વંદે માતરમ્!
વંદે માતરમ્!
વંદે માતરમ્!
વંદે માતરમ્, આ શબ્દો એક મંત્ર છે, એક ઉર્જા છે, એક સ્વપ્ન છે, એક સંકલ્પ છે. વંદે માતરમ્, આ એક શબ્દ ભારત માતા પ્રત્યેની ભક્તિ છે, ભારત માતાની આરાધના છે. વંદે માતરમ્, આ એક શબ્દ આપણને ઇતિહાસમાં પાછો લઈ જાય છે. તે આપણા આત્મવિશ્વાસને, આપણા વર્તમાનને, આત્મવિશ્વાસથી ભરી દે છે અને આપણા ભવિષ્યને નવી હિંમત આપે છે કે એવો કોઈ સંકલ્પ નથી, એવો કોઈ સંકલ્પ નથી જે પૂર્ણ ન થઈ શકે. એવું કોઈ લક્ષ્ય નથી જે આપણે ભારતીયો પ્રાપ્ત ન કરી શકીએ.
મિત્રો,
વંદે માતરમ્ સામૂહિક રીતે ગાવાનો આ અદ્ભુત અનુભવ ખરેખર અભિવ્યક્તિની બહાર છે. એક જ લય, એક જ સ્વર, એક જ લાગણી, એક જ રોમાંચ, આટલા બધા અવાજોમાં એક જ પ્રવાહ, આવી સુસંગતતા, આવી લહેર, આ ઉર્જાએ હૃદયને ધબકતું બનાવી દીધું છે. લાગણીઓથી ભરેલા આ વાતાવરણમાં, હું મારી વાતને આગળ વધારું છું. મંચ પર હાજર મારા કેબિનેટ સાથી ગજેન્દ્ર સિંહ શેખાવત, દિલ્હીના લેફ્ટનન્ટ ગવર્નર વી.કે. સક્સેના, મુખ્યમંત્રી રેખા ગુપ્તા અને અન્ય તમામ મહાનુભાવો, ભાઈઓ અને બહેનો.
આજે દેશના ખૂણે ખૂણેથી લાખો લોકો આપણી સાથે જોડાઈ રહ્યા છે. હું તેમને વંદે માતરમ સાથે શુભેચ્છા પાઠવું છું. આજે, 7 નવેમ્બર, એક ઐતિહાસિક દિવસ છે. આપણે ‘વંદે માતરમ્’ની 150મી વર્ષગાંઠની ઉજવણી કરી રહ્યા છીએ. આ શુભ અવસર આપણને પ્રેરણા આપશે અને આપણા લાખો દેશવાસીઓને નવી ઉર્જાથી ભરી દેશે. ઇતિહાસમાં આ દિવસને યાદ કરવા માટે, આજે વંદે માતરમ્ પર એક ખાસ સિક્કો અને ટપાલ ટિકિટ બહાર પાડવામાં આવી છે. હું આપણા દેશના મહાનુભાવો, ભારત માતાના સપૂતોને જેમણે વંદે માતરમ્, આ મંત્ર માટે પોતાનું જીવન સમર્પિત કર્યું, તેમની આદરપૂર્વક શ્રદ્ધાંજલિ અર્પણ કરું છું અને આ પ્રસંગે મારા દેશવાસીઓને હૃદયપૂર્વક અભિનંદન આપું છું. હું વંદે માતરમના 150 વર્ષ પૂર્ણ થવા પર મારા બધા દેશવાસીઓને પણ હૃદયપૂર્વક શુભેચ્છાઓ પાઠવું છું.
મિત્રો,
દરેક ગીત, દરેક કવિતાનો પોતાનો એક મૂળ ભાવ હોય છે, તેનો પોતાનો મુખ્ય સંદેશ છે. વંદે માતરમનો મૂળ ભાવ શું છે? વંદે માતરમનો મુખ્ય વિષય ભારત, ભારત માતા છે. ભારતનો શાશ્વત ખ્યાલ, માનવજાતની શરૂઆતથી જ પોતાને આકાર આપવાનું શરૂ થયું તે ખ્યાલ. તેણે દરેક યુગને એક પ્રકરણ તરીકે વાંચ્યો છે. વિવિધ યુગોમાં વિવિધ રાષ્ટ્રોનું નિર્માણ, વિવિધ શક્તિઓનો ઉદય, નવી સંસ્કૃતિઓનો વિકાસ, શૂન્યતાથી શિખર સુધીની તેમની યાત્રા અને શિખરથી શૂન્યતા તરફ તેમનું વિલીનીકરણ, બદલાતો ઇતિહાસ, વિશ્વની બદલાતી ભૂગોળ - ભારતે આ બધું જોયું છે. આપણે માનવતાની આ અનંત યાત્રામાંથી શીખ્યા છીએ અને સમય સમય પર નવા તારણો કાઢ્યા છે. આના આધારે, આપણે આપણી સભ્યતાના મૂલ્યો અને આદર્શોને આકાર આપ્યો છે. આપણે, આપણા પૂર્વજો, આપણા ઋષિઓ, આપણા સંતો, આપણા શિક્ષકો, આપણા ભગવાનો, આપણા દેશવાસીઓએ આપણી પોતાની સાંસ્કૃતિક ઓળખ બનાવી છે. આપણે શક્તિ અને નૈતિકતા વચ્ચેનું સંતુલન સમાન રીતે સમજીએ છીએ. અને ત્યારે જ ભારત એક રાષ્ટ્ર તરીકે એક સુવર્ણ રત્ન તરીકે ઉભરી આવ્યું જેણે ભૂતકાળના દરેક પ્રહારનો સામનો કર્યો અને છતાં, તેના દ્વારા, અમરત્વ પ્રાપ્ત કર્યું છે.
ભાઈઓ અને બહેનો,
ભારતનો આ ખ્યાલ તેની પાછળની વૈચારિક શક્તિ છે. વ્યક્તિના સ્વતંત્ર અસ્તિત્વની ભાવના, ઉઠતી-પડતી દુનિયાથી અલગ, આ સિદ્ધિ અને આ લયબદ્ધ, લેખિત અને સુમેળભર્યા અસ્તિત્વ અને ત્યારે જ, હૃદયના ઊંડાણમાંથી, અનુભવોના સારમાંથી, લાગણીઓની અનંતતામાંથી, વંદે માતરમ્ જેવી રચના ઉભરી આવે છે. અને તેથી ગુલામીના તે સમયગાળા દરમિયાન, વંદે માતરમ્ આ સંકલ્પની ઘોષણા બની ગયું અને તે ઘોષણા ભારતની સ્વતંત્રતાની હતી. ગુલામીના બંધનો ભારત માતાના હાથેથી તૂટશે અને તેના બાળકો પોતાના ભાગ્યના ભાગ્ય વિધાતા બનશે.
મિત્રો,
ગુરુદેવ રવીન્દ્રનાથ ટાગોરે એક વાર કહ્યું હતું કે, "બંકિમચંદ્રનું આનંદમઠ ફક્ત એક નવલકથા નથી; તે સ્વતંત્ર ભારતનું સ્વપ્ન છે." તમે જુઓ, આનંદમઠમાં વંદે માતરમનો સંદર્ભ, વંદે માતરમની દરેક પંક્તિ, બંકિમ બાબુનો દરેક શબ્દ, તેમની દરેક ભાવના, તેના ઊંડા અર્થ ધરાવે હતા અને આજે પણ ધરાવે છે. આ ગીત ચોક્કસપણે ગુલામીના સમયગાળા દરમિયાન રચાયું હતું, પરંતુ તેના શબ્દો ક્યારેય થોડા વર્ષોની ગુલામીની છાયા સુધી મર્યાદિત નહોતા. તેઓ ગુલામીની યાદોથી મુક્ત રહ્યા. તેથી વંદે માતરમ્ દરેક યુગમાં, દરેક સમયગાળામાં સુસંગત છે; તેણે અમરત્વ પ્રાપ્ત કર્યું છે. વંદે માતરમની પહેલી પંક્તિ છે "सुजलाम् सुफलाम् मलयज-शीतलाम्, सस्यश्यामलाम् मातरम्।" જેનો અર્થ થાય છે, "પ્રકૃતિના દિવ્ય વરદાનથી શણગારેલી આપણી સમૃદ્ધ માતૃભૂમિને વંદન."
મિત્રો,
આ હજારો વર્ષોથી ભારતની ઓળખ રહી છે. તેની નદીઓ, તેના પર્વતો, તેના જંગલો, તેના વૃક્ષો અને તેની ફળદ્રુપ જમીન - આ ભૂમિ હંમેશા સોનું ઉત્પન્ન કરવાની શક્તિ ધરાવે છે. સદીઓથી, દુનિયાએ ભારતની સમૃદ્ધિની વાર્તાઓ સાંભળી છે. થોડી સદીઓ પહેલા ભારત વૈશ્વિક GDPના લગભગ એક ચતુર્થાંશ ભાગનું પ્રતિનિધિત્વ કરતું હતું.
પણ ભાઈઓ અને બહેનો,
જ્યારે બંકિમ બાબુએ વંદે માતરમ્ રચ્યું, ત્યારે ભારત તેના સુવર્ણ યુગથી ઘણું દૂર હતું. વિદેશી આક્રમણકારો, તેમના હુમલાઓ, લૂંટફાટ અને અંગ્રેજોની શોષણકારી નીતિઓ, આપણો દેશ ગરીબી અને ભૂખમરાની પકડમાં ફસાઈ રહ્યો હતો. તે સમયે પણ, તે વિકટ પરિસ્થિતિઓમાં, જ્યારે સર્વત્ર દુઃખ, વિનાશ અને શોક હતો, અને બધું ડૂબતું જતું હતું, ત્યારે બંકિમ બાબુએ સમૃદ્ધ ભારતની હાકલ કરી. કારણ કે તેઓ માનતા હતા કે મુશ્કેલીઓ ગમે તેટલી હોય, ભારત તેના સુવર્ણ યુગને પુનર્જીવિત કરી શકે છે. અને તેથી જ તેમણે વંદે માતરમની રચના કરી હતી.
મિત્રો,
ગુલામીના સમયગાળા દરમિયાન, અંગ્રેજો ભારતને હલકી કક્ષાનું અને પછાત દર્શાવીને તેમના શાસનને ન્યાયી ઠેરવતા હતા. આ પહેલી પંક્તિએ તે પ્રચારને સંપૂર્ણપણે નષ્ટ કરી દીધો. તેથી, વંદે માતરમ્ માત્ર સ્વતંત્રતાનું ગીત જ નહીં, પણ લાખો દેશવાસીઓને સ્વતંત્ર ભારતનું સ્વપ્ન, સમૃદ્ધ ભારતનું સ્વપ્ન પણ રજૂ કર્યું.
મિત્રો,
આજનો દિવસ આપણને વંદે માતરમની અસાધારણ યાત્રા અને તેની અસરને સમજવાની તક પણ આપે છે. 1875માં જ્યારે બંકિમ બાબુએ બંગદર્શનમાં "વંદે માતરમ્" પ્રકાશિત કર્યું, ત્યારે કેટલાક લોકોએ તેને ફક્ત એક ગીત માન્યું. પરંતુ, થોડા જ સમયમાં વંદે માતરમ્ લાખો લોકોનો અવાજ, ભારતના સ્વતંત્રતા સંગ્રામનો અવાજ બની ગયો. એક એવો અવાજ જે દરેક ક્રાંતિકારીના હોઠ પર હતો, એક એવો અવાજ જે દરેક ભારતીયની લાગણીઓને વ્યક્ત કરતો હતો. તમે જુઓ, સ્વતંત્રતા સંગ્રામનો ભાગ્યે જ કોઈ પ્રકરણ હશે જે કોઈને કોઈ રીતે વંદે માતરમ્ સાથે જોડાયેલ ન હોય. 1896માં, ગુરુદેવ રવીન્દ્રનાથ ટાગોરે કલકત્તા સંમેલનમાં વંદે માતરમ ગાયું હતું. 1905માં બંગાળનું વિભાજન થયું. અંગ્રેજો દ્વારા દેશને વિભાજીત કરવાનો આ એક ખતરનાક પ્રયોગ હતો. જોકે, વંદે માતરમ્ તે યોજનાઓ સામે ખડકની જેમ ઉભો રહ્યો. બંગાળના વિભાજનનો વિરોધ કરી રહેલા રસ્તાઓ પર એકમાત્ર અવાજ વંદે માતરમ્ હતો.
મિત્રો,
જ્યારે બરીસાલ અધિવેશનમાં વિરોધીઓ પર ગોળીબાર કરવામાં આવ્યો ત્યારે પણ તેમના હોઠ પર એક જ મંત્ર, એક જ શબ્દો હતા: વંદે માતરમ્! ભારતની બહાર રહેતા અને સ્વતંત્રતા માટે કામ કરતા વીર સાવરકર જેવા સ્વતંત્રતા સેનાનીઓએ એકબીજાને વંદે માતરમથી અભિવાદન કર્યું. ઘણા ક્રાંતિકારીઓએ ફાંસીના તખ્તા પર ઉભા રહીને વંદે માતરમનો પણ નારો લગાવ્યો. આવી ઘણી ઘટનાઓ, ઇતિહાસમાં કેટલીય તારીખો, આટલો વિશાળ દેશ, વિવિધ પ્રાંતો અને પ્રદેશો, વિવિધ ભાષાઓ બોલતા લોકો તેમના આંદોલનો પરંતુ જે નારા, જે સંકલ્પ, જે ગીત દરેક જીભ પર હતું, જે ગીત દરેક સ્વરમાં હતું તે હતું - વંદે માતરમ.
તેથી, ભાઈઓ અને બહેનો,
1927માં મહાત્મા ગાંધીએ કહ્યું હતું કે, "વંદે માતરમ આપણી સમક્ષ સમગ્ર ભારતનું ચિત્ર રજૂ કરે છે, એક એવું ચિત્ર જે અખંડ છે." શ્રી અરવિંદોએ વંદે માતરમને એક ગીત કરતાં વધુ, એક મંત્ર ગણાવ્યું હતું. તેમણે કહ્યું હતું કે, "તે એક એવો મંત્ર છે જે આત્મવિશ્વાસ જાગૃત કરે છે." ભીખાઈજી કામા દ્વારા ડિઝાઇન કરાયેલા ભારતીય ધ્વજમાં પણ મધ્યમાં "વંદે માતરમ્" લખેલું હતું.
મિત્રો,
સમય જતાં આપણા રાષ્ટ્રધ્વજમાં ઘણા ફેરફારો થયા છે, પરંતુ ત્યારથી આજ સુધી, જ્યારે પણ આપણો ત્રિરંગો ધ્વજ ફરકાવવામાં આવે છે, ત્યારે આપણા આપણા મોંઢામાંથી અનાયસે જ નીકળે છે: ભારત માતા કી જય! વંદે માતરમ! તેથી, આજે જ્યારે આપણે તે રાષ્ટ્રગીતના 150 વર્ષની ઉજવણી કરીએ છીએ, ત્યારે તે આપણા દેશના મહાન નાયકોને શ્રદ્ધાંજલિ છે. અને આ લાખો શહીદોને પણ આદરપૂર્ણ શ્રદ્ધાંજલિ છે, જેઓ વંદે માતરમ્ ગાતી વખતે ફાંસી પર લટક્યા હતા, જેમણે વંદે માતરમ્ ગાતી વખતે કોરડાઓનો સામનો કર્યો હતો, જેઓ વંદે માતરમ્ ગાતી વખતે બરફની શિલાઓની જેમ અડગ રહ્યા હતા.
મિત્રો,
આજે આપણે 140 કરોડ દેશવાસીઓ, રાષ્ટ્ર માટે જીવતા અને મૃત્યુ પામેલા તે બધા નામહીન અને અજાણ્યા લોકોને શ્રદ્ધાંજલિ આપીએ છીએ. જેમણે વંદે માતરમનો જાપ કરતા દેશ માટે પોતાના જીવનનું બલિદાન આપ્યું, જેમના નામ ઇતિહાસના પાનામાં ક્યારેય નોંધાયા નથી.
મિત્રો,
આપણા વેદોએ આપણને શીખવ્યું છે, "माता भूमिः, पुत्रोऽहं पृथिव्याः॥" મતલબ, આ પૃથ્વી આપણી માતા છે, આ દેશ આપણી માતા છે. આપણે તેના બાળકો છીએ. ભારતના લોકોએ વૈદિક કાળથી જ આ સ્વરૂપમાં રાષ્ટ્રની કલ્પના કરી છે અને આ સ્વરૂપમાં તેની પૂજા કરી છે. આ વૈદિક વિચારસરણીએ જ સ્વતંત્રતા સંગ્રામમાં વંદે માતરમને એક નવું જીવન આપ્યું છે.
મિત્રો,
જે લોકો રાષ્ટ્રને ભૂ-રાજકીય અસ્તિત્વ માને છે, તેમના માટે રાષ્ટ્રને માતા માનવાનો વિચાર આશ્ચર્યજનક હોઈ શકે છે. પરંતુ ભારત અલગ છે. ભારતમાં મા જનની પણ છે અને મા પાલનહાર પણ છે. જો બાળક સંકટનો સામનો કરે છે, તો તે સંહારકારિણી પણ હોઈ શકે છે. તેથી, વંદે માતરમ્ કહે છે, " अबला केन मा एत बले। बहुबल-धारिणीं नमामि तारिणीं रिपुदल-वारिणीं मातरम्॥ वंदे मातरम." વંદે માતરમનો અર્થ છે, ભારત માતા, અપાર શક્તિ ધરાવતી, તે છે જે સંકટોને દૂર કરવામાં મદદ કરે છે અને દુશ્મનોનો નાશ કરે છે. રાષ્ટ્રને માતા તરીકે અને માતાને સ્ત્રી તરીકે શક્તિનું મૂર્તિમંત સ્વરૂપ આપવાની આ વિચારની અસર આપણા સ્વતંત્રતા સંગ્રામને પુરુષો અને સ્ત્રીઓ બંનેની ભાગીદારી માટે એક પ્રતિજ્ઞા બનાવવા માટે થઈ. આપણે ફરી એકવાર એવા ભારતનું સ્વપ્ન જોઈ શક્યા જેમાં રાષ્ટ્રનિર્માણમાં મહિલા શક્તિ મોખરે હશે.
મિત્રો,
વંદે માતરમ્, સ્વાતંત્ર્ય સેનાનીઓનું ગીત હોવા ઉપરાંત આપણને આ સ્વતંત્રતાનું રક્ષણ કેવી રીતે કરવું તે અંગે પણ પ્રેરણા આપે છે. બંકિમ બાબુના મૂળ ગીતની સંપૂર્ણ પંક્તિઓ છે: " त्वम् हि दुर्गा दशप्रहरण-धारिणी कमला कमल-दल-विहारिणी वाणी विद्यादायिनी, नमामि त्वाम् नमामि कमलाम् अमलां अतुलाम् सुजलां सुफलाम् मातरम्, वंदेमातरम!." અર્થાત, ભારત માતા વિદ્યાદાયિની મા સરસ્વતી પણ છે, સમૃદ્ધિ દાયિની મા લક્ષ્મી પણ અને અસ્ત્ર-શસ્ત્રોને ધારણ કરનારી મા દુર્ગા પણ છે. આપણે એક એવા રાષ્ટ્રનું નિર્માણ કરવાનું છે જે જ્ઞાન, વિજ્ઞાન અને ટેકનોલોજીમાં ઉત્કૃષ્ટ હોય, જે જ્ઞાન અને વિજ્ઞાનની તાકાત પર ખીલે અને રાષ્ટ્રીય સુરક્ષા માટે આત્મનિર્ભર હોય.
મિત્રો,
તાજેતરના વર્ષોમાં, વિશ્વએ ભારતની આ જ સ્વરૂપનો ઉદય જોયો છે. આપણે વિજ્ઞાન અને ટેકનોલોજીના ક્ષેત્રોમાં અભૂતપૂર્વ પ્રગતિ કરી છે. આપણે વિશ્વની પાંચમી સૌથી મોટી અર્થવ્યવસ્થા તરીકે ઉભરી આવ્યા છીએ. અને, જ્યારે દુશ્મને આતંકવાદ દ્વારા ભારતની સુરક્ષા અને સન્માન પર હુમલો કરવાની હિંમત કરી, ત્યારે આખી દુનિયાએ જોયું કે જો નવું ભારત માનવતાની સેવા માટે કમલા અને વિમલાનું મૂર્તિમંત સ્વરૂપ ધરાવે છે, તો તે આતંકનો નાશ કરવા માટે "દશ પ્રહરણ ધારિણી દુર્ગા" કેવી રીતે બનવું તે પણ જાણે છે.
મિત્રો,
વંદે માતરમ્ સાથે સંબંધિત બીજો એક વિષય છે જેની ચર્ચા કરવી પણ એટલી જ મહત્વપૂર્ણ છે. સ્વતંત્રતા સંગ્રામ દરમિયાન વંદે માતરમની ભાવનાએ સમગ્ર રાષ્ટ્રને પ્રકાશિત કર્યું. પરંતુ કમનસીબે, 1937માં, વંદે માતરમના મહત્વપૂર્ણ પદ્યો, જે તેના આત્માનો એક ભાગ હતા, અલગ થઈ ગયા. વંદે માતરમ્ તૂટી ગયું, ખંડિત થઈ ગયું. વંદે માતરમના આ વિભાજનથી દેશના વિભાજનના બીજ પણ વાવ્યા. રાષ્ટ્ર નિર્માણના આ મહાન મંત્ર સાથે આટલો અન્યાય કેમ કરવામાં આવ્યો? આજની પેઢી માટે આ સમજવું મહત્વપૂર્ણ છે, કારણ કે તે જ વિભાજનકારી વિચારસરણી આજે પણ દેશ માટે એક પડકાર છે.
મિત્રો,
આપણે આ સદીને ભારતની સદી બનાવવી જોઈએ. આ સામર્થ્ય ભારતમાં, ભારતના 140 કરોડ લોકોમાં આ સામર્થ્ય છે. આ પ્રાપ્ત કરવા માટે આપણે આપણી જાત પર વિશ્વાસ રાખવો જોઈએ. સંકલ્પની આ યાત્રામાં, આપણે એવા લોકોનો સામનો કરીશું જેઓ આપણને ગેરમાર્ગે દોરવાનો પ્રયાસ કરે છે; નકારાત્મક વિચાર ધરાવતા લોકો આપણા મનમાં શંકાઓ ફેલાવવાનો પ્રયાસ કરશે. પછી આપણે આનંદ મઠની ઘટનાને યાદ કરવી જોઈએ. આનંદ મઠમાં, જ્યારે સનાતન ભવાનંદ વંદે માતરમ ગાય છે, ત્યારે બીજો પાત્ર દલીલ કરે છે, પૂછે છે, "તમે એકલા શું કરી શકો છો?" પછી વંદે માતરમ્ આપણને પ્રેરણા આપે છે. એક માતા જેની પાસે આટલા કરોડ પુત્રો અને પુત્રીઓ છે, કરોડો હાથ છે, તે કેવી રીતે નબળી હોઈ શકે? આજે, ભારત માતા પાસે 140 કરોડ બાળકો છે. તેના 280 કરોડ હાથ છે. આમાંથી 60 ટકાથી વધુ યુવાન છે. આપણી પાસે વિશ્વનો સૌથી મોટો વસ્તી વિષયક લાભ છે. આ સામર્થ્ય આ દેશનું છે, આ શક્તિ ભારત માતાની છે. આજે આપણા માટે એવું શું અશક્ય છે? વંદે માતરમના મૂળ સ્વપ્નને પૂર્ણ કરવાથી આપણને શું રોકી શકે છે?
મિત્રો,
આજે, આત્મનિર્ભર ભારતના વિઝન, મેક ઇન ઇન્ડિયાના સંકલ્પ અને 2047માં વિકસિત ભારતના લક્ષ્ય તરફના આપણા પગલાઓની સફળતા સાથે, જેમ જેમ દેશ આ અભૂતપૂર્વ સમયમાં નવા સીમાચિહ્નો હાંસલ કરી રહ્યો છે, ત્યારે દરેક નાગરિક "વંદે માતરમ" બોલે છે! આજે જ્યારે ભારત ચંદ્રના દક્ષિણ ધ્રુવ પર પહોંચનાર પ્રથમ દેશ બને છે, જ્યારે અવકાશના દૂરના ખૂણામાં નવા ભારતનો પોકાર સંભળાય છે, ત્યારે દરેક નાગરિક "વંદે માતરમ્"નો નારો લગાવે છે! આજે જ્યારે આપણે આપણી દીકરીઓને અવકાશ ટેકનોલોજીથી લઈને રમતગમત સુધીની દરેક બાબતમાં શિખર પર પહોંચતા જોઈએ છીએ, આજે જ્યારે આપણે આપણી દીકરીઓને ફાઇટર જેટ ઉડાવતા જોઈએ છીએ, ત્યારે દરેક ગર્વિત ભારતીય "વંદે માતરમ્"નો નારો લગાવે છે.
મિત્રો,
આજે આપણા સશસ્ત્ર દળો માટે વન રેન્ક વન પેન્શન લાગુ થયાને 11 વર્ષ પૂર્ણ થયા છે. જ્યારે આપણા દળો દુશ્મનના નાપાક મનસુબાઓને કચડી નાખે છે, જ્યારે આતંકવાદ, નક્સલવાદ અને માઓવાદી આતંકનો નાશ થાય છે, ત્યારે આપણા સુરક્ષા દળો એક જ મંત્રથી પ્રેરિત થાય છે: વંદે માતરમ્!
મિત્રો,
ભારત માતાને વંદન કરવાની આ ભાવના આપણને વિકસિત ભારતના લક્ષ્ય તરફ દોરી જશે. મને વિશ્વાસ છે કે વંદે માતરમનો મંત્ર આપણી આ અમૃત યાત્રામાં લાખો ભારત માતાના બાળકોને સતત સશક્ત અને પ્રેરણા આપશે. ફરી એકવાર, હું વંદે માતરમના 150 વર્ષ પૂર્ણ થવા પર મારા બધા દેશવાસીઓને હૃદયપૂર્વક અભિનંદન પાઠવું છું. અને દેશભરમાંથી મારી સાથે જોડાયેલા તમારા બધાનો આભાર. મારી સાથે ઉભા રહો અને તમારી બધી શક્તિ સાથે, હાથ ઉંચા કરીને કહો:
વંદે માતરમ! વંદે માતરમ!
વંદે માતરમ! વંદે માતરમ!
વંદે માતરમ! વંદે માતરમ!
વંદે માતરમ! વંદે માતરમ! વંદે માતરમ!
ખુબ ખુબ આભાર!
