મિત્રો,
તમને બધાને યાદ હશે કે મેં હંમેશા લાલ કિલ્લા પરથી એક વાત કહી છે. મેં કહ્યું છે કે દરેકના પ્રયાસોથી જ આજનો ભારત ઝડપી ગતિએ આગળ વધી શકે છે. આજનો દિવસ તેનું ઉદાહરણ છે. હું સ્માર્ટ ઈન્ડિયા હેકાથોનના આ ગ્રાન્ડ ફિનાલેની ખૂબ રાહ જોઈ રહ્યો હતો. જ્યારે પણ તમારા જેવા યુવા ઈનોવેટર્સમાં સામેલ થવાની તક મળે છે. મને પણ ઘણું જાણવા અને સમજવાનો મોકો મળે છે. મને તમારા બધા પાસેથી ઘણી અપેક્ષાઓ છે. તમે બધા યુવા સંશોધકો 21મી સદીના ભારતને જોવાનો અલગ દ્રષ્ટિકોણ ધરાવો છો અને તેથી તમારા ઉકેલો પણ અલગ છે. તેથી, જ્યારે તમને નવા પડકારો મળે છે, ત્યારે તમે તેના માટે નવા અને અનન્ય ઉકેલો શોધો છો. હું પહેલા પણ ઘણી હેકાથોન્સનો ભાગ રહ્યો છું. તમે ક્યારેય નિરાશ થયા નથી. હંમેશા મારો વિશ્વાસ વધાર્યો છે. તમારી પહેલા જે ટીમ રહી છે. તેમણે ઉકેલો આપ્યા છે. આજે તેઓ વિવિધ મંત્રાલયોમાં ખૂબ જ ઉપયોગી છે. હવે આ હેકાથોનમાં દેશના વિવિધ ભાગોમાં ટીમો શું કરી રહી છે? હું તમારી નવીનતાઓ વિશે જાણવા માટે ખૂબ જ ઉત્સુક છું. તો ચાલો શરૂઆત કરીએ કે આપણી સાથે પહેલા કોણ વાત કરશે.
પ્રધાનમંત્રી: નમસ્તે સર.
સહભાગી: નમસ્કાર સર, હું સાહિદા SIHમાં ભાગ લેતી ટીમ બીગ બ્રેઈન્સમાં છું. અમે કર્ણાટક બેંગલુરુના છીએ. સર, અમે નોડલ સેન્ટર NIT શ્રીનગરમાં છીએ અને અહીં ખૂબ જ ઠંડી છે, તેથી વાત કરતી વખતે અમારાથી કોઈ ભૂલ થઈ હોય તો કૃપા કરીને અમને માફ કરશો.
પ્રધાનમંત્રીઃ ના, તમે લોકો બહાદુર છો. કોઈ ઠંડી તમને અસર કરતી નથી. તમે ચિંતા કરશો નહીં.
સહભાગી: આભાર સર, અમે સામાજિક ન્યાય અને સશક્તિકરણ મંત્રાલય દ્વારા પ્રદાન કરવામાં આવેલ સમસ્યા નિવેદન હેઠળ ભાગ લઈ રહ્યા છીએ. જ્યાં અમે ઓટીઝમ સ્પેક્ટ્રમ ડિસઓર્ડર અને બૌદ્ધિક વિકલાંગતા ધરાવતા બાળકો માટે વર્ચ્યુઅલ રિયાલિટી મિત્ર બનાવી રહ્યા છીએ. જ્યાં તેઓ આનો ઉપયોગ ઇન્ટરેક્ટિવ કૌશલ્ય વધારનાર તરીકે કરશે, આપણા દેશમાં લગભગ 80 મિલિયન લોકો ઓટીઝમ સ્પેક્ટ્રમ પર છે અને દર સો બાળકોમાંથી 1 બાળક છે જે બૌદ્ધિક પડકારોનો સામનો કરે છે. તેથી આ બધાને સંબોધવા માટે અમે એક સાધન બનાવીશું જે હજી પણ મિત્ર, મિત્રની જેમ કાર્ય કરે છે જે તેઓ તેમના સ્માર્ટફોન પર લઈ શકે છે. વર્ચ્યુઅલ રિયાલિટીનો ઉપયોગ કરવા માટે તેમને કોઈ ખાસ સેટની જરૂર પડશે નહીં. તેઓ તેમના ફોન અથવા લેપટોપ અથવા તેમની પાસેના કોઈપણ ઉપકરણોથી તેને ઍક્સેસ કરી શકે છે અને તે એક મિત્ર હશે જે તેમને તેમના તમામ કાર્યોમાં માર્ગદર્શન આપશે. તે એઆઈ સંચાલિત વર્ચ્યુઅલ રિયાલિટી સોલ્યુશન છે તેથી હવે જો કોઈ નિયમિત કાર્ય હોય જે તેઓ કરી શકતા નથી, તો તેઓને પડકારોનો સામનો કરવો પડે છે જ્યારે તે ભાષા શીખવાની અથવા લોકો સાથે વાત કરવાની, સંદેશાવ્યવહારની, સામાજિક ક્રિયાપ્રતિક્રિયાની વાત આવે છે, તો દરેક કાર્ય માટે તેને નાની નાની રીતે વિભાજિત કરવામાં આવશે.
પ્રધાનમંત્રી: તમે સારું કામ કરી રહ્યા છો. આ બાળકોના સામાજિક જીવન પર તેની શું હકારાત્મક અસર પડશે?
સહભાગી: આ મિત્રની મદદથી, તેઓ સામાજિક ક્રિયાપ્રતિક્રિયામાં શું સાચું છે, શું ખોટું છે અને લોકોનો સંપર્ક કેવી રીતે કરવો તે શીખી શકશે. તેથી અહીં સુરક્ષિત વાતાવરણમાં આ શીખ્યા પછી, તેઓ તેને તેમના વાસ્તવિક વાતાવરણમાં લાગુ કરી શકે છે. ત્યાં તેઓ વાસ્તવિક દુનિયામાં સામાન્ય વસ્તુઓ કરવા સક્ષમ બનીને તેમનું જીવન વધુ સારું બનાવવામાં મદદ કરી શકે છે. તેથી વિશેષ જરૂરિયાતો ધરાવતા બાળકો જ્યારે શીખવાની વાત આવે છે ત્યારે તેમની વિશેષ જરૂરિયાતો હોય છે, તેથી અમે તેમને આ પ્રદાન કરીશું જેથી કરીને સામાન્ય લોકો અને તેમના સામાન્ય જીવન અને તેમના રોજિંદા કાર્યમાં વિશેષ જરૂરિયાતો ધરાવતા બાળકો કે સામાન્ય પ્રવૃત્તિઓ વચ્ચે કોઈ ફરક ન રહે.
પ્રધાનમંત્રીઃ અત્યારે તમારી ટીમમાં કેટલા લોકો કામ કરી રહ્યા છે?
સહભાગી: સર અમે બધા મળીને 6 લોકો કામ કરી રહ્યા છીએ અને હકીકતમાં મારી ટીમ તદ્દન વૈવિધ્યસભર છે. તેથી અમારી પાસે વિવિધ તકનીકી પૃષ્ઠભૂમિ, ભૌગોલિક પૃષ્ઠભૂમિવાળા સભ્યો છે, તેથી અમારી પાસે એક સભ્ય છે જે બિન ભારતીય છે.
પ્રધાનમંત્રી: શું તમારામાંથી કોઈ એવો છે કે જેણે ક્યારેય આવા બાળકો સાથે વાતચીત કરી હોય? શું તમે તેમની મુશ્કેલીઓ સમજવાનો પ્રયત્ન કર્યો છે અને પછી ઉકેલ તરફ આગળ વધ્યા છે?
સહભાગી: હા સર, અમારી ટીમમાં એક સભ્ય છે જેનું કુટુંબ સંબંધી છે જે ઓટીઝમથી પીડિત છે અને અમે અહીં આવ્યાં તે પહેલાં અમે આ બાળકોને કઈ વાસ્તવિક સમસ્યાઓનો સામનો કરવો પડે છે તે સમજવા માટે વિવિધ કેન્દ્રો સાથે પણ વાત કરી હતી. જેથી અમે આને યોગ્ય રીતે સંબોધિત કરી શકીએ.
પ્રધાનમંત્રી: તમે કંઈક કહેતા હતા, તમારા સાથીદારો કંઈક કહેવાના હતા.
સહભાગી: હા સર, તો અમારી ટીમમાં એક સભ્ય છે જે ભારતીય નથી, તે ભારતમાં અભ્યાસ કરતો વિદેશી વિદ્યાર્થી છે.
સહભાગી: હેલો મિસ્ટર પ્રાઈમ મિનિસ્ટર, મારું નામ મોહમ્મદ ધાલી છે અને હું યમન પ્રજાસત્તાકનો આંતરરાષ્ટ્રીય વિદ્યાર્થી છું. તેથી હું કોમ્પ્યુટર સાયન્સ એન્જીનિયરીંગમાં એન્જીનિયરીંગમાં સ્નાતકનો અભ્યાસ કરવા ભારત આવ્યો છું અને હું બીગ બ્રેઇન ટીમનો એક ભાગ છું જ્યાં અમે AI પાવર વર્ચ્યુઅલ રિયાલિટી અનુભવ વિકસાવી રહ્યા છીએ જે ખાસ કરીને આ બાળકો, આ ખાસ બાળકો માટે રચાયેલ છે.
પ્રધાનમંત્રી: શું આ પ્રકારની ટીમનો ભાગ બનવાનો તમારો પ્રથમ અનુભવ છે?
સહભાગી: હું બેંગ્લોરમાં સ્થાનિક રીતે અલગ-અલગ હેકાથોન્સનો ભાગ રહ્યો છું પરંતુ અહીં આ મારી પહેલી વાર છે અને આ વિશાળ પહેલનો ભાગ બનવા બદલ હું ખૂબ જ આભારી છું અને મને આ તક આપવા બદલ હું શ્રી પ્રધાનમંત્રી અને ભારત સરકારનો આભાર માનું છું. અને આ સ્થાનેથી હું મારા તમામ સાથી, યમન વિદ્યાર્થીઓ અને આંતરરાષ્ટ્રીય વિદ્યાર્થીઓને આ ભારતના ઇકોસિસ્ટમનો ભાગ બનવા માટે બહાર નવીન બનવા માટે આમંત્રિત કરું છું. આભાર.
પ્રધાનમંત્રી: તમને બધાને અભિનંદન કે તમે એ વિચારને સમજી ગયા છો કે દરેક બાળક વિશેષ છે. દરેકને વિકાસની તક મળવી જોઈએ અને સમાજમાં કોઈને પાછળ ન રહેવું જોઈએ. કોઈ પોતાને લેફ્ટ આઉટ ન અનુભવે તે માટે નવા ઉકેલોની જરૂર છે. તમારી ટીમનો આ ઉપાય લાખો બાળકોના જીવનને સરળ બનાવવામાં મદદ કરશે. તમે દેશ માટે જે ઉકેલો તૈયાર કરી રહ્યા છો તે સ્થાનિક હોઈ શકે છે. સ્થાનિક જરૂરિયાત એટલે જરૂરિયાત આધારિત પરંતુ તેનો ઉપયોગ વૈશ્વિક છે, તેની અસર વૈશ્વિક છે. જેઓ ભારતની જરૂરિયાતો માટે યોગ્ય છે તે વિશ્વના કોઈપણ દેશ માટે યોગ્ય હોઈ શકે છે. હું તમને અને તમારી ટીમને શુભેચ્છા પાઠવું છું. નેક્સ્ટ કોણ છે?
ધર્મેન્દ્ર પ્રધાન જી: આગળની ટીમ ડ્રીમર્સ છે જે ખડગપુરમાં બેઠી છે, ટીમ ખડગપુર!
સહભાગી: માનનીય પ્રધાનમંત્રી તમારો આભાર! હું લાવણ્યા છું, ડ્રીમર્સની ટીમ લીડર અને અમે અમારા નોડલ સેન્ટર IIT ખડગપુર, પશ્ચિમ બંગાળમાં છીએ અને અમે ચેન્નાઈ ઇન્સ્ટિટ્યૂટ ઑફ ટેક્નોલોજી, તમિલનાડુના છીએ. નેશનલ ટેકનિકલ રિસર્ચ ઓર્ગેનાઈઝેશન દ્વારા આપવામાં આવેલ પ્રોબ્લેમ સ્ટેટમેન્ટ અમે પસંદ કર્યું છે. જેમ જેમ ટેક્નોલોજીકલ ઇનોવેશન દિવસેને દિવસે વધી રહ્યું છે તેમ તેમ સાયબર હુમલાઓની સંખ્યા પણ વધી રહી છે. અમારા રેકોર્ડ મુજબ, ભારતમાં 73 મિલિયન સાયબર હુમલા થયા છે જે વિશ્વમાં ત્રીજા નંબરે છે. પરિસ્થિતિનો સામનો કરવા માટે, અમે એક નવીન, અનન્ય અને માપી શકાય તેવા ઉકેલ સાથે આવ્યા છીએ. સર સોલ્યુશન મારી ટીમ સાથી સુશ્રી કાલપ્રિયા દ્વારા સમજાવવામાં આવશે.
સહભાગી: નમસ્કાર માનનીય પ્રધાનમંત્રી!
પ્રધાનમંત્રી: નમસ્તે જી!
સહભાગી: હેલો! સંક્રમિત ફાઈલોને શોધવા માટે, મોટાભાગની સાયબર સિક્યોરિટીઝ આપણા દેશમાં છે જે આપણા સંરક્ષણને મજબૂત કરવા માટે, અમે બહુવિધ એન્ટિવાયરસ એન્જિનનો ઉપયોગ કરી રહ્યા છીએ. ત્યાં 3 એન્જિન છે જેનો અમે ઉપયોગ કર્યો છે જેમ કે Microsoft Defender, ESET અને Trend Micro Maximum Security. આર્કિટેક્ચરલ ડિઝાઇન અને ધમકીની દિશા સહિત અમારું સોલ્યુશન સંપૂર્ણપણે ઑફલાઇન છે. જેમ આપણે જાણીએ છીએ, કોઈપણ એક એન્ટિવાયરસ સંપૂર્ણ નથી, દરેક એન્ટિવાયરસની પોતાની શક્તિ અને તેની નબળાઈ છે. તેથી અમે આ પડકારનો સામનો કરવા માટે Microsoft Defender, ESET અને Trend Micro Maximum Security નો ઉપયોગ કરી રહ્યા છીએ. સમાંતર સ્કેનિંગ દ્વારા આપણે આ 3 AVનો ઉપયોગ અસરકારક રીતે કરી શકીએ છીએ. તે ધમકીની શોધને પણ ટાળે છે અને અમારી સિસ્ટમને સલામત સ્થિતિમાં જાળવી રાખે છે.
પ્રધાનમંત્રી: હમણાં જ મન કી બાતમાં, મેં સામાન્ય લોકો જે સમસ્યાઓનો સામનો કરી રહ્યા છે તેની વિગતવાર ચર્ચા કરી હતી. સાયબર ફ્રોડ દ્વારા લોકોને વ્યક્તિગત રીતે કેવી રીતે લૂંટવામાં આવે છે. શું તમે લોકો આ વિશે જાણો છો?
સહભાગી: ના સર!
પ્રધાનમંત્રી: તમે જે ઉકેલ શોધી રહ્યા છો તેના કારણે અને હું માનું છું કે સમાજનો એક બહુ મોટો વર્ગ છે જે આજે આવા સંકટમાં ફસાયેલો છે. શું આ યુવક કંઈક કહેવા માંગતો હતો?
સહભાગી: હા સર! નમસ્કાર સર!
પ્રધાનમંત્રી: નમસ્કાર!
સહભાગી: હા સર, ટેક્નોલોજીની શરૂઆતથી જ, તે ટેક્નોલોજીમાં પણ સુધારો કરી રહી છે અને તે જ સમયે, તેમણે આપણા સાયબર હુમલાઓનું પણ ધ્યાન રાખવું પડે છે, તેથી તે બાબતમાં, અમે તે ઉકેલને વધુ સારી રીતે કાર્યક્ષમ અને સુધારી રહ્યા છીએ. હાલના સોલ્યુશનનો વધુ કાર્યક્ષમતાથી ઉપયોગ કરીને અને ઇમ્પ્રુવાઇઝ કરીને, અમે જે સોલ્યુશનનો અમલ કરી રહ્યા છીએ તે વર્તમાન સોલ્યુશન કરતાં વધુ સારો હશે.
પ્રધાનમંત્રી: તમે જાણો છો કે તમારા કોઈપણ સાયબર સુરક્ષા પ્રયાસોનું આયુષ્ય ખૂબ જ ઓછું હોય છે. શું તમને આ વિશે કોઈ ખ્યાલ છે?
સહભાગી: હા સર!
પ્રધાનમંત્રી: શું તમે અમને કહી શકો છો કે તમારું અનુમાન શું છે?
સહભાગી: અમારે લાઇક્સ અપડેટ કરવી પડે છે કારણ કે ટેક્નોલોજી આગળ વધી રહી છે. અમે અપડેટ થવા માંગીએ છીએ...
પ્રધાનમંત્રી: હા, તમારી વાત સાચી છે કારણ કે સાયબર હુમલામાં હુમલાખોરો એટલા ઇનોવેટિવ છે કે જો તમે આજે ઉકેલ શોધો તો 4 કલાકમાં નવો ઉકેલની જરૂર પડશે. તમારે હંમેશા અપડેટ રહેવું પડશે. જુઓ, ભારત વિશ્વની અગ્રણી ડિજિટલ અર્થવ્યવસ્થાઓમાંની એક છે. આપણો દેશ મોટા પાયે ડિજિટલી કનેક્ટેડ બની રહ્યો છે. આવી સ્થિતિમાં, તમે કહ્યું તેમ, સાયબર ક્રાઇમનો ખતરો પણ સતત વધી રહ્યો છે. તેથી, તમે જે ઉકેલ પર કામ કરી રહ્યા છો તે ભારતના ભવિષ્ય માટે ખૂબ જ મહત્વપૂર્ણ છે. પરંતુ મેં કહ્યું તેમ, આ એક વખતનો ઉકેલ નથી. એવું છે કે જ્યારે પણ વરસાદ પડે ત્યારે તમારે છત્રી ખોલવી પડે છે! પરંતુ હું તમને શુભેચ્છા પાઠવું છું, તમે ખૂબ જ મહત્વપૂર્ણ વિષય માટે સખત મહેનત કરી રહ્યા છો અને તમારા ઉકેલો ચોક્કસપણે મારી સમક્ષ આવશે અને સરકારને પણ તેનો ઘણો ફાયદો થઈ શકે છે. હું તમારા બધા સાથીઓને જોઉં છું, તમારી આખી ટીમ ઉત્સાહથી ભરેલી છે. દરેક વ્યક્તિ તેને પોતાના મોબાઈલ ફોનથી રેકોર્ડ કરતા જોવા મળે છે. ચાલો આપણે આગળ વધીએ. આગામી ટીમ કોણ છે?
ધર્મેન્દ્ર પ્રધાન જી: હવે આપણે ટીમ કોડબ્રો સાથે વાર્તાલાપ કરીશું જે ગુજરાત ટેકનિકલ યુનિવર્સિટી, અમદાવાદ ખાતે બેઠી છે, અમદાવાદ જઈએ.
સહભાગી: હેલો પ્રધાનમંત્રી!
પ્રધાનમંત્રી: નમસ્તે જી!
સહભાગી: હા સર અમે છીએ... હાય, મારું નામ હર્ષિત છે અને હું ટીમ બ્રોકોડનું પ્રતિનિધિત્વ કરું છું. અહીં, અમે ઈસરોની પ્રોબ્લેમ સ્ટેટમેન્ટ વિકસાવવા જઈ રહ્યા છીએ. અમારું સમસ્યાનું નિવેદન સૌર પેનલ, સૌર કોડ જે દક્ષિણ ધ્રુવ પર સ્થિત છે તેની ગાઢ છબીઓને વધારે યોગ્ય બનાવવાની છે. તેથી અમે ચાંદ વર્તની નામથી આ ઉપાય વિકસાવીશું. ચાંદ વર્તની એ એક એવો ઉકેલ છે જ્યાં અમે ગાઢ ઇમેજને ઇમેજની ઉચ્ચ ગુણવત્તામાં વધારવા સક્ષમ છીએ. તેથી તે માત્ર છબીની ગુણવત્તા વધારનાર નથી, તે નિર્ણય લેવાની કુશળતા પણ છે. નિર્ણય લેવાની કૌશલ્યમાં, અમે ભૂસ્તરશાસ્ત્રીય ચંદ્ર સંશોધન અને વાસ્તવિક સમયની સાઇટની પસંદગીની પણ ભાળ મેળવવા જઈ રહ્યાં છીએ, સર.
પ્રધાનમંત્રીઃ શું તમે ક્યારેય એવા લોકોને જોયા છે જેઓ સ્પેસની દુનિયામાં કામ કરે છે કારણ કે તમે અમદાવાદમાં બેઠા છો. તે સ્પેસનું ઘણું મોટું સેન્ટર છે, ક્યારેય ત્યાં જઈને તેમની સાથે ચર્ચા કરો, શું મુદ્દાઓ છે, ગુણવત્તાયુક્ત પરિણામો માટે શું કરવાની જરૂર છે, થોડી ચર્ચા કરીશું?
સહભાગી: મેં હૈદરાબાદમાં માર્ગદર્શકો અને વૈજ્ઞાનિકો સાથે પણ વાત કરી હતી. પરંતુ હું આના જેવા કોઈ કેન્દ્રો સુધી પહોંચ્યો નથી કારણ કે અમે આંધ્રપ્રદેશથી ઘણા દૂર છીએ અને અમારી ટીમ છે...
પ્રધાનમંત્રી: સારું, શું આપણે આ પ્રોજેક્ટને કારણે ચંદ્રની ભૂસ્તરશાસ્ત્રીય અને પર્યાવરણીય સ્થિતિને વધુ સારી રીતે જાણી શકીશું?
સહભાગી: હા સર! અલબત્ત આપણે ભૂસ્તરશાસ્ત્રીય ચંદ્ર સંશોધનની છુપાયેલી વિશેષતાઓને શોધી શકીએ છીએ સર ઉદાહરણ જેમ કે આપણે જળાશયોના સ્થિર પદાર્થોને શોધી શકીએ છીએ અને આપણે ચંદ્રની આસપાસના પથ્થરો અથવા મોટા પથ્થરો અથવા મોટા કણોને પણ શોધી શકીએ છીએ. સપાટી જેથી અમે આ પથ્થરો અને કણોને શોધીને રોવરને ખૂબ જ સરળતાથી લેન્ડ કરી શકીએ.
પ્રધાનમંત્રી: અત્યારે તમારી ટીમમાં કેટલા લોકો કામ કરી રહ્યા છે?
સહભાગી: ટીમમાં 6 સભ્યો કામ કરે છે.
પ્રધાનમંત્રીઃ શું બધા અલગ-અલગ જગ્યાએથી ભેગા થયા છે કે પછી તમે અહીંથી ભણીને બહાર આવ્યા છો?
સહભાગી: સમસ્યાના નિવેદનમાં, અમે કાર્યને બધા સભ્યોમાં વહેંચી દીધું હતું. 3 સભ્યો મિશન લેન્ડિંગ મોડલ્સ કરી રહ્યા છે અને 2 સભ્યો ઇમેજ ફિલ્ટર્સ પર કામ કરી રહ્યા છે, પરંતુ તે છબીઓને વધારી રહ્યા છીએ સર અને હવે મારો ટીમનો સાથી સુનીલ વાતચીત ચાલુ રાખશે.
પ્રધાનમંત્રી: જુઓ, તમે ખૂબ જ મહત્વપૂર્ણ વિષય પસંદ કર્યો, તમે યુવાન કંઈક કહેતા હતા, શું કોઈ બીજું માઈક લઈ રહ્યું હતું?
સહભાગી: સર અમે આંધ્રપ્રદેશના છીએ. મને હિન્દી બહુ આવડતું નથી.
પ્રધાનમંત્રી: આંધ્ર ગારુ
સહભાગી: આ માટે માફ કરશો...
પ્રધાનમંત્રી: હા, મને કહો!
સહભાગી: નમસ્તે પ્રધાનમંત્રી, હું આંધ્રપ્રદેશનો સુનીલ રેડ્ડી છું. અમે એક મિશન લર્નિંગ મૉડલ પર કામ કરી રહ્યા છીએ જ્યાં અમે ચંદ્રના દક્ષિણ ધ્રુવની છબીઓને વધારી શકીએ છીએ અને આ છબીઓને મિશન લર્નિંગ મૉડલ દ્વારા વધારી શકાય છે જ્યાં અમે 2 આર્કિટેક્ચરનો ઉપયોગ કરી રહ્યા છીએ, એક ડાર્કનેટ છે અને બીજું ફોટોનેટ છે. ડાર્કનેટનો ઉપયોગ ઈમેજના પડછાયાને દૂર કરવા માટે થાય છે અને ફોટોનેટનો ઉપયોગ ઈમેજનો અવાજ ઘટાડવા માટે થાય છે. ઇમેજના દક્ષિણ ધ્રુવ પરથી ઇમેજ લેતી વખતે, ઓછા પ્રકાશની સ્થિતિ હશે અને ઓછા પ્રોટોનને કારણે વધુ અવાજ હશે તેથી અમે ન્યુરલ નેટવર્કનો ઉપયોગ કરીને તે છબીને વધારી રહ્યા છીએ અને તે ન્યુરલ નેટવર્ક્સ હજાર હશે 24 ન્યુરોન્સ દરેક અને હર્ષિતનો ખરેખર ઉલ્લેખ છે કે શ્રેષ્ઠ કિસ્સામાં આપણે સ્થિર જળાશયોને પણ શોધી શકીએ છીએ અને હું તમારી સાથે વાત કરીને ખૂબ જ ખુશ છું અને તમારી સાથે ઊંડાણપૂર્વક વાત કરવાનું હંમેશા મારું સ્વપ્ન છે. તમે નેલ્લોર પણ આવ્યા છો, હું ભીડમાં દૂર છું, હું હંમેશા જોઉં છું અને બૂમો પાડું છું કે હું તમારો ખૂબ મોટો ચાહક છું સાહેબ. આભાર સર, આ તક આપવા બદલ આભાર.
પ્રધાનમંત્રીઃ જુઓ મિત્રો, વિશ્વ ભારતની સ્પેસશ ટેકનોલોજીમાં સફરને ખૂબ જ અપેક્ષા સાથે જોઈ રહ્યું છે. જ્યારે તમારા જેવા યુવા મગજ તેમાં જોડાય છે ત્યારે આશા વધે છે. તમારા જેવા યુવા સંશોધકોને જોતા, તે સ્પષ્ટ છે કે ભારત વૈશ્વિક અવકાશ શક્તિ તરીકે તેની ભૂમિકાને ઝડપથી વિસ્તારશે. હું તમને બધાને મારી શુભકામનાઓ પાઠવું છું. હવે પછીની ટીમ કોણ છે?
ધર્મેન્દ્ર પ્રધાન જી: તેઓ મિસ્ટિક ઓરિજિનલ, ઇન્સ્ટિટ્યૂટ ઑફ મેનેજમેન્ટ ડેવલપમેન્ટ એન્ડ રિસર્ચ મુંબઈના છે. મુંબઈના મિત્રો, માનનીય પ્રધાનમંત્રી સાથે વાત કરો.
સહભાગી: નમસ્તે માનનીય પ્રધાનમંત્રી.
પ્રધાનમંત્રી: નમસ્તે જી,
મારું નામ મહેક વર્મા છે અને હું ટીમ મિસ્ટિક ઓરિજિનલ્સની ટીમ લીડર છું. અમે ઈન્ડિયન ઈન્સ્ટિટ્યૂટ ઓફ ઈન્ફોર્મેશન ટેકનોલોજી કોટાના છીએ. અને અક્ષિત જાંગરા, કર્તન અગ્રવાલ, સુમિત કુમાર, અવિનાશ રાઠોડ, તુષાર જૈન અને માર્ગદર્શક અનન્યા શ્રીવાસ્તવની બનેલી મારી અદ્ભુત ટીમ સાથે સ્માર્ટ ઈન્ડિયા હેકાથોન 2024 સાંભળવું એ સંપૂર્ણ સન્માનની વાત છે. અમે લોકો એક સિક્યોરિટી ચેલેન્જને ટેકલ કરી રહ્યા છીએ. જે ભારત ઈલેક્ટ્રોનિક્સ લિમિટેડ દ્વારા આપવામાં આવે છે. જે માઇક્રો ડોપ્લર બેઝ ટાર્ગેટ વર્ગીકરણ છે જે આપેલ ઑબ્જેક્ટ ડ્રોન અથવા પક્ષી છે તે અલગ પાડવા માટે છે કારણ કે સમસ્યા એ છે કે ઘણીવાર ડ્રોન અને પક્ષીઓ બંને રડાર પર સમાન દેખાય છે. આ કારણે તે કાર્યક્ષમતા અને અન્ય સંભવિત સુરક્ષા જોખમોમાં ખોટા એલાર્મ તરફ દોરી શકે છે, ખાસ કરીને સંવેદનશીલ વિસ્તારોમાં, જેમ કે લશ્કરી ઝોન, એરપોર્ટ અને જટિલ માળખાકીય સુવિધાઓ. અને આ રીતે અમારો ઉદ્દેશ્ય એવો ઉકેલ વિકસાવવાનો છે કે જે આપેલ ઑબ્જેક્ટ ડ્રોન છે કે પક્ષી છે કે કેમ તે ચોક્કસ રીતે વર્ગીકૃત કરવા માટે મશીન લર્નિંગ અલ્ગોરિધમનો ઉપયોગ કરીને એડવાન્સ ડેટાની પ્રક્રિયા કરે છે. ઉકેલ વિશે વધુ જણાવવા માટે હું મારી ટીમના સાથી અક્ષિતને સોંપવા માંગુ છું.
સહભાગી: નમસ્તે પ્રધાનમંત્રીજી!
પ્રધાનમંત્રી: નમસ્તે જી!
સહભાગી: મારું નામ અક્ષિત છે અને હું ટીમ મિસ્ટિક ઓરિજિનલનો સભ્ય છું. તો સર અમારું સોલ્યુશન માઈક્રો ડોપ્લર સિગ્નેચરનો ઉપયોગ કરીને કામ કરે છે, જે અલગ-અલગ ઓબ્જેક્ટો દ્વારા જનરેટ થતી અનન્ય પેટર્ન છે. આ પક્ષીઓની પાંખોના ધબકારા અથવા ડ્રોનની રાઉટર પ્લેટની હિલચાલને કારણે હોઈ શકે છે. તેથી આપણે તેને ફિંગરપ્રિન્ટની જેમ સમજી શકીએ છીએ. જેમ દરેક મનુષ્યની અલગ અલગ ફિંગરપ્રિન્ટ હોય છે તેમ દરેક વસ્તુ અલગ અલગ માઈક્રો ડોપ્લર સિગ્નેચર આપે છે. જેની મદદથી આપણે તે વસ્તુ ડ્રોન છે કે પક્ષી તે અલગ કરી શકીએ છીએ. અને આ ભિન્નતા એરપોર્ટ, બોર્ડર્સ અને મિલિટરી ઝોન જેવા વિસ્તારોમાં કોઈપણ વિક્ષેપને રોકવા માટે ખૂબ જ મહત્વપૂર્ણ છે, જ્યાં સુરક્ષાની ઘણી જરૂર છે.
પ્રધાનમંત્રી: તમે તફાવત જાણતા હશો કે ના તે પક્ષી નથી પરંતુ ડ્રોન છે. પણ શું તમે એ પણ કહી શકશો કે તે કેટલા અંતરે છે, કઈ દિશામાં જઈ રહ્યું છે, કઈ ઝડપે જઈ રહ્યું છે? શું તમે તેમાં આ બધી વસ્તુઓનો મેપ કરી શકશો?
સહભાગી: હા સર, અમે આના પર પણ કામ કરી રહ્યા છીએ. અને અમે ટૂંક સમયમાં આ પણ કરી શકીશું.
પ્રધાનમંત્રીઃ તમે લોકો જે ડ્રોન ડિટેક્શન સિસ્ટમ પર કામ કરી રહ્યા છો. ડ્રોન વિશે ઘણા હકારાત્મક વિચારો છે. પરંતુ કેટલાક દળો દ્વારા દુરુપયોગને કારણે ડ્રોનની સુરક્ષા સામે પણ પડકાર છે. તમારી ટીમ આ પડકારનો સામનો કેવી રીતે કરશે?
સહભાગી: સર, જો હું તમને અમારી સિસ્ટમની કામગીરી સમજાવું, તો સૌ પ્રથમ અમારી પાસે રડારથી ડેટા આવે છે. સ્વચ્છ અને સચોટ ડેટા મેળવવા માટે અમે તેમની પાસેથી તમામ ઘોંઘાટ દૂર કરીએ છીએ, પછી અમે તેમાં થોડો સમય આવર્તન પરિવર્તન લાગુ કરીએ છીએ જે આ માઇક્રો ડોપ્લર પેટર્ન જનરેટ કરે છે અને પછી અમે આ પેટર્નને મશીન લર્નિંગ મોડેલમાં ફીડ કરીએ છીએ. જે આપણને જણાવે છે કે વસ્તુ ડ્રોન હતી કે પક્ષી. અને અમે આ વસ્તુનો ઉપયોગ ખૂબ જ કોમ્પેક્ટ અને ખર્ચ અસરકારક ઉપકરણો પર પણ કરી શકીએ છીએ. અને આ સિસ્ટમ એકદમ સ્કેલેબલ છે અને તે જ સમયે તે અલગ-અલગ વાતાવરણને અનુરૂપ પણ છે, જેના કારણે આપણે તેનો ઉપયોગ એરપોર્ટ અને સરહદી વિસ્તારોમાં પણ કરી શકીએ છીએ. અને અમે આ સમસ્યા સાથે કેમ બહાર આવ્યા તે શેર કરવા માટે, હું મારા એક સાથી ખેલાડી સુમિતને સોંપવા માંગુ છું.
સહભાગી: હેલો પ્રધાનમંત્રી
પ્રધાનમંત્રી: હા, હેલો.
સહભાગી: અમે આ સમસ્યાનું નિવેદન શા માટે પસંદ કર્યું હું રાજસ્થાનના શ્રી ગંગાનગરથી આવ્યો છું? આ વિસ્તાર સરહદની ખૂબ નજીક છે તેથી ડ્રોન આવતા-જતા રહે છે. પરંતુ પુલવામા હુમલા બાદ ડ્રોનની હિલચાલ ઘણી વધી ગઈ હતી, ત્યારબાદ સવારે 4 વાગે એટલે કે રાત્રે 12 વાગે ગમે ત્યારે એન્ટી ડ્રોન સિસ્ટમ એક્ટિવ થઈ જશે અને ફાયરિંગ શરૂ થઈ જશે. તે સમયે ન તો વાંચન થતું હતું કે ન તો લોકો ઊંઘી શકતા હતા. ઘણી બધી સમસ્યાઓ હતી. તે સમયે મારા મનમાં હતું કે આ માટે કંઈક કરી શકાય. આ વર્ષે જ્યારે સમસ્યા આવી ત્યારે અમારી ટીમ સમસ્યાઓ શોધી રહી હતી, તેથી જ્યારે સમસ્યા અમારી સામે આવી ત્યારે મેં મારી ટીમને કહ્યું કે આ બાબત પર થોડું કામ કેમ ન કરવું? જેથી કરીને અમે લોકોની સમસ્યાઓનું નિરાકરણ લાવી શકીએ અને અંતે અમારી ટીમે તેના પર કામ કર્યું અને અમે ગ્રાન્ડ ફિનાલે સુધી પહોંચી શક્યા. તમારો ખૂબ ખૂબ આભાર સર!
પ્રધાનમંત્રી: મિત્રો, આજકાલ દેશમાં વિવિધ ક્ષેત્રોમાં ડ્રોનનો ઘણો ઉપયોગ થઈ રહ્યો છે. તમે નમો ડ્રોન દીદી યોજના વિશે સાંભળ્યું જ હશે. આજકાલ દવાઓ અને આવશ્યક ચીજવસ્તુઓ દૂરના વિસ્તારોમાં પહોંચાડવા માટે ડ્રોનનો ઉપયોગ કરવામાં આવી રહ્યો છે, પરંતુ દેશના દુશ્મનો ભારતમાં શસ્ત્રો અને દવાઓની દાણચોરીમાં ડ્રોનનો ભરપૂર ઉપયોગ કરી રહ્યા છે. આવી સ્થિતિમાં, મારા માટે ખુશીની વાત છે કે તમે બધા આવા પડકારોનો સામનો કરવા માટે ગંભીરતાથી કામ કરી રહ્યા છો. તમારા પ્રયાસો ડિફેન્સ ટેક્નોલોજીની નિકાસને પણ એક નવો આયામ આપી શકે છે અને એટલા માટે હું તમને અભિનંદન આપું છું અને તમારા એક સાથીદાર પોતે પણ સરહદ પર રહેતા લોકોમાંના એક છે, જેથી તેઓ આ સમસ્યાને સારી રીતે સમજી શકે અને તેના ઉકેલની જરૂરિયાતને પણ સમજી શકે. પરંતુ ભવિષ્યમાં તેના ઘણા પાસાઓ હશે અને મને લાગે છે કે મોટા પ્રમાણમાં કામ કરવું પડશે કારણ કે ડ્રોનની દુનિયામાં એવા લોકો છે જેઓ ડ્રોનથી દુનિયામાં તબાહી મચાવી રહ્યા છે. દર વખતે જ્યારે તેઓ નવી ટેક્નોલોજી લાવશે અને નવા એન્ટ્રી પોઈન્ટ્સ શોધશે, ત્યારે આપણા માટે પણ નવા પડકારો હશે, પરંતુ હું તમને તમારા પ્રયત્નો માટે ખૂબ ખૂબ અભિનંદન આપું છું અને તમને શુભેચ્છા પાઠવું છું. ચાલો જોઈએ કે હવે આપણે દેશના કયા ભાગ સાથે જોડાવા જઈ રહ્યા છીએ!
ધર્મેન્દ્ર પ્રધાન જી: હવે આપણે નિર્વાના વન સાથે વાત કરીશું જેઓ ન્યુ હોરાઇઝન કોલેજ ઓફ એન્જીનિયરીંગ, બેંગ્લોરમાં બેઠા છે, ચાલો આપણે બેંગ્લોર સાથે કનેક્ટ થઈએ.
પ્રધાનમંત્રીઃ તમારો અવાજ નથી આવી રહ્યો, તમારો અવાજ નથી આવી રહ્યો.
સહભાગી: સર, હવે આવી રહી છે?
પ્રધાનમંત્રીઃ હાં, હવે આવે છે.
સહભાગી: નમસ્કાર માનનીય પ્રધાનમંત્રી!
પ્રધાનમંત્રી: નમસ્તે જી!
સહભાગી: મારું નામ દેવ પૂર્ણી છે અને હું નિર્વાના વન ટીમનું નેતૃત્વ કરું છું. મારી ટીમમાં આદિત્ય ચૌધરી, અશર એજાઝ, તન્વી બંસલ, નમન જૈન અને સાનિધ્યા મલ્લુમિયા છે. સાહેબ, અમે જળ શક્તિ મંત્રાલય દ્વારા આપવામાં આવેલ એક ખૂબ જ મહત્વપૂર્ણ સમસ્યા નિવેદન પર કામ કરવા માટે જયપુર ગ્રામીણથી બેંગલુરુ આવ્યા છીએ, તેના સંશોધનમાં અમને જાણવા મળ્યું કે ભારત સરકારે છેલ્લા કેટલાક વર્ષોમાં ઘણા અદ્યતન પ્રયાસો કર્યા છે. નદીનું પ્રદૂષણ નદીના કાયાકલ્પને સુધારવા માટે, અમે એક વ્યાપક સિસ્ટમ બનાવવાનું વિચાર્યું જે નદીના પ્રદૂષણની દેખરેખમાં સુધારો કરે. જો આપણે તેને વધુ કાર્યક્ષમ બનાવીએ અને આપણી એકંદર નદી ઇકોસિસ્ટમના સ્વાસ્થ્યને સુધારવા માટે સૂચનો આપીએ, તો આપણે ખૂબ અર્થપૂર્ણ યોગદાન આપી શકીએ છીએ.
સહભાગી: નમસ્તે સર.
પ્રધાનમંત્રી: નમસ્તે
સહભાગી: અમે આઈડેન્ટિફાઈ કર્યું છે કે આપણા દેશમાં ઘણા લોકોની આવક અને જીવન નદીઓ સાથે જોડાયેલાં છે, અને તેથી અમે તે લોકોના જીવનને વધુ સારું બનાવવા માંગીએ છીએ, અને સકારાત્મક પરિવર્તન લાવવા માંગીએ છીએ. અમે આ પ્રોજેક્ટ માટે ગંગાની પસંદગી કરી કારણ કે તે આપણા ઇતિહાસમાં ખૂબ જ મહત્વપૂર્ણ સાંસ્કૃતિક ભૂમિકા ભજવે છે અને તે આપણા પ્રધાનમંત્રીના હૃદયની પણ ખૂબ નજીક છે. અમારો પ્રોજેક્ટ નમામી ગંગે કાર્યક્રમ અને સ્વચ્છ ગંગા માટે રાષ્ટ્રીય મિશન, NMCG વિશે વાંચન અને સંશોધન દ્વારા શરૂ થયો હતો. આના પરથી અમે ઓળખ્યું કે NMCGના બે ખૂબ જ સ્પષ્ટ ઉદ્દેશ્યો છે. પ્રથમ - પ્રદૂષણનું નિવારણ એટલે કે ગંગામાં પ્રદૂષણમાં ઘટાડો, અને બીજું - ગંગા નદીનું સંરક્ષણ અને પુનર્જીવન એટલે કે ગંગાની ગુણવત્તાને તે પહેલા જેવી પાછી આપવી.
અમે એ પણ શીખ્યા કે ગંગા સંબંધિત ઘણો ગુણવત્તા ડેટા સાર્વજનિક રૂપે ઉપલબ્ધ કરવામાં આવ્યો છે. અમે આ ડેટાથી પ્રભાવિત અને પ્રેરિત હતા. અમે વિચાર્યું કે જો આપણે આ ડેટાના આધારે નિર્ણય સહાયક પ્રણાલી બનાવી શકીએ, જે ગંગાની આસપાસ રહેતા લોકોને નિર્ણય લેવામાં મદદ કરે, તો તે તેમના જીવનમાં મોટી અસર કરી શકે છે, અને તેમના જીવનમાં ખૂબ જ સકારાત્મક પરિવર્તન લાવી શકે છે.
સહભાગી: હવે સર ગંગા એક ખૂબ જ વિશાળ નદી છે, તેથી તે જરૂરી છે કે જે પણ સિસ્ટમ બનાવવામાં આવે, તે ખરેખર માપી શકાય તેવી હોવી જોઈએ. આ માટે અમે ફેડરેટેડ લર્નિંગ નામની એડવાન્સ ટેક્નોલોજીનો ઉપયોગ કર્યો છે. તેથી અમે ડેટાનું વિશ્લેષણ કર્યું અને 38 મુખ્ય સ્થાનોને ઓળખ્યા. અને ફેડરેટેડ લર્નિંગનો ઉપયોગ કરીને, અમે સ્થાનિક મોડલ બનાવ્યાં છે જે તે સ્થાનિક ડેટા પર પ્રશિક્ષિત છે. હાલમાં, આ તમામ સ્થાનિક મોડલ મધર મોડલ સાથે વાતચીત કરે છે, જ્યાં તેઓ તેમનો ડેટા શેર કરે છે. નવા મોડલના ઉમેરા દ્વારા અને પહેલાથી અસ્તિત્વમાં રહેલા મોડલ અને હાલના મોડલને દૂર કરવાથી તેમની ચોકસાઈ, કાર્યક્ષમતા નોંધપાત્ર રીતે સુધરે છે. અને જો આપણે આ ટેકનિકલ પાસાઓને બાજુ પર રાખીએ, તો આપણે નમામિ ગંગે દ્વારા જાણીએ છીએ કે ગંગાના જતન અને નિયંત્રણમાં મુખ્ય ફાળો આપનારા લોકો છે. તેથી અમે ડેટા અને વપરાશકર્તાઓ વચ્ચેના અંતરને ઘટાડવા માટે આ હિતધારકો માટે એક અદ્યતન ડેશબોર્ડ બનાવ્યું છે. જ્યાં અમારી પાસે દરેક પ્રકારના હિતધારકો છે...
પ્રધાનમંત્રીઃ આ બહુ મોટો કુંભ મેળો છે, 40-45 કરોડ લોકો ગંગાના કિનારે એકઠા થવાના છે. આ યોજનાનો લાભ કેવી રીતે લઈ શકો છો, ત્યાં આ નવીનતાથી તમે શું લાભ લઈ શકો છો?
સહભાગી: સર, જેમ આપણે જાણીએ છીએ કે જો આપણે પાણીની ગુણવત્તાના માપદંડોનું વિશ્લેષણ કરીએ, તો આપણે લોકોને કહી શકીએ કે તેઓ તેમના સ્તરે ડિસઈન્ફેક્શન કેવી રીતે કરી શકે છે અને તેઓ તેમના સ્તરે શું સુનિશ્ચિત કરી શકે છે, એટલું જ નહીં તેમનું સ્વાસ્થ્ય સારું હોવું જોઈએ અને આરોગ્ય પણ સારું રહે. લોકો પણ સારા હોવા જોઈએ. આ માટે, અમે તેમને એક પોર્ટલ પ્રદાન કરીશું, જેમ કે અમે તેમને ઔદ્યોગિક ગંદાપાણીની દેખરેખ માટે પ્રદાન કરીશું, અમે તેમને ગંદાપાણીના શુદ્ધિકરણ ઈન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર માટે પ્રદાન કરીશું, અમે તેમને જૈવવિવિધતા વ્યવસ્થાપન માટે પ્રદાન કરીશું. અમે ખેડૂતો, માછીમારો અને પ્રવાસીઓને પણ કહીશું કે તેઓ કઇ પ્રવાસ યોજના બનાવી શકે છે, અને તેઓ કઇ મુખ્ય બાબતોની મુલાકાત લઈ શકે છે, તેઓએ ક્યાં જવું જોઈએ અને ક્યાં ન જવું જોઈએ, અને ત્યાં કેવી રીતે કાર્ય ચાલી રહ્યું છે.
પ્રધાનમંત્રી: તો શહેરોમાં પીવાના પાણીની સપ્લાય ચેઇન પર તમારું કાર્ય ખૂબ જ સરળતાથી ગોઠવી શકાય છે.
સહભાગી: હા સર. તો અમે શું કર્યું શહેરોમાં જે... છે, જે ગંગામાં કનેક્ટ થઈ રહ્યું છે કે અન્ય નદીઓમાં કનેક્ટ થઈ રહ્યાં છે. અમે તેમના અક્ષાંશ અને રેખાંશને ઓળખ્યા છે. અને અમે અમારા સ્ટેશનો દ્વારા પણ ઓળખી કાઢ્યા છે કે તેમની આસપાસ કયા ઉદ્યોગો છે. કેમ કે હવે આપણે જાણીએ છીએ કે કેમિકલ, પેપર, ટેક્સટાઇલ, ટેનરી, કતલખાના જેવા ઉદ્યોગના કેટલાક ક્ષેત્રો દ્વારા કયા પ્રકારનું પ્રવાહી છોડવામાં આવે છે. તેથી અમે અમારા એલ્ગોરિધમથી પાછળ રહી શકીએ છીએ કે જો આપણા પાણીમાં અમુક ચોક્કસ પ્રદૂષકોની સ્પાઇક્સ હોય, તો અમે શોધી શકીએ છીએ કે કયા સેક્ટરે તેને કારણે કર્યું છે. અને અમે નદીઓનું સંચાલન કરતી સંસ્થાઓ અને સત્તાવાળાઓને પણ આ જ વાત કહી શકીએ અને તેમને તાત્કાલિક રિપોર્ટ બટન આપી શકીએ, જેથી GPIs કે જે ગ્રોસલી પોલ્યુટિંગ ઇન્ડસ્ટ્રીઝ છે તેના પર તાત્કાલિક નિરીક્ષણ શરૂ કરી શકાય.
પ્રધાનમંત્રી: અમારી મીટિંગ પછી તમારે હજુ કેટલા કલાક કામ કરવું પડશે?
સહભાગી: સર, ઓછામાં ઓછી વધુ 20 કલાક.
પ્રધાનમંત્રી: ઠીક છે! જુઓ મા ગંગા હોય કે દેશની અન્ય નદીઓ. દેશના આધ્યાત્મિક અને સાંસ્કૃતિક વારસા ઉપરાંત પર્યાવરણીય દૃષ્ટિકોણથી પણ તે ખૂબ જ મહત્વપૂર્ણ છે. મને આનંદ છે કે તમે લોકો આ વિષય પર કામ કરી રહ્યા છો. હું તમને શુભેચ્છા પાઠવું છું. અને જયપુરના લોકો સારી રીતે સમજે છે કે પાણીની કિંમત શું છે અને તેનું મહત્વ શું છે. હું તમને બધાને ખૂબ ખૂબ શુભેચ્છા પાઠવું છું.
સહભાગી: તમારો ખૂબ ખૂબ આભાર સર.
પ્રધાનમંત્રી
મિત્રો,
તમારા બધા સાથે વાત કરીને ખૂબ આનંદ થયો અને જ્યારે હું તમારા લોકોના જૂથને જોતો હતો, ત્યારે જે રીતે જૂથ રચાયું હતું તે એક સંયોજન હતું. તો આ એક ભારત શ્રેષ્ઠ ભારત પણ દેખાતું હતું. દક્ષિણમાં ઉત્તરના વિદ્યાર્થીઓ, ઉત્તરમાં દક્ષિણના વિદ્યાર્થીઓ, પશ્ચિમમાં પૂર્વમાં, મને લાગે છે કે તે તમારા બધા માટે અને દેશની વિશાળતા અને વિવિધતા માટે ખૂબ જ સારો અનુભવ રહ્યો હશે. તેથી તમારા હેકાથોનમાં, તમારા વિષય ઉપરાંત તમને સાઈડ લાઈનમાં પણ ઘણી વસ્તુઓ શીખવા મળતી હશે.
મિત્રો,
તમે જાણો છો કે ભવિષ્યની દુનિયા જ્ઞાન અને નવીનતા દ્વારા ચલાવવામાં આવશે. અને આવી સ્થિતિમાં તમે ભારતની આશા અને આકાંક્ષા છો. તમારો દ્રષ્ટિકોણ અલગ છે, તમારી વિચારસરણી અલગ છે અને ઊર્જાનું સ્તર ઘણું અલગ છે. પરંતુ દરેકનું લક્ષ્ય એક જ છે. ભારત વિશ્વનો સૌથી નવીન, પ્રગતિશીલ અને સમૃદ્ધ દેશ બનવો જોઈએ. આજે દુનિયા કહી રહી છે કે ભારતની તાકાત આપણી યુવા શક્તિ છે, આપણી નવીન યુવાશક્તિ છે, આપણો ટેક પાવર છે. સ્માર્ટ ઈન્ડિયા હેકાથોનમાં ભારતની આ તાકાત તમારા બધાને સ્પષ્ટપણે દેખાય છે. મને ખુશી છે કે સ્માર્ટ ઈન્ડિયા હેકાથોન ભારતના યુવાનોને વૈશ્વિક સ્તરે શ્રેષ્ઠ બનાવવા માટે એક ઉત્તમ પ્લેટફોર્મ બની ગયું છે. જ્યારથી સ્માર્ટ ઈન્ડિયા હેકાથોન શરૂ થઈ છે. સ્માર્ટ ઈન્ડિયા હેકાથોનમાં લગભગ 14 લાખ વિદ્યાર્થીઓએ ભાગ લીધો છે. આ વિદ્યાર્થીઓએ 2 લાખ ટીમ બનાવી છે અને લગભગ 3 હજાર સમસ્યાઓ પર કામ કર્યું છે. 6400થી વધુ સંસ્થાઓ, લગભગ છ હજાર સંસ્થાઓ તેની સાથે સંકળાયેલી છે. આ હેકાથોનના કારણે સેંકડો નવા સ્ટાર્ટઅપ્સનો જન્મ થયો છે. અને મેં બીજી એક વાત નોંધી છે કે, 2017માં વિદ્યાર્થીઓ દ્વારા 7 હજારથી વધુ વિચારો સબમિટ કરવામાં આવ્યા હતા. આ વખતે આ વિચારોની સંખ્યા વધીને 57 હજારથી વધુ થઈ ગઈ છે. 7 હજારથી 57 હજાર. આ દર્શાવે છે કે ભારતના યુવાનો તેમના દેશના પડકારોને ઉકેલવા માટે કેવી રીતે આગળ વધ્યા છે.
મિત્રો,
છેલ્લા 7 વર્ષમાં થયેલી તમામ હેકાથોનમાંથી ઘણા ઉકેલો આજે દેશના લોકો માટે ખૂબ જ ઉપયોગી સાબિત થઈ રહ્યા છે. આ હેકાથોન્સે ઘણી મોટી સમસ્યાઓનું સમાધાન આપ્યું છે. ઉદાહરણ તરીકે, 2022 હેકાથોનમાં, તમારા જેવા યુવાનોની ટીમે ચક્રવાતની તીવ્રતા માપવા માટે સિસ્ટમ પર કામ કર્યું હતું. હેકાથોનમાં વિકસાવવામાં આવેલ સિસ્ટમને હવે ISRO દ્વારા વિકસાવવામાં આવેલી ટેક્નોલોજી સાથે સંકલિત કરવામાં આવી છે. આ સાંભળીને તમને પણ ગર્વ થશે. 4-5 વર્ષ પહેલા એક હેકાથોનમાં અન્ય એક ટીમે વીડિયો જીઓટેગીંગ એપ બનાવી છે, જેણે ડેટા કલેક્શન ખુબ જ સરળ બનાવી દીધું છે. તેનો ઉપયોગ હવે અવકાશ સંબંધિત સંશોધનમાં પણ થઈ રહ્યો છે. હેકાથોનની બીજી ટીમે રિયલ ટાઇમ બ્લડ મેનેજિંગ સિસ્ટમ પર કામ કર્યું. કોઈપણ કુદરતી આફત સમયે ત્યાં હાજર બ્લડ બેંકોની વિગતો આપી શકે તેવી આ સિસ્ટમ હતી. આજે પણ NDRF જેવી એજન્સીઓને આનાથી ઘણી મદદ મળી રહી છે. થોડા વર્ષો પહેલા, બીજી ટીમે દિવ્યાંગ લોકો માટે એક પ્રોડક્ટ બનાવી છે જે તેમના જીવનમાં મુશ્કેલીઓ ઘટાડવામાં મદદરૂપ સાબિત થઈ રહી છે. આજે પણ, આવા સેંકડો સફળ કેસ સ્ટડીઝ હેકાથોનમાં ભાગ લેતા તમામ યુવાનો માટે પ્રેરણારૂપ છે. આ દર્શાવે છે કે આજે દેશના યુવાનો દેશના વિકાસ માટે અને દેશ સામેના પડકારોનો સામનો કરવા માટે સરકાર સાથે કેવી રીતે કામ કરી રહ્યા છે. આનાથી તેઓને દેશની સમસ્યાઓના ઉકેલ અને દેશના વિકાસને લઈને માલિકીભાવની લાગણી થઈ રહી છે. આજે પણ તમારા બધા સાથે વાત કર્યા પછી મારો આત્મવિશ્વાસ વધી ગયો છે કે દેશ વિકસિત ભારત બનવાના સાચા માર્ગ પર છે. તમે જે તત્પરતા અને પ્રતિબદ્ધતા સાથે ભારતની સમસ્યાઓના નવીન ઉકેલો શોધી રહ્યા છો તે અદ્ભુત છે.
મિત્રો,
આજે દેશની આકાંક્ષાઓને જોતાં આપણે દરેક પડકાર માટે બોક્સની બહાર વિચારવું પડશે. આપણે દરેક ક્ષેત્રમાં આપણી આદતોમાં આઉટ ઓફ બોક્સ વિચારસરણીનો આ અભિગમ સામેલ કરવો પડશે. આ પણ આ હેકાથોનની વિશેષતા રહી છે. તેની પ્રક્રિયા પણ મહત્વની છે અને ઉત્પાદન પણ મહત્વપૂર્ણ છે. એક સમય હતો જ્યારે સરકાર દેશની સમસ્યાઓનું સમાધાન હોવાનો દાવો કરતી હતી. પણ હવે એવું નથી. આજે, વિદ્યાર્થીઓ, શિક્ષકો અને માર્ગદર્શકો પણ આવા હેકાથોન દ્વારા આ ઉકેલો સાથે જોડાયેલા છે. આ ભારતનું નવું શાસન મોડલ છે, અને ‘સબકા પ્રયાસ’ આ મોડેલનું પ્રાણ બળ છે.
મિત્રો,
દેશની આગામી 25 વર્ષની પેઢી એ ભારતની અમૃત પેઢી છે. વિકસિત ભારતનું નિર્માણ કરવાની જવાબદારી તમારા બધાની છે. અને અમારી સરકાર આ પેઢીને યોગ્ય સમયે દરેક સાધન અને સંસાધનો આપવા માટે પ્રતિબદ્ધ છે. અને અમે વિવિધ વય જૂથોમાં વિવિધ સ્તરો પર કામ કરી રહ્યા છીએ. અમે વિદ્યાર્થીઓમાં વૈજ્ઞાનિક માનસિકતા કેળવવા માટે નવી રાષ્ટ્રીય શિક્ષણ નીતિ લાગુ કરી છે. દેશની આગામી પેઢીને શાળાઓમાં ઈનોવેશન માટે સંસાધનો મળવા જોઈએ. આ માટે અમે 10 હજારથી વધુ અટલ ટિંકરિંગ લેબ ખોલી છે. આજે, આ પ્રયોગશાળાઓ એક કરોડથી વધુ બાળકો માટે નવા પ્રયોગો અને સંશોધનનું કેન્દ્ર બની રહી છે. દેશની 14 હજારથી વધુ પીએમ શ્રી શાળાઓ પણ 21મી સદીના કૌશલ્યો પર કામ કરી રહી છે. વિદ્યાર્થીઓની નવીન વિચારસરણીમાં વધુ સુધારો કરવા માટે, અમે કોલેજ કક્ષાએ ઇન્ક્યુબેશન સેન્ટરની સ્થાપના કરી છે. અદ્યતન રોબોટિક્સ અને AI લેબ્સનો પણ વ્યવહારિક શિક્ષણ માટે ઉપયોગ કરવામાં આવી રહ્યો છે. યુવાનોના પ્રશ્નોના નિરાકરણ માટે જીજ્ઞાસા પ્લેટફોર્મ બનાવવામાં આવ્યું છે. આમાં યુવાનોને વૈજ્ઞાનિકો સાથે સીધા જોડાવા અને વાત કરવાની તક આપવામાં આવી રહી છે.
મિત્રો,
આજે, તાલીમ ઉપરાંત, યુવાનોને સ્ટાર્ટઅપ્સ ઈન્ડિયા અભિયાન દ્વારા આર્થિક સહાય પણ આપવામાં આવી રહી છે. તેમને ટેક્સમાં છૂટ પણ આપવામાં આવી રહી છે. યુવાનોને તેમના વ્યવસાય માટે 20 લાખ રૂપિયા સુધીની મુદ્રા લોનની પણ જોગવાઈ કરવામાં આવી છે. નવી કંપનીઓ માટે ટેક્નોલોજી પાર્ક અને નવા આઈટી હબ દેશભરમાં બનાવવામાં આવી રહ્યા છે. સરકારે 1 લાખ કરોડ રૂપિયાનું રિસર્ચ ફંડ પણ બનાવ્યું છે. આનો અર્થ એ થયો કે સરકાર તમામ યુવાનોની કારકિર્દીના દરેક તબક્કે તેમની સાથે ઉભી છે અને તેમની જરૂરિયાતો અનુસાર કામ કરી રહી છે. આવા હેકાથોન્સ આપણા યુવાનોને નવી તકો પણ આપી રહ્યા છે. અને આ માત્ર કોઈ ઔપચારિક ઘટના નથી. આ કાયમી સંસ્થાના વિકાસની પ્રક્રિયા છે. આ અમારા પ્રો પીપલ ગવર્નન્સ મોડલનો એક ભાગ છે.
મિત્રો,
જો આપણે વિશ્વની આર્થિક મહાસત્તા બનવું હોય તો અર્થતંત્રના નવા ક્ષેત્રો પર સખત મહેનત કરવી પડશે. આજે, ભારત ડિજિટલ કન્ટેન્ટ ક્રિએશનથી લઈને ગેમિંગ સુધીના આવા ઘણા ક્ષેત્રોમાં પ્રગતિ કરી રહ્યું છે, જે 10 વર્ષ પહેલા સુધી વધુ વિકસિત નહોતા. આજે ભારત કારકિર્દીના નવા રસ્તાઓ પણ બનાવી રહ્યું છે. તે યુવાનોને નવા રસ્તાઓ શોધવા અને તેના પર પ્રયોગ કરવાની તક પણ આપી રહી છે. યુવાનોની જિજ્ઞાસા અને પ્રતીતિને સમજીને સરકાર તેમના રસને પ્રોત્સાહન આપી રહી છે. સરકાર સુધારા કરીને તેમના માર્ગમાંથી અવરોધો દૂર કરી રહી છે. થોડા સમય પહેલા જ પ્રથમ નેશનલ ક્રિએટર્સ એવોર્ડનું આયોજન કરવામાં આવ્યું હતું. તેનો હેતુ કન્ટેન્ટ સર્જકોની મહેનત અને સર્જનાત્મકતાને ઓળખવાનો હતો. અમે રમતગમતને કારકિર્દીની પસંદગી બનાવવા માટે કામ કર્યું છે. ગ્રામ્ય સ્તરની ટુર્નામેન્ટથી લઈને ઓલિમ્પિક સુધીની તૈયારી માટે ખેલો ઈન્ડિયા અને ટોપ્સ યોજનાઓને ગામમાં આગળ વધારવામાં આવી છે. નેશનલ સેન્ટર ઓફ એક્સેલન્સ ફોર એનિમેશન, વિઝ્યુઅલ ઈફેક્ટ્સ, ગેમિંગ, કોમિક્સ અને એક્સટેન્ડેડ રિયાલિટીની અસર પણ દેખાવા લાગી છે. આ કારણે ગેમિંગ પણ કારકિર્દીની આશાસ્પદ પસંદગી બની રહી છે.
મિત્રો,
હાલમાં જ સરકારે એક મોટો નિર્ણય લીધો છે. દુનિયાભરમાં તેની પ્રશંસા થઈ રહી છે. આ નિર્ણય ભારતના યુવાનો, ભારતના રિસર્ચર્સ અને ભારતના ઈનોવેટર્સને આંતરરાષ્ટ્રીય જર્નલ્સમાં પ્રવેશ આપવાનો છે. વન નેશન-વન સબસ્ક્રિપ્શનઃ આ સ્કીમ વિશ્વની અનોખી યોજનાઓમાંની એક છે. જે અંતર્ગત સરકાર પ્રતિષ્ઠિત જર્નલ્સનું સબસ્ક્રિપ્શન લઈ રહી છે, જેથી ભારતનો કોઈ પણ યુવક કોઈપણ માહિતીથી વંચિત ન રહે. હેકાથોનમાં ભાગ લેનારા તમામ યુવાનોને પણ આનો ઘણો ફાયદો થશે. હવે સરકારના દરેક પ્રયાસનો ઉદ્દેશ્ય આપણા યુવાનોને વિશ્વના શ્રેષ્ઠ દિમાગ સાથે સ્પર્ધા કરવા સક્ષમ બનાવવાનો છે. યુવા શક્તિને ક્યારેય એવું ન લાગવું જોઈએ કે તેમની પાસે કોઈ આધાર કે ઈન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચરની કમી નથી. મારા માટે યુવાનોનું વિઝન એ સરકારનું મિશન છે. અને તેથી મારા યુવાનો જે ઈચ્છે છે, સરકાર તરીકે અમે તે દિશામાં બધું કરી રહ્યા છીએ.
મિત્રો,
આજે હજારો યુવાનો આ હેકાથોન સાથે જોડાયેલા છે. તેથી, હું તમને બધાને બીજો મહત્વપૂર્ણ સંદેશ આપવા માંગુ છું. તમે જાણો છો કે મેં લાલ કિલ્લા પરથી કહ્યું હતું. દેશની રાજનીતિમાં હું એવા એક લાખ યુવાનોને લાવીશ કે જેમનો પરિવાર અગાઉ ક્યારેય રાજકારણમાં નહોતો. એકદમ ફ્રેશ બ્લડ. દેશના ભવિષ્ય માટે આ ખૂબ જ મહત્વપૂર્ણ છે. આ કાર્યને પૂર્ણ કરવા માટે વિવિધ પદ્ધતિઓનો ઉપયોગ કરવામાં આવે છે. આવી જ એક ઈવેન્ટ આવતા મહિને યોજાવા જઈ રહી છે. વિકસિત ભારત, યુવા નેતાઓનો સંવાદ: દેશભરમાંથી કરોડો યુવાનો આમાં ભાગ લેશે અને વિકસિત ભારત માટે તેમના વિચારો આપશે. સ્વામી વિવેકાનંદજીની જન્મજયંતિ નિમિત્તે દિલ્હીમાં 11 અને 12 જાન્યુઆરીએ યુવા નેતાઓ સંવાદનું આયોજન કરવામાં આવશે, જેમાં પસંદગી કરવામાં આવશે અને જે યુવાનોને પસંદ કરવામાં આવશે. આમાં દેશ-વિદેશના પ્રતિષ્ઠિત લોકો સાથે હું પણ તમને બધાને જોવા અને સાંભળવા આવવાનો છું. આજે હું આ હેકાથોન સાથે જોડાયેલા તમામ યુવાનોને પણ વિનંતી કરું છું. ભારતનો વિકાસ કરો અને યંગ લીડર્સ ડાયલોગમાં પણ જોડાઓ. તમને નેશન બિલ્ડીંગમાં જોડાવાની બીજી મોટી તક મળવાની છે.
મિત્રો,
આવનાર સમય તમારા માટે તકની સાથે જવાબદારીનો પણ છે.
હું ઈચ્છું છું કે સ્માર્ટ ઈન્ડિયા હેકાથોનની ટીમો માત્ર ભારતીય જ નહીં પરંતુ વૈશ્વિક સમસ્યાઓ પર પણ વધુ સારી રીતે કામ કરે છે. આવતા વર્ષે, જ્યારે આપણે આ હેકાથોનમાં આવીશું, ત્યારે એવા કેટલાક ઉદાહરણ જોઈએ જે વૈશ્વિક કટોકટીનો ઉકેલ લાવવાનું માધ્યમ બની શકે છે. દેશને તમારા તમામ સંશોધકો અને મુશ્કેલી નિવારણની ક્ષમતાઓમાં વિશ્વાસ છે અને તેના પર ગર્વ છે. આપ સૌને શુભકામનાઓ અને આપના સફળ ભવિષ્ય માટે શુભકામનાઓ.
આભાર…ઓલ ધ બેસ્ટ...
