"ଭାରତୀୟ କୃଷି ପରମ୍ପରାରେ ବିଜ୍ଞାନ ଓ ତର୍କକୁ ପ୍ରାଥମିକତା ଦିଆଯାଇଛି"
"ଭାରତରେ ଏହାର ଐତିହ୍ୟ ଉପରେ ଆଧାରିତ କୃଷି ଶିକ୍ଷା ଓ ଗବେଷଣାର ଏକ ସୁଦୃଢ଼ ବ୍ୟବସ୍ଥା ରହିଛି"
"ଭାରତ ଆଜି ଏକ ଖାଦ୍ୟ ବଳକା ଦେଶ"
"ଏକ ସମୟ ଥିଲା ଯେତେବେଳେ ଭାରତର ଖାଦ୍ୟ ନିରାପତ୍ତା ଏକ ବିଶ୍ୱସ୍ତରୀୟ ଚିନ୍ତାର ବିଷୟ ଥିଲା, ଆଜି ଭାରତ ବିଶ୍ୱ ଖାଦ୍ୟ ଏବଂ ପୋଷଣ ନିରାପତ୍ତା ପାଇଁ ସମାଧାନ ପ୍ରଦାନ କରୁଛି’
“ବିଶ୍ୱ ବନ୍ଧୁ” ଭାବେ ବିଶ୍ୱ କଲ୍ୟାଣ କରିବା ପାଇଁ ଭାରତ ପ୍ରତିଶ୍ରୁତିବଦ୍ଧ
'ଗୋଟିଏ ପୃଥିବୀ, ଗୋଟିଏ ପରିବାର ଓ ଗୋଟିଏ ଭବିଷ୍ୟତ' ର ସାମଗ୍ରିକ ଆଭିମୁଖ୍ୟ ମାଧ୍ୟମରେ ହିଁ ସ୍ଥାୟୀ କୃଷି ଓ ଖାଦ୍ୟ ବ୍ୟବସ୍ଥା ସମ୍ମୁଖରେ ଥିବା ଆହ୍ୱାନ ଗୁଡିକର ମୁକାବିଲା କରାଯାଇପାରିବ’
କ୍ଷୁଦ୍ର କୃଷକମାନେ ହିଁ ଭାରତର ଖାଦ୍ୟ ନିରାପତ୍ତାର ସବୁଠାରୁ ବଡ଼ ଶକ୍ତି

କୃଷି ଏବଂ କୃଷକ କଲ୍ୟାଣ ମନ୍ତ୍ରୀ ଶ୍ରୀ ଶିବରାଜ ସିଂହ ଚୌହାନ, ଅନ୍ତର୍ଜାତୀୟ କୃଷି ଅର୍ଥନୀତି ସମ୍ମିଳନୀର ସଭାପତି ଡ. ମତିନ କାଇମ୍‌,ନୀତି ଆୟୋଗର ସଦସ୍ୟ ଶ୍ରୀ ରମେଶ ଜୀ,ଭାରତ ଏବଂ ଅନ୍ୟ ଦେଶର କୃଷି ବୈଜ୍ଞାନିକଗଣ, ଗବେଷଣା ସହ ଜଡ଼ିତ ବିଭିନ୍ନ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟର ଆମର ସହକର୍ମୀ,କୃଷି କ୍ଷେତ୍ର ସହ ଜଡ଼ିତ ବିଶେଷଜ୍ଞ ଏବଂ ଅଂଶୀଦାର, ମହିଳା ଏବଂ ଭଦ୍ରବ୍ୟକ୍ତିମାନେ,

ମୁଁ ଖୁସି ଯେ ୬୫ ବର୍ଷ ପରେ ଆଇସିଏଇର ଏହି ସମ୍ମିଳନୀ ଭାରତରେ ପୁନର୍ବାର ଆୟୋଜନ କରାଯାଉଛି। ଆପଣ ବିଶ୍ୱର ବିଭିନ୍ନ ଦେଶରୁ ଭାରତକୁ ଆସିଛନ୍ତି । ଭାରତର ୧୨୦ନିୟୁତ କୃଷକଙ୍କୁ ଆପଣମାନଙ୍କୁ ସ୍ୱାଗତ । ଭାରତର୩୦ନିୟୁତରୁ ଅଧିକ ମହିଳା କୃଷକଙ୍କୁ ତରଫରୁ ଆପଣମାନଙ୍କୁ ସ୍ୱାଗତ । ଦେଶର ୩୦ନିୟୁତ ମତ୍ସ୍ୟଜୀବୀଙ୍କୁ ସ୍ୱାଗତ । ଦେଶର ୮୦ନିୟୁତରୁ ଅଧିକ ପଶୁ ଚାଷୀଙ୍କ ପକ୍ଷରୁ ଆପଣମାନଙ୍କୁ ସ୍ୱାଗତ । ଆପଣ ଏପରି ଏକ ଦେଶରେ ଅଛନ୍ତି ଯେଉଁଠାରେ ୫୫୦ନିୟୁତ ପଶୁ ଅଛନ୍ତି । ଭାରତ ଏକ କୃଷିପ୍ରଧାନ ଦେଶ, ଜୀବପ୍ରେମୀ ଭାରତକୁ ଆପଣଙ୍କୁ ସ୍ୱାଗତ, ଅଭିନନ୍ଦନ ।

 

ସାଥିମାନେ,

ଭାରତ ଯେତିକି ପ୍ରାଚୀନ, ସେତିକି ପ୍ରାଚୀନ ହେଉଛି କୃଷି ଏବଂ ଆମର ଖାଦ୍ୟକୁ ନେଇ ମାନ୍ୟତା ରହିଛି । ଆମର ଅନୁଭୂତି ମଧ୍ୟ ରହିଛି ଏବଂ ଭାରତୀୟ କୃଷି ପରମ୍ପରାରେ ବିଜ୍ଞାନ ଓ ତର୍କକୁ ପ୍ରାଥମିକତା ଦିଆଯାଇଛି । ଆଜିକାଲି ଦୁନିଆରେ ଖାଦ୍ୟ ଓ ପୋଷଣକୁ ନେଇ ଅନେକ ଚିନ୍ତା ରହିଛି । କିନ୍ତୁ ହଜାର ହଜାର ବର୍ଷ ପୂର୍ବେ ଆମ ଶାସ୍ତ୍ରରେ ଏହା କୁହାଯାଇଛି- ଅନ୍ନଂ ହି ଭୂସାନା, ଜ୍ୟେଷ୍ଟମ,ସର୍ବୋଷଧିଂ ଭଚ୍ୟତେ, ଅର୍ଥାତ୍ ସମସ୍ତ ପଦାର୍ଥ ମଧ୍ୟରୁ ଅନ୍ନ ଶ୍ରେଷ୍ଠ,ସେଥିପାଇଁ ଖାଦ୍ୟକୁ ସମସ୍ତ ଔଷଧର ରୂପ,ଏହାର ମୂଳ କୁହାଯାଏ । ଆମ ଅନ୍ନକୁ ଔଷଧୀୟ ପ୍ରଭାବ ସହିତ ବ୍ୟବହାର କରିବା ପାଇଁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଆୟୁର୍ବେଦ ବିଜ୍ଞାନ ଅଛି। ଏହି ପାରମ୍ପରିକ ଜ୍ଞାନ ପ୍ରଣାଳୀ ଭାରତର ସାମାଜିକ ଜୀବନର ଏକ ଅଂଶ ଅଟେ ।

ସାଥିମାନେ,

ଜୀବନ ଏବଂ ଖାଦ୍ୟକୁ ନେଇ,ହଜାର ହଜାର ବର୍ଷ ପୂର୍ବର ଏହା ହେଉଛି ଭାରତୀୟ ଜ୍ଞାନ । ଏହି ଜ୍ଞାନ ବଳରେ ଭାରତରେ କୃଷିର ବିକାଶ ହୋଇଛି । ଭାରତର ପ୍ରାୟ ୨ହଜାର ବଷଁ ପୂର୍ବରୁ କୃଷି ପରାଶର ନାମରେ ଯେଉଁ ଗ୍ରନ୍ଥ ଲେଖାଯାଇଥିଲା, ତାହା ସମଗ୍ର ମାନବ ଇତିହାସର ଧରୋହର ଅଟେ । ଏହା ହେଉଛି ବୈଜ୍ଞାନିକ ଚାଷର ଏକ ବ୍ୟାପକ ଦସ୍ତାବିଜ, ଯାହାର ବର୍ତ୍ତମାନ ଅନୁବାଦିତ ସଂସ୍କରଣ ଉପଲବ୍ଧ ଅଛି । ଏଭଳି ଅନେକ ବିଷୟକୁ ଏହି ପୁସ୍ତକରେ ବିସ୍ତୃତ ଭାବେ ବର୍ଣ୍ଣନା କରାଯାଇଛି । ଏହି ପରମ୍ପରାକୁ ଆଗକୁ ବଢ଼ାଇବା ପାଇଁ ଭାରତରେ କୃଷି ସମ୍ବନ୍ଧୀୟ ଶିକ୍ଷା ଓ ଗବେଷଣାର ଏକ ସୁଦୃଢ଼ ପରିବେଶ ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଛି । ଭାରତୀୟ କୃଷି ଗବେଷଣା ପରିଷଦର ଶତାଧିକ ଗବେଷଣା ପ୍ରତିଷ୍ଠାନ ରହିଛି । କୃଷି ଓ ଆନୁଷଙ୍ଗିକ ବିଷୟର ଅଧ୍ୟୟନ ପାଇଁ ଭାରତରେ ୫୦୦ରୁ ଅଧିକ କଲେଜ ରହିଛି । ଭାରତରେ ୭୦୦ରୁ ଅଧିକ କୃଷି ବିଜ୍ଞାନ କେନ୍ଦ୍ର ରହିଛି, ଯାହା କୃଷକମାନଙ୍କ ପାଖରେ ନୂତନ ଜ୍ଞାନକୌଶଳ ଆଣିବାରେ ସହାୟକ ହୋଇଥାଏ ।

ସାଥିମାନେ,

ଭାରତୀୟ କୃଷିର ଆଉ ଏକ ବୈଶିଷ୍ଟ୍ୟ ରହିଛି । ଭାରତରେ ଏବେ ମଧ୍ୟ ଆମେ ଛଅଟି ଋତୁକୁ ଦୃଷ୍ଟିରେ ରଖି ସବୁ କିଛି ଯୋଜନା କରିଥାଉ । ଆମର ଏଠାରେ ପନ୍ଦରଟି କୃଷି ଜଳବାୟୁ ଅଞ୍ଚଳର ଆମର ନିଜର ସ୍ୱତନ୍ତ୍ରତା ରହିଛି । ଭାରତରେ କିଛି ଶହେ କିଲୋମିଟର ଯାତ୍ରା କରିବେ ତେବେ ସେଠାରେ ଚାଷ କାମ ବଦଳିଯାଇଥାଏ । ସମତଳ ଅଞ୍ଚଳର ଚାଷ ଅଲଗା ଅଲଗା ... । ହିମାଳୟର ଚାଷ ଭିନ୍ନ... ଶୁଖିଲା ... ଶୁଖିଲା ମରୁଭୂମି ଚାଷ ଭିନ୍ନ... ଯେଉଁଠି ପାଣି କମ୍ ରହିଥାଏ ସେଠାରେ ଚାଷ ଅଲଗା... ଏବଂ ଉପକୂଳବର୍ତ୍ତୀ ଅଞ୍ଚଳର ଚାଷ ଭିନ୍ନ ଅଟେ । ଏହି ବିବିଧତା ଭାରତକୁ ବିଶ୍ୱ ଖାଦ୍ୟର ନିରାପତ୍ତା ପାଇଁ ଏକ ଆଶାର କିରଣ ରେ ପରିଣତ କରିଛି ।

 

ସାଥିମାନେ,

ଗତଥର ପାଇଁ ଯେତେବେଳେ ଏଠାରେ ଆଇସିଏଇ ସମ୍ମିଳନୀ ଏଠାରେ ଅନୁଷ୍ଠିତ ହୋଇଥିଲା, ସେତେବେଳେ ଭାରତକୁ ନୂତନ ସ୍ୱାଧୀନତା ମିଳିଥିଲା । ଖାଦ୍ୟ ନିରାପତ୍ତା ଠାରୁ ଆରମ୍ଭ କରି ଭାରତ କୃଷି କ୍ଷେତ୍ର ପାଇଁ ଏକ ଚ୍ୟାଲେଞ୍ଜିଂର ସମୟ ଥିଲା । ଆଜି ଭାରତ, ଏକ ଖାଦ୍ୟ ବଳକା ଦେଶ । ଆଜି ଭାରତ ଦୁଗ୍ଧ,ଡାଲି ଏବଂ ମସଲା ଉତ୍ପାଦନରେ ସବୁଠାରୁ ବଡ଼ ଦେଶ । ଭାରତଖାଦ୍ୟ ଶସ୍ୟ, ଫଳ, ପନିପରିବା, କପା, ଚିନି, ଚା, ମାଛ ଚାଷ...ସେମାନେ ହେଉଛନ୍ତି ଦ୍ୱିତୀୟ ବୃହତ୍ତମ ଉତ୍ପାଦକ । ଏକ ସମୟ ଥିଲା ଯେତେବେଳେ ଭାରତର ଖାଦ୍ୟ ନିରାପତ୍ତା, ବିଶ୍ୱ ପାଇଁ ଚିନ୍ତାର ବିଷୟ ଥିଲା । ଆଜି ଭାରତ ଗ୍ଲୋବାଲ ଫୁଡ୍ ସିକ୍ୟୁରିଟି, ଗ୍ଲୋବାଲ୍ ନ୍ୟୁଟ୍ରିସନ୍ ସିକ୍ୟୁରିଟି, ଏହାର ସମାଧାନ ଯୋଗାଇବାରେ ଲାଗିପଡ଼ିଛି । ତେଣୁ 'ଫୁଡ୍ ସିଷ୍ଟମ୍ ଟ୍ରାନ୍ସଫର୍ମେସନ୍‌' ଭଳି ବିଷୟ ଉପରେ ଆଲୋଚନା କରିବା ପାଇଁ ଭାରତର ଅଭିଜ୍ଞତା ଅମୂଲ୍ୟ । ଏହାର ବହୁତ ବଡ ଲାଭ ବିଶେଷକରି ଗ୍ଲୋବାଲ ସାଉଥକୁ ମିଳିବ ।

ସାଥିମାନେ,

ବିଶ୍ୱର ଭାଇଚାରା ହିସାବରେ ଭାରତ, ମାନବିକତାର କଲ୍ୟାଣକୁ ସର୍ବୋପରି ରଖିଛି । ଜି-୨୦ ସମୟରେ ଭାରତ 'ଗୋଟିଏ ପୃଥିବୀ, ଗୋଟିଏ ପରିବାର ଏବଂ ଗୋଟିଏ ଭବିଷ୍ୟତ'ର ପରିକଳ୍ପନା ରଖିଥିଲା । ଭାରତ ପରିବେଶକୁ ବଞ୍ଚାଇବା ଭଳି ଜୀବନଶୈଳୀ ଅର୍ଥାତ୍ ମିଶନ ଲାଇଫର ମନ୍ତ୍ର ମଧ୍ୟ ଦେଇଛି । ଭାରତ 'ୱାନ୍ ଆର୍ଥ-ୱାନ୍ ହେଲଥ' ଅଭିଯାନ ଆରମ୍ଭ କରିଛି । ମଣିଷ, ଜୀବଜନ୍ତୁଓ ଉଦ୍ଭିଦଙ୍କ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟକୁ ଆମେ ଅଲଗା ଅଲଗା ଭାବେ ଦେଖିପାରିବା ନାହିଁ । ସ୍ଥାୟୀ କୃଷି ଓ ଖାଦ୍ୟ ବ୍ୟବସ୍ଥା ସମ୍ମୁଖରେ ଆଜି ଯାହା ବି ଚ୍ୟାଲେଞ୍ଜ ରହିଛି... ତାହାକୁ କେବଳ 'ଗୋଟିଏ ପୃଥିବୀ, ଗୋଟିଏ ପରିବାରଏବଂ ଗୋଟିଏ ଭବିଷ୍ୟତ' ପାଇଁ ଏକ ସାମଗ୍ରିକ ଆଭିମୁଖ୍ୟ ଦ୍ୱାରା ଏହାର ମୁକାବିଲା କରାଯାଇପାରିବ ।

ସାଥିମାନେ,

କୃଷି ଆମର ଅର୍ଥନୈତିକ ନୀତିର କେନ୍ଦ୍ରରେ ରହିଛି । ଆମର ଏଠାରେ ପ୍ରାୟ ୯୦ ପ୍ରତିଶତ ପରିବାର ଏମିତି ଅଛନ୍ତି, ଯେଉଁମାନଙ୍କ ପାଖରେ ବହୁତ କମ୍ ଜମି ଅଛି । ଏହି କ୍ଷୁଦ୍ର କୃଷକମାନେ ଭାରତର ଖାଦ୍ୟ ନିରାପତ୍ତାର ସବୁଠାରୁ ବଡ଼ ଶକ୍ତି । ଏଭଳି ସ୍ଥିତି ଏସିଆର ଅନେକ ବିକାଶଶୀଳ ଦେଶରେ ଦେଖାଯାଏ । ତେଣୁ ଭାରତର ମଡେଲ ଅନେକ ଦେଶ ପାଇଁ କାମ କରିପାରିବ । ଏହାର ଏକ ଉଦାହରଣ ହେଉଛି ସ୍ଥାୟୀ ଚାଷ । ଭାରତରେ ଆମେ ରାସାୟନିକ ମୁକ୍ତ ପ୍ରାକୃତିକ ଚାଷକୁ ବ୍ୟାପକ ମାତ୍ରାରେ ପ୍ରୋତ୍ସାହିତ କରୁଛୁ । ଏହାର ବହୁତ ଭଲ ଫଳାଫଳ ମିଳିଛି । ଚଳିତ ବର୍ଷ ବଜେଟରେ ମଧ୍ୟ ସ୍ଥାୟୀ କୃଷି ଏବଂଜଳବାୟୁ ସହନଶୀଳ ଚାଷ ଉପରେ ଗୁରୁତ୍ୱ ଦିଆଯାଇଛି । କୃଷକମାନଙ୍କୁ ସମର୍ଥନ କରିବା ପାଇଁ ଆମେ ଏକ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଇକୋସିଷ୍ଟମ୍ ବିକଶିତ କରୁଛୁ । ଜଳବାୟୁ ସହନଶୀଳ ଫସଲ ସମ୍ପର୍କିତ ଗବେଷଣା ଓ ବିକାଶ ଉପରେ ଭାରତ ଗୁରୁତ୍ୱ ଦେଉଛି । ବିଗତ ୧୦ବର୍ଷ ମଧ୍ୟରେ ଆମେ ଆମର କୃଷକମାନଙ୍କୁ ପ୍ରାୟ ୧୯୦୦ ନୂତନ ଜଳବାୟୁ ସହନଶୀଳ ପ୍ରଜାତି ପ୍ରଦାନ କରିଛୁ । ଭାରତର କୃଷକମାନେ ମଧ୍ୟ ଏହାର ଫାଇଦା ପାଉଛନ୍ତି । ଆମପାଖରେ କିଛି ପ୍ରଜାତିର ଚାଉଳ ମଧ୍ୟ ଅଛି,ଯେଉଁଥି ପାଇଁ ପାରମ୍ପରିକ ପ୍ରଜାତି ତୁଳନାରେ ୨୫ ପ୍ରତିଶତ କମ୍ ପାଣି ଆବଶ୍ୟକ କରିଥାଏ । ବିଗତ କିଛି ବର୍ଷ ମଧ୍ୟରେକଳା ଚାଉଳ ଏକ ସୁପରଫୁଡ୍ ଭାବେ ଉଭା ହୋଇଛି । ମଣିପୁର,ଆସାମ ଏବଂ ମେଘାଳୟର କଳା ଚାଉଳ ଏହାର ଔଷଧୀୟ ଗୁଣ ହେତୁ ଏହାକୁ ପସନ୍ଦ କରାଯାଉଛି । ବିଶ୍ୱ ସମୁଦାୟ ସହ ନିଜର ଅନୁଭୂତି ବାଣ୍ଟିବାକୁ ଭାରତ ମଧ୍ୟ ସେତିକି ଆଗ୍ରହୀ ।

 

ସାଥିମାନେ,

ଆଜିର ସମୟରେ ଜଳର ଅଭାବ ଓ ଜଳବାୟୁ ପରିବର୍ତ୍ତନ ସହିତ ପୋଷଣ ମଧ୍ୟ ଏକ ବଡ଼ ଚ୍ୟାଲେଞ୍ଜ । ଭାରତ ପାଖରେ ମଧ୍ୟ ଏହାର ସମାଧାନରହିଛି । ଭାରତହେଉଛି ବିଶ୍ୱର ସବୁଠାରୁ ବଡ଼ବାଜରା ଉତ୍ପାଦନକାରୀଦେଶ । ବିଶ୍ୱ ଯାହାକୁ ସୁପରଫୁଡ୍ ବୋଲି କହୁଛି, ତାକୁ ଆମେ ଶ୍ରୀଅନ୍ନର ପରିଚୟ ଦେଇଛୁ । ସେମାନେ ସର୍ବନିମ୍ନ ଜଳ, ସର୍ବାଧିକ ଉତ୍ପାଦନ ନୀତି ଉପରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରନ୍ତି । ଗ୍ଲୋବାଲ ନ୍ୟୁଟ୍ରିସନ୍ ସମସ୍ୟାର ସମାଧାନ ଦିଗରେ ଭାରତର ବିଭିନ୍ନ ସୁପରଫୁଡ୍‌ର ଭୂମିକା ଗ୍ରହଣ କରିପାରିବ । ଭାରତ ଆମର ସୁପରଫୁଡ୍ ଏହି ବାସ୍କେଟକୁବିଶ୍ୱ ସହ ବାଣ୍ଟିବାକୁ ଚାହୁଁଛି । ଏଥିସହ ଭାରତର ଉଦ୍ୟମରେ ସମଗ୍ର ବିଶ୍ୱ ଗତବର୍ଷ ଅନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ମିଲେଟ୍ ବର୍ଷ ପାଳନ କରିଛି ।

ସାଥିମାନେ,

ବିଗତ ଦଶନ୍ଧି ମଧ୍ୟରେ ଆମେକୃଷିକୁ ଆଧୁନିକ ଜ୍ଞାନକୌଶଳ ସହ ଯୋଡ଼ିବା ପାଇଁ ଅନେକ ପ୍ରୟାସ କରିଛୁ । ଆଜି ଜଣେ କୃଷକ ମୃତ୍ତିକା ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ କାର୍ଡ ସାହାଯ୍ୟରେ କ'ଣ ଚାଷ କରିବେ ତାହା ଜାଣିପାରିବେ । ସେ ସୌର ଶକ୍ତି ସାହାଯ୍ୟରେ ପମ୍ପ ଚଳାନ୍ତି ଏବଂ ବର୍ଜ୍ୟ ଜମିରେ ସୌର ଚାଷ କରି ମଧ୍ୟ ରୋଜଗାର କରନ୍ତି । ସେହି- ଇନାମ ଅର୍ଥାତ୍ ଡିଜିଟାଲ କୃଷି ବଜାର ଦ୍ୱାରା ନିଜ ଉତ୍ପାଦ ବିକ୍ରି କରିପାରିବେ,ସେ କିଷାନ କ୍ରେଡିଟ୍ କାର୍ଡ ବ୍ୟବହାର କରନ୍ତି । ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ଫସଲ ବୀମା ଯୋଜନା ମାଧ୍ୟମରେ ସେ ନିଜ ଫସଲର ସୁରକ୍ଷା ସୁନିଶ୍ଚିତ କରନ୍ତି । କୃଷକଙ୍କଠାରୁ ଆରମ୍ଭ କରି କୃଷିଟେକ୍ ଷ୍ଟାର୍ଟଅପ୍‌, ପ୍ରାକୃତିକ ଚାଷଠାରୁ ଆରମ୍ଭ କରି ଫାର୍ମଷ୍ଟେ ଏବଂ ଫାର୍ମ-ଟୁ-ଟେବୁଲ ବ୍ୟବସ୍ଥା, କୃଷି ଏବଂ ଆନୁଷଙ୍ଗିକ କ୍ଷେତ୍ରକୁ ଭାରତରେ କ୍ରମାଗତ ଭାବେ ଆନୁଷ୍ଠାନିକ ରୂପ ଦିଆଯାଉଛି । ଗତ ୧୦ ବର୍ଷ ମଧ୍ୟରେ ଆମେ ୯ ଲକ୍ଷ ହେକ୍ଟର ଚାଷକୁ କ୍ଷୁଦ୍ର ଜଳସେଚନ ସହ ଯୋଡ଼ିଛୁ । ଆମର ଇଥାନଲ ମିଶ୍ରଣ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ ମଧ୍ୟ ଉଭୟ କୃଷି ଏବଂ ପରିବେଶ ପାଇଁ ଲାଭଦାୟକ ହେଉଛି । ପେଟ୍ରୋଲରେ ୨୦ ପ୍ରତିଶତ ଇଥାନଲ ମିଶ୍ରଣ ଲକ୍ଷ୍ୟ ଆଡ଼କୁ ଆମେ ଦ୍ରୁତ ଗତିରେ ଅଗ୍ରସର ହେଉଛୁ ।

 

ସାଥିମାନେ,

ଭାରତରେ ଆମେ କୃଷି କ୍ଷେତ୍ରରେ ଡିଜିଟାଲ ଟେକ୍ନୋଲୋଜିର ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ବ୍ୟବହାର କରୁଛୁ । ପିଏମ୍ କିଷାନ ସମ୍ମାନ ନିଧି ଜରିଆରେ ଗୋଟିଏ କ୍ଲିକ୍ ରେ ୩୦ ସେକେଣ୍ଡରେ ୧୦ କୋଟି କୃଷକଙ୍କ ବ୍ୟାଙ୍କ ଆକାଉଣ୍ଟକୁ ଟଙ୍କା ଟ୍ରାନ୍ସଫର କରାଯାଇଥାଏ । ଡିଜିଟାଲ ଫସଲ ସର୍ଭେ ପାଇଁ ଆମେ ଡିଜିଟାଲ ସାର୍ବଜନୀନ ଭିତ୍ତିଭୂମି ସୃଷ୍ଟି କରୁଛୁ । ଆମର କୃଷକମାନେରିୟଲ ଟାଇମ ସୂଚନା ପାଇବେ ଏବଂ ଡାଟା ଭିତ୍ତିକ ନିଷ୍ପତ୍ତି ନେବାରେ ସକ୍ଷମ ହେବେ । ଆମର ଏହି ପଦକ୍ଷେପ ଦ୍ୱାରା କୋଟି କୋଟି କୃଷକ ଉପକୃତ ହେବେ ଏବଂ ସେମାନଙ୍କ ଆର୍ଥିକ ସ୍ଥିତି ଉନ୍ନତ ହେବ । ଜମିର ଡିଜିଟାଇଜେସନ୍ ପାଇଁ ସରକାରଏକ ବଡ଼ ଅଭିଯାନ ମଧ୍ୟ ଚଳାଇଛନ୍ତି । କୃଷକମାନଙ୍କୁ ସେମାନଙ୍କ ଜମିର ଡିଜିଟାଲପରିଚୟ ନମ୍ବର ମଧ୍ୟ ଦିଆଯିବ । ଆମେ ଚାଷକାର୍ଯ୍ୟରେ ଖୁବ୍ ଦ୍ରୁତ ଗତିରେ ଡ୍ରୋନ୍ ବ୍ୟବହାରକୁ ପ୍ରୋତ୍ସାହିତ କରୁଛୁ । ଡ୍ରୋନ୍ ଜରିଆରେ ହେଉଥିବା ଚାଷର କମାଣ୍ଡମହିଳା, ଆମ ଡ୍ରୋନ୍ ଭଉଣୀମାନଙ୍କୁ ଦିଆଯାଉଛି । ଏସବୁ ପଦକ୍ଷେପ ଯାହା ହେଉ ନା କାହିଁକି,ଏହା କେବଳ ଭାରତର କୃଷକଙ୍କ ପାଇଁ ଲାଭଦାୟକ ହେବ ନାହିଁ,ବରଂ ଏହା ବିଶ୍ୱ ଖାଦ୍ୟ ସୁରକ୍ଷାକୁ ମଧ୍ୟ ସୁଦୃଢ଼ କରିବ ।

ସାଥିମାନେ,

ଆଗାମୀ୫ଦିନ ମଧ୍ୟରେ ଆପଣମାନେ ସମସ୍ତେ ଏଠାରେ ଖୋଲାଖୋଲି ଆଲୋଚନା କରିବାକୁ ଯାଉଛନ୍ତି । ଏଠାରେ ବହୁ ସଂଖ୍ୟାରେ ମହିଳା, ଯୁବବର୍ଗଙ୍କ ଅଂଶଗ୍ରହଣ ଦେଖି ମୁଁ ଅଧିକ ଆନନ୍ଦିତ । ସମସ୍ତେ ଆପଣଙ୍କ ଚିନ୍ତାଧାରା ଉପରେ ନଜର ରଖିବେ । ମୁଁ ଆଶା କରୁଛି ଯେ ଏହି ସମ୍ମିଳନୀ ମାଧ୍ୟମରେ ଆମେ ସ୍ଥାୟୀ କୃଷି-ଖାଦ୍ୟ ପ୍ରଣାଳୀ ସହିତ ବିଶ୍ୱକୁ ଯୋଡ଼ିବାର ଉପାୟ ଖୋଜିବାରେ ସକ୍ଷମ ହୋଇପାରିବୁ । ଆମେ ପରସ୍ପରଠାରୁ ଶିଖିବୁ... ଏବଂ ସେମାନେ ପରସ୍ପରକୁ ଶିକ୍ଷା ଦେବେ ।

 

ସାଥିମାନେ,

ଯଦି ଆପଣ କୃଷି ଜଗତ ସହ ଜଡ଼ିତ ଲୋକ, ତେବେ ମୁଁ ଆପଣଙ୍କ ସାମ୍ନାରେ ଆଉ ଏକ ସୂଚନା ରଖିବାକୁ ଚାହୁଁଛି । ମୁଁ ଜାଣେ ନାହିଁ ଦୁନିଆର କୌଣସି ସ୍ଥାନରେ କୃଷକଙ୍କ ପ୍ରତିମୂର୍ତ୍ତି ଅଛି କି ନାହିଁ । ବିଶ୍ୱର ସବୁଠାରୁ ଉଚ୍ଚ ପ୍ରତିମୂର୍ତ୍ତି ଭାବେ ଷ୍ଟାଚ୍ୟୁ ଅଫ୍ ଲିବର୍ଟିର କଥା ଆମେ ଶୁଣିଛୁ । କିନ୍ତୁ ମୋର ସମସ୍ତ କୃଷକ ମାନେ ଜାଣି ଖୁସି ହେବେ ଯେ ସ୍ୱାଧୀନତା ସଂଗ୍ରାମରେ କୃଷକ ଶକ୍ତିକୁ ଜାଗ୍ରତ କରିଥିବା, ଯିଏ ସ୍ୱାଧୀନତା ଆନ୍ଦୋଳନର ମୁଖ୍ୟ ସ୍ରୋତରେ କୃଷକମାନଙ୍କୁ ଯୋଡ଼ିଥିଲେ,ସେ ହେଉଛନ୍ତି ସର୍ଦ୍ଦାର ବଲ୍ଲଭ ଭାଇ ପଟେଲଙ୍କ ବିଶ୍ୱର ସର୍ବୋଚ୍ଚ ପ୍ରତିମୂର୍ତ୍ତି ଭାରତ । ତାଙ୍କ ଉଚ୍ଚତା ଷ୍ଟେଟ୍ ଅଫ୍ ଲିବର୍ଟି ଠାରୁଦୁଇଗୁଣ । ଆଉ ଜଣେ କୃଷକ ନେତା । ଆଉ ଦ୍ୱିତୀୟ ବୈଶିଷ୍ଟ୍ୟ ହେଉଛି ଯେତେବେଳେ ଏହି ପ୍ରତିମୂର୍ତ୍ତି ନିର୍ମାଣ ହୋଇଛି, ସେତେବେଳେ ଭାରତର ଛଅ ଲକ୍ଷ,ଛଅ ଲକ୍ଷ ଗାଁର କୃଷକମାନଙ୍କୁ ସେମାନଙ୍କ କ୍ଷେତରେ ବ୍ୟବହୃତ ଲୁହା ଉପକରଣର ଏକ ଖଣ୍ଡ ଆମକୁ ଦେବାକୁ କୁହାଯାଇଥିଲା । କ୍ଷେତରେ ବ୍ୟବହୃତ ଲୁହା ଉପକରଣ ୬ଲକ୍ଷ ଗାଁରୁ ଅଣାଯାଇଥିଲା,ଏହାକୁ ତରଳା ଯାଇଥିଲା ଏବଂ ବିଶ୍ୱର ସବୁଠାରୁ ବଡ କୃଷକ ନେତାଙ୍କ ପ୍ରତିମୂର୍ତ୍ତି ଭିତରେ ସେହି କ୍ଷେତରେ ବ୍ୟବହୃତ ଉପକରଣକୁ ତରଳାଇ ଲୁହା ବ୍ୟବହାର କରାଯାଇଥିଲା । ମୁଁ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବରେ ବିଶ୍ୱାସ କରେ ଯେ ଏହି ଦେଶର ଜଣେ କୃଷକଙ୍କ ପୁଅ ଏତେ ବଡ଼ ସମ୍ମାନ ପାଇଛନ୍ତି, ବୋଧହୁଏ ଦୁନିଆର କୌଣସି ସ୍ଥାନରେ ଘଟିନଥାନ୍ତ । ମୁଁ ନିଶ୍ଚିତ ଯେ ଯଦି ଆପଣ ଆଜି ଏଠାକୁ ଆସିଛନ୍ତି, ତେବେ ବିଶ୍ୱର ସବୁଠାରୁ ଉଚ୍ଚ ଷ୍ଟାଚ୍ୟୁ ଅଫ୍ ୟୁନିଟିର ଠାରୁ ପୁରୁଣା ଉଚ୍ଚତା ରହିଛି । ଆଉ ଜଣେ କୃଷକ ନେତା ଅଟେ । ଆଉ ଦ୍ୱିତୀୟ ବୈଶିଷ୍ଟ୍ୟ ହେଉଛି ଯେତେବେଳେ ଏହି ପ୍ରତିମୂର୍ତ୍ତି ନିର୍ମାଣ ହୋଇଛି, ସେତେବେଳେ ଭାରତର ଛଅ ଲକ୍ଷ,ଛଅ ଲକ୍ଷ ଗାଁରୁ କୃଷକମାନଙ୍କୁ ସେମାନଙ୍କ କ୍ଷେତରେ ବ୍ୟବହୃତ ଲୁହା ଉପକରଣର ଏକ ଖଣ୍ଡ ଆମକୁ ଦେବାକୁ କୁହାଯାଇଥିଲା । କ୍ଷେତରେ ବ୍ୟବହୃତ ଲୁହା ଉପକରଣ ୬ଲକ୍ଷ ଗାଁରୁ ଅଣାଯାଇଥିଲା, ଏହାକୁ ତରଳାଯାଇଥିଲା ଏବଂ ବିଶ୍ୱର ସବୁଠାରୁ ବଡ କୃଷକ ନେତାଙ୍କ ପ୍ରତିମୂର୍ତ୍ତି ଭିତରେ ସେହି କ୍ଷେତରେ ବ୍ୟବହୃତ ଉପକରଣକୁ ତରଳାଇ ଲୁହା ବ୍ୟବହାର କରାଯାଇଥିଲା । ମୁଁ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବରେ ବିଶ୍ୱାସ କରେ ଯେ ଏହି ଦେଶର ଜଣେ କୃଷକଙ୍କ ପୁଅ ଏତେ ବଡ଼ ସମ୍ମାନ ପାଇଛନ୍ତି, ବୋଧହୁଏ ଦୁନିଆର କୌଣସି ସ୍ଥାନରେ ଏପରି ଘଟି ନ ଥାନ୍ତା । ମୁଁ ନିଶ୍ଚିତ ଯେ ଯଦି ଆପଣ ଆଜି ଏଠାକୁ ଆସିଛନ୍ତି, ତେବେ ବିଶ୍ୱର ସବୁଠାରୁ ଉଚ୍ଚ ଷ୍ଟାଚ୍ୟୁ ଅଫ୍ ୟୁନିଟିର ଏହି ପ୍ରତିମୂର୍ତ୍ତି କୁ ଦେଖି ଆପଣ ନିଶ୍ଚୟ ଆକର୍ଷିତ ହେବେ । ମୁଁ ପୁଣି ଥରେ ଆପଣ ମାନଙ୍କୁ ବହୁତ- ବହୁତ ଶୁଭେଚ୍ଛା ଜଣାଉଛି!

ଧନ୍ୟବାଦ!

 

Explore More
ଶ୍ରୀରାମ ଜନ୍ମଭୂମି ମନ୍ଦିର ଧ୍ଵଜାରୋହଣ ସମାରୋହରେ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀଙ୍କ ଅଭିଭାଷଣ

ଲୋକପ୍ରିୟ ଅଭିଭାଷଣ

ଶ୍ରୀରାମ ଜନ୍ମଭୂମି ମନ୍ଦିର ଧ୍ଵଜାରୋହଣ ସମାରୋହରେ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀଙ୍କ ଅଭିଭାଷଣ
Great To See How He Supports Art': 'Fauda' Star Lior Raz On Meeting PM Modi In Israel

Media Coverage

Great To See How He Supports Art': 'Fauda' Star Lior Raz On Meeting PM Modi In Israel
NM on the go

Nm on the go

Always be the first to hear from the PM. Get the App Now!
...
The HPV vaccination campaign, launched from Ajmer, marks a significant step towards empowering the nation’s Nari Shakti: PM Modi in Rajasthan
February 28, 2026
Our government is committed to all-round development: PM
Today, I had the privilege of launching the nationwide HPV vaccination campaign from Ajmer, inaugurating and laying foundation stones for multiple projects and distributing appointment letters to the youth: PM
The HPV vaccination campaign has commenced from Ajmer, this campaign is a significant step towards empowering the Nari Shakti of the country: PM
The double-engine government is moving forward by taking both Rajasthan’s heritage and development together: PM
The campaign to link rivers started by our government will significantly benefit Rajasthan: PM
There is no shortage of sunlight in Rajasthan, this very sunshine is becoming a source of savings and income for the common man: PM
A very significant role is being played by the PM Surya Ghar Free Electricity Scheme, this scheme has the power to change Rajasthan's destiny: PM

भारत माता की जय।

भारत माता की जय।

भारत माता की जय।

तीर्थराज पुष्कर और माता सावित्री की इस पावन भूमि पर, आज मुझे आप सबके बीच आने का, आपके आशीर्वाद प्राप्त करने का अवसर मिला है। इस मंच से मैं सुरसुरा के तेजाजी धाम को, पृथ्वीराज की भूमि अजमेर को प्रणाम करता हूं।

मेरे साथ बोलिए –

तीर्थराज पुष्कर की जय।

तीर्थराज पुष्कर की जय।

वीर तेजाजी महाराज की जय।

वीर तेजाजी महाराज की जय।

भगवान देव नारायण की जय।

भगवान देव नारायण की जय।

वरूण अवतार भगवान झूलेलाल जी की जय।

भगवान झूलेलाल जी की जय।

मंच पर विराजमान राजस्थान के राज्यपाल हरिभाउ बागडे जी, राज्य के लोकप्रिय मुख्यमंत्री श्री भजनलाल शर्मा जी, पूर्व मुख्यमंत्री बहन वसुंधरा जी, केंद्रीय मंत्रिमंडल में मेरे साथी भगीरथ चौधरी जी, उपमुख्यमंत्री प्रेमचंद भैरवा जी, दिया कुमारी जी, संसद में मेरे साथी, भाजपा के प्रदेश अध्यक्ष मदन राठौर जी, उपस्थित अन्य मंत्रिगण, अन्य महानुभाव और राजस्थान के मेरे प्यारे भाई और बहनों। मैं पूज्य संतों का बहुत आभारी हूं, कि हमें आशीर्वाद देने के लिए इतनी बड़ी संख्या में पूज्य संतगण यहां मौजूद हैं।

साथियों,

अजमेर आस्था और शौर्य की धरती है। यहां तीर्थ भी है और क्रांतिवीरों के पदचिन्ह भी हैं। अभी कल ही मैं इजराइल की यात्रा को पूरा करके भारत लौटा हूं। राजस्थान के सपूत मेजर दलपत सिंह के शौर्य को इजराइल के लोग आज भी गौरव से याद करते हैं। मुझे भी इजराइल की संसद में, मेजर दलपत सिंह जी के शौर्य को नमन करने का सौभाग्य मिला। राजस्थान के वीर बाकुरों की, इजराइल के हाइफा शहर को आजाद कराने में जो भूमिका थी, मुझे उसका गौरवगान करने का अवसर मिला है।

साथियों,

कुछ समय पहले ही, राजस्थान में भाजपा की डबल इंजर सरकार को दो साल पूरे हुए हैं, मुझे संतोष है कि आज राजस्थान विकास के नए पथ पर अग्रसर है। विकास के जिन वायदों के साथ भाजपा सरकार आपकी सेवा में आई थी, उन्हें तेजी के साथ पूरा कर रही है। और आज का दिन, विकास के इसी अभियान को तेज करने का दिवस है। थोड़ी देर पहले यहां राजस्थान के विकास से जुड़ी करबी 17 हजार करोड़ रूपयों की परियोजनाओं का शिलान्यास और लोकार्पण हुआ है। सड़क, बिजली, पानी, स्वास्थ्य, शिक्षा, हर क्षेत्र में नई शक्ति जुड़ रही है। ये सारे प्रोजेक्टस राजस्थान की जनता की सुविधा बढ़ाएंगे और राजस्थान के युवाओं के लिए, रोजगार के भी अवसर पैदा करेंगे।

साथियों,

भाजपा की डबल इंजर सरकार लगातार युवा शक्ति को सशक्त कर रही है। दो साल पहले तक राजस्थान से भर्तियों में भ्रष्टाचार और पेपर लीक की ही खबरें चमकती रहती थीं, आती रहती थीं। अब राजस्थान में पेपर लीक पर लगाम लगी है, दोषियों पर सख्त कार्रवाई हो रही है। आज यहां इसी मंच से राजस्थान के 21 हजार से अधिक युवाओं को नियुक्ति पत्र भी सौंपे गए हैं। ये बहुत बड़ा बदलाव आया है। मैं इस बदलाव के लिए, नई नौकरियों के लिए, विकास के सभी कामों के लिए, राजस्थान के आप सभी लोगों को बहुत-बहुत बधाई देता हूं।

साथियों,

आज वीरांगनाओं की इस धरती से, मुझे देशभर की बेटियों के लिए एक अहम अभियान शुरू करने का अवसर मिला है। यहां अजमेर से HPV वैक्सीनेशन अभियान शुरू हुआ है। ये अभियान, देश की नारीशक्ति को सशक्त करने की दिशा में अहम कदम है।

साथियों,

हम सब जानते हैं कि परिवार में जब मां बीमार होती है, तो घर बिखर सा जाता है। अगर मां स्वस्थ है, तो परिवार हर संकट का सामना करने में सक्षम रहता है। इसी भाव से, भाजपा सरकार ने महिलाओं को संबल देने वाली अनेक योजनाएं चलाई हैं।

साथियों,

हमने 2014 से पहले का वो दौर देखा है, जिसमें शौचालय के अभाव में बहनों-बेटियों को कितनी पीड़ा, कितना अपमान झेलना पड़ता था। बच्चियां स्कूल छोड़ देती थीं, क्योंकि वहां अलग टॉयलेट की सुविधा नहीं होती थी। गरीब बेटियां सेनिटरी पैड्स नहीं ले पाती थीं। पहले जो सत्ता में रहे, उनके लिए ये छोटी बातें थीं। इसलिए इन समस्याओं की चर्चा तक नहीं होती थी। लेकिन हमारे लिए ये बहनों-बेटियों को बीमार करने वाला, उनके अपमान से जुड़ा संवेदनशील मसला था। इसलिए, हमने इनका मिशन मोड पर समाधान किया।

साथियों,

गर्भावस्था के दौरान कुपोषण माताओं के जीवन के लिए बहुत बड़ा खतरा होता था। हमने सुरक्षित मातृत्व के लिए योजना चलाई, मां को पोषक आहार मिले, इसके लिए पांच हज़ार रुपए बहनों के खाते में जमा करने की योजना शुरु की। मां धुएं में खांसती रहती थी, लेकिन उफ्फ तक नहीं करती थी। हमने कहा ये नहीं चलेगा। और इसलिए उज्जवला गैस योजना बनाई गई। ये सब इसलिए संभव हुआ, क्योंकि भाजपा सरकार, सत्ता भाव से नहीं, संवेदनशीलता के साथ काम करती है।

साथियों,

21वीं सदी का एक चौथाई हिस्सा बीत चुका है। आज का समय राजस्थान के विकास के लिए बड़ा महत्वपूर्ण है। भाजपा की डबल इंजन सरकार, राजस्थान की विरासत और विकास, दोनों को साथ लेकर चल रही है। हम सब जानते हैं, अच्छी सड़क, अच्छी रेल और हवाई सुविधा सिर्फ सफर आसान नहीं करती, वो पूरे इलाके की किस्मत बदल देती है। जब गांव-गांव तक अच्छी सड़क पहुँचती है, तो किसान अपनी फसल सही दाम पर बेच पाता है। व्यापारी आसानी से अपना सामान बाहर भेज पाते हैं। और हमारा अजमेर-पुष्कर तो, उसकी पर्यटन की ताकत कौन नहीं जानता। अच्छी कनेक्टिविटी का पर्यटन पर सबसे अच्छा असर पड़ता है। जब सफर आसान होता है, तो ज्यादा लोग घूमने आते हैं।

और साथियों,

जब पर्यटक आते हैं तो स्वाभाविक है होटल चलते हैं, ढाबे चलते हैं, कचौड़ी और दाल बाटी ज्यादा बिकती है, यहां राजस्थान के कारीगरों का बनाया सामान बिकता है, टैक्सी चलती है, गाइड को काम मिलता है। यानी एक पर्यटक कई परिवारों की रोज़ी-रोटी बन जाता है। इसी सोच के साथ हमारी सरकार, राजस्थान में आधुनिक कनेक्टिविटी पर बहुत बल दे रही है।

साथियों,

जैसे-जैसे राजस्थान में कनेक्टिविटी का विस्तार हो रहा है, वैसे-वैसे यहां निवेश के लिए भी अवसर लगातार बढ़ते जा रहे हैं। दिल्ली-मुंबई इंडस्ट्रियल कॉरिडोर के इर्द-गिर्द उद्योगों के लिए एक बहुत ही शानदार इंफ्रास्ट्रक्चर बनाया जा रहा है। यानी राजस्थान को अवसरों की भूमि बनाने के लिए, डबल इंजन सरकार हर संभव, अनेक विध काम कर रही है।

साथियों,

राजस्थान की माताएं अपने बच्चों को पालने में ही, राष्ट्र भक्ति का संस्कार देती हैं। राजस्थान की ये धरा जानती है कि देश का सम्मान क्या होता है, और इसीलिए आज राजस्थान की इस धरा पर, मैं आप लोगों से एक और बात कहने आया हूं।

साथियों,

हाल में ही, दिल्ली में, दुनिया का सबसे बड़ा AI सम्मेलन हुआ, Artificial Intelligence इसमें दुनिया के अनेक देशों के प्रधानमंत्री, अनेक देशों के राष्ट्रपति, अनेक देशों के मंत्रि, उस कार्यक्रम में आए थे। दुनिया की बड़ी-बड़ी कंपनियां, उन कंपनियों के कर्ता-धर्ता वो भी एक छत के नीचे इकट्ठे हुए थे। सबने भारत की खुले मन से प्रशंसा की। मैं जरा राजस्थान के मेरे भाई-बहनों से पूछना चाहता हूं। जब दुनिया के इतने सारे लोग, भारत की प्रशंसा करते हैं, ये सुनकर के आपको गर्व होता है की नहीं होता है? आपको गर्व होता है कि नहीं होता है? आपको अभिमान होता है कि नहीं होता है? आपका माथा ऊंचा हुआ या नहीं हुआ? आपका सीना चौड़ा हुआ कि नहीं हुआ?

साथियों,

आपको गर्व हुआ, लेकिन हताशा निराशा में डूबी, लगातार पराजय के कारण थक चुकी कांग्रेस ने क्या किया, ये आपने देखा है। दुनियाभर के मेहमानों के सामने, कांग्रेस ने देश को बदनाम करने की कोशिश की। इन्होंने विदेशी मेहमानों के सामने देश को बेइज्जत करने के लिए पूरा ड्रामा किया।

साथियों,

कांग्रेस, पूरे देश में ल्रगातार हार रही है, और गुस्से में वो इसका बदला, वो भारत को बदनाम करके ले रही है। कभी कांग्रेस, INC यानी इंडियन नेशनल कांग्रेस थी, लेकिन अब INC नहीं बची है, इंडियन नेशनल कांग्रेस नहीं बची है, आज वो INC के बजाय MMC, MMC बन गई है। MMC यानी मुस्लिम लीगी माओवादी कांग्रेस हो चुकी है।

राजस्थान के मेरे वीरों,

इतिहास गवाह है, मुस्लिम लीग भारत से नफरत करती थी, और इसलिए मुस्लिम लीग ने देश बांट दिया। आज कांग्रेस भी वही कर रही है। माओवादी भी, भारत की समृद्धि, हमारे संविधान और हमारे सफल लोकतंत्र से नफरत करते हैं, ये घात लगाकर हमला करते हैं, कांग्रेस भी घात लगाकर, देश को बदनाम करने के लिए कहीं भी घुस जाती है। कांग्रेस के ऐसे कुकर्मों को देश कभी माफ नहीं करेगा।

साथियों,

देश को बदनाम करना, देश की सेनाओं को कमजोर करना, ये कांग्रेस की पुरानी आदत रही है। आप याद कीजिए, यही कांग्रेस है, जिसने हमारी सेना के जवानों को हथियारों और वर्दी तक के लिए तरसा कर रखा था। ये वही कांग्रेस है, जिसने सालों तक हमारे सैनिक परिवारों को वन रैंक वन पेंशन से वंचित रखा था। ये वही कांग्रेस है, जिसके जमाने में विदेशों से होने वाले रक्षा सौदों में बड़े-बड़े घोटाले होते थे।

साथियों,

बीते 11 वर्षों में भारत की सेना ने हर मोर्चे पर आतंकियों पर, देश के दुश्मनों पर करारा प्रहार किया। हमारी सेना, हर मिशन, हर मोर्चे में विजयी रही। सर्जिकल स्ट्राइक से लेकर ऑपरेशन सिंदूर तक, वीरता का लोहा मनवाया, लेकिन कांग्रेस के नेताओं ने इसमें भी दुश्मनों के झूठ को ही आगे बढ़ाया। देश के लिए जो भी शुभ है, जो भी अच्छा है, जो भी देशवासियों का भला करने वाला है, कांग्रेस उस सबका विरोध करती है। इसलिए, देश आज कांग्रेस को सबक सिखा रहा है।

साथियों,

राजस्थान में तो आपने कांग्रेस के कुशासन को करीब से अनुभव किया है। यहां जितने दिन कांग्रेस की सरकार रही, वो भ्रष्टाचार करने और आपसी लड़ाई-झगड़े में ही उलझी रही। कांग्रेस ने हमारे किसानों को भी हमेशा धोखा दिया है। आप याद कीजिए, कांग्रेस ने दशकों तक सिंचाई की परियोजनाओं को कैसे लटकाए रखा। इसका राजस्थान के किसानों को बहुत अधिक नुकसान हुआ है। ERCP परियोजना को कांग्रेस की सरकारों ने केवल फाइलों और घोषणाओं में उलझाकर रखा। हमारी सरकार ने आते ही इस स्कीम को फाइलों से निकालकर धरातल पर उतारने का प्रयास किया है।

साथियों,

हमारी सरकार ने नदियों को जोड़ने का जो अभियान शुरु किया है, उसका बहुत अधिक फायदा राजस्थान को मिलना तय है। संशोधित पार्वती-कालीसिंध-चंबल लिंक परियोजना हो, यमुना-राजस्थान लिंक प्रोजेक्ट हो, डबल इंजन सरकार ऐसी अनेक सिंचाई परियोजनाओं का लाभ किसानों तक पहुंचाने के लिए प्रतिबद्ध है। आज भी झालावाड़, बारां, कोटा और बूंदी जिले के लिए पानी की अनेक परियोजनाओं पर काम शुरु हुआ है। हमारा प्रयास है, कि राजस्थान में भूजल का स्तर भी ऊपर उठे।

साथियों,

भाजपा सरकार, राजस्थान के सामर्थ्य को समझते हुए, योजनाएं बना रही है, उन्हें लागू कर रही है। मुझे खुशी है कि राजस्थान अब, सूरज की ताकत से समृद्धि कमाने वाली धरती बन गया है। हम सब जानते हैं, हमारे राजस्थान में धूप की कोई कमी नहीं। अब यही धूप, सामान्य मानवी के घर की बचत और कमाई का साधन बन रही है। और इसमें बहुत बड़ी भूमिका है, प्रधानमंत्री सूर्यघर मुफ्त बिजली योजना की। इस योजना में राजस्थान का भाग्य बदलने की ताकत है। इस योजना में भाजपा सरकार लोगों को अपनी छत पर सोलर पैनल लगाने के लिए 78 हजार रुपए की सहायता देती है। सरकार सीधे आपके बैंक खाते में पैसे भेजती है। आजादी के बाज सब बजट, सब योजनाएं देख लीजिए, जिसमें मध्यम वर्ग को सबसे ज्यादा लाभ होने वाला है, ऐेसी योजना कभी नजर नहीं आएगी, आज इन परिवारों को सोलर पैनल लगाने के लिए 78 हजार रुपए सीधा सरकार देती है। सबसे अधिक लाभ मध्यम वर्ग के लोग ले रहे हैं। और जिससे घर पर एक छोटा सा बिजली घर तैयार हो जाता है। दिन में सूरज की रोशनी से बिजली बनती है, घर में वही बिजली काम आती है और जो ज्यादा बिजली बनती है, वो बिजली ग्रिड में जाती है। और जिस घर में बिजली बनी होती है, उसे भी इसका लाभ मिलता है।

साथियों,

आज राजस्थान में सवा लाख से अधिक परिवार इस योजना से जुड़ चुके हैं। और इस योजना की वजह से, कई घरों का बिजली बिल लगभग जीरो आ रहा है। यानी खर्च कम हुआ है, बचत ज़्यादा हुई है।

साथियों,

विकसित राजस्थान से विकसित भारत के मंत्र पर हम लगातार काम कर रहे हैं। आज जिन योजनाओं पर काम शुरू हुआ है, वो विकसित राजस्थान की नींव को और अधिक मजबूत करेंगे। जब राजस्थान विकसित होगा, तो यहां के हर परिवार का जीवन समृद्ध होगा। आप सभी को एक बार फिर, विकास परियोजनाओं के लिए बहुत-बहुत शुभकामनाएं। मेरे साथ बोलिये-

भारत माता की जय!

भारत माता की जय!

वंदे मातरम के 150 साल देश मना रहा है। मेरे साथ बोलिये-

वंदे मातरम।

वंदे मातरम।

वंदे मातरम।

वंदे मातरम।

वंदे मातरम।

वंदे मातरम।

वंदे मातरम।

वंदे मातरम।

वंदे मातरम।

वंदे मातरम।

बहुत-बहुत धन्यवाद।