ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ଶ୍ରୀ ନରେନ୍ଦ୍ର ମୋଦୀ ଆଜି ନୂଆଦିଲ୍ଲୀର କର୍ତ୍ତବ୍ୟ ପଥଠାରେ କର୍ତ୍ତବ୍ୟ ଭବନ-୩ର ଉଦ୍ଘାଟନୀ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମରେ ଉଦବୋଧନ ଦେଇଛନ୍ତି । ଏହି ଅବସରରେ ସେ କହିଛନ୍ତି, ଅଗଷ୍ଟ ମାସ ହେଉଛି ବିପ୍ଳବର ମାସ। ଅଗଷ୍ଟ ୧୫ ତାରିଖ ପୂର୍ବରୁ ଆଉ ଏକ ଐତିହାସିକ ମାଇଲଖୁଣ୍ଟ ଆସିଛି। ଭାରତ ଏକ ଆଧୁନିକ ଭାରତ ଗଠନ ସହିତ ଜଡିତ ଅନେକ ପ୍ରମୁଖ ସଫଳତାକୁ ଦେଖୁଛି। ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ ବିଷୟରେ ଉଲ୍ଲେଖ କରି ଶ୍ରୀ ମୋଦୀ ନିକଟରେ ହୋଇଥିବା ଭିତ୍ତିଭୂମି ସମ୍ବନ୍ଧୀୟ ସ୍ଥାନଗୁଡ଼ିକର ତାଲିକା ଦେଇଥିଲେ। କର୍ତ୍ତବ୍ୟ ପଥ, ନୂତନ ସଂସଦ ଭବନ, ନୂତନ ପ୍ରତିରକ୍ଷା କାର୍ଯ୍ୟାଳୟ କମ୍ପ୍ଲେକ୍ସ, ଭାରତ ମଣ୍ଡପମ୍, ଯଶୋଭୂମି, ସହିଦମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଉତ୍ସର୍ଗୀକୃତ ଜାତୀୟ ଯୁଦ୍ଧ ସ୍ମାରକୀ ଏବଂ ନେତାଜୀ ସୁଭାଷ ଚନ୍ଦ୍ର ବୋଷଙ୍କ ପ୍ରତିମୂର୍ତ୍ତି ଏବଂ ବର୍ତ୍ତମାନର କର୍ତ୍ତବ୍ୟ ଭବନ ବିଷୟରେ ସେ କହିଥିଲେ। ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ କହିଥିଲେ, ଏଗୁଡ଼ିକ କେବଳ ନୂତନ କୋଠା କିମ୍ବା ନିୟମିତ ଭିତ୍ତିଭୂମି ନୁହେଁ । ଅମୃତ କାଳରେ, ଏକ ବିକଶିତ ଭାରତକୁ ଗଢ଼ି ତୋଳିବା ପାଇଁ ନୀତିଗୁଡ଼ିକ ଏହି ଢାଞ୍ଚାଗୁଡ଼ିକରେ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରାଯିବ ଏବଂ ଆଗାମୀ ଦଶନ୍ଧିରେ ଦେଶର ଗତିପଥ ଏହି ଅନୁଷ୍ଠାନଗୁଡ଼ିକରୁ ସ୍ଥିର କରାଯିବ। ସେ କର୍ତ୍ତବ୍ୟ ଭବନର ଉଦ୍ଘାଟନରେ ସମସ୍ତ ନାଗରିକଙ୍କୁ ଅଭିନନ୍ଦନ ଜଣାଇବା ସହିତ ଏହାର ନିର୍ମାଣରେ ସମ୍ପୃକ୍ତ ଥିବା ଇଞ୍ଜିନିୟର ଏବଂ ଶ୍ରମଜୀବୀମାନଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ଧନ୍ୟବାଦ ଜଣାଇଥିଲେ।
ଶ୍ରୀ ମୋଦୀ କହିଥିଲେ, ଗଭୀର ଚିନ୍ତନ ପରେ ଏହି କୋଠାର ନାମ ‘କର୍ତ୍ତବ୍ୟ ଭବନ’ ରଖାଯାଇଛି। କର୍ତ୍ତବ୍ୟ ପଥ ଏବଂ କର୍ତ୍ତବ୍ୟ ଭବନ ଉଭୟ ଭାରତର ଗଣତନ୍ତ୍ର ଏବଂ ଏହାର ସମ୍ବିଧାନର ମୂଳ ଭାବନାକୁ ପ୍ରତିଫଳିତ କରନ୍ତି। ଭଗବଦ୍ ଗୀତାକୁ ଉଦ୍ଧୃତ କରି ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ଭଗବାନ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣଙ୍କ ଶିକ୍ଷାକୁ ସ୍ମରଣ କରିଥିଲେ। ସେ କହିଥିଲେ, ମଣିଷକୁ ଲାଭ କିମ୍ବା କ୍ଷତି ଚିନ୍ତାଧାରାରୁ ଉର୍ଦ୍ଧ୍ୱକୁ ଉଠି କେବଳ କର୍ତ୍ତବ୍ୟ ଭାବନାରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିବାକୁ ପଡିବ। ଭାରତୀୟ ସଂସ୍କୃତିରେ, 'କର୍ତ୍ତବ୍ୟ' ଶବ୍ଦ କେବଳ ଦାୟିତ୍ୱ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସୀମିତ ନୁହେଁ ବରଂ ଏହା ଭାରତର କର୍ମ-ମୁଖୀ ଦର୍ଶନର ସାରକୁ ମୂର୍ତ୍ତିମନ୍ତ କରିଥାଏ। ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ଏହାକୁ ଏକ ମହାନ ଦୃଷ୍ଟିକୋଣ ଭାବରେ ବର୍ଣ୍ଣନା କରିଥିଲେ ଯାହା ଆତ୍ମ ବାହାରେ ଯାଇ ସାମୂହିକକୁ ଆଲିଙ୍ଗନ କରେ, ଯାହା କର୍ତ୍ତବ୍ୟର ପ୍ରକୃତ ଅର୍ଥକୁ ପ୍ରତିନିଧିତ୍ୱ କରେ। କର୍ତ୍ତବ୍ୟ ଭବନ କେବଳ ଏକ କୋଠାର ନାମ ନୁହେଁ ବୋଲି ଉଲ୍ଲେଖ କରି ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ଜୋର ଦେଇ କହିଥିଲେ ଯେ ଏହା କୋଟି କୋଟି ଭାରତୀୟ ନାଗରିକଙ୍କ ସ୍ୱପ୍ନକୁ ସାକାର କରିବା ପାଇଁ ପବିତ୍ର ଭୂମି। ସେ କହିଥିଲେ, କର୍ତ୍ତବ୍ୟ ହେଉଛି ଉଭୟ ଆରମ୍ଭ ଏବଂ ଅନ୍ତିମ ଭାଗ୍ୟ। ଏହା କରୁଣା ଏବଂ ପରିଶ୍ରମ ଦ୍ୱାରା ଆବଦ୍ଧ। କର୍ତ୍ତବ୍ୟ ହେଉଛି କାର୍ଯ୍ୟର ସୂତ୍ର, ଏହା ସ୍ୱପ୍ନର ସାଥୀ, ସଂକଳ୍ପର ଆଶା ଏବଂ ପ୍ରୟାସର ଶୀର୍ଷ। କର୍ତ୍ତବ୍ୟ ହେଉଛି ଇଚ୍ଛାଶକ୍ତି ଯାହା ପ୍ରତ୍ୟେକ ଜୀବନରେ ଦୀପ ଜାଳିଥାଏ। କର୍ତ୍ତବ୍ୟ ହେଉଛି କୋଟି କୋଟି ନାଗରିକଙ୍କ ଅଧିକାରର ସୁରକ୍ଷା ପାଇଁ ମୂଳଦୁଆ। କର୍ତ୍ତବ୍ୟ ହେଉଛି ମା’ ଭାରତୀଙ୍କ ଜୀବନ ଶକ୍ତିର ବାହକ ଏବଂ 'ନାଗରିକ ଦେବୋ ଭାବ' ମନ୍ତ୍ରର ଜପ। ସେ ଆହୁରି ମଧ୍ୟ କହିଥିଲେ, ରାଷ୍ଟ୍ର ପ୍ରତି ସମର୍ପଣ ସହିତ କରାଯାଇଥିବା ପ୍ରତ୍ୟେକ କାର୍ଯ୍ୟ ହେଉଛି କର୍ତ୍ତବ୍ୟ।
ସ୍ୱାଧୀନତା ପରେ ଅନେକ ଦଶନ୍ଧି ଧରି ଭାରତର ପ୍ରଶାସନିକ କଳ ବ୍ରିଟିଶ ଔପନିବେଶିକ ଯୁଗରେ ନିର୍ମିତ କୋଠାଗୁଡ଼ିକରୁ ପରିଚାଳିତ ହେଉଥିଲା ବୋଲି ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ କହିଥିଲେ। ଏହି ପୁରୁଣା ପ୍ରଶାସନିକ କୋଠାଗୁଡ଼ିକର ଖରାପ କାର୍ଯ୍ୟ ପରିସ୍ଥିତି ବିଷୟରେ ସେ ଉଲ୍ଲେଖ କରିଥିଲେ। ଶ୍ରୀ ମୋଦୀ କହିଥିଲେ, ଏସବୁ ଅଟ୍ଟାଳିକାରେ ପର୍ଯ୍ୟାପ୍ତ ସ୍ଥାନ, ଆଲୋକ ଏବଂ ବାୟୁଚଳାଚଳ ଅଭାବ ରହିଛି। ସ୍ୱରାଷ୍ଟ୍ର ଭଳି ଏକ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ମନ୍ତ୍ରଣାଳୟ ପ୍ରାୟ ୧୦୦ ବର୍ଷ ଧରି ଅପର୍ଯ୍ୟାପ୍ତ ଭିତ୍ତିଭୂମିରେ ଗୋଟିଏ କୋଠାରୁ କିପରି କାର୍ଯ୍ୟ କରୁଛି ତାହା କଳ୍ପନା କରିବା କଷ୍ଟକର। ଭାରତ ସରକାରଙ୍କ ବିଭିନ୍ନ ମନ୍ତ୍ରଣାଳୟ ବର୍ତ୍ତମାନ ଦିଲ୍ଲୀର ୫୦ଟି ବିଭିନ୍ନ ସ୍ଥାନରୁ କାର୍ଯ୍ୟ କରୁଥିବା ଉଲ୍ଲେଖ କରି ଶ୍ରୀ ମୋଦୀ କହିଥିଲେ, ଏହି ମନ୍ତ୍ରଣାଳୟଗୁଡ଼ିକ ମଧ୍ୟରୁ ଅନେକ ଭଡାରେ ଚାଲିଥିବା କୋଠାରୁ କାର୍ଯ୍ୟ କରୁଛନ୍ତି। କେବଳ ଭଡା ବାବଦ ଖର୍ଚ୍ଚ ଉପରେ ବାର୍ଷିକ ଖର୍ଚ୍ଚ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟଜନକ ଭାବେ ୧୫୦୦ କୋଟି ଟଙ୍କା ଥିବା ସେ ସୂଚନା ଦେଇଥିଲେ । ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ କହିଥିଲେ, ଏତେ ବଡ଼ ପରିମାଣର ଟଙ୍କା କେବଳ ବିକ୍ଷିପ୍ତ ସରକାରୀ କାର୍ଯ୍ୟାଳୟ ପାଇଁ ଭଡା ବାବଦରେ ଖର୍ଚ୍ଚ ହେଉଛି । ଆଉ ଏକ ଆହ୍ୱାନ ଉପରେ ଗୁରୁତ୍ୱାରୋପ କରୁଛି ତାହା ହେଉଛି, ଏହି ବିକେନ୍ଦ୍ରୀକରଣ ଯୋଗୁଁ କର୍ମଚାରୀଙ୍କ ଲଜିଷ୍ଟିକ୍ ପରିବହନ ବାବଦ ବ୍ୟୟ। ଆନୁମାନିକ ୮ ହଜାରରୁ ୧୦ ହଜାର କର୍ମଚାରୀ ପ୍ରତିଦିନ ମନ୍ତ୍ରଣାଳୟଗୁଡ଼ିକ ମଧ୍ୟରେ ଯାତାୟାତ କରନ୍ତି। ଫଳରେ ଶହ ଶହ ଯାନବାହାନ ଚଳାଚଳ ହୁଏ, ଅଧିକ ଖର୍ଚ୍ଚ ହୁଏ ଏବଂ ଟ୍ରାଫିକ୍ ଭିଡ଼ ବୃଦ୍ଧି ପାଏ। ସମୟ ନଷ୍ଟ ହେବା ସିଧାସଳଖ ପ୍ରଶାସନିକ ଦକ୍ଷତାକୁ ପ୍ରଭାବିତ କରେ ବୋଲି ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ଦାବି କରିଥିଲେ।
ଶ୍ରୀ ମୋଦୀ ଗୁରୁତ୍ୱାରୋପ କହିଥିଲେ, ଏକବିଂଶ ଶତାବ୍ଦୀର ଭାରତରେ ଏକବିଂଶ ଶତାବ୍ଦୀର ଆଧୁନିକ କୋଠା ଆବଶ୍ୟକ । ପ୍ରଯୁକ୍ତିବିଦ୍ୟା, ସୁରକ୍ଷା ଏବଂ ସୁବିଧା ଦୃଷ୍ଟିରୁ ଉଲ୍ଲେଖନୀୟ ଅଟ୍ଟାଳିକା ନିର୍ମାଣ ଜରୁରୀ। ଏପରି କୋଠାଗୁଡ଼ିକ କର୍ମଚାରୀମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଏକ ଆରାମଦାୟକ ପରିବେଶ ସୃଷ୍ଟି କରିବା, ଶୀଘ୍ର ନିଷ୍ପତ୍ତି ନେବାରେ ସହଜ କରିବା ଏବଂ ସେବାର ସୁଗମ ବିତରଣ ସୁନିଶ୍ଚିତ କରିବା ଉଚିତ। କର୍ତ୍ତବ୍ୟ ଭବନ ପରି ବଡ଼ ବଡ଼ କୋଠାଗୁଡ଼ିକ ଏକ ସାମଗ୍ରିକ ଦୃଷ୍ଟିକୋଣ ସହିତ କର୍ତ୍ତବ୍ୟ ପଥ ଚାରିପାଖରେ ନିର୍ମାଣ କରାଯାଉଛି ବୋଲି ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ କହିଥିଲେ। ସେ ଆହୁରି କହିଥିଲେ, ପ୍ରଥମ କର୍ତ୍ତବ୍ୟ ଭବନ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ହୋଇଥିବାବେଳେ, ଅନ୍ୟ କେତେକ କର୍ତ୍ତବ୍ୟ ଭବନର ନିର୍ମାଣ ଦ୍ରୁତ ଗତିରେ ଚାଲିଛି। ଏହି କାର୍ଯ୍ୟାଳୟଗୁଡ଼ିକ ନୂତନ କମ୍ପ୍ଲେକ୍ସକୁ ସ୍ଥାନାନ୍ତରିତ ହେବା ପରେ, କର୍ମଚାରୀମାନେ ଆବଶ୍ୟକ ସୁବିଧା ପାଇବା ସହିତ ଏକ ଉନ୍ନତ କାର୍ଯ୍ୟ ପରିବେଶରୁ ଉପକୃତ ହେବେ, ଯାହା ଫଳରେ ସେମାନଙ୍କର ସାମଗ୍ରିକ କାର୍ଯ୍ୟ ଦକ୍ଷତା ବୃଦ୍ଧି ପାଇବ। ସରକାର ବିକ୍ଷିପ୍ତ ମନ୍ତ୍ରଣାଳୟ କାର୍ଯ୍ୟାଳୟ ପାଇଁ ଭଡ଼ା ବାବଦକୁ ବର୍ତ୍ତମାନ ଖର୍ଚ୍ଚ ହେଉଥିବା ୧୫୦୦ କୋଟି ଟଙ୍କା ମଧ୍ୟ ସଞ୍ଚୟ କରିପାରିବେ ବୋଲି ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ମତବ୍ୟକ୍ତ କରିଥିଲେ ।
ଭବ୍ୟ କର୍ତ୍ତବ୍ୟ ଭବନ ଏବଂ ନୂତନ ପ୍ରତିରକ୍ଷା କମ୍ପ୍ଲେକ୍ସ ସମେତ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ପ୍ରମୁଖ ଭିତ୍ତିଭୂମି ପ୍ରକଳ୍ପଗୁଡ଼ିକ କେବଳ ଭାରତର ଗତିର ପ୍ରମାଣ ନୁହେଁ ବରଂ ଏହାର ବିଶ୍ୱ ଦୃଷ୍ଟିକୋଣର ପ୍ରତିଫଳନ ବୋଲି ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ କହିଥିଲେ। ସେ କହିଥିଲେ, ଭାରତ ବିଶ୍ୱକୁ ଯେଉଁ ଦୃଷ୍ଟିକୋଣ ପ୍ରଦାନ କରୁଛି ତାହା ଦେଶ ଭିତରେ ମଧ୍ୟ ଗ୍ରହଣ କରାଯାଉଛି ଯାହାକି ଏହାର ଭିତ୍ତିଭୂମି ବିକାଶରେ ସ୍ପଷ୍ଟ। ମିଶନ ଲାଇଫ ଏବଂ 'ଏକ ପୃଥିବୀ, ଏକ ସୂର୍ଯ୍ୟ, ଏକ ଗ୍ରୀଡ୍' ପ୍ରୟାସ ଭଳି ଭାରତର ବିଶ୍ୱସ୍ତରୀୟ ଅବଦାନ ଉପରେ ଆଲୋକପାତ କରି ଶ୍ରୀ ମୋଦୀ ଦୃଢ଼ତାର ସହ କହିଥିଲେ, ଏହି ଧାରଣାଗୁଡ଼ିକ ମାନବତାର ଭବିଷ୍ୟତ ପାଇଁ ଆଶା ବହନ କରେ। କର୍ତ୍ତବ୍ୟ ଭବନ ଭଳି ଆଧୁନିକ ଭିତ୍ତିଭୂମି ଏକ ଲୋକ-ସମର୍ଥକ ଭାବନା ଏବଂ ଏକ ପୃଥିବୀ ଅନୁକୂଳ ନିର୍ମାଣ ଢାଞ୍ଚାକୁ ପ୍ରତିପାଦିତ କରେ। କର୍ତ୍ତବ୍ୟ ଭବନରେ ଛାତ ଉପରେ ସୌର ପ୍ୟାନେଲ ସ୍ଥାପନ କରାଯାଇଛି । ସମଗ୍ର ଭାରତରେ ସବୁଜ କୋଠାଗୁଡ଼ିକର ଦୃଷ୍ଟିକୋଣ ସହିତ ଉନ୍ନତ ବର୍ଜ୍ୟବସ୍ତୁ ପରିଚାଳନା ପ୍ରଣାଳୀକୁ ମଧ୍ୟ ଏହି କୋଠାରେ ସଂଯୋଜିତ କରାଯାଇଛି।
ସରକାର ଏକ ସାମଗ୍ରିକ ଦୃଷ୍ଟିକୋଣ ସହିତ ରାଷ୍ଟ୍ର ନିର୍ମାଣରେ ନିୟୋଜିତ ଅଛି ବୋଲି ଦୃଢ଼ୋକ୍ତି କରି ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ କହିଥିଲେ, ଦେଶର କୌଣସି ଅଂଶ ଆଜି ବିକାଶର ଧାରାରୁ ଅପହଞ୍ଚ ହୋଇ ରହିନାହିଁ । ଦିଲ୍ଲୀ ନୂତନ ସଂସଦ ଭବନର ନିର୍ମାଣ ସାକ୍ଷୀ ହୋଇଛି, କିନ୍ତୁ ସାରା ଦେଶରେ ୩୦ ହଜାରରୁ ଅଧିକ ପଞ୍ଚାୟତ ଭବନ ନିର୍ମାଣ କରାଯାଇଛି। ଶ୍ରୀ ମୋଦୀ ସୂଚାଇଛନ୍ତି ଯେ କର୍ତ୍ତବ୍ୟ ଭବନ ଭଳି ଐତିହାସିକ କୋଠା ସହିତ ଗରିବ ଲୋକଙ୍କ ପାଇଁ ଚାରି କୋଟିରୁ ଅଧିକ ପକ୍କା ଘର ନିର୍ମାଣ କରାଯାଇଛି। ସେ ଆହୁରି କହିଛନ୍ତି ଯେ ଜାତୀୟ ଯୁଦ୍ଧ ସ୍ମାରକୀ ଏବଂ ପୋଲିସ ସ୍ମାରକୀ ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରାଯାଇଛି। ସାରା ଦେଶରେ ୩୦୦ରୁ ଅଧିକ ନୂତନ ମେଡିକାଲ କଲେଜ ନିର୍ମାଣ କରାଯାଇଛି। ଦିଲ୍ଲୀରେ ଭାରତ ମଣ୍ଡପମ୍ ନିର୍ମାଣ ହୋଇଥିବା ବେଳେ ଦେଶବ୍ୟାପୀ ୧୩ ଶହରୁ ଅଧିକ ଅମୃତ ଭାରତ ରେଳ ଷ୍ଟେସନ୍ ବିକଶିତ ହେଉଛି। ସେ ଆହୁରି କହିଛନ୍ତି ଯେ ଯଶୋଭୂମିର ଭବ୍ୟତା ପରିବର୍ତ୍ତନର ବ୍ୟାପକତାକୁ ପ୍ରତିଫଳିତ କରେ, ଯାହା ଗତ ୧୧ ବର୍ଷ ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରାୟ ୯୦ଟି ନୂତନ ବିମାନବନ୍ଦର ନିର୍ମାଣରେ ମଧ୍ୟ ଦେଖିବାକୁ ମିଳିଛି।
ମହାତ୍ମା ଗାନ୍ଧୀଙ୍କ ବିଶ୍ୱାସକୁ ସ୍ମରଣ କରି ଶ୍ରୀ ମୋଦୀ କହିଥିଲେ, ଅଧିକାର ଏବଂ କର୍ତ୍ତବ୍ୟ ପରସ୍ପର ସହିତ ଜଡିତ ଏବଂ କର୍ତ୍ତବ୍ୟ ପୂରଣ କରିବା ଦ୍ୱାରା ଅଧିକାରର ମୂଳଦୁଆ ମଜବୁତ ହୁଏ। ନାଗରିକମାନଙ୍କଠାରୁ କର୍ତ୍ତବ୍ୟ ଆଶା କରାଯାଏ, କିନ୍ତୁ ସରକାର ମଧ୍ୟ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଗମ୍ଭୀରତାର ସହିତ ନିଜର ଦାୟିତ୍ୱକୁ ବଜାୟ ରଖିବା ଉଚିତ୍। ଯେତେବେଳେ ଏକ ସରକାର ନିଷ୍ଠାର ସହିତ ନିଜର କର୍ତ୍ତବ୍ୟ ପୂରଣ କରନ୍ତି, ତାହା ସେମାନଙ୍କ ଶାସନରେ ପ୍ରତିଫଳିତ ହୁଏ ବୋଲି ସେ କହିଥିଲେ। ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ଦୃଢ଼ତାର ସହ କହିଥିଲେ ଯେ ଗତ ଦଶନ୍ଧି ଦେଶରେ ସୁଶାସନର ଦଶନ୍ଧି ଭାବରେ ପରିଚିତ ହୋଇଛି। ସଂସ୍କାରର ନଦୀରୁ ସୁଶାସନ ଏବଂ ବିକାଶର ସ୍ରୋତ ଆସିଛି। ସଂସ୍କାରକୁ ଏକ ସ୍ଥିର ଏବଂ ସମୟ-ସୀମିତ ପ୍ରକ୍ରିୟା ଭାବରେ ବର୍ଣ୍ଣନା କରି ସେ ଆହୁରି ମଧ୍ୟ କହିଥିଲେ ଯେ ଭାରତ କ୍ରମାଗତ ଭାବରେ ପ୍ରମୁଖ ସଂସ୍କାର କରିଛି। ସରକାର-ନାଗରିକ ସମ୍ପର୍କକୁ ମଜବୁତ କରିବା, ଜୀବନଧାରଣର ସୁଗମତାକୁ ବଢ଼ାଇବା, ଅବହେଳିତ ଲୋକଙ୍କୁ ପ୍ରାଥମିକତା ଦେବା, ମହିଳାମାନଙ୍କୁ ସଶକ୍ତ କରିବା ଏବଂ ପ୍ରଶାସନିକ ଦକ୍ଷତାକୁ ଉନ୍ନତ କରିବା ପାଇଁ ଚାଲିଥିବା ପ୍ରୟାସକୁ ସେ ଦର୍ଶାଇ କହିଥିଲେ। ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ କହିଥିଲେ ଯେ ଦେଶ ଏହି କ୍ଷେତ୍ରରେ କ୍ରମାଗତ ଭାବରେ ନୂତନତ୍ୱ ଆଣୁଛି। ଗତ ୧୧ ବର୍ଷ ମଧ୍ୟରେ ଭାରତ ଏକ ସ୍ୱଚ୍ଛ, ସମ୍ବେଦନଶୀଳ ଏବଂ ନାଗରିକ-କେନ୍ଦ୍ରିତ ଶାସନ ମଡେଲ୍ ବିକଶିତ କରିଛି।
ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ କହିଥିଲେ, ବିଶ୍ୱରେ ସେ ଯେଉଁ ଦେଶକୁ ଗସ୍ତ କରୁଛନ୍ତି, ସେଠାରେ ଜାମ୍ ତ୍ରୟ - ଜନଧନ, ଆଧାର ଏବଂ ମୋବାଇଲ୍ କୁ ନେଇ ବ୍ୟାପକ ଭାବରେ ଆଲୋଚନା ଏବଂ ପ୍ରଶଂସା କରାଯାଉଛି। ଜାମ୍ ଭାରତରେ ସରକାରୀ ଯୋଜନାଗୁଡ଼ିକର ବିତରଣକୁ ସ୍ୱଚ୍ଛ ଏବଂ ବାଟମାରଣା ମୁକ୍ତ କରିଛି। ରାସନ କାର୍ଡ, ଗ୍ୟାସ୍ ସବସିଡି ଏବଂ ଛାତ୍ରବୃତ୍ତି ଭଳି ଯୋଜନାରେ ପ୍ରାୟ ୧୦ କୋଟି ଭୂତ ହିତାଧିକାରୀ ଥିଲେ। ଏମାନଙ୍କର କୌଣସି ଅସ୍ତିତ୍ୱ ନଥିଲା। ଏପରିକି କିଛି ଲୋକଙ୍କର ଜନ୍ମ ସୁଦ୍ଧା ହୋଇନଥିଲା। ପୂର୍ବ ସରକାରଗୁଡ଼ିକ ଏହି ନକଲି ହିତାଧିକାରୀଙ୍କ ନାମରେ ପାଣ୍ଠି ସ୍ଥାନାନ୍ତର କରୁଥିଲେ, ଯାହା ଫଳରେ ପାଣ୍ଠି ଅବୈଧ ଆକାଉଣ୍ଟକୁ ପଠାଯାଉଥିଲା। ବର୍ତ୍ତମାନର ସରକାରଙ୍କ ଅଧୀନରେ, ୧୦ କୋଟି ନକଲି ହିତାଧିକାରୀଙ୍କୁ ତାଲିକାରୁ ବାଦ ଦିଆଯାଇଛି ବୋଲି ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ଦୃଢ଼ୋକ୍ତି ପ୍ରକାଶ କରିଥିଲେ। ସେ ସଦ୍ୟତମ ତଥ୍ୟ ସେୟାର କରି ସୂଚାଇଥିଲେ ଯେ ଏହି କାର୍ଯ୍ୟ ଦ୍ୱାରା ଦେଶର ୪.୩ ଲକ୍ଷ କୋଟିରୁ ଅଧିକ ଟଙ୍କା ବାଟମାରଣାରୁ ରକ୍ଷା ପାଇଛି । ଏହି ଯଥେଷ୍ଟ ପରିମାଣର ଅର୍ଥ ଏବେ ବିକାଶମୂଳକ ପଦକ୍ଷେପ ପାଇଁ ବ୍ୟବହାର କରାଯାଉଛି। ପ୍ରକୃତ ହିତାଧିକାରୀ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ହୋଇଛନ୍ତି ଏବଂ ଜାତୀୟ ସମ୍ପଦକୁ ସୁରକ୍ଷିତ ରଖାଯାଇଛି ବୋଲି ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ କହିଥିଲେ ।
ଶ୍ରୀ ମୋଦୀ କହିଥିଲେ, ଦୁର୍ନୀତି ଏବଂ ବାଟମାରଣା ବ୍ୟତୀତ ପୁରୁଣା ଆଇନ ଓ ନିୟମାବଳୀ ନାଗରିକମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଦୀର୍ଘ ଦିନ ଧରି କଷ୍ଟର କାରଣ ହୋଇଆସିଛି। ସରକାରୀ ନିଷ୍ପତ୍ତି ଗ୍ରହଣରେ ବାଧା ସୃଷ୍ଟି କରିଛି । ଏହାର ସମାଧାନ ପାଇଁ, ଉପନିବେଶ ଯୁଗରୁ ଚାଲି ଆସୁଥିବା ୧,୫୦୦ରୁ ଅଧିକ ପୁରୁଣା ଆଇନ ରଦ୍ଦ କରାଯାଇଛି। କାରଣ ଏସବୁ ଆଇନ ଓ ନିୟମ ଅନେକ ଦଶନ୍ଧି ଧରି ଶାସନରେ ବାଧା ଦେଇଆସିଥିଲା। ଅନୁପାଳନ ବୋଝ ମଧ୍ୟ ଏକ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଆହ୍ୱାନ ସୃଷ୍ଟି କରିଥିଲା କାରଣ ମୌଳିକ କାର୍ଯ୍ୟ ପାଇଁ ମଧ୍ୟ ବ୍ୟକ୍ତିବିଶେଷଙ୍କୁ ପୂର୍ବରୁ ଅନେକ ଦଲିଲ ଦାଖଲ କରିବାକୁ ପଡୁଥିଲା। ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ସୂଚନା ଦେଇଥିଲେ ଯେ ଗତ ୧୧ ବର୍ଷ ମଧ୍ୟରେ, ୪୦ ହଜାରରୁ ଅଧିକ ଅନୁପାଳନ ଉଚ୍ଛେଦ କରାଯାଇଛି ଏବଂ ଏହି ଯୁକ୍ତିସଂଗତକରଣ ସ୍ଥିର ଗତିରେ ଜାରି ରହିଛି। ପୂର୍ବରୁ, ବିଭାଗ ଏବଂ ମନ୍ତ୍ରଣାଳୟ ମଧ୍ୟରେ ଦାୟିତ୍ୱରେ ସ୍ପଷ୍ଟତା ନଥିବା କାରଣରୁ ବିଳମ୍ବ ଓ ବାଧା ସୃଷ୍ଟି ହେଉଥିଲା। କାର୍ଯ୍ୟକୁ ସୁବ୍ୟବସ୍ଥିତ କରିବା ପାଇଁ, ଅନେକ ବିଭାଗକୁ ସମନ୍ୱିତ କରାଯାଇଥିଲା। ଅନାବଶ୍ୟକ ଦୋହରୀକରଣକୁ ଦୂର କରାଯାଇଥିଲା ଏବଂ ଆବଶ୍ୟକ ସ୍ଥଳେ ମନ୍ତ୍ରଣାଳୟଗୁଡ଼ିକୁ ମିଶ୍ରଣ କରାଯାଇଥିଲା କିମ୍ବା ନୂତନ ଭାବରେ ସୃଷ୍ଟି କରାଯାଇଥିଲା। ଜଳ ସୁରକ୍ଷା ସୁନିଶ୍ଚିତ କରିବା ପାଇଁ ଜଳ ଶକ୍ତି ମନ୍ତ୍ରଣାଳୟ, ସମବାୟ ଆନ୍ଦୋଳନକୁ ସଶକ୍ତ କରିବା ପାଇଁ ସମବାୟ ମନ୍ତ୍ରଣାଳୟ, ମତ୍ସ୍ୟ ମନ୍ତ୍ରଣାଳୟ ଏବଂ ଯୁବ ସଶକ୍ତିକରଣ ଉପରେ ଧ୍ୟାନ ଦେବା ପାଇଁ ଦକ୍ଷତା ବିକାଶ ଏବଂ ଉଦ୍ୟମିତା ମନ୍ତ୍ରଣାଳୟ ଭଳି ପ୍ରମୁଖ ମନ୍ତ୍ରଣାଳୟ ଗଠନ ବିଷୟରେ ଉଲ୍ଲେଖ କରିଥିଲେ। ଏହି ସଂସ୍କାରଗୁଡ଼ିକ ଶାସନର ଦକ୍ଷତା ବୃଦ୍ଧି କରିଛି ଏବଂ ସାର୍ବଜନୀନ ସେବା ପ୍ରଦାନକୁ ତ୍ୱରାନ୍ୱିତ କରିଛି।
ସରକାରଙ୍କ କାର୍ଯ୍ୟ ସଂସ୍କୃତିକୁ ଉନ୍ନତ କରିବା ପାଇଁ ପ୍ରୟାସ ଜାରି ରହିଛି ବୋଲି ଉଲ୍ଲେଖ କରି ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ମିଶନ କର୍ମଯୋଗୀ ଏବଂ ଆଇ-ଜିଓଟି ଭଳି ଡିଜିଟାଲ ପ୍ଲାଟଫର୍ମ ଉପରେ ଆଲୋକପାତ କରିଥିଲେ। ସେ କହିଥିଲେ, ଏହା ସରକାରୀ କର୍ମଚାରୀମାନଙ୍କୁ ବୈଷୟିକ ଏବଂ ବୃତ୍ତିଗତ ତାଲିମ ସହିତ ସଶକ୍ତ କରୁଛି। ଇ-ଅଫିସ୍, ଫାଇଲ୍ ଟ୍ରାକିଂ ଏବଂ ଡିଜିଟାଲ ଅନୁମୋଦନ ଭଳି ବ୍ୟବସ୍ଥା ପ୍ରଶାସନିକ ପ୍ରକ୍ରିୟାରେ ବିପ୍ଳବ ଆଣିଛି । ସେଗୁଡ଼ିକୁ କେବଳ ଦ୍ରୁତ ନୁହେଁ, ବରଂ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବରେ ଚିହ୍ନଟ କରାଯାଇପାରିବ ଏବଂ ଦାୟିତ୍ୱବାନ ମଧ୍ୟ କରୁଛି।
ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ କହିଥିଲେ, ନୂତନ କୋଠାରେ ପ୍ରବେଶ କରିବା ଉତ୍ସାହର ଏକ ନୂତନ ଭାବନାକୁ ପ୍ରେରଣା ଦିଏ ଏବଂ ମଣିଷର ଶକ୍ତିକୁ ଉଲ୍ଲେଖନୀୟ ଭାବରେ ବୃଦ୍ଧି କରେ। କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମରେ ଉପସ୍ଥିତ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ନୂତନ କୋଠାରେ ସେମାନଙ୍କର ଦାୟିତ୍ୱକୁ ସମାନ ଉତ୍ସାହ ଏବଂ ସମର୍ପଣ ସହିତ ଆଗକୁ ବଢ଼ାନ୍ତୁ ବୋଲି ସେ ଆହ୍ୱାନ କରିଥିଲେ। ପ୍ରତ୍ୟେକ ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କୁ - ପଦବୀ ନିର୍ବିଶେଷରେ - ସେମାନଙ୍କର କାର୍ଯ୍ୟକାଳକୁ ପ୍ରକୃତରେ ସ୍ମରଣୀୟ କରିବା ପାଇଁ ପ୍ରୟାସ କରିବାକୁ ସେ ଉତ୍ସାହିତ କରିଥିଲେ। ଯେତେବେଳେ କେହି ଏଠାରୁ ଶେଷରେ ବିଦାୟ ନେବେ, ସେତେବେଳେ ସେମାନେ ଜାତିର ସେବାରେ ନିଜର ଶତ ପ୍ରତିଶତ ଯୋଗଦାନ ଦେଇଛନ୍ତି ବୋଲି ଭାବନା ସହିତ ଏହି ସ୍ଥାନ ଛାଡ଼ିବା ଉଚିତ୍ ବୋଲି ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ କହିଥିଲେ।
ଫାଇଲ୍ ଏବଂ ଡକ୍ୟୁମେଣ୍ଟେସନ୍ ପ୍ରତି ଦୃଷ୍ଟିକୋଣ ପରିବର୍ତ୍ତନ କରିବାର ଆବଶ୍ୟକତା ଉପରେ ଗୁରୁତ୍ୱାରୋପ କରି ଶ୍ରୀ ମୋଦୀ କହିଥିଲେ, ଯଦିଓ ଏକ ଫାଇଲ୍, ଏକ ଅଭିଯୋଗ କିମ୍ବା ଏକ ଆବେଦନ ସାଧାରଣ ମନେହୁଏ, କିନ୍ତୁ କାହା ପାଇଁ, ସେହି କାଗଜ ଖଣ୍ଡ ସେମାନଙ୍କର ଗଭୀରତମ ଆଶାକୁ ପ୍ରତିନିଧିତ୍ୱ କରିପାରେ। ଗୋଟିଏ ଫାଇଲ୍ ଅଗଣିତ ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କ ଜୀବନ ସହିତ ଜଡିତ ହୋଇପାରେ। ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ କହିଥିଲେ, ଯଦି ଏକ ଲକ୍ଷ ନାଗରିକଙ୍କ ସମ୍ପର୍କିତ ଏକ ଫାଇଲ୍ ଗୋଟିଏ ଦିନ ବି ବିଳମ୍ବ ହୁଏ, ତେବେ ଏହା ଏକ ଲକ୍ଷ ମାନବ ଦିବସର କ୍ଷତି କରିଥାଏ। ସୁବିଧା କିମ୍ବା ନିୟମିତ ଚିନ୍ତାଧାରା ବାହାରେ ସେବା କରିବାର ବିଶାଳ ସୁଯୋଗକୁ ସ୍ୱୀକାର କରିବାର ମାନସିକତା ସହିତ ସେମାନଙ୍କର ଦାୟିତ୍ୱ ସମ୍ପାଦନ କରିବାକୁ ସେ ଅଧିକାରୀମାନଙ୍କୁ ଆହ୍ୱାନ ଦେଇଥିଲେ । ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ଜୋର ଦେଇ କହିଥିଲେ, ଏକ ନୂତନ ଚିନ୍ତାଧାରା ସୃଷ୍ଟି କରିବା ସମ୍ଭାବ୍ୟ ଭାବରେ ଯୁଗାନ୍ତକାରୀ ପରିବର୍ତ୍ତନ ପାଇଁ ମୂଳଦୁଆ ସ୍ଥାପନ କରିପାରିବ। ସେ ସମସ୍ତ ସରକାରୀ କର୍ମଚାରୀଙ୍କୁ କର୍ତ୍ତବ୍ୟର ମନୋଭାବ ସହିତ ରାଷ୍ଟ୍ର ନିର୍ମାଣ ପ୍ରତି ଗଭୀର ପ୍ରତିବଦ୍ଧ ରହିବାକୁ ଆହ୍ୱାନ କରିଥିଲେ। ଭାରତର ବିକାଶର ସ୍ୱପ୍ନ ଦାୟିତ୍ୱର ଗର୍ଭରେ ପାଳିତ ହୁଏ ବୋଲି ସେମାନଙ୍କୁ ସ୍ମରଣ କରାଇ ଦେଇଥିଲେ।
ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ କହିଥିଲେ, ଯଦିଓ ଏହା ସମାଲୋଚନାର ସମୟ ନୁହେଁ, ଏହା ନିଶ୍ଚିତ ଭାବରେ ଆତ୍ମନିରୀକ୍ଷଣର ସମୟ। ଭାରତ ସହିତ ସମାନ ସମୟରେ ସ୍ୱାଧୀନତା ପାଇଥିବା ଅନେକ ରାଷ୍ଟ୍ର ଦ୍ରୁତ ଗତିରେ ଅଗ୍ରଗତି କରିଛନ୍ତି, ଯେତେବେଳେ ବିଭିନ୍ନ ଐତିହାସିକ ଆହ୍ୱାନ ଯୋଗୁଁ ଭାରତର ପ୍ରଗତି ତୁଳନାତ୍ମକ ଭାବରେ ମନ୍ଥର ଥିଲା ବୋଲି ସେ ସୂଚାଇ ଦେଇଥିଲେ। ଶ୍ରୀ ମୋଦୀ ଗୁରୁତ୍ୱାରୋପ କରିଥିଲେ ଯେ ଏହି ଆହ୍ୱାନଗୁଡ଼ିକ ଭବିଷ୍ୟତ ପିଢ଼ିକୁ ହସ୍ତାନ୍ତର ନ କରିବା ବର୍ତ୍ତମାନ ଆମର ଦାୟିତ୍ୱ। ଅତୀତର ପ୍ରୟାସଗୁଡ଼ିକ ଉପରେ ପ୍ରତିଫଳିତ କରି ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ କହିଥିଲେ, ପୁରୁଣା କୋଠାଗୁଡ଼ିକର କାନ୍ଥ ଭିତରେ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ନିଷ୍ପତ୍ତି ଏବଂ ନୀତି ନିର୍ଦ୍ଧାରଣ କରାଯାଇଥିଲା ଯାହା ଫଳରେ ୨୫ କୋଟି ନାଗରିକ ଦାରିଦ୍ର୍ୟରୁ ବାହାରି ଆସିପାରିଛନ୍ତି। ନୂତନ କୋଠାଗୁଡ଼ିକରେ ଉନ୍ନତ ଦକ୍ଷତା ସହିତ ଦାରିଦ୍ର୍ୟକୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବରେ ଦୂର କରିବା ଏବଂ ଏକ ବିକଶିତ ଭାରତର ସ୍ୱପ୍ନକୁ ସାକାର କରିବା ହେଉଛି ଆମ ସମସ୍ତଙ୍କର ଲକ୍ଷ୍ୟ। ଶ୍ରୀ ମୋଦୀ ସମସ୍ତ ଅଂଶୀଦାରମାନଙ୍କୁ ଭାରତକୁ ବିଶ୍ୱର ତୃତୀୟ ବୃହତ୍ତମ ଅର୍ଥବ୍ୟବସ୍ଥାରେ ପରିଣତ କରିବା ପାଇଁ ମିଳିତ ଭାବରେ କାମ କରିବାକୁ ଆହ୍ୱାନ କରିଥିଲେ। ମେକ୍ ଇନ୍ ଇଣ୍ଡିଆ ଏବଂ ଆତ୍ମନିର୍ଭର ଭାରତ ଭଳି ପଦକ୍ଷେପର ସଫଳତା କାହାଣୀରେ ଯୋଗଦାନ ଦେବାକୁ ସେ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଉତ୍ସାହିତ କରିଥିଲେ। ସେ ଜାତୀୟ ଉତ୍ପାଦକତା ବୃଦ୍ଧି ପାଇଁ ପ୍ରତିବଦ୍ଧତାର ଆହ୍ୱାନ କରିଥିଲେ। ସେ କହିଥିଲେ, ଯେତେବେଳେ ପର୍ଯ୍ୟଟନ ବିଷୟରେ ଆଲୋଚନା କରାଯାଏ, ଭାରତ ଏକ ବିଶ୍ୱସ୍ତରୀୟ ଗନ୍ତବ୍ୟସ୍ଥଳ ହୋଇଯାଏ, ଯେତେବେଳେ ବ୍ରାଣ୍ଡର ଉଲ୍ଲେଖ କରାଯାଏ, ବିଶ୍ୱ ଭାରତୀୟ ଉଦ୍ୟୋଗ ଆଡକୁ ଦୃଷ୍ଟି ଦିଏ ଏବଂ ଯେତେବେଳେ ଶିକ୍ଷା ଚାହେଁ, ବିଶ୍ୱର ଛାତ୍ରଛାତ୍ରୀମାନେ ଭାରତକୁ ବାଛନ୍ତି। ସେ ଆହୁରି ମଧ୍ୟ କହିଥିଲେ ଯେ ଭାରତର କ୍ଷମତାକୁ ସୁଦୃଢ଼ କରିବା ଏକ ସହଭାଗୀ ଲକ୍ଷ୍ୟ ଏବଂ ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ହେବା ଉଚିତ।
ଶ୍ରୀ ମୋଦୀ ଦୃଢ଼ୋକ୍ତି ପ୍ରକାଶ କରି କହିଥିଲେ, ସଫଳ ରାଷ୍ଟ୍ରଗୁଡ଼ିକ ଆଗକୁ ବଢ଼ିଲେ ସେମାନଙ୍କର ସକାରାତ୍ମକ ଐତିହ୍ୟକୁ ପରିତ୍ୟାଗ କରନ୍ତି ନାହିଁ ବରଂ ଏହାକୁ ସଂରକ୍ଷଣ କରନ୍ତି। ଭାରତ ‘ବିକାଶ ଔର ବିରାସତ’ ଦୃଷ୍ଟିକୋଣ ସହିତ ଆଗକୁ ବଢ଼ୁଛି। ନୂତନ କର୍ତ୍ତବ୍ୟ ଭବନର ଉଦଘାଟନ ପରେ, ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ଘୋଷଣା କରିଥିଲେ ଯେ ଦିଲ୍ଲୀର ଐତିହାସିକ ନର୍ଥ ଏବଂ ସାଉଥ୍ ବ୍ଲକଗୁଡ଼ିକୁ ଏବେ ଭାରତର ଜୀବନ୍ତ ଐତିହ୍ୟର ଏକ ଅଂଶରେ ପରିଣତ କରାଯିବ। ଏହି ପ୍ରତୀକାତ୍ମକ କୋଠାଗୁଡ଼ିକୁ ‘ଯୁଗେ ଯୁଗୀନ ଭାରତ ସଂଗ୍ରହାଳୟ’ ନାମରେ ସାର୍ବଜନୀନ ସଂଗ୍ରହାଳୟରେ ପରିଣତ କରାଯିବ। ଏହା ପ୍ରତ୍ୟେକ ନାଗରିକଙ୍କୁ ଭାରତର ସମୃଦ୍ଧ ସଭ୍ୟତାଗତ ଯାତ୍ରାର ସାକ୍ଷ୍ୟ ଏବଂ ଅନୁଭୂତି ପ୍ରଦାନ କରିବ। ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ଶେଷରେ ବିଶ୍ୱାସ ପ୍ରକଟ କରି କହିଥିଲେ ଯେ ଲୋକମାନେ ନୂତନ କର୍ତ୍ତବ୍ୟ ଭବନରେ ପ୍ରବେଶ କରିବା ସମୟରେ, ସେମାନେ ଏହି ସ୍ଥାନଗୁଡ଼ିକରେ ଥିବା ପ୍ରେରଣା ଏବଂ ଐତିହ୍ୟକୁ ନିଜ ସହିତ ବହନ କରିବେ। କର୍ତ୍ତବ୍ୟ ଭବନର ଉଦଘାଟନ ପାଇଁ ସେ ଭାରତର ନାଗରିକମାନଙ୍କୁ ହାର୍ଦ୍ଦିକ ଅଭିନନ୍ଦନ ଜଣାଇଥିଲେ।
କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମରେ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ବିଶିଷ୍ଟ ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ କେନ୍ଦ୍ର ମନ୍ତ୍ରୀ, ସାଂସଦ ଏବଂ ଭାରତ ସରକାରଙ୍କ ଅଧିକାରୀମାନେ ଉପସ୍ଥିତ ଥିଲେ।
ପୃଷ୍ଠଭୂମି
ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ଶ୍ରୀ ନରେନ୍ଦ୍ର ମୋଦୀ ଆଜି ଦିଲ୍ଲୀର କର୍ତ୍ତବ୍ୟ ପଥଠାରେ କର୍ତ୍ତବ୍ୟ ଭବନର ଉଦଘାଟନ କରିଛନ୍ତି।
ଏହା ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀଙ୍କ ଆଧୁନିକ, ଦକ୍ଷ ଏବଂ ନାଗରିକ-କୈନ୍ଦ୍ରିକ ପ୍ରଶାସନ ଦୃଷ୍ଟିକୋଣ ପ୍ରତି ସରକାରଙ୍କ ପ୍ରତିବଦ୍ଧତାରେ ଏକ ପ୍ରମୁଖ ମାଇଲଖୁଣ୍ଟ। ଆଜି ଉଦଘାଟିତ ହୋଇଥିବା କର୍ତ୍ତବ୍ୟ ଭବନ - ୩ ସେଣ୍ଟ୍ରାଲ ଭିଷ୍ଟାର ବ୍ୟାପକ ପରିବର୍ତ୍ତନର ଏକ ଅଂଶ। ଏହା ଅନେକ ଆଗାମୀ ସାଧାରଣ କେନ୍ଦ୍ରୀୟ ସଚିବାଳୟ କୋଠା ମଧ୍ୟରୁ ପ୍ରଥମ ଯାହା ପ୍ରଶାସନିକ ପ୍ରକ୍ରିୟାକୁ ସୁଗମ କରିବା ଏବଂ ଦକ୍ଷ ପ୍ରଶାସନକୁ ସକ୍ଷମ କରିବା ଲକ୍ଷ୍ୟ ରଖିଛି।
ଏହି ପ୍ରକଳ୍ପ ସରକାରଙ୍କ ବ୍ୟାପକ ପ୍ରଶାସନିକ ସଂସ୍କାର ଏଜେଣ୍ଡାକୁ ପ୍ରତିପାଦନ କରେ। ମନ୍ତ୍ରଣାଳୟଗୁଡ଼ିକୁ ସହ-ସ୍ଥାନିତ କରି ଏବଂ ଅତ୍ୟାଧୁନିକ ଭିତ୍ତିଭୂମି ଗ୍ରହଣ କରି, ସାଧାରଣ କେନ୍ଦ୍ରୀୟ ସଚିବାଳୟ ଆନ୍ତଃ-ମନ୍ତ୍ରଣାଳୟ ସମନ୍ୱୟକୁ ଉନ୍ନତ କରିବ, ନୀତି କାର୍ଯ୍ୟାନ୍ୱୟନକୁ ତ୍ୱରାନ୍ୱିତ କରିବ ଏବଂ ଏକ ପ୍ରତିକ୍ରିୟାଶୀଳ ପ୍ରଶାସନିକ ପରିବେଶକୁ ପ୍ରୋତ୍ସାହିତ କରିବ।
ବର୍ତ୍ତମାନ, ଅନେକ ପ୍ରମୁଖ ମନ୍ତ୍ରଣାଳୟ ଶାସ୍ତ୍ରୀ ଭବନ, କୃଷି ଭବନ, ଉଦ୍ୟୋଗ ଭବନ ଏବଂ ନିର୍ମାଣ ଭବନ ଭଳି ପୁରୁଣା କୋଠାରୁ କାର୍ଯ୍ୟ କରୁଛି, ଯାହା ୧୯୫୦ ଏବଂ ୧୯୭୦ ଦଶକ ମଧ୍ୟରେ ନିର୍ମିତ ହୋଇଥିଲା, ଯାହା ବର୍ତ୍ତମାନ ଗଠନମୂଳକ ଭାବରେ ପୁରୁଣା ଏବଂ ଦକ୍ଷତାହୀନ। ନୂତନ ସୁବିଧାଗୁଡ଼ିକ ମରାମତି ଏବଂ ରକ୍ଷଣାବେକ୍ଷଣ ଖର୍ଚ୍ଚ ହ୍ରାସ କରିବ, ଉତ୍ପାଦକତା ବୃଦ୍ଧି କରିବ, କର୍ମଚାରୀଙ୍କ କଲ୍ୟାଣରେ ଉନ୍ନତି ଆଣିବ ଏବଂ ସାମଗ୍ରିକ ସେବା ପ୍ରଦାନକୁ ବୃଦ୍ଧି କରିବ।
କର୍ତ୍ତବ୍ୟ ଭବନ - ୩କୁ ବର୍ତ୍ତମାନ ଦିଲ୍ଲୀରେ ବିକ୍ଷିପ୍ତ ହୋଇ ରହିଥିବା ବିଭିନ୍ନ ମନ୍ତ୍ରଣାଳୟ ଏବଂ ବିଭାଗଗୁଡ଼ିକ ସହ ଏକତ୍ର କରି ଦକ୍ଷତା, ନବସୃଜନ ଏବଂ ସହଯୋଗକୁ ପ୍ରୋତ୍ସାହିତ କରିବା ପାଇଁ ଡିଜାଇନ୍ କରାଯାଇଛି। ଏହା ଦୁଇଟି ବେସମେଣ୍ଟ ଏବଂ ସାତଟି ମହଲା (ଭୂତଳ + ୬ ମହଲା)ରେ ପ୍ରାୟ ଦେଢ଼ ଲକ୍ଷ ବର୍ଗ ମିଟର ପରିବ୍ୟାପ୍ତ ଏକ ଅତ୍ୟାଧୁନିକ କାର୍ଯ୍ୟାଳୟ କମ୍ପ୍ଲେକ୍ସ ହେବ। ଏଥିରେ ସ୍ୱରାଷ୍ଟ୍ର, ବୈଦେଶିକ ବ୍ୟାପାର, ଗ୍ରାମୀଣ ବିକାଶ, ଏମଏସଏମଇ, ଡିଓପିଟି, ପେଟ୍ରୋଲିୟମ୍ ଏବଂ ପ୍ରାକୃତିକ ଗ୍ୟାସ୍ ମନ୍ତ୍ରଣାଳୟ/ବିଭାଗ ଏବଂ ପ୍ରମୁଖ ବୈଜ୍ଞାନିକ ପରାମର୍ଶଦାତା (ପିଏସଏ)ଙ୍କ କାର୍ଯ୍ୟାଳୟ ରହିବ।
ନୂତନ କୋଠା ଆଇଟି-ସକ୍ଷମ ଏବଂ ସୁରକ୍ଷିତ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ଷେତ୍ର, ପରିଚୟ ପତ୍ର-ଆଧାରିତ ପ୍ରବେଶ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ, ସମନ୍ୱିତ ଇଲେକ୍ଟ୍ରୋନିକ୍ ନିରୀକ୍ଷଣ ଏବଂ ଏକ କେନ୍ଦ୍ରୀୟ କମାଣ୍ଡ ସିଷ୍ଟମ ସହିତ ଆଧୁନିକ ଶାସନ ଭିତ୍ତିଭୂମିର ଉଦାହରଣ ଦେବ। ଏହା ଦୀର୍ଘସ୍ଥାୟୀତ୍ୱରେ ମଧ୍ୟ ଅଗ୍ରଣୀ। ଏହି ଅଟ୍ଟାଳିକା ଡବଲ୍-ଗ୍ଲାଜେଡ୍ ମୁଖଶାଳା, ଛାତ ଉପରେ ସୌର, ସୌର ଜଳ ଉତ୍ତାପ, ଉନ୍ନତ ଏଚଭିଏସି (ତାପ, ଭେଣ୍ଟିଲେସନ୍ ଏବଂ ଏୟାର କଣ୍ଡିସନିଂ) ସିଷ୍ଟମ ଏବଂ ବର୍ଷାଜଳ ଅମଳ ସହିତ ଗ୍ରୀହ-ଫୋର୍ ରେଟିଂକୁ ପୂରଣ କରୁଛି। ଏହି ସୁବିଧା ଶୂନ୍ୟ ନିଷ୍କାସନ ବର୍ଜ୍ୟ ପରିଚାଳନା, ଘର ଭିତରେ କଠିନ ବର୍ଜ୍ୟ ପ୍ରକ୍ରିୟାକରଣ, ଇ-ଯାନ ଚାର୍ଜିଂ ଷ୍ଟେସନ ଏବଂ ପୁନଃଚକ୍ରିତ ନିର୍ମାଣ ସାମଗ୍ରୀର ବ୍ୟାପକ ବ୍ୟବହାର ମାଧ୍ୟମରେ ପରିବେଶ ସଚେତନତାକୁ ପ୍ରୋତ୍ସାହିତ କରିବ।
ଏକ ଶୂନ୍ୟ-ନିଷ୍କାସନ କ୍ୟାମ୍ପସ୍ ଭାବରେ, କର୍ତ୍ତବ୍ୟ ଭବନ ଜଳ ଆବଶ୍ୟକତାର ଏକ ପ୍ରମୁଖ ଅଂଶ ପୂରଣ କରିବା ପାଇଁ ବର୍ଜ୍ୟଜଳକୁ ବିଶୋଧନ ଏବଂ ପୁନଃବ୍ୟବହାର କରେ। ଏହି କୋଠାର କାନ୍ଥ ଏବଂ ପେଭିଂ ବ୍ଲକରେ ପୁନଃଚକ୍ରିତ ନିର୍ମାଣ କରାଯାଇଛି । ଏଥିରେ ଭଙ୍ଗା ବର୍ଜ୍ୟବସ୍ତୁ, ମାଟି ବ୍ୟବହାର କରାଯାଇଥିବା ବେଳେ ଗଠନମୂଳକ ଭାର ହ୍ରାସ କରିବା ପାଇଁ ହାଲୁକା ଶୁଖିଲା ବିଭାଜନ ବ୍ୟବହୃତ ହୋଇଛି । ଘର ଭିତରେ କଠିନ ବର୍ଜ୍ୟବସ୍ତୁ ପରିଚାଳନା ବ୍ୟବସ୍ଥା ମଧ୍ୟ ଏଥିରେ ରହିଛି ।
ଏହି କୋଠାଟିକୁ ୩୦% କମ୍ ଶକ୍ତି ବ୍ୟବହାର କରିବା ପାଇଁ ଡିଜାଇନ୍ କରାଯାଇଛି। କୋଠାକୁ ଥଣ୍ଡା ରଖିବା ଏବଂ ବାହାର ଶବ୍ଦ ହ୍ରାସ କରିବା ପାଇଁ ଏଥିରେ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର କାଚ ଝରକା ଅଛି। ବିଦ୍ୟୁତ ଶକ୍ତି-ସଂରକ୍ଷକ ଏଲଇଡି ଲାଇଟ୍, ଆବଶ୍ୟକ ନଥିବା ସମୟରେ ଲାଇଟ୍ ବନ୍ଦ କରୁଥିବା ସେନ୍ସର, ଶକ୍ତି ସଂରକ୍ଷଣ କରୁଥିବା ସ୍ମାର୍ଟ ଲିଫ୍ଟ ଏବଂ ବିଦ୍ୟୁତ୍ ବ୍ୟବହାର ପରିଚାଳନା କରିବା ପାଇଁ ଏକ ଉନ୍ନତ ବ୍ୟବସ୍ଥା ଶକ୍ତି ସଂରକ୍ଷଣ କରିବାରେ ସାହାଯ୍ୟ କରିବ। କର୍ତ୍ତବ୍ୟ ଭବନ ୩ ଛାତରେ ଥିବା ସୌର ପ୍ୟାନେଲ ପ୍ରତିବର୍ଷ ୫.୩୪ ଲକ୍ଷ ୟୁନିଟ୍ ରୁ ଅଧିକ ବିଦ୍ୟୁତ୍ ଉତ୍ପାଦନ କରିବ। ସୌର ଜଳ ହିଟର ଦୈନିକ ଗରମ ପାଣି ଆବଶ୍ୟକତାର ଏକ ଚତୁର୍ଥାଂଶରୁ ଅଧିକ ପୂରଣ କରିବ। ଏଠାରେ ବୈଦ୍ୟୁତିକ ଯାନ ପାଇଁ ଚାର୍ଜିଂ ଷ୍ଟେସନ୍ ମଧ୍ୟ ଯୋଗାଇ ଦିଆଯାଇଛି।
ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଅଭିଭାଷଣ ପଢିବା ପାଇଁ ଏଠାରେ କ୍ଲିକ କରନ୍ତୁ
Kartavya Bhavan will guide the policies and direction of a developed India. pic.twitter.com/0JXivYu265
— PMO India (@PMOIndia) August 6, 2025
Kartavya Bhavan embodies the resolve to fulfil the nation's dreams. pic.twitter.com/Q5T9qFRect
— PMO India (@PMOIndia) August 6, 2025
India is being shaped by a holistic vision, where progress reaches every region. pic.twitter.com/NcBBzpjlPU
— PMO India (@PMOIndia) August 6, 2025
In the past 11 years, India has built a governance model that is transparent, responsive and citizen-centric. pic.twitter.com/3sAJjT9o6y
— PMO India (@PMOIndia) August 6, 2025
Together, let us make India the world's third-largest economy and script the success story of Make in India and Aatmanirbhar Bharat: PM @narendramodi pic.twitter.com/jSRSY0qjMd
— PMO India (@PMOIndia) August 6, 2025
