ଭାରତ-ଜାପାନ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ରଣନୈତିକ ଏବଂ ବିଶ୍ୱ ସହଭାଗୀତା, ଯାହା ଆମର ସାଧାରଣ ମୂଲ୍ୟବୋଧ ଏବଂ ପାରସ୍ପରିକ ସମ୍ମାନରେ ସ୍ଥାପିତ ଉଭୟ ଦେଶର ସୁରକ୍ଷା ଏବଂ ସମୃଦ୍ଧିକୁ ଆଗକୁ ବଢ଼ାଇବା ପାଇଁ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ । ଆର୍ଥିକ ସୁରକ୍ଷା କ୍ଷେତ୍ରରେ ସହଯୋଗ ହେଉଛି ଆମର ଦ୍ୱିପାକ୍ଷିକ ସହଯୋଗର ଏକ ପ୍ରମୁଖ ସ୍ତମ୍ଭ ଯାହା ଆମର ରଣନୈତିକ ଦୃଷ୍ଟିକୋଣ ଏବଂ ଆର୍ଥିକ ଆବଶ୍ୟକତାରେ ବୃଦ୍ଧି ପାଉଥିବା ସମନ୍ୱୟରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୋଇଛି ।
ଦୁଇଟି ସଚେତନ ଗଣତନ୍ତ୍ର ଏବଂ ମୁକ୍ତ ବଜାର ଅର୍ଥନୀତି ଭାବରେ, ଭାରତ ଏବଂ ଜାପାନ ଆମର ରାଜନୈତିକ ବିଶ୍ୱାସ, ଅର୍ଥନୈତିକ ଗତିଶୀଳତା ଏବଂ ସ୍ୱାଭାବିକ ପରିପୂରକତା ଉପରେ ଆଧାରିତ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଏବଂ ଉଦୀୟମାନ କ୍ଷେତ୍ରରେ ସେମାନଙ୍କର ସହଭାଗୀତାକୁ ଦ୍ରୁତଗତିରେ ଅଗ୍ରସର କରିବାକୁ ସଂକଳ୍ପବଦ୍ଧ ।
● ଭାରତ ଓ ଜାପାନ ୨୦୨୪ ନଭେମ୍ବରରେ ଉପ-ବୈଦେଶିକ ମନ୍ତ୍ରୀ/ବୈଦେଶିକ ସଚିବ ସ୍ତରୀୟ ଅଧ୍ୟକ୍ଷତାରେ ରଣନୈତିକ ବାଣିଜ୍ୟ ଏବଂ ପ୍ରଯୁକ୍ତିବିଦ୍ୟା ସମେତ ଅର୍ଥନୈତିକ ସୁରକ୍ଷା ଉପରେ ଭାରତ-ଜାପାନ ଆଲୋଚନାର ପ୍ରଥମ ପର୍ଯ୍ୟାୟ ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ।
● ବିଦ୍ୟମାନ ସରକାର-ସରକାର ମେକାନିଜମ୍ ସହିତ ରଣନୈତିକ ବାଣିଜ୍ୟ ଓ ପ୍ରଯୁକ୍ତିବିଦ୍ୟା ସମେତ ଅର୍ଥନୈତିକ ସୁରକ୍ଷା ଉପରେ ଆଲୋଚନା ମାଧ୍ୟମରେ, ଭାରତ ଏବଂ ଜାପାନ ବୈଦେଶିକ ନୀତି ତଥା କିଛି ଅର୍ଥନୈତିକ ଆନ୍ତଃସଂଯୋଗରୁ ସୃଷ୍ଟି ହେଉଥିବା ସୁରକ୍ଷା ଚ୍ୟାଲେଞ୍ଜ ଉପରେ ନୀତିଗତ ଦୃଷ୍ଟିଭଙ୍ଗୀ ଆଦାନପ୍ରଦାନ କରିଥିଲେ।
● ଭାରତ ଓ ଜାପାନ ସ୍ଥାୟୀ ଯୋଗାଣ ଶୃଙ୍ଖଳ ନିର୍ମାଣ ଏବଂ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଭିତ୍ତିଭୂମିକୁ ସୁରକ୍ଷିତ କରିବା, ପ୍ରମୁଖ ପ୍ରଯୁକ୍ତିବିଦ୍ୟାକୁ ପ୍ରୋତ୍ସାହିତ ଏବଂ ସୁରକ୍ଷା ଦେବା ତଥା ରଣନୈତିକ ବାଣିଜ୍ୟ ଓ ପ୍ରଯୁକ୍ତିବିଦ୍ୟା ସହଯୋଗରେ ଦ୍ୱିପାକ୍ଷିକ ପ୍ରତିବନ୍ଧକଗୁଡ଼ିକୁ ଦୂର କରିବା ପାଇଁ ଦ୍ୱିପାକ୍ଷିକ ସହଯୋଗକୁ ଆଗକୁ ବଢ଼ାଇବାକୁ ସଂକଳ୍ପ ନେଇଥିଲେ।
● ଭାରତ ଓ ଜାପାନ ପ୍ରମୁଖ କ୍ଷେତ୍ରଗୁଡ଼ିକୁ ସ୍ୱୀକୃତି ଦେଇଛନ୍ତି ଯାହାକୁ ରଣନୈତିକ ସହଯୋଗ ପାଇଁ ଅଧିକ ପ୍ରାଥମିକତା ଦିଆଯିବ: ସେମିକଣ୍ଡକ୍ଟର, ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଖଣିଜ ପଦାର୍ଥ, ଔଷଧ, ସ୍ୱଚ୍ଛ ଶକ୍ତି ଏବଂ ସୂଚନା ଓ ଯୋଗାଯୋଗ ପ୍ରଯୁକ୍ତିବିଦ୍ୟା।
● ଭାରତ ସରକାର ଓ ଜାପାନ ସରକାର ଉଭୟ ଦେଶର ଜାତୀୟ ଅର୍ଥନୈତିକ ସୁରକ୍ଷା ସ୍ୱାର୍ଥକୁ ସୁରକ୍ଷା ଦେଉଥିବା ଘରୋଇ କ୍ଷେତ୍ର ନେତୃତ୍ୱାଧୀନ ପ୍ରୟାସଗୁଡ଼ିକୁ ସମର୍ଥନ କରିଥାନ୍ତି।
● ଭାରତ ଓ ଜାପାନ କେଇଡାନରେନ (ଜାପାନ ବ୍ୟବସାୟ ଫେଡେରେସନ) ଏବଂ ଭାରତୀୟ ଶିଳ୍ପ ମହାସଂଘ (ସିଆଇଆଇ) ମଧ୍ୟରେ ଅର୍ଥନୈତିକ ସୁରକ୍ଷା ଉପରେ ଭାରତ-ଜାପାନ ଘରୋଇ କ୍ଷେତ୍ର ଆଲୋଚନା ଆରମ୍ଭକୁ ସ୍ୱାଗତ କରିଛନ୍ତି ଏବଂ ଜାପାନ ବାହ୍ୟ ବାଣିଜ୍ୟ ସଂଗଠନ (ଜେଇଟିଆର୍ଓ), ସିଆଇଆଇ ଏବଂ ଭାରତରେ ଜାପାନ ଚାମ୍ବର ଅଫ୍ କମର୍ସ ଆଣ୍ଡ ଇଣ୍ଡଷ୍ଟ୍ରି (ଜେସିସିଆଇଆଇ) ଦ୍ୱାରା ପ୍ରସ୍ତାବିତ ଭାରତ-ଜାପାନ ଆର୍ଥିକ ଏବଂ ସୁରକ୍ଷା ସହଯୋଗ ଉପରେ ମିଳିତ କାର୍ଯ୍ୟ ଯୋଜନା ଅନୁସରଣ କରି ରଣନୈତିକ କ୍ଷେତ୍ରରେ ନିଷ୍ପତ୍ତିମୂଳକ କାର୍ଯ୍ୟଗୁଡ଼ିକୁ ଆଗକୁ ବଢ଼ାଇବା ପାଇଁ ଘନିଷ୍ଠ ସରକାରୀ-ବେସରକାରୀ ସହଯୋଗର ଆଶା ପ୍ରକାଶ କରିଛନ୍ତି।
ସେମିକଣ୍ଡକ୍ଟର୍
● ଭାରତର ଇଲେକ୍ଟ୍ରୋନିକ୍ସ ଓ ସୂଚନା ପ୍ରଯୁକ୍ତିବିଦ୍ୟା ମନ୍ତ୍ରଣାଳୟ (MeitY) ଏବଂ ଜାପାନର ଅର୍ଥନୀତି ବାଣିଜ୍ୟ ଏବଂ ଶିଳ୍ପ ମନ୍ତ୍ରଣାଳୟ (METI) ୨୦୨୩ ଜୁଲାଇରେ ଭାରତ-ଜାପାନ ସେମିକଣ୍ଡକ୍ଟର ଯୋଗାଣ ଶୃଙ୍ଖଳ ସହଭାଗୀତା ବିଷୟ ଉପରେ ଏକ ସହଯୋଗ ବୁଝାମଣାପତ୍ର (MoC) ସ୍ୱାକ୍ଷର କରିଥିଲେ ଯାହା ସେମିକଣ୍ଡକ୍ଟର ଯୋଗାଣ ଶୃଙ୍ଖଳକୁ ବୃଦ୍ଧି କରିବା ଦିଗରେ ସହଯୋଗକୁ ଆହୁରି ସୁଦୃଢ଼ କରିଥିଲା।
● ଭାରତ ଓ ଜାପାନ ‘ଭାରତ-ଜାପାନ ସେମିକଣ୍ଡକ୍ଟର ନୀତି ଆଲୋଚନା’ ଅଧୀନରେ ବୈଠକ ସଂପନ୍ନ କରିଥିଲେ, ଯେଉଁଥିରେ ସେମିକଣ୍ଡକ୍ଟର କ୍ଷେତ୍ରରେ ସ୍ଥାୟୀ ଯୋଗାଣ ଶୃଙ୍ଖଳ, ପ୍ରତିଭା ଓ ଗବେଷଣା ଏବଂ ବିକାଶ ପାଇଁ ସୁଯୋଗଗୁଡ଼ିକୁ ଅନୁସନ୍ଧାନ କରିବା ପାଇଁ ସରକାରୀ ସଂଗଠନ, କମ୍ପାନୀ ଏବଂ ଶିକ୍ଷାନୁଷ୍ଠାନଗୁଡ଼ିକୁ ଏକତ୍ର କରାଯାଇଥିଲା।
● ଭାରତ ଓ ଜାପାନ ଘରୋଇ କ୍ଷେତ୍ର ବିଭିନ୍ନ କାର୍ଯ୍ୟକଳାପରେ ନିୟୋଜିତ ହେଉଥିବାର ପ୍ରଶଂସା କରିଥିଲେ, ଯେଉଁଥିରେ ଆର୍ଥିକ ସୁରକ୍ଷାରେ ଯୋଗଦାନ ଦେଉଥିବା କାର୍ଯ୍ୟ ମଧ୍ୟ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ ରହିଛି। ସେମାନେ ନିମ୍ନଲିଖିତ ପ୍ରୟାସଗୁଡ଼ିକୁ ସ୍ୱାଗତ କରିଥିଲେ, ଯାହା ଅର୍ଦ୍ଧପରିବାହୀ ଯୋଗାଣ ଶୃଙ୍ଖଳାକୁ ବିବିଧୀକୃତ କରିଥାଏ ଏବଂ ମେକ୍ ଇନ୍ ଇଣ୍ଡିଆ ପଦକ୍ଷେପ ସହିତ ଭାରତରେ ଅର୍ଦ୍ଧପରିବାହୀ ଶିଳ୍ପର ବିକାଶ ଏବଂ ପ୍ରତିଭା ସମେତ ଦ୍ୱିପାକ୍ଷିକ ସହଯୋଗକୁ ସୁଦୃଢ଼ କରିଥାଏ:
- ଜାପାନୀୟ ସେମିକଣ୍ଡକ୍ଟର କମ୍ପାନୀ ‘ରେନେସାସ୍ ଇଲେକ୍ଟ୍ରୋନିକ୍ସ’ ଦ୍ୱାରା ସିଜି ପାୱାର ସହଯୋଗରେ ଗୁଜରାଟର ସାନନ୍ଦରେ ଏକ ‘ସେମିକଣ୍ଡକ୍ଟର୍ ଓଏସ୍ଏଟି (Outsourced Semiconductor Assembly and Test) ସ୍ଥାପନ।
- MeitY ର ‘ଚିପ୍ସ ଟୁ ଷ୍ଟାର୍ଟଅପ୍ (ସିଟୁଏସ୍) କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ’ ଅଧୀନରେ ମେ ୨୦୨୫ରେ ‘ରେନେସାସ୍ ଏବଂ ସେଣ୍ଟର ଫର୍ ଡେଭଲପମେଣ୍ଟ ଅଫ୍ ଆଡଭାନ୍ସଡ୍ କମ୍ପ୍ୟୁଟିଂ’ (ସି-ଡାକ୍) ମଧ୍ୟରେ ଦୁଇଟି ବୁଝାମଣାପତ୍ର ସ୍ୱାକ୍ଷରିତ ହେବ। ଏହି ବୁଝାମଣାପତ୍ରଗୁଡ଼ିକ ଶିଳ୍ପ-ଶିକ୍ଷାକ୍ଷେତ୍ର ସହଯୋଗକୁ ବୃଦ୍ଧି କରିବ ଏବଂ ସ୍ଥାନୀୟ ଷ୍ଟାର୍ଟଅପ୍ଗୁଡ଼ିକୁ ପ୍ରଯୁକ୍ତିବିଦ୍ୟା ଉନ୍ନତିକୁ ଆଗେଇ ନେବା ଏବଂ ସ୍ଥାନୀୟ ଉତ୍ପାଦନକୁ ପ୍ରୋତ୍ସାହିତ କରିବା ପାଇଁ ସକ୍ଷମ କରିବ; ଏବଂ,
- ଭିଏଲଏସ୍ଆଇ ଏବଂ ଏମ୍ବେଡେଡ୍ ସେମିକଣ୍ଡକ୍ଟର ସିଷ୍ଟମ କ୍ଷେତ୍ରରେ ଗବେଷଣା ଏବଂ ସହଯୋଗ ପାଇଁ ‘ରେନେସାସ୍’ ଜୁନ୍ ୨୦୨୪ରେ ‘ଆଇଆଇଟି ହାଇଦ୍ରାବାଦ’ ସହିତ ଏକ ବୁଝାମଣାପତ୍ର ସ୍ୱାକ୍ଷର କରିଥିଲା।
- ଭାରତରେ ଏକ ସେମିକଣ୍ଡକ୍ଟର ଇକୋସିଷ୍ଟମ ପ୍ରତିଷ୍ଠା ପାଇଁ ‘ଟୋକିଓ ଇଲେକ୍ଟ୍ରୋନ’ ଏବଂ ‘ଟାଟା ଇଲେକ୍ଟ୍ରୋନିକ୍ସ’ ଏକ ରଣନୈତିକ ସହଭାଗୀତା ଆରମ୍ଭ କରିଛନ୍ତି।
● ଜାପାନ ଓ ଭାରତ ‘କ୍ୱାଡ୍’ ମାଧ୍ୟମରେ, ବିଶେଷକରି ‘ସେମିକଣ୍ଡକ୍ଟର ସପ୍ଲାଏ ଚେନ୍ କଣ୍ଟିଜେନ୍ସି ନେଟୱାର୍କ’ ମାଧ୍ୟମରେ ଆର୍ଥିକ ସୁରକ୍ଷା ଏବଂ ସାମୂହିକ ସୁଦୃଢତା ଉପରେ ସେମାନଙ୍କର ସହଯୋଗକୁ ସୁଦୃଢ଼ କରିଚାଲିଛନ୍ତି।
● ଭାରତ ଓ ଜାପାନ ସେମିକଣ୍ଡକ୍ଟର ଶିଳ୍ପ ସମେତ ଉଦୀୟମାନ ପ୍ରଯୁକ୍ତିବିଦ୍ୟା କ୍ଷେତ୍ରଗୁଡ଼ିକରେ ଭାରତୀୟ ଉଦ୍ୟୋଗ ଏବଂ ଷ୍ଟାର୍ଟ-ଅପ୍ କମ୍ପାନୀଗୁଡ଼ିକ ପାଇଁ ତାମିଲନାଡୁ ସରକାରଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ ପାଣ୍ଠିକୁ ସମର୍ଥନ କରିବା ପାଇଁ ‘ତାମିଲନାଡୁ ନିବେଶ ପ୍ରୋତ୍ସାହନ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ (ପର୍ଯ୍ୟାୟ-୩)’ ଶୀର୍ଷକ ଜାପାନର ‘ୟେନ ଋଣ ପ୍ରକଳ୍ପ’ ସମ୍ପର୍କରେ ଟିପ୍ପଣୀ ସ୍ୱାକ୍ଷର ଏବଂ ଆଦାନପ୍ରଦାନ କରିଛନ୍ତି।
ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଖଣିଜ ପଦାର୍ଥ
● ଭାରତ ଓ ଜାପାନ ଖଣିଜ ସୁରକ୍ଷା ସହଭାଗୀତା ଏବଂ ଇଣ୍ଡୋ-ପ୍ରଶାନ୍ତ ଅର୍ଥନୈତିକ ଫ୍ରେମୱାର୍କ ଏବଂ କ୍ୱାଡ୍ କ୍ରିଟିକାଲ୍ ଖଣିଜ ପଦାର୍ଥ ପଦକ୍ଷେପରେ ସହଭାଗୀତା ମାଧ୍ୟମରେ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଖଣିଜ ପଦାର୍ଥ ଯୋଗାଣ ଶୃଙ୍ଖଳକୁ ସୁଦୃଢ଼ କରିବା ପାଇଁ ଏକାଠି କାମ କରୁଛନ୍ତି।
● ଭାରତର ଖଣି ମନ୍ତ୍ରଣାଳୟ ଏବଂ ଜାପାନର ଏମ୍ଇଟିଆଇ (Ministry of Economy, Trade and Industry) ଅଗଷ୍ଟ ୨୦୨୫ ରେ ଖଣିଜ ସମ୍ପଦ କ୍ଷେତ୍ରରେ ଏକ ସହଯୋଗ ବୁଝାମଣାପତ୍ର ସ୍ୱାକ୍ଷର କରିଥିଲେ।
● ଭାରତ ଏବଂ ଜାପାନ ଆନ୍ଧ୍ର ପ୍ରଦେଶରେ ଟୟୋଟା ସୁଶୋର ବିରଳ ପୃଥିବୀ ବିଶୋଧନ ପ୍ରକଳ୍ପ ମାଧ୍ୟମରେ ସେମାନଙ୍କର ସହଯୋଗକୁ ଆହୁରି ଘନିଷ୍ଠ କରିଥିଲେ ଯାହା ବିରଳ ପୃଥିବୀ ସାମଗ୍ରୀ ପାଇଁ ଏକ ସ୍ଥାୟୀ ଯୋଗାଣ ଶୃଙ୍ଖଳ ସ୍ଥାପନ କରିବାର ଲକ୍ଷ୍ୟ ରଖିଛି।
ସୂଚନା ଏବଂ ଯୋଗାଯୋଗ ପ୍ରଯୁକ୍ତିବିଦ୍ୟା
● ଆଭ୍ୟନ୍ତରୀଣ ବ୍ୟାପାର ଏବଂ ଯୋଗାଯୋଗ ମନ୍ତ୍ରଣାଳୟ (ଏମ୍ଆଇସି) ଭାରତରେ ମୁକ୍ତ ଆର୍ଏଏନ୍ ପାଇଲଟ୍ ପ୍ରକଳ୍ପକୁ ସମର୍ଥନ କରିଥିଲା ଏବଂ ଏହି କ୍ଷେତ୍ରରେ ସେମାନଙ୍କର ସହଯୋଗକୁ ଆହୁରି ଘନିଷ୍ଠ କରିବାକୁ ସଂକଳ୍ପ କରିଥିଲା।
● ଏନ୍ଇସି ଏବଂ ରିଲାଏନ୍ସ ଜିଓ ସୂଚନା ଏବଂ ଯୋଗାଯୋଗ ପ୍ରଯୁକ୍ତିବିଦ୍ୟା ଭିତ୍ତିଭୂମି ଏବଂ ପ୍ରଯୁକ୍ତିବିଦ୍ୟା, ବିଶେଷକରି 5G ପ୍ରଯୁକ୍ତିବିଦ୍ୟା ଏବଂ ଖୋଲା ଆରଏଏନ୍ ଉପରେ ସହଯୋଗ କରିବା ପାଇଁ ଏକ ରଣନୈତିକ ସହଭାଗୀତା ସ୍ଥାପନ କରିଥିଲେ।
● ଏନ୍ଇସି, ଚେନ୍ନାଇରେ ଏହାର ଉତ୍କର୍ଷତା କେନ୍ଦ୍ର ପ୍ରୟୋଗଶାଳା ମାଧ୍ୟମରେ, ଶେଷ-ରୁ-ଶେଷ ଖୋଲା ଆରଏଏନ୍ ସିଷ୍ଟମ ବିକାଶକୁ ପ୍ରୋତ୍ସାହିତ କରିଥିଲା।
● ଭାରତ-ଜାପାନ ଆଇସିଟି ସହଯୋଗ ଫ୍ରେମୱାର୍କ ଅଧୀନରେ ଭାରତ-ଜାପାନ ଆଇସିଟି ମିଳିତ କାର୍ଯ୍ୟଗୋଷ୍ଠୀ ବୈଠକ ମେ ୨୦୨୨ରେ ଅନୁଷ୍ଠିତ ହୋଇଥିଲା ଯାହା ଉଦୀୟମାନ ପ୍ରଯୁକ୍ତିବିଦ୍ୟାରେ ସହଯୋଗକୁ ପ୍ରୋତ୍ସାହିତ କରିବା ପାଇଁ ଲକ୍ଷ୍ୟ ରଖିଛି।
● ଭାରତ ଏବଂ ଜାପାନ ଜାପାନ ଆଇସିଟି ପାଣ୍ଠି (ଜେଆଇସିଟି) ଏବଂ ଜାପାନ ବ୍ୟାଙ୍କ ଫର ଇଣ୍ଟରନ୍ୟାସନାଲ କୋଅପରେସନ (ଜେବିଆଇସି) ମାଧ୍ୟମରେ ମିଳିତ ପ୍ରକଳ୍ପଗୁଡ଼ିକରେ ସହଯୋଗକୁ ଆହୁରି ସୁଦୃଢ କରିବେ।
● ଏନ୍ଟିଟି,ଜେଆଇସିଟି ଏବଂ ଜେବିଆଇସି ମାଧ୍ୟମରେ ନିବେଶ ଏବଂ ଆର୍ଥିକ ସହାୟତା କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ କରି ଏହାର ଡାଟା ସେଣ୍ଟର ବ୍ୟବସାୟ (ବର୍ତ୍ତମାନ ୨୦ ଡାଟା ସେଣ୍ଟର)କୁ ବିସ୍ତାର କରିବାକୁ ଯୋଜନା କରୁଛି।
ସ୍ୱଚ୍ଛ ଶକ୍ତି
● ଭାରତ ଏବଂ ଜାପାନ ଅଗଷ୍ଟ ୨୦୨୫ରେ ଅନୁଷ୍ଠିତ ୧୧ତମ ଭାରତ-ଜାପାନ ଶକ୍ତି ଆଲୋଚନାର ମିଳିତ ବିବୃତ୍ତିକୁ ସ୍ୱାଗତ କରିଛନ୍ତି।
● ଭାରତ ଏବଂ ଜାପାନ ମିଳିତ କ୍ରେଡିଟିଂ ମେକାନିଜିମ୍ (ଜେସିଏମ୍) ଉପରେ ସହଯୋଗ ବୁଝାମଣା ସ୍ୱାକ୍ଷରକୁ ସ୍ୱାଗତ କରିଛନ୍ତି।
● ଭାରତର ନୂତନ ଏବଂ ନବୀକରଣୀୟ ଶକ୍ତି ମନ୍ତ୍ରଣାଳୟ ଏବଂ ଏମ୍ଇଟିଆଇ ସ୍ୱଚ୍ଛ ହାଇଡ୍ରୋଜେନ୍ ଏବଂ ଆମୋନିଆ ଉପରେ ଏକ ମିଳିତ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ଘୋଷଣାନାମା ଜାରି କରିଛନ୍ତି।
● ଆଇଏଚ୍ଆଇ କର୍ପୋରେସନ୍, କୋୱା ଏବଂ ଆଦାନୀ ପାୱାର ଲିମିଟେଡ୍ ଗୁଜୁରାଟର ମୁନ୍ଦ୍ରା ପାୱାର ପ୍ଲାଣ୍ଟରେ ଆମୋନିଆ ସହ-ଫାୟାରିଂ ପ୍ରଦର୍ଶନ ପାଇଁ ଏକ ସହଯୋଗ ସ୍ୱାକ୍ଷର କରିଛନ୍ତି।
● ଜେବିଆଇସି ଏବଂ ଓସାକା ଗ୍ୟାସ୍ କ୍ଲିନ୍ ମ୍ୟାକ୍ସ ସହିତ ଏକ ସହ-ନିବେଶ ସହଭାଗୀତା ଗଠନ ପାଇଁ ଏକ ବ୍ୟବସ୍ଥା ସ୍ୱାକ୍ଷର କରିଛନ୍ତି, ଯାହାକୁ କ୍ଲିନ୍ ମ୍ୟାକ୍ସ ଓସାକା ଗ୍ୟାସ୍ ନବୀକରଣୀୟ ଶକ୍ତି ପ୍ରାଇଭେଟ୍ ଲିମିଟେଡ୍ କୁହାଯାଏ, ଯାହା ଆଗାମୀ ତିନି ବର୍ଷ ମଧ୍ୟରେ ମୁଖ୍ୟତଃ କର୍ଣ୍ଣାଟକରେ ବିଦ୍ୟମାନ ଏବଂ ନୂତନ ବିକାଶ ସମ୍ପତ୍ତି ସମେତ ୪୦୦ ମେଗାଓ୍ୱାଟ୍ ନବୀକରଣୀୟ ଶକ୍ତି ପୋର୍ଟଫୋଲିଓର ମାଲିକାନା ଏବଂ ପରିଚାଳନା କରିବ।
● ଭାରତ ଏବଂ ଜାପାନ ଗ୍ଲୋବାଲ୍ ବାୟୋଫୁଏଲ୍ସ ଆଲାଏନ୍ସ ଭଳି ଅନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ଢାଞ୍ଚା ମାଧ୍ୟମରେ ଜୈବ ଇନ୍ଧନରେ ସେମାନଙ୍କର ସହଯୋଗ ଜାରି ରଖିବେ।
● ଭାରତ ଏବଂ ଜାପାନ ବ୍ୟାଟେରୀ ଯୋଗାଣ ଶୃଙ୍ଖଳା ସହଯୋଗକୁ ପ୍ରୋତ୍ସାହିତ କରିବା ପାଇଁ ପଦକ୍ଷେପକୁ ସ୍ୱାଗତ କରିଛନ୍ତି, ଯେଉଁଥିରେ ୭୦ରୁ ଅଧିକ କମ୍ପାନୀ ଏବଂ ସରକାରୀ ସଂଗଠନର ଅଂଶଗ୍ରହଣରେ ଜେଇଟିଆର୍ଓ ଏବଂ ଜାପାନ ସରକାରଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ବ୍ୟାଟେରୀ ଏବଂ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଖଣିଜ ଯୋଗାଣ ଶୃଙ୍ଖଳ ଉପରେ ଭାରତରେ ଆୟୋଜିତ ବ୍ୟବସାୟିକ ମ୍ୟାଚ୍ମେକିଂ ଏବଂ ଗୋଲଟେବୁଲ ଆଲୋଚନା ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ।
● ଭାରତ ଏବଂ ଜାପାନ ଭାରତ ସରକାର ଏବଂ ଜେବିଆଇସି ଦ୍ୱାରା ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ ଭାରତ-ଜାପାନ ପାଣ୍ଠି ମାଧ୍ୟମରେ ପରିବେଶ ସଂରକ୍ଷଣ ଏବଂ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ କ୍ଷେତ୍ରରେ ନିବେଶକୁ ପ୍ରୋତ୍ସାହିତ କରିବା ପାଇଁ ସ୍ୱାଗତ କରିଛନ୍ତି।
● ଜେବିଆଇସି ଏବଂ ପାୱାର ଫାଇନାନ୍ସ କର୍ପୋରେସନ ଲିମିଟେଡ୍ ଆସାମ, ଉତ୍ତର-ପୂର୍ବ ଭାରତରେ ଏକ ବାଉଁଶ-ଆଧାରିତ ବାୟୋଇଥାନଲ୍ ଉତ୍ପାଦନ ପ୍ରକଳ୍ପକୁ ସମର୍ଥନ କରିବା ପାଇଁ ୬୦ ବିଲିୟନ ଜେବିଓ୍ୱାଇ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଏକ ଋଣ ଚୁକ୍ତିନାମା ସ୍ୱାକ୍ଷର କରିଛନ୍ତି, ଯାହା ଆସାମ ବାୟୋ ଇଥାନଲ୍ ପ୍ରାଇଭେଟ୍ ଲିମିଟେଡ୍ ଦ୍ୱାରା କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ କରାଯାଉଛି।
● ଜେବିଆଇସି ଜାପାନୀ ଅଟୋମୋଟିଭ୍ ପାର୍ଟସ୍ କମ୍ପାନୀଗୁଡ଼ିକ (ୟୋକୋହାମା ରବର, ୟାଜାକି କର୍ପୋରେସନ୍, ଇତ୍ୟାଦି) ର ନିବେଶ ପ୍ରକଳ୍ପ ପାଇଁ ଆର୍ଥିକ ସହାୟତା, ଜାପାନୀ ଅଟୋମୋବାଇଲ୍ ନିର୍ମାତାମାନଙ୍କ (ପରିବେଶ ଅନୁକୂଳ ଯାନ) ର ଯୋଗାଣ ଶୃଙ୍ଖଳାକୁ ସୁଦୃଢ଼ କରିବା ପାଇଁ ଋଣ ଏବଂ ଭାରତର ମଡାଲ୍ ପରିବର୍ତ୍ତନରେ ଯୋଗଦାନ ଦେବା ପାଇଁ ଜାପାନୀ ଲଜିଷ୍ଟିକ୍ସ କମ୍ପାନୀଗୁଡ଼ିକ (କୋନୋଇକ୍ ପରିବହନ) ର ରେଳ କଣ୍ଟେନର ପରିବହନ ବ୍ୟବସାୟକୁ ସମର୍ଥନ ସମେତ ଆର୍ଥିକ ସହାୟତାର ପଦକ୍ଷେପ କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ କରିଛି।
ବୈଜ୍ଞାନିକ ସହଯୋଗ
● ଭାରତ ଏବଂ ଜାପାନ ଚଳିତ ବର୍ଷ ବିଜ୍ଞାନ, ପ୍ରଯୁକ୍ତିବିଦ୍ୟା ଏବଂ ନବସୃଜନ ଆଦାନପ୍ରଦାନର ବର୍ଷ ଭାବରେ ପାଳନ କରି ସେମାନଙ୍କର ବିଜ୍ଞାନ ଏବଂ ପ୍ରଯୁକ୍ତିବିଦ୍ୟା ସମ୍ପର୍କକୁ ଆହୁରି ନିବିଡ଼ କରୁଛନ୍ତି।
● ଜୁନ୍ ୨୦୨୫ରେ ଭାରତ ଏବଂ ଜାପାନ ବିଜ୍ଞାନ ଏବଂ ପ୍ରଯୁକ୍ତିବିଦ୍ୟା ସହଯୋଗ ଉପରେ ୧୧ତମ ମିଳିତ କମିଟି ବୈଠକ ଆୟୋଜନ କରିଥିଲେ ଏବଂ ବିଶେଷକରି ଏଆଇ, କ୍ୱାଣ୍ଟମ୍ ପ୍ରଯୁକ୍ତିବିଦ୍ୟା, ଜୈବ ପ୍ରଯୁକ୍ତିବିଦ୍ୟା, ଜଳବାୟୁ ପରିବର୍ତ୍ତନ ପ୍ରଯୁକ୍ତିବିଦ୍ୟା ଏବଂ ମହାକାଶ ଭଳି ନୂତନ ଏବଂ ଉଦୀୟମାନ ପ୍ରଯୁକ୍ତିବିଦ୍ୟାରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ବୈଜ୍ଞାନିକ ସହଯୋଗ ଉପରେ ଆଲୋଚନା କରିଥିଲେ।
● ଭାରତ ଏବଂ ଜାପାନ ଯାନ-ରୁ-ସମସ୍ତଙ୍କୁ (ଭିଟୁଏକ୍ସ) ଅନେକ ମିଳିତ ପ୍ରଦର୍ଶନ ପରୀକ୍ଷଣ କରିଛନ୍ତି, ୨୦୧୯ ଠାରୁ ଭିଟୁଏକ୍ସ ସିଷ୍ଟମରେ ବାର୍ଷିକ ବୈଷୟିକ-କର୍ମଶାଳା ଆୟୋଜନ କରିଛନ୍ତି ଏବଂ ଭିଟୁଏକ୍ସ ପ୍ରଯୁକ୍ତିବିଦ୍ୟା ଏବଂ ବୁଦ୍ଧିମତ୍ତା ପରିବହନ ପ୍ରଣାଳୀରେ ସହଯୋଗ ପାଇଁ ସୁଯୋଗ ଖୋଜୁଛନ୍ତି।
● ଭାରତ ଏବଂ ଜାପାନ, ଜାପାନ ବିଜ୍ଞାନ ଏବଂ ପ୍ରଯୁକ୍ତିବିଦ୍ୟା ଏଜେନ୍ସି (ଜେଏସ୍ଟି) ଏବଂ ଡିଏସ୍ଟି ମଧ୍ୟରେ ଏସ୍ଆଇସିଓଆରପି ମାଧ୍ୟମରେ ଅତ୍ୟାଧୁନିକ କ୍ଷେତ୍ରରେ ପ୍ରସ୍ତାବ ପାଇଁ ଆନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ମିଳିତ ଆହ୍ୱାନ କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ କରୁଛନ୍ତି।
● ଭାରତ ଏବଂ ଜାପାନ ଭାରତ-ଜାପାନ ଏଆଇ ସହଯୋଗ ପଦକ୍ଷେପ ଆରମ୍ଭ କରିଛନ୍ତି ଯାହା ମିଳିତ ଗବେଷଣା, ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ ଏବଂ କମ୍ପାନୀଗୁଡ଼ିକ ମଧ୍ୟରେ ପଦକ୍ଷେପର ପ୍ରୋତ୍ସାହନ, ବୃହତ ଭାଷା ମଡେଲ (ଏଲଏଲ୍ଏମ୍) ବିକାଶରେ ସହଯୋଗ ଏବଂ ଏକ ବିଶ୍ୱସ୍ତ ଏଆଇ ଇକୋସିଷ୍ଟମକୁ ପ୍ରୋତ୍ସାହିତ କରିବା ପାଇଁ ସହଯୋଗ ମାଧ୍ୟମରେ ଏଆଇରେ ରଣନୈତିକ ସହଯୋଗକୁ ପ୍ରୋତ୍ସାହିତ କରିବ।
● ଭାରତ ଏବଂ ଜାପାନ ୨୦୨୫ ରେ ଡିଜିଟାଲ ପାର୍ଟନରସିପ୍ ୨.୦ ଉପରେ ଏମଓସି ନବୀକରଣ କରିଥିଲେ ଯାହା ଦ୍ୱାରା ସେମିକଣ୍ଡକ୍ଟର, ଏଆଇ, ଡିଜିଟାଲ ପବ୍ଲିକ୍ ଇନଫ୍ରାଷ୍ଟ୍ରକ୍ଚର, ଆର୍ ଏଣ୍ଡ ଡ଼ି, ଷ୍ଟାର୍ଟ-ଅପ୍ସ ସମେତ ଡିଜିଟାଲ କ୍ଷେତ୍ରରେ ସହଯୋଗକୁ ପ୍ରୋତ୍ସାହିତ କରାଯିବ।
● ଭାରତ ଏବଂ ଜାପାନ ଲୋଟସ୍ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ ଏବଂ ସାକୁରା ବିଜ୍ଞାନ ବିନିମୟ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ ଭଳି ଜାପାନରେ ଗବେଷଣା କରିବା ଏବଂ ଇଣ୍ଟର୍ନସିପ୍ ମାଧ୍ୟମରେ ଜାପାନୀ କମ୍ପାନୀଗୁଡ଼ିକ ସହିତ ମେଳ ଖାଇବା ପାଇଁ ଭାରତୀୟ ଛାତ୍ର, ସ୍ନାତକୋତ୍ତର ଏବଂ ଡକ୍ଟରେଟ୍ ଛାତ୍ରଙ୍କୁ ସମର୍ଥନ କରି ଅତ୍ୟାଧୁନିକ କ୍ଷେତ୍ରରେ ମାନବ ସମ୍ବଳ ବିନିମୟକୁ ସୁଦୃଢ଼ କରିଛନ୍ତି ।
● ଶିକ୍ଷା ସଂସ୍କୃତି, କ୍ରୀଡା, ବିଜ୍ଞାନ ଏବଂ ପ୍ରଯୁକ୍ତିବିଦ୍ୟା ମନ୍ତ୍ରଣାଳୟ (ଏମ୍ଇଏକ୍ସଟି) ବୈଜ୍ଞାନିକ ବିନିମୟ ଏବଂ ଗବେଷଣା ଏବଂ ବିକାଶରେ ସହଯୋଗକୁ ପ୍ରୋତ୍ସାହିତ କରିବା ପାଇଁ ଭାରତର ବିଜ୍ଞାନ ଏବଂ ପ୍ରଯୁକ୍ତିବିଦ୍ୟା ମନ୍ତ୍ରଣାଳୟ ସହିତ ଏକ ମିଳିତ ସ୍ୱାର୍ଥ ବିବୃତ୍ତି (ଜେଏସ୍ଓଆଇ) ସ୍ୱାକ୍ଷର କରିଛି।
● ଏନ୍ଟିଟି, ଡିଏଟିଏ, କ୍ଲାଉଡ୍ ପ୍ଲାଟଫର୍ମ କମ୍ପାନୀ ନେୟସା ନେଟଓ୍ୱର୍କକ୍ସ ଏବଂ ତେଲେଙ୍ଗାନା ସରକାର ହାଇଦ୍ରାବାଦରେ ଆଇଏନ୍ଆର୍ ୧୦,୫୦୦ କୋଟି ନିବେଶ ସହିତ ଏକ ଏଆଇ ଡାଟା ସେଣ୍ଟର କ୍ଲଷ୍ଟର ସ୍ଥାପନ ପାଇଁ ଏକ ଚୁକ୍ତି ସ୍ୱାକ୍ଷର କରିଛନ୍ତି।
ଔଷଧ
● ଜାପାନର ଷ୍ଟ୍ରାଟେଜିକ୍ ଅନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ସହଯୋଗ ଗବେଷଣା କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ ଅଧୀନରେ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ଏବଂ ଚିକିତ୍ସା ଗବେଷଣାରେ ସହଯୋଗ ପାଇଁ ଜାପାନ ଏଜେନ୍ସି ଫର ମେଡିକାଲ୍ ରିସର୍ଚ୍ଚ ଆଣ୍ଡ୍ ଡେଭଲପମେଣ୍ଟ, ବିଜ୍ଞାନ ଓ ପ୍ରଯୁକ୍ତିବିଦ୍ୟା ବିଭାଗ ଏବଂ ଭାରତୀୟ ଚିକିତ୍ସା ଗବେଷଣା ପରିଷଦ ଏକ ଏମଓସି ସ୍ୱାକ୍ଷର କରିବେ।
● ଭାରତ ଗଣରାଜ୍ୟ ସରକାରଙ୍କ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ଏବଂ ପରିବାର କଲ୍ୟାଣ ମନ୍ତ୍ରଣାଳୟର କେନ୍ଦ୍ରୀୟ ଔଷଧ ମାନକ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ ସଂଗଠନ (ସିଡିଏସ୍ସିଓ) ଏବଂ ଜାପାନର ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ, ଶ୍ରମ ଏବଂ କଲ୍ୟାଣ ମନ୍ତ୍ରଣାଳୟ ମଧ୍ୟରେ ଏକ ଏମଓସି ସ୍ୱାକ୍ଷରିତ ହୋଇଛି।
● ସମାନ ମନୋଭାବ ଥିବା ଦେଶଗୁଡ଼ିକ ମଧ୍ୟରେ ବାୟୋଫାର୍ମାସ୍ୟୁଟିକାଲ୍ ଆଲାଏନ୍ସ ମାଧ୍ୟମରେ ଏକ ସ୍ଥାୟୀ ଯୋଗାଣ ଶୃଙ୍ଖଳ ନିର୍ମାଣ ପାଇଁ ପ୍ରୟାସରେ ଭାରତ ଏବଂ ଜାପାନ ସହଯୋଗ ଜାରି ରଖିବେ।
● କ୍ଷୁଦ୍ର ଏବଂ ମଧ୍ୟମ ଆକାରର ଉଦ୍ୟୋଗ ପାଇଁ ରାସାୟନିକ ଏବଂ ଔଷଧ ଶିଳ୍ପରେ ଜାପାନୀ କମ୍ପାନୀଗୁଡ଼ିକ ଦ୍ୱାରା ନିବେଶ ପ୍ରକଳ୍ପ ପାଇଁ ଜେବିଆଇସି ଋଣ ପ୍ରଦାନ କରୁଛି।
ଆମ ସହଭାଗିତାର ବିସ୍ତାର
ଜାପାନ ଓ ଭାରତ, ବିକଶିତ ହେଉଥିବା ବିଶ୍ୱସ୍ତରୀୟ ପରିବର୍ତ୍ତନଶୀଳ ଚ୍ୟାଲେଞ୍ଜଗୁଡିକ ପରିପ୍ରେକ୍ଷାରେ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଆର୍ଥିକ ସ୍ୱାର୍ଥକୁ ସୁରକ୍ଷା ଦେବା ନିମନ୍ତେ ସେମାନଙ୍କର ସମାନ ରୁଚିକୁ ଅନୁଭବ କରି, ଅର୍ଥନୈତିକ ସୁରକ୍ଷା କ୍ଷେତ୍ରରେ ସହଯୋଗକୁ ଆଗକୁ ବଢାଇବା ପାଇଁ ସଙ୍କଳ୍ପବଦ୍ଧ ହୋଇଛନ୍ତି। ଭାରତ-ପ୍ରଶାନ୍ତ ମହାସାଗର ଏବଂ ଏହା ବ୍ୟତୀତ ଏକ ନିୟମ-ଆଧାରିତ ଅର୍ଥନୈତିକ ବ୍ୟବସ୍ଥା ପ୍ରତି ସେମାନଙ୍କର ସାଧାରଣ ଦୃଷ୍ଟିକୋଣ ଆଧାରରେ, ଉଭୟ ଦେଶ ରଣନୈତିକ କ୍ଷେତ୍ରରେ ସ୍ଥିରତା ସୃଷ୍ଟି କରିବା, ପ୍ରଯୁକ୍ତିବିଦ୍ୟା ଓ ଭିତ୍ତିଭୂମି ସୁରକ୍ଷା ବୃଦ୍ଧି କରିବା ତଥା ବିଶ୍ୱସ୍ତ ଓ ସ୍ୱଚ୍ଛ ଢାଞ୍ଚାକୁ ପ୍ରୋତ୍ସାହିତ କରିବା ପାଇଁ ସରକାର, ଶିଳ୍ପ ଏବଂ ଶିକ୍ଷାନୁଷ୍ଠାନ ମଧ୍ୟରେ ସହଯୋଗକୁ ଆହୁରି ଗଭୀର କରିବେ।
