ୟ ସମାନ ଅଭିବ୍ୟକ୍ତି ଆବଶ୍ୟକ। ଆଜି ବିଶ୍ବ ଏଆଇ ବିଷୟରେ ବହୁତ ଉତ୍ସାହ ଦେଖାଉଛି । କିନ୍ତୁ ଉତ୍ସାହ ମଧ୍ୟରେ କିଛି ନୈତିକ ବିଚାର ମଧ୍ୟ ରହିଛି । ସ୍କିଲିଂ ଏବଂ ରି ସ୍କିଲିଂକୁ ନେଇ ଆଲଗୋରିଦମ ପକ୍ଷପାତ ଏବଂ ସମାଜ ଉପରେ ଏହାର ପ୍ରଭାବକୁ ନେଇ ଚିନ୍ତା ବୃଦ୍ଧି ପାଉଛି । ଆମ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଏହିପରି ସମସ୍ୟାର ମିଳିମିଶି ସମାଧାନ କରିବାକୁ ପଡିବ। ବିଶ୍ବ ବ୍ୟବସାୟ ସମୁଦାୟ ଏବଂ ସରକାରମାନଙ୍କୁ ମିଳିତ ଭାବରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିବାକୁ ପଡିବ ଯେ ନୈତିକ ଏଆଇର ବିସ୍ତାର ହେବ । ଆମକୁ ବିଭିନ୍ନ କ୍ଷେତ୍ରରେ ସମ୍ଭାବ୍ୟ ବ୍ୟାଘାତକୁ ଅନୁଭବ କରିବାକୁ ପଡିବ । ବ୍ୟାଘାତ ପ୍ରତ୍ୟେକ ଥର ଦୃଶ୍ୟମାନ ହୁଏ ଏବଂ ଆମେ ଚିନ୍ତା କରୁ , ଗଣନା କରୁ, ବ୍ୟାଘାତର ମାପ, ଏହାର ବ୍ୟାପକତା ଏବଂ ଗଭୀରତା ଅଧିକ ଗମ୍ଭୀର ହେବାରେ ଲାଗିଛି । ଏହି ସମସ୍ୟାର ବିଶ୍ୱସ୍ତରୀୟ କାର୍ଯ୍ୟ ଖସଡା ପ୍ରସ୍ତୁତ କରି ସମାଧାନ କରିବାକୁ ପଡ଼ିବ । ଆଉ ବନ୍ଧୁଗଣ, ଏହା ନୁହେଁ ଯେ ପ୍ରଥମ ଥର ପାଇଁ ଏହିପରି ଚ୍ୟାଲେଞ୍ଜ ଆମ ସାମ୍ନାକୁ ଆସିଛି। ଯେତେବେଳେ ବିମାନ ଚଳାଚଳ କ୍ଷେତ୍ର ବୃଦ୍ଧି ପାଉଥିଲା, ଯେତେବେଳେ ଆର୍ଥିକ କ୍ଷେତ୍ର ବୃଦ୍ଧି ପାଉଥିଲା, ବିଶ୍ୱ ଏପରି ଢାଞ୍ଚା ସୃଷ୍ଟି କରିଛି । ସେଥିପାଇଁ ଆଜି ମୁଁ B-20କୁ ଆହ୍ବାନ କରୁଛି ଏହି ନୂତନ ବିଷୟ ଗୁଡ଼ିକ ଉପରେ ମନ୍ଥନ କରନ୍ତୁ, ଚିନ୍ତନ କରନ୍ତୁ ।

ବନ୍ଧୁଗଣ,

ବ୍ୟବସାୟ ସଫଳତାର ସହିତ ସୀମା ଏବଂ ପରିସୀମା ଅତିକ୍ରମ କରିଛି । ବର୍ତ୍ତମାନ ସମୟ ହେଉଛି ବ୍ୟବସାୟକୁ କେବଳ ନିମ୍ନ ରେଖା ପାଖକୁ ନେବା । ଯୋଗାଣ ଶୃଙ୍ଖଳାରେ ସ୍ଥିରତା ଏବଂ ନିରନ୍ତରତା ଉପରେ ଧ୍ୟାନ ଦେଇ ଏହା କରାଯାଇ ପାରିବ । ମୁଁ ନିଶ୍ଚିତ ଯେ B-20 ସମ୍ମିଳନୀ ଏକ ସାମୂହିକ ରୂପାନ୍ତର ପାଇଁ ବାଟ ଖୋଲିଛି। ଆସନ୍ତୁ ଏହା ମନେ ରଖିବା ଯେ, ଏକ ସଂଯୁକ୍ତ ଦୁନିଆ କେବଳ ଟେକ୍ନୋଲୋଜି ମାଧ୍ୟମରେ ସଂଯୋଗ କରାଯାଇ ପାରିବ ନାହିଁ । ଏହା କେବଳ ସାମାଜିକ ପ୍ଲାଟଫର୍ମ ବିଷୟରେ ନୁହେଁ ବରଂ ଏକ ଭାଗୀଦାରର ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ, ଭାଗୀଦାର ଗ୍ରହ, ଅଂଶୀଦାର ସମୃଦ୍ଧତା ଏବଂ ଏକ ଭାଗୀଦାରର ଭବିଷ୍ୟତ ବିଷୟରେ ମଧ୍ୟ ।

ଧନ୍ୟବାଦ।

 

Explore More
ଶ୍ରୀରାମ ଜନ୍ମଭୂମି ମନ୍ଦିର ଧ୍ଵଜାରୋହଣ ସମାରୋହରେ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀଙ୍କ ଅଭିଭାଷଣ

ଲୋକପ୍ରିୟ ଅଭିଭାଷଣ

ଶ୍ରୀରାମ ଜନ୍ମଭୂମି ମନ୍ଦିର ଧ୍ଵଜାରୋହଣ ସମାରୋହରେ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀଙ୍କ ଅଭିଭାଷଣ
Great To See How He Supports Art': 'Fauda' Star Lior Raz On Meeting PM Modi In Israel

Media Coverage

Great To See How He Supports Art': 'Fauda' Star Lior Raz On Meeting PM Modi In Israel
NM on the go

Nm on the go

Always be the first to hear from the PM. Get the App Now!
...
The HPV vaccination campaign, launched from Ajmer, marks a significant step towards empowering the nation’s Nari Shakti: PM Modi in Rajasthan
February 28, 2026
Our government is committed to all-round development: PM
Today, I had the privilege of launching the nationwide HPV vaccination campaign from Ajmer, inaugurating and laying foundation stones for multiple projects and distributing appointment letters to the youth: PM
The HPV vaccination campaign has commenced from Ajmer, this campaign is a significant step towards empowering the Nari Shakti of the country: PM
The double-engine government is moving forward by taking both Rajasthan’s heritage and development together: PM
The campaign to link rivers started by our government will significantly benefit Rajasthan: PM
There is no shortage of sunlight in Rajasthan, this very sunshine is becoming a source of savings and income for the common man: PM
A very significant role is being played by the PM Surya Ghar Free Electricity Scheme, this scheme has the power to change Rajasthan's destiny: PM

भारत माता की जय।

भारत माता की जय।

भारत माता की जय।

तीर्थराज पुष्कर और माता सावित्री की इस पावन भूमि पर, आज मुझे आप सबके बीच आने का, आपके आशीर्वाद प्राप्त करने का अवसर मिला है। इस मंच से मैं सुरसुरा के तेजाजी धाम को, पृथ्वीराज की भूमि अजमेर को प्रणाम करता हूं।

मेरे साथ बोलिए –

तीर्थराज पुष्कर की जय।

तीर्थराज पुष्कर की जय।

वीर तेजाजी महाराज की जय।

वीर तेजाजी महाराज की जय।

भगवान देव नारायण की जय।

भगवान देव नारायण की जय।

वरूण अवतार भगवान झूलेलाल जी की जय।

भगवान झूलेलाल जी की जय।

मंच पर विराजमान राजस्थान के राज्यपाल हरिभाउ बागडे जी, राज्य के लोकप्रिय मुख्यमंत्री श्री भजनलाल शर्मा जी, पूर्व मुख्यमंत्री बहन वसुंधरा जी, केंद्रीय मंत्रिमंडल में मेरे साथी भगीरथ चौधरी जी, उपमुख्यमंत्री प्रेमचंद भैरवा जी, दिया कुमारी जी, संसद में मेरे साथी, भाजपा के प्रदेश अध्यक्ष मदन राठौर जी, उपस्थित अन्य मंत्रिगण, अन्य महानुभाव और राजस्थान के मेरे प्यारे भाई और बहनों। मैं पूज्य संतों का बहुत आभारी हूं, कि हमें आशीर्वाद देने के लिए इतनी बड़ी संख्या में पूज्य संतगण यहां मौजूद हैं।

साथियों,

अजमेर आस्था और शौर्य की धरती है। यहां तीर्थ भी है और क्रांतिवीरों के पदचिन्ह भी हैं। अभी कल ही मैं इजराइल की यात्रा को पूरा करके भारत लौटा हूं। राजस्थान के सपूत मेजर दलपत सिंह के शौर्य को इजराइल के लोग आज भी गौरव से याद करते हैं। मुझे भी इजराइल की संसद में, मेजर दलपत सिंह जी के शौर्य को नमन करने का सौभाग्य मिला। राजस्थान के वीर बाकुरों की, इजराइल के हाइफा शहर को आजाद कराने में जो भूमिका थी, मुझे उसका गौरवगान करने का अवसर मिला है।

साथियों,

कुछ समय पहले ही, राजस्थान में भाजपा की डबल इंजर सरकार को दो साल पूरे हुए हैं, मुझे संतोष है कि आज राजस्थान विकास के नए पथ पर अग्रसर है। विकास के जिन वायदों के साथ भाजपा सरकार आपकी सेवा में आई थी, उन्हें तेजी के साथ पूरा कर रही है। और आज का दिन, विकास के इसी अभियान को तेज करने का दिवस है। थोड़ी देर पहले यहां राजस्थान के विकास से जुड़ी करबी 17 हजार करोड़ रूपयों की परियोजनाओं का शिलान्यास और लोकार्पण हुआ है। सड़क, बिजली, पानी, स्वास्थ्य, शिक्षा, हर क्षेत्र में नई शक्ति जुड़ रही है। ये सारे प्रोजेक्टस राजस्थान की जनता की सुविधा बढ़ाएंगे और राजस्थान के युवाओं के लिए, रोजगार के भी अवसर पैदा करेंगे।

साथियों,

भाजपा की डबल इंजर सरकार लगातार युवा शक्ति को सशक्त कर रही है। दो साल पहले तक राजस्थान से भर्तियों में भ्रष्टाचार और पेपर लीक की ही खबरें चमकती रहती थीं, आती रहती थीं। अब राजस्थान में पेपर लीक पर लगाम लगी है, दोषियों पर सख्त कार्रवाई हो रही है। आज यहां इसी मंच से राजस्थान के 21 हजार से अधिक युवाओं को नियुक्ति पत्र भी सौंपे गए हैं। ये बहुत बड़ा बदलाव आया है। मैं इस बदलाव के लिए, नई नौकरियों के लिए, विकास के सभी कामों के लिए, राजस्थान के आप सभी लोगों को बहुत-बहुत बधाई देता हूं।

साथियों,

आज वीरांगनाओं की इस धरती से, मुझे देशभर की बेटियों के लिए एक अहम अभियान शुरू करने का अवसर मिला है। यहां अजमेर से HPV वैक्सीनेशन अभियान शुरू हुआ है। ये अभियान, देश की नारीशक्ति को सशक्त करने की दिशा में अहम कदम है।

साथियों,

हम सब जानते हैं कि परिवार में जब मां बीमार होती है, तो घर बिखर सा जाता है। अगर मां स्वस्थ है, तो परिवार हर संकट का सामना करने में सक्षम रहता है। इसी भाव से, भाजपा सरकार ने महिलाओं को संबल देने वाली अनेक योजनाएं चलाई हैं।

साथियों,

हमने 2014 से पहले का वो दौर देखा है, जिसमें शौचालय के अभाव में बहनों-बेटियों को कितनी पीड़ा, कितना अपमान झेलना पड़ता था। बच्चियां स्कूल छोड़ देती थीं, क्योंकि वहां अलग टॉयलेट की सुविधा नहीं होती थी। गरीब बेटियां सेनिटरी पैड्स नहीं ले पाती थीं। पहले जो सत्ता में रहे, उनके लिए ये छोटी बातें थीं। इसलिए इन समस्याओं की चर्चा तक नहीं होती थी। लेकिन हमारे लिए ये बहनों-बेटियों को बीमार करने वाला, उनके अपमान से जुड़ा संवेदनशील मसला था। इसलिए, हमने इनका मिशन मोड पर समाधान किया।

साथियों,

गर्भावस्था के दौरान कुपोषण माताओं के जीवन के लिए बहुत बड़ा खतरा होता था। हमने सुरक्षित मातृत्व के लिए योजना चलाई, मां को पोषक आहार मिले, इसके लिए पांच हज़ार रुपए बहनों के खाते में जमा करने की योजना शुरु की। मां धुएं में खांसती रहती थी, लेकिन उफ्फ तक नहीं करती थी। हमने कहा ये नहीं चलेगा। और इसलिए उज्जवला गैस योजना बनाई गई। ये सब इसलिए संभव हुआ, क्योंकि भाजपा सरकार, सत्ता भाव से नहीं, संवेदनशीलता के साथ काम करती है।

साथियों,

21वीं सदी का एक चौथाई हिस्सा बीत चुका है। आज का समय राजस्थान के विकास के लिए बड़ा महत्वपूर्ण है। भाजपा की डबल इंजन सरकार, राजस्थान की विरासत और विकास, दोनों को साथ लेकर चल रही है। हम सब जानते हैं, अच्छी सड़क, अच्छी रेल और हवाई सुविधा सिर्फ सफर आसान नहीं करती, वो पूरे इलाके की किस्मत बदल देती है। जब गांव-गांव तक अच्छी सड़क पहुँचती है, तो किसान अपनी फसल सही दाम पर बेच पाता है। व्यापारी आसानी से अपना सामान बाहर भेज पाते हैं। और हमारा अजमेर-पुष्कर तो, उसकी पर्यटन की ताकत कौन नहीं जानता। अच्छी कनेक्टिविटी का पर्यटन पर सबसे अच्छा असर पड़ता है। जब सफर आसान होता है, तो ज्यादा लोग घूमने आते हैं।

और साथियों,

जब पर्यटक आते हैं तो स्वाभाविक है होटल चलते हैं, ढाबे चलते हैं, कचौड़ी और दाल बाटी ज्यादा बिकती है, यहां राजस्थान के कारीगरों का बनाया सामान बिकता है, टैक्सी चलती है, गाइड को काम मिलता है। यानी एक पर्यटक कई परिवारों की रोज़ी-रोटी बन जाता है। इसी सोच के साथ हमारी सरकार, राजस्थान में आधुनिक कनेक्टिविटी पर बहुत बल दे रही है।

साथियों,

जैसे-जैसे राजस्थान में कनेक्टिविटी का विस्तार हो रहा है, वैसे-वैसे यहां निवेश के लिए भी अवसर लगातार बढ़ते जा रहे हैं। दिल्ली-मुंबई इंडस्ट्रियल कॉरिडोर के इर्द-गिर्द उद्योगों के लिए एक बहुत ही शानदार इंफ्रास्ट्रक्चर बनाया जा रहा है। यानी राजस्थान को अवसरों की भूमि बनाने के लिए, डबल इंजन सरकार हर संभव, अनेक विध काम कर रही है।

साथियों,

राजस्थान की माताएं अपने बच्चों को पालने में ही, राष्ट्र भक्ति का संस्कार देती हैं। राजस्थान की ये धरा जानती है कि देश का सम्मान क्या होता है, और इसीलिए आज राजस्थान की इस धरा पर, मैं आप लोगों से एक और बात कहने आया हूं।

साथियों,

हाल में ही, दिल्ली में, दुनिया का सबसे बड़ा AI सम्मेलन हुआ, Artificial Intelligence इसमें दुनिया के अनेक देशों के प्रधानमंत्री, अनेक देशों के राष्ट्रपति, अनेक देशों के मंत्रि, उस कार्यक्रम में आए थे। दुनिया की बड़ी-बड़ी कंपनियां, उन कंपनियों के कर्ता-धर्ता वो भी एक छत के नीचे इकट्ठे हुए थे। सबने भारत की खुले मन से प्रशंसा की। मैं जरा राजस्थान के मेरे भाई-बहनों से पूछना चाहता हूं। जब दुनिया के इतने सारे लोग, भारत की प्रशंसा करते हैं, ये सुनकर के आपको गर्व होता है की नहीं होता है? आपको गर्व होता है कि नहीं होता है? आपको अभिमान होता है कि नहीं होता है? आपका माथा ऊंचा हुआ या नहीं हुआ? आपका सीना चौड़ा हुआ कि नहीं हुआ?

साथियों,

आपको गर्व हुआ, लेकिन हताशा निराशा में डूबी, लगातार पराजय के कारण थक चुकी कांग्रेस ने क्या किया, ये आपने देखा है। दुनियाभर के मेहमानों के सामने, कांग्रेस ने देश को बदनाम करने की कोशिश की। इन्होंने विदेशी मेहमानों के सामने देश को बेइज्जत करने के लिए पूरा ड्रामा किया।

साथियों,

कांग्रेस, पूरे देश में ल्रगातार हार रही है, और गुस्से में वो इसका बदला, वो भारत को बदनाम करके ले रही है। कभी कांग्रेस, INC यानी इंडियन नेशनल कांग्रेस थी, लेकिन अब INC नहीं बची है, इंडियन नेशनल कांग्रेस नहीं बची है, आज वो INC के बजाय MMC, MMC बन गई है। MMC यानी मुस्लिम लीगी माओवादी कांग्रेस हो चुकी है।

राजस्थान के मेरे वीरों,

इतिहास गवाह है, मुस्लिम लीग भारत से नफरत करती थी, और इसलिए मुस्लिम लीग ने देश बांट दिया। आज कांग्रेस भी वही कर रही है। माओवादी भी, भारत की समृद्धि, हमारे संविधान और हमारे सफल लोकतंत्र से नफरत करते हैं, ये घात लगाकर हमला करते हैं, कांग्रेस भी घात लगाकर, देश को बदनाम करने के लिए कहीं भी घुस जाती है। कांग्रेस के ऐसे कुकर्मों को देश कभी माफ नहीं करेगा।

साथियों,

देश को बदनाम करना, देश की सेनाओं को कमजोर करना, ये कांग्रेस की पुरानी आदत रही है। आप याद कीजिए, यही कांग्रेस है, जिसने हमारी सेना के जवानों को हथियारों और वर्दी तक के लिए तरसा कर रखा था। ये वही कांग्रेस है, जिसने सालों तक हमारे सैनिक परिवारों को वन रैंक वन पेंशन से वंचित रखा था। ये वही कांग्रेस है, जिसके जमाने में विदेशों से होने वाले रक्षा सौदों में बड़े-बड़े घोटाले होते थे।

साथियों,

बीते 11 वर्षों में भारत की सेना ने हर मोर्चे पर आतंकियों पर, देश के दुश्मनों पर करारा प्रहार किया। हमारी सेना, हर मिशन, हर मोर्चे में विजयी रही। सर्जिकल स्ट्राइक से लेकर ऑपरेशन सिंदूर तक, वीरता का लोहा मनवाया, लेकिन कांग्रेस के नेताओं ने इसमें भी दुश्मनों के झूठ को ही आगे बढ़ाया। देश के लिए जो भी शुभ है, जो भी अच्छा है, जो भी देशवासियों का भला करने वाला है, कांग्रेस उस सबका विरोध करती है। इसलिए, देश आज कांग्रेस को सबक सिखा रहा है।

साथियों,

राजस्थान में तो आपने कांग्रेस के कुशासन को करीब से अनुभव किया है। यहां जितने दिन कांग्रेस की सरकार रही, वो भ्रष्टाचार करने और आपसी लड़ाई-झगड़े में ही उलझी रही। कांग्रेस ने हमारे किसानों को भी हमेशा धोखा दिया है। आप याद कीजिए, कांग्रेस ने दशकों तक सिंचाई की परियोजनाओं को कैसे लटकाए रखा। इसका राजस्थान के किसानों को बहुत अधिक नुकसान हुआ है। ERCP परियोजना को कांग्रेस की सरकारों ने केवल फाइलों और घोषणाओं में उलझाकर रखा। हमारी सरकार ने आते ही इस स्कीम को फाइलों से निकालकर धरातल पर उतारने का प्रयास किया है।

साथियों,

हमारी सरकार ने नदियों को जोड़ने का जो अभियान शुरु किया है, उसका बहुत अधिक फायदा राजस्थान को मिलना तय है। संशोधित पार्वती-कालीसिंध-चंबल लिंक परियोजना हो, यमुना-राजस्थान लिंक प्रोजेक्ट हो, डबल इंजन सरकार ऐसी अनेक सिंचाई परियोजनाओं का लाभ किसानों तक पहुंचाने के लिए प्रतिबद्ध है। आज भी झालावाड़, बारां, कोटा और बूंदी जिले के लिए पानी की अनेक परियोजनाओं पर काम शुरु हुआ है। हमारा प्रयास है, कि राजस्थान में भूजल का स्तर भी ऊपर उठे।

साथियों,

भाजपा सरकार, राजस्थान के सामर्थ्य को समझते हुए, योजनाएं बना रही है, उन्हें लागू कर रही है। मुझे खुशी है कि राजस्थान अब, सूरज की ताकत से समृद्धि कमाने वाली धरती बन गया है। हम सब जानते हैं, हमारे राजस्थान में धूप की कोई कमी नहीं। अब यही धूप, सामान्य मानवी के घर की बचत और कमाई का साधन बन रही है। और इसमें बहुत बड़ी भूमिका है, प्रधानमंत्री सूर्यघर मुफ्त बिजली योजना की। इस योजना में राजस्थान का भाग्य बदलने की ताकत है। इस योजना में भाजपा सरकार लोगों को अपनी छत पर सोलर पैनल लगाने के लिए 78 हजार रुपए की सहायता देती है। सरकार सीधे आपके बैंक खाते में पैसे भेजती है। आजादी के बाज सब बजट, सब योजनाएं देख लीजिए, जिसमें मध्यम वर्ग को सबसे ज्यादा लाभ होने वाला है, ऐेसी योजना कभी नजर नहीं आएगी, आज इन परिवारों को सोलर पैनल लगाने के लिए 78 हजार रुपए सीधा सरकार देती है। सबसे अधिक लाभ मध्यम वर्ग के लोग ले रहे हैं। और जिससे घर पर एक छोटा सा बिजली घर तैयार हो जाता है। दिन में सूरज की रोशनी से बिजली बनती है, घर में वही बिजली काम आती है और जो ज्यादा बिजली बनती है, वो बिजली ग्रिड में जाती है। और जिस घर में बिजली बनी होती है, उसे भी इसका लाभ मिलता है।

साथियों,

आज राजस्थान में सवा लाख से अधिक परिवार इस योजना से जुड़ चुके हैं। और इस योजना की वजह से, कई घरों का बिजली बिल लगभग जीरो आ रहा है। यानी खर्च कम हुआ है, बचत ज़्यादा हुई है।

साथियों,

विकसित राजस्थान से विकसित भारत के मंत्र पर हम लगातार काम कर रहे हैं। आज जिन योजनाओं पर काम शुरू हुआ है, वो विकसित राजस्थान की नींव को और अधिक मजबूत करेंगे। जब राजस्थान विकसित होगा, तो यहां के हर परिवार का जीवन समृद्ध होगा। आप सभी को एक बार फिर, विकास परियोजनाओं के लिए बहुत-बहुत शुभकामनाएं। मेरे साथ बोलिये-

भारत माता की जय!

भारत माता की जय!

वंदे मातरम के 150 साल देश मना रहा है। मेरे साथ बोलिये-

वंदे मातरम।

वंदे मातरम।

वंदे मातरम।

वंदे मातरम।

वंदे मातरम।

वंदे मातरम।

वंदे मातरम।

वंदे मातरम।

वंदे मातरम।

वंदे मातरम।

बहुत-बहुत धन्यवाद।