કેન્દ્રીય મંત્રીમંડળના મારા સાથીઓ, મહામહિમ, રાજદૂતો, પ્રતિષ્ઠિત સીઈઓ, સન્માનિત મહેમાનો, અન્ય મહાનુભાવો, મહિલાઓ અને સજ્જનો.
દેશ અને દુનિયાભરમાંથી યશોભૂમિ ખાતે એકઠા થયેલા બધા મિત્રોને ભારત ઊર્જા સપ્તાહની શુભેચ્છાઓ! તમે બધા ફક્ત ઉર્જા સપ્તાહનો ભાગ નથી. તમે ભારતની ઊર્જા મહત્વાકાંક્ષાઓનો એક મહત્વપૂર્ણ ભાગ છો. હું આપ સૌનું સ્વાગત કરું છું, વિદેશથી ભારતમાં આવેલા મહેમાનોનું પણ સ્વાગત કરું છું.
મિત્રો,
આજે દુનિયાના દરેક નિષ્ણાત કહી રહ્યા છે કે, એકવીસમી સદી ભારતની સદી છે. ભારત ફક્ત પોતાના જ નહીં પરંતુ વિશ્વના વિકાસને પણ આગળ ધપાવી રહ્યું છે. અને આમાં આપણા ઉર્જા ક્ષેત્રની મોટી ભૂમિકા છે. ભારતની ઊર્જા મહત્વાકાંક્ષાઓ પાંચ સ્તંભો પર ઉભી છે. આપણી પાસે સંસાધનો છે જેનો આપણે ઉપયોગ કરી રહ્યા છીએ. બીજું, અમે અમારા તેજસ્વી દિમાગને નવીનતા માટે પ્રોત્સાહિત કરી રહ્યા છીએ. ત્રીજું, આપણી પાસે આર્થિક શક્તિ અને રાજકીય સ્થિરતા છે. ચોથું, ભારત પાસે વ્યૂહાત્મક ભૂગોળ છે, જે ઊર્જા વેપારને વધુ આકર્ષક અને સરળ બનાવે છે. અને પાંચમું, ભારત વૈશ્વિક ટકાઉપણા માટે પ્રતિબદ્ધ છે. જેનાથી ભારતના ઉર્જા ક્ષેત્રમાં નવી શક્યતાઓ ઉભી થઈ રહી છે.
મિત્રો,
વિકસિત ભારત માટે આગામી બે દાયકા ખૂબ જ મહત્વપૂર્ણ છે. અને આગામી 5 વર્ષોમાં, આપણે ઘણા મોટા સીમાચિહ્નો પાર કરવાના છીએ. આપણા ઘણા ઉર્જા લક્ષ્યો 2030ની સમયમર્યાદા સાથે સુસંગત છે. અમે 2030 સુધીમાં 500 GW નવીનીકરણીય ઉર્જા ક્ષમતા ઉમેરવા માંગીએ છીએ. ભારતીય રેલ્વેએ વર્ષ 2030 સુધીમાં શુદ્ધ શૂન્ય કાર્બન ઉત્સર્જનનું લક્ષ્ય રાખ્યું છે. અમારું લક્ષ્ય 2030 સુધીમાં દર વર્ષે પાંચ મિલિયન મેટ્રિક ટન ગ્રીન હાઇડ્રોજનનું ઉત્પાદન કરવાનું છે. આપણા આ લક્ષ્યો ખૂબ મહત્વાકાંક્ષી લાગે છે, પરંતુ છેલ્લા 10 વર્ષમાં ભારતે જે હાંસલ કર્યું છે, તેનાથી વિશ્વાસ પેદા થયો છે કે આપણે ચોક્કસપણે આ લક્ષ્યો પ્રાપ્ત કરીશું.
મિત્રો,
છેલ્લા 10 વર્ષમાં, ભારત દસમા સૌથી મોટા અર્થતંત્રથી પાંચમા સૌથી મોટા અર્થતંત્રમાં વિકસ્યું છે. છેલ્લા 10 વર્ષમાં, આપણે આપણી સૌર ઉર્જા ઉત્પાદન ક્ષમતામાં બત્રીસ ગણો વધારો કર્યો છે. આજે ભારત વિશ્વનો ત્રીજો સૌથી મોટો સૌર ઉર્જા ઉત્પન્ન કરતો દેશ છે. આપણી બિન-અશ્મિભૂત ઇંધણ ઊર્જા ક્ષમતામાં ત્રણ ગણો વધારો થયો છે. પેરિસ કરારના લક્ષ્યોને પ્રાપ્ત કરનાર G-20 દેશોમાં ભારત પ્રથમ દેશ છે. ભારત કેવી રીતે સમય પહેલા પોતાના લક્ષ્યોને પ્રાપ્ત કરી રહ્યું છે. તેનું બીજું ઉદાહરણ ઇથેનોલ મિશ્રણ છે, આજે ભારત ઓગણીસ ટકા ઇથેનોલ મિશ્રણ કરી રહ્યું છે. આનાથી વિદેશી હૂંડિયામણની બચત થઈ છે અને ખેડૂતોની નોંધપાત્ર આવક થઈ છે. CO2 ઉત્સર્જનમાં પણ નોંધપાત્ર ઘટાડો થયો છે. આપણે ઓક્ટોબર 2025 પહેલા 20 ટકા ઇથેનોલ આદેશ પ્રાપ્ત કરવાના માર્ગ પર છીએ. આજે ભારતનો બાયોફ્યુઅલ ઉદ્યોગ ઝડપથી વિકાસ પામવા માટે તૈયાર છે. આપણી પાસે 50 કરોડ મેટ્રિક ટનનો ટકાઉ ફીડસ્ટોક છે. ભારતના G20 પ્રમુખપદ દરમિયાન, ગ્લોબલ બાયોફ્યુઅલ એલાયન્સની રચના કરવામાં આવી હતી અને તે સતત વિસ્તરી રહી છે. 28 રાષ્ટ્રો અને 12 આંતરરાષ્ટ્રીય સંગઠનો તેમાં જોડાયા છે. તે કચરાને સંપત્તિમાં પરિવર્તિત કરી રહ્યું છે અને શ્રેષ્ઠતા કેન્દ્રો સ્થાપિત કરી રહ્યું છે.
મિત્રો,
ભારત તેના હાઇડ્રોકાર્બન સંસાધનોની સંભાવનાનો સંપૂર્ણ ઉપયોગ કરવા માટે સતત સુધારા કરી રહ્યું છે. મોટી શોધો અને ગેસ માળખાના મોટા પાયે વિસ્તરણને કારણે આપણું ગેસ ક્ષેત્ર વિસ્તરી રહ્યું છે. આનાથી આપણા ઉર્જા મિશ્રણમાં કુદરતી ગેસનો હિસ્સો વધ્યો છે. ભારત હાલમાં ચોથું સૌથી મોટું રિફાઇનિંગ હબ છે અને અમે આપણી ક્ષમતામાં 20 ટકાનો વધારો કરવા પર કામ કરી રહ્યા છીએ.
મિત્રો,
આપણા કાંપવાળા તટપ્રદેશોમાં અસંખ્ય હાઇડ્રોકાર્બન સંસાધનો હાજર છે. આમાંથી ઘણા શોધાયા છે, અને ઘણા હજુ શોધવાના બાકી છે, જેની શોધખોળ હજુ બાકી છે. ભારતના અપસ્ટ્રીમ ક્ષેત્રને વધુ આકર્ષક બનાવવા માટે, સરકારે ઓપન એકરેજ લાઇસન્સિંગ પોલિસી (OALP) બનાવી છે. એક્સક્લુઝિવ ઇકોનોમિક ઝોન ખોલવાનું હોય કે સિંગલ વિન્ડો ક્લિયરન્સ સિસ્ટમ બનાવવાનું હોય, સરકારે આ ક્ષેત્રને દરેક રીતે મદદ કરી છે. ઓઇલફિલ્ડ્સ રેગ્યુલેશન એન્ડ ડેવલપમેન્ટ એક્ટમાં ફેરફારો પછી, હિસ્સેદારોને હવે નીતિ સ્થિરતા, વિસ્તૃત લીઝ અને સુધારેલી નાણાકીય શરતોની સુવિધા પણ મળશે. સરકારના આ સુધારાઓને કારણે, દરિયાઈ વિસ્તારમાં તેલ અને ગેસ સંસાધનોની શોધખોળ કરવી, તેમનું ઉત્પાદન વધારવું અને વ્યૂહાત્મક પેટ્રોલિયમ ભંડાર જાળવવાનું સરળ બનશે.
મિત્રો,
ભારતમાં અનેક શોધો અને વિસ્તરણ પાઇપલાઇન માળખાને કારણે, કુદરતી ગેસનો પુરવઠો વધી રહ્યો છે. અને આ કારણોસર, આગામી સમયમાં કુદરતી ગેસનો ઉપયોગ પણ વધવાનો છે. આ બધા ક્ષેત્રોમાં તમારા માટે રોકાણની ઘણી તકો ઉભી થઈ રહી છે.
મિત્રો,
આજે, ભારતનું સૌથી મોટું ધ્યાન મેક ઇન ઇન્ડિયા અને સ્થાનિક સપ્લાય ચેઇન પર છે. ભારતમાં પીવી મોડ્યુલ્સ સહિત વિવિધ પ્રકારના હાર્ડવેરના ઉત્પાદનની પણ વિશાળ સંભાવના છે. અમે સ્થાનિક ઉત્પાદનને ટેકો આપી રહ્યા છીએ. ભારતની સૌર પીવી મોડ્યુલ ઉત્પાદન ક્ષમતા દસ વર્ષમાં વિસ્તરી છે. આ ક્ષમતા 2 GW થી વધીને લગભગ 70 GW થઈ ગઈ છે. પીએલઆઈ યોજનાને કારણે આ ક્ષેત્ર વધુ આકર્ષક બન્યું છે. આનાથી ઉચ્ચ-કાર્યક્ષમતાવાળા સોલાર પીવી મોડ્યુલ્સના ઉત્પાદનને વેગ મળ્યો છે.
મિત્રો,
બેટરી અને સ્ટોરેજ ક્ષમતા ક્ષેત્રમાં નવીનતા અને ઉત્પાદન બંને માટે અપાર તકો રહેલી છે. ભારત ખૂબ જ ઝડપી ગતિએ ઇલેક્ટ્રિક મોબિલિટી તરફ આગળ વધી રહ્યું છે. આટલા મોટા દેશની માંગને પહોંચી વળવા માટે, આપણે બેટરી અને સ્ટોરેજ ક્ષમતાના ક્ષેત્રમાં ખૂબ જ ઝડપથી કામ કરવું પડશે. તેથી, આ વર્ષના બજેટમાં પણ અમે ગ્રીન એનર્જીને ટેકો આપવા સંબંધિત ઘણી જાહેરાતો કરી છે. સરકારે EV અને મોબાઇલ ફોન બેટરીના ઉત્પાદન સાથે સંબંધિત ઘણી વસ્તુઓને મૂળભૂત કસ્ટમ ડ્યુટીમાંથી મુક્તિ આપી છે. કોબાલ્ટ પાવડર, લિથિયમ આયન બેટરી કચરો, સીસું, ઝીંક જેવા ઘણા મહત્વપૂર્ણ ખનિજો પર ડ્યુટી દૂર કરવામાં આવી છે. નેશનલ ક્રિટિકલ મિનરલ્સ મિશન ભારતમાં મજબૂત સપ્લાય ચેઇન બનાવવામાં પણ મોટી ભૂમિકા ભજવશે. અમે નોન-લિથિયમ બેટરી ઇકોસિસ્ટમને પ્રોત્સાહન આપવા તરફ પણ આગળ વધી રહ્યા છીએ. આ વર્ષના બજેટમાં, અમે પરમાણુ ઉર્જા ક્ષેત્રને પણ ખુલ્લું મૂક્યું છે. ઊર્જામાં દરેક રોકાણ યુવાનો માટે નવી નોકરીઓનું સર્જન કરી રહ્યું છે અને ગ્રીન જોબ્સની તકોનું સર્જન કરી રહ્યું છે.
મિત્રો,
ભારતના ઉર્જા ક્ષેત્રને મજબૂત બનાવવા માટે, અમે તેને જનશક્તિથી સજ્જ કરી રહ્યા છીએ. અમે દેશના સામાન્ય પરિવારો અને ખેડૂતોને ઊર્જા પ્રદાતા બનાવ્યા છે. ગયા વર્ષે અમે પીએમ સૂર્યઘર મફત વીજળી યોજના શરૂ કરી હતી. આ યોજનાનો વ્યાપ ફક્ત ઉર્જા ઉત્પાદન પૂરતો મર્યાદિત નથી; સૌર ક્ષેત્રમાં નવા કૌશલ્યો વિકસાવવામાં આવી રહ્યા છે. એક નવી સેવા ઇકોસિસ્ટમ બનાવવામાં આવી રહી છે અને તમારા માટે રોકાણની તકો પણ વધી રહી છે.
મિત્રો,
ભારત એવા ઉર્જા ઉકેલો પૂરા પાડવા માટે પ્રતિબદ્ધ છે. જે આપણા વિકાસને ઉર્જા આપે છે અને આપણી પ્રકૃતિને પણ સમૃદ્ધ બનાવે છે. મને વિશ્વાસ છે કે આ ઉર્જા સપ્તાહ આ દિશામાં કેટલાક નક્કર ઉકેલો પણ આપશે. મને આશા છે કે તમે બધા ભારતમાં ઉભી થઈ રહેલી દરેક શક્યતાઓનું અન્વેષણ કરશો. આપ સૌને શુભકામનાઓ.
આભાર.
