શેર
 
Comments

નમસ્તે,

તમે બધા કેમ છો?

મને કહેવામાં આવ્યું કે તમારામાંથી ઘણા દૂર દૂરથી લાંબી મુસાફરી કરીને આજે અહીં આવ્યા છે. હું તમારા બધામાં ભારતની સંસ્કૃતિ, એકતા અને બંધુત્વની ભાવના જોઉં છું. હું તમારો પ્રેમ ક્યારેય ભૂલી શકતો નથી. તમારા આ પ્રેમ માટે, આ ઉત્સાહ અને ઉમંગ માટે, મને ખાતરી છે કે ભારતમાં જેમણે પણ આ સમાચાર જોયા હશે તેમની છાતી ગર્વથી ફૂલાઈ જશે.

મિત્રો,

આજનો દિવસ બીજા કારણથી પણ જાણીતો છે. આજે 26મી જૂન છે. લોકશાહી જે આપણું ગૌરવ છે, લોકશાહી જે દરેક ભારતીયના ડીએનએમાં છે. આજથી 47 વર્ષ પહેલા એ જ સમયે એ લોકશાહીને બંધક બનાવી લોકશાહીને કચડી નાખવાનો પ્રયાસ થયો હતો. આપત્તીના કાર્યકાળમાં કટોકટીનો સમયગાળો ભારતના જીવંત લોકશાહી ઇતિહાસમાં એક અંધકારમય સ્થળ જેવો છે. પરંતુ આ અંધારામાં સદીઓ જૂની લોકતાંત્રિક પરંપરાઓની સર્વોપરિતાનો પણ પૂરા જોશથી વિજય થયો, લોકતાંત્રિક પરંપરાઓ આ હરકતો માટે ભારે પડી છે.

ભારતની જનતાએ લોકશાહીને કચડી નાખવાના તમામ કાવતરાનો લોકતાંત્રિક જવાબ આપ્યો. તમે જ્યાં પણ હોવ ત્યાં અમે ભારતીયો અમારી લોકશાહી પર ગર્વ અનુભવીએ છીએ. દરેક ભારતીય ગર્વથી કહી શકે છે કે ભારત લોકશાહીની માતા છે. હજારો વર્ષની આપણી લોકશાહીનો ઈતિહાસ આજે પણ ભારતના ખૂણે ખૂણે જીવંત છે. ઘણી બધી ભાષાઓ, ઘણી બધી બોલીઓ, ઘણી બધી વિવિધ જીવનશૈલી સાથે, ભારતની લોકશાહી જીવંત છે, દરેક નાગરિકને વિશ્વાસ છે, આશા છે અને દરેક નાગરિકના જીવનને સશક્ત બનાવી રહી છે.

ભારતે બતાવ્યું છે કે આટલા વિશાળ અને આટલા વૈવિધ્યસભર દેશમાં લોકશાહી કેટલી સારી રીતે ડિલિવરી કરી રહી છે. જે રીતે કરોડો ભારતીયોએ સાથે મળીને મોટા લક્ષ્યો હાંસલ કર્યા છે, તે અભૂતપૂર્વ છે. આજે ભારતનું દરેક ગામ ખુલ્લામાં શૌચ મુક્ત છે. આજે ભારતના દરેક ગામડામાં વીજળી પહોંચી ગઈ છે. આજે ભારતના લગભગ દરેક ગામ રોડ દ્વારા જોડાયેલા છે. આજે, ભારતના 99% થી વધુ લોકો પાસે સ્વચ્છ રસોઈ માટે ગેસ કનેક્શન છે. આજે ભારતમાં દરેક પરિવાર બેંકિંગ સિસ્ટમ સાથે જોડાયેલ છે. આજે ભારતના દરેક ગરીબને 5 લાખ રૂપિયાની મફત સારવારની સુવિધા ઉપલબ્ધ છે.

કોરોનાના આ સમયમાં ભારત છેલ્લા બે વર્ષથી 80 કરોડ ગરીબોને મફત અનાજ સુનિશ્ચિત કરી રહ્યું છે. એટલું જ નહીં, ભારતમાં સરેરાશ દર દસ દિવસે, આજે સ્ટાર્ટઅપ્સની દુનિયા છે, એવું નથી, દર દસ દિવસે એક યુનિકોર્ન બનાવવામાં આવે છે. આજે ભારતમાં દર મહિને સરેરાશ 5000 પેટન્ટ ફાઈલ થાય છે. આજે, ભારત દર મહિને સરેરાશ 500થી વધુ આધુનિક રેલવે કોચનું ઉત્પાદન કરી રહ્યું છે. આજે, ભારત દર મહિને સરેરાશ 18 લાખ ઘરોને પાઈપ દ્વારા પાણી પુરવઠા - નળના પાણીથી જોડે છે. ભારતીયોના સંકલ્પોની સિદ્ધિઓની આ યાદી ઘણી લાંબી છે. જો હું બોલતો રહીશ, તો તમારા રાત્રિભોજનનો સમય થઈ જશે.

મિત્રો,

જ્યારે કોઈ દેશ સમયસર સાચા નિર્ણયો લે છે, સાચા ઈરાદા સાથે બધાને સાથે લઈ જાય છે, તો તેનો ઝડપી વિકાસ નિશ્ચિત છે. છેલ્લી સદીમાં જર્મની અને અન્ય દેશોએ ત્રીજી ઔદ્યોગિક ક્રાંતિનો કેવી રીતે લાભ લીધો તે તમે બધા જાણો છો. તે સમયે ભારત ગુલામ હતું. અને તેથી તે આ રેસમાં ઘણું પાછળ હતું. પરંતુ આજે 21મી સદીનું ભારત ચોથી ઔદ્યોગિક ક્રાંતિમાં ઇન્ડસ્ટ્રી 4.0માં પાછળ રહેનારાઓમાં નથી, પરંતુ આ ઔદ્યોગિક ક્રાંતિના નેતાઓમાંનું એક છે.

ઈન્ફોર્મેશન ટેક્નોલોજીમાં ભારત ડિજિટલ ટેક્નોલોજીમાં પોતાનો ઝંડો લહેરાવી રહ્યું છે. વિશ્વમાં થઈ રહેલા રિયલ ટાઈમ ડિજિટલ પેમેન્ટમાંથી 40 ટકા વ્યવહારો ભારતમાં થઈ રહ્યા છે. આજે ભારત ડેટા વપરાશમાં નવા રેકોર્ડ બનાવી રહ્યું છે. ભારત એવા દેશોમાંથી એક છે જ્યાં ડેટા સૌથી સસ્તો છે. 21મી સદીના નવા ભારતમાં લોકો જે ઝડપે નવી ટેક્નોલોજી અપનાવી રહ્યા છે તે કોઈને પણ આશ્ચર્યચકિત કરી શકે છે.

કોરોના રસી મેળવવા માટે, રસીકરણ પ્રમાણપત્ર મેળવવા માટે બનાવવામાં આવેલા કોવિન પોર્ટલ પર લગભગ 110 કરોડ નોંધણી કરવામાં આવી છે. આજે લગભગ 22 કરોડ ભારતીયો આરોગ્ય સેતુ સાથે જોડાયેલા છે, જે કોરોના સંક્રમણને ટ્રેક કરવા માટે બનાવવામાં આવેલ વિશેષ એપ્લિકેશન છે. લગભગ 50 લાખ વિક્રેતાઓ સરકારી ઈ-માર્કેટ પ્લેસ એટલે કે GEM સાથે સંકળાયેલા છે, જે સરકાર દ્વારા ખરીદી કરવા માટે બનાવવામાં આવી છે. આજે 12 થી 15 લાખ ભારતીયો ટ્રેનમાં મુસાફરી કરવા માટે દરરોજ 12 થી 15 લાખ ટિકિટ ઓનલાઈન બુક કરી રહ્યા છે.

ભારતમાં આજે જે રીતે ડ્રોન ટેક્નોલોજીનો ઉપયોગ થઈ રહ્યો છે તે અભૂતપૂર્વ છે. તમને જાણીને નવાઈ લાગશે કે હવે દેશના ઘણા વિસ્તારોમાં ડ્રોન દ્વારા ખાતરનો છંટકાવ કરવામાં આવી રહ્યો છે. ભારતમાં, સરકારે એક યોજના શરૂ કરી છે – સ્વામિત્વ યોજના. આ યોજના હેઠળ ડ્રોન દેશના લાખો ગામડાઓમાં જમીનના મેપિંગ, ઘરોના મેપિંગનું કામ કરી રહ્યા છે. આ અભિયાન દ્વારા કરોડો નાગરિકોને સંપત્તિ પ્રમાણપત્ર આપવામાં આવી રહ્યા છે. ભારતમાં કુદરતી આફતો, રાહત અને બચાવ દરમિયાન ડ્રોન ટેક્નોલોજીનો ઉપયોગ પણ સતત વધી રહ્યો છે.

મિત્રો,

આજનું ભારત - થાય છે, ચાલે છે, આમ જ ચાલશે - એ માનસિકતામાંથી બહાર આવ્યું છે. મિત્રો. આજના ભારતની ઓળખ છે - કરવું, કરવું અને સમયસર કરવું. ભારત આ ઠરાવ સાથે આગળ વધી રહ્યું છે. ભારત હવે તત્પર છે, તૈયાર છે, અધીર છે. ભારત પ્રગતિ માટે, વિકાસ માટે અધીર છે, ભારત તેના સપનાઓ માટે અધીર છે, તે પોતાના સપનાને નિશ્ચય સાથે લેવા અને તેને પ્રાપ્ત કરવા માટે અધીર છે. ભારત આજે પોતાની તાકાતમાં વિશ્વાસ રાખે છે, પોતાનામાં વિશ્વાસ રાખે છે.

તેથી આજે આપણે જૂના રેકોર્ડ તોડીને નવા લક્ષ્યો હાંસલ કરી રહ્યા છીએ. તમે જે પણ ક્ષેત્ર જુઓ છો, ચાલો હું તમને એક ઉદાહરણ આપું. ભારતે 2016માં નિર્ણય લીધો હતો કે 2030 સુધીમાં, આપણી કુલ વીજળી ઉત્પાદન ક્ષમતાના 40 ટકા બિન-અશ્મિભૂત ઇંધણથી થશે. અત્યારે આપણે 2030થી આઠ વર્ષ દૂર છીએ પરંતુ ભારતે આ લક્ષ્ય હાંસલ કરી લીધું છે. અમે પેટ્રોલમાં 10 ટકા ઇથેનોલ મિશ્રણનું લક્ષ્ય નક્કી કર્યું હતું. દેશે પણ સમયમર્યાદાના પાંચ મહિના પહેલા આ લક્ષ્યાંક હાંસલ કરી લીધો છે.

તમે ભારતમાં કોવિડ રસીકરણની ઝડપ અને સ્કેલથી પણ સારી રીતે વાકેફ છો. આજે, ભારતમાં 90% પુખ્ત વયના લોકોએ રસીના બંને ડોઝ મેળવ્યા છે. 95% પુખ્ત વયના લોકો એવા છે જેમણે ઓછામાં ઓછો એક ડોઝ લીધો છે. આ એ જ ભારત છે જેના વિશે કેટલાક લોકો કહેતા હતા કે 1.25 અબજની વસતીને રસીકરણ કરવામાં 10-15 વર્ષ લાગશે. આજે, જ્યારે હું તમારી સાથે વાત કરી રહ્યો છું, ત્યારે ભારતમાં રસીના ડોઝની સંખ્યા 196 કરોડ એટલે કે 1.96 અબજને વટાવી ગઈ છે. મેડ ઈન ઈન્ડિયા વેક્સિને ભારતમાં તેમજ વિશ્વના કરોડો લોકોના જીવ કોરોનાથી બચાવ્યા છે.

મિત્રો,

મને યાદ છે કે જ્યારે હું વર્ષ 2015માં જર્મની આવ્યો હતો, ત્યારે સ્ટાર્ટઅપ ઈન્ડિયા ઝુંબેશ એક વિચારના સ્તરે હતી, મારા કાનમાં શબ્દો ગુંજતા હતા. તે સમયે સ્ટાર્ટઅપ ટીમમાં ભારતનું નામ નહોતું, કોઈને બિલકુલ ખબર નહોતી. આજે ભારત વિશ્વમાં ત્રીજું સૌથી મોટું સ્ટાર્ટઅપ ઇકોસિસ્ટમ ધરાવે છે. એક સમય એવો હતો જ્યારે ભારત સાદા સ્માર્ટફોન પણ બહારથી ખરીદતું હતું. આજે ભારત વિશ્વમાં બીજા નંબરનો સૌથી મોટો મોબાઈલ ફોન ઉત્પાદક છે અને હવે ભારતમાં બનેલા મોબાઈલ સમગ્ર વિશ્વમાં જઈ રહ્યા છે. સાત-આઠ વર્ષ પહેલાં, જ્યારે હું તમારા જેવા સાથીદારો સાથે ચર્ચા કરતો હતો, ત્યારે અમારું બાયોટેક અર્થતંત્ર 10 અબજ ડોલર એટલે કે 75 હજાર કરોડ રૂપિયાનું હતું. આજે તે 8 ગણું વધી ગયું છે અને $80 બિલિયન એટલે કે 6 લાખ કરોડ રૂપિયાને પાર કરી ગયું છે.

મિત્રો,

અત્યંત મુશ્કેલ પરિસ્થિતિઓમાં પણ ભારતના લોકોની હિંમત આપણી સૌથી મોટી તાકાત છે. મિત્રો, ગયા વર્ષે આપણે અત્યાર સુધીમાં સૌથી વધુ નિકાસ કરી છે. આ એ વાતનો પુરાવો છે કે જ્યારે અમારા ઉત્પાદકો નવી તકો માટે તૈયાર છે, ત્યારે વિશ્વ પણ અમારી તરફ આશા અને વિશ્વાસથી જોઈ રહ્યું છે. ગયા વર્ષે ભારતે 111 અબજ ડોલર એટલે કે 8 લાખ 30 હજાર કરોડ રૂપિયાના એન્જિનિયરિંગ માલની નિકાસ કરી છે. ભારતની કોટન અને હેન્ડલૂમ પ્રોડક્ટ્સની નિકાસમાં પણ 55 ટકાનો વધારો થયો છે.

ભારતમાં મેન્યુફેક્ચરિંગ વધારવા માટે, સરકારે લગભગ રૂ. 2 લાખ કરોડની પ્રોડક્શન લિંક ઇન્સેન્ટિવ PLI સ્કીમ પણ શરૂ કરી છે. આવતા વર્ષે અમે અમારા નિકાસ લક્ષ્યાંકને વધુ વધારવા માગીએ છીએ અને તમે લોકો પણ આમાં ઘણી મદદ કરી શકો છો. એ જ રીતે અમારો એફડીઆઈનો પ્રવાહ, વિદેશી રોકાણ પણ વર્ષોવર્ષ નવા વિક્રમો સર્જી રહ્યું છે.

મિત્રો,

જ્યારે કોઈ દેશના નાગરિકો, દરેકના પ્રયાસની ભાવના સાથે, જનભાગીદારીની ભાવના સાથે, રાષ્ટ્રીય સંકલ્પોને પૂર્ણ કરવામાં સામેલ થાય છે, ત્યારે તેમને વિશ્વની મોટી શક્તિઓનું સમર્થન પણ મળે છે. આજે આપણે જોઈ રહ્યા છીએ કે કેવી રીતે વિશ્વની મોટી શક્તિઓ ભારત સાથે ખભે ખભા મિલાવીને ચાલવા માગે છે. આજે ભારત દેશવાસીઓની સંકલ્પ શક્તિથી પ્રગતિના પંથે આગળ વધી રહ્યું છે. આપણા લોકોના સંકલ્પ અને ભાગીદારીથી ભારતના પ્રયાસો આજે એક જન આંદોલન બની રહ્યા છે. આ તે છે જે મને દેશના ભવિષ્ય માટે ખાતરી, આત્મવિશ્વાસ આપે છે.

ઉદાહરણ તરીકે, ઓર્ગેનિક ફાર્મિંગ જેવા શબ્દો વિશ્વમાં ચર્ચાનો વિષય બની રહ્યા છે. પરંતુ ભારતના ખેડૂતો પોતે આગળ આવી રહ્યા છે અને તેને જમીન પર લઈ જઈ રહ્યા છે. તેવી જ રીતે, આબોહવા પરિવર્તન એ આજે ​​ભારતમાં માત્ર સરકારી નીતિઓનો મુદ્દો નથી. ભારતના યુવાનો ઇવી અને અન્ય સમાન પ્રો-ક્લાઇમેટ ટેક્નોલોજીમાં રોકાણ કરી રહ્યા છે. ટકાઉ આબોહવાની પ્રથાઓ આજે ભારતમાં સામાન્ય માનવીના જીવનનો એક ભાગ બની રહી છે.

ભારતમાં 2014 સુધી ખુલ્લામાં શૌચ એક મોટી સમસ્યા હતી પરંતુ અમે દેશમાં 10 કરોડથી વધુ શૌચાલય બનાવ્યા છે. આજે ભારતમાં સ્વચ્છતા જીવનનો માર્ગ બની રહી છે. ભારતની જનતા, ભારતના યુવાનો, દેશને સ્વચ્છ રાખવાને પોતાની ફરજ માની રહ્યા છે. આજે ભારતના લોકોને વિશ્વાસ છે કે તેમના પૈસા દેશ માટે ઈમાનદારીથી ખર્ચાઈ રહ્યા છે અને તેઓ ભ્રષ્ટાચારનો શિકાર નથી થઈ રહ્યા. અને તેથી દેશમાં રોકડ અનુપાલન ઝડપથી વધી રહ્યું છે. આ કોઈ કાયદાકીય પ્રક્રિયાને કારણે નથી પણ સ્વયંસ્ફુરિત જાગૃતિને કારણે થઈ રહ્યું છે, મિત્રો.

મિત્રો,

 

આપણે બધા ભારતીયો આ વર્ષે આપણી આઝાદીના 75 વર્ષની ઉજવણી કરી રહ્યા છીએ, અમૃત મહોત્સવ ઉજવીએ છીએ. આઝાદીના 75મા વર્ષમાં, ભારત અભૂતપૂર્વ સર્વસમાવેશકતાનું સાક્ષી છે અને લાખો આકાંક્ષાઓ તેનાથી પ્રભાવિત થઈ રહી છે. ભારત આજે અભૂતપૂર્વ શક્યતાઓથી ભરેલું છે. મજબૂત સરકારના નેતૃત્વમાં, સ્થિર સરકારના નેતૃત્વમાં, નિર્ણાયક સરકારના નેતૃત્વમાં, ભારત પણ નવા સપનાઓ જોઈ રહ્યું છે, નવા સંકલ્પો લઈ રહ્યું છે અને સંકલ્પોને સિદ્ધિમાં પરિવર્તિત કરવા સખત મહેનત કરી રહ્યું છે. અમારી નીતિ સ્પષ્ટ છે અને સુધારા માટે મજબૂત પ્રતિબદ્ધતા છે. પાંચ વર્ષ પછી આપણે ક્યાં પહોંચવાનું છે તે પણ નક્કી છે અને આવનારા 25 વર્ષ માટે જ્યારે દેશ આઝાદીની શતાબ્દી ઉજવશે ત્યારે 25 વર્ષ પછી આપણે ક્યાં પહોંચવાનું છે, 25 વર્ષ માટે આત્મનિર્ભરતાનો રોડમેપ પણ તૈયાર છે.

મિત્રો,

એ દિવસો ગયા જ્યારે દુનિયામાં કંઈક બનતું ત્યારે આપણે રડતા. ભારત આજે વૈશ્વિક પડકારો માટે રડતો દેશ નથી, પરંતુ આજે ભારત આગળ વધી રહ્યું છે અને આ પડકારોનો ઉકેલ આપી રહ્યું છે. ગઠબંધન ફોર ડિઝાસ્ટર રેઝિલિયન્ટ ઈન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર (સીડીઆરઆઈ) દ્વારા, અમે સમગ્ર વિશ્વને આપત્તિ સામે લડવા સક્ષમ બનાવવા માગીએ છીએ. આજે ઈન્ટરનેશનલ સોલર એલાયન્સ દ્વારા અમે વિશ્વના દેશોને એક મંચ પર લાવી રહ્યા છીએ જેથી કરીને સસ્તી અને પર્યાવરણને અનુકૂળ ઊર્જાનો લાભ વિશ્વને આપી શકાય. અમે વન સન-વન વર્લ્ડ-વન ગ્રીડનું સપનું વિશ્વની સામે રાખ્યું છે. છેલ્લા આઠ વર્ષમાં ભારતે પોતે જ તેના ફાયદા અનુભવ્યા છે. ભારતમાં સોલાર પાવરની રેકોર્ડ ક્ષમતા બનાવવામાં આવી છે, તે યુનિટ દીઠ અઢી રૂપિયાના દરે ઉપલબ્ધ છે.

ભારત જે સ્કેલ પર ગ્રીન હાઇડ્રોજન પર કામ કરી રહ્યું છે, જર્મની જેવા મિત્ર દેશો સાથે ભાગીદારી પણ માનવતાના હિતમાં છે. ભારતમાં પરંપરાગત દવા માટે WHO કેન્દ્રની સ્થાપના સાથે, ભારત વિશ્વની પ્રાચીન તબીબી પ્રણાલીઓનું વૈશ્વિક કેન્દ્ર પણ બની રહ્યું છે.

મિત્રો,

તમે સારી રીતે જાણો છો કે યોગની શક્તિ શું છે. આખી દુનિયાને નાક પકડાવી દીધું છે.

મિત્રો,

આજનું નવું ભારત આવનારી પેઢીઓ માટે એક નવો વારસો બનાવવાનું કામ કરી રહ્યું છે. નવો વારસો રચવાના આ અભિયાનની સૌથી મોટી તાકાત આપણા યુવાનો છે, આપણા યુથ છે. ભારતના યુવાનોને સશક્ત બનાવવા માટે અમે 21મી સદીની પ્રથમ શિક્ષણ નીતિ લઈને આવ્યા છીએ. ભારતમાં પ્રથમ વખત માતૃભાષામાં ડોક્ટરલ અને એન્જિનિયરિંગનો અભ્યાસ કરવાનો વિકલ્પ આપવામાં આવ્યો છે.

જર્મનીમાં રહેતા તમે બધા તમારી માતૃભાષામાં મેડિકલ એન્જિનિયરિંગનો અભ્યાસ કરવાના ફાયદા જાણો છો. હવે ભારતના યુવાનોને પણ આવો જ લાભ મળશે. નવી શિક્ષણ નીતિમાં ઉચ્ચ શિક્ષણ અને સંશોધન માટે વૈશ્વિક ભાગીદારી પર પણ મજબૂત ફોકસ છે. હું આજે તેનો ઉલ્લેખ એટલા માટે પણ કરી રહ્યો છું કારણ કે આમાં જર્મન સંસ્થાઓ માટે ઘણી તકો ઊભી થઈ રહી છે.

મિત્રો,

પાછલા દાયકાઓમાં, તમે તમારી મહેનત અને પરિશ્રમથી અહીં ભારતની મજબૂત છબી બનાવી છે. આઝાદીના અમૃત કાળમાં એટલે કે આવનારા 25 વર્ષમાં તમારી અપેક્ષાઓ વધુ વધી ગઈ છે. તમે ભારતની સફળતાની ગાથા પણ છો અને ભારતની સફળતાઓના બ્રાન્ડ એમ્બેસેડર પણ છો. અને તેથી જ હું તમને બધા મિત્રો, વિશ્વભરમાં ફેલાયેલા મારા ભારતીય ભાઈઓ અને બહેનોને હંમેશા કહું છું કે તમે રાષ્ટ્રના રાજદૂત છો. સરકારી તંત્રમાં એક-બે રાજદૂત છે, મારી પાસે કરોડો રાષ્ટ્રીય રાજદૂતો છે જે મારા દેશને આગળ લઈ જઈ રહ્યા છે.

મિત્રો,

તમે બધાએ જે પ્રેમ આપ્યો, જે આશીર્વાદ આપ્યા, જે ઉત્સાહ અને ઉમંગથી આટલો સુંદર કાર્યક્રમ બનાવ્યો, મને તમને બધાને મળવાનો મોકો મળ્યો. તેથી હું ફરી એકવાર તમારા બધાનો આભાર વ્યક્ત કરું છું. તમે બધા સ્વસ્થ રહો, ખુશ રહો.

ભારત માતા અમર રહો!

ભારત માતા અમર રહો!

ભારત માતા અમર રહો!

ખુબ ખુબ આભાર !

Explore More
પ્રધાનમંત્રીએ 76મા સ્વતંત્રતા દિવસના પ્રસંગે લાલ કિલ્લાની પ્રાચીર પરથી દેશને કરેલાં સંબોધનનો મૂળપાઠ

લોકપ્રિય ભાષણો

પ્રધાનમંત્રીએ 76મા સ્વતંત્રતા દિવસના પ્રસંગે લાલ કિલ્લાની પ્રાચીર પરથી દેશને કરેલાં સંબોધનનો મૂળપાઠ
Now You Can See the 8 Cheetahs Released by PM Modi by Suggesting Their Names, Here's How

Media Coverage

Now You Can See the 8 Cheetahs Released by PM Modi by Suggesting Their Names, Here's How
...

Nm on the go

Always be the first to hear from the PM. Get the App Now!
...
Lata Didi overwhelmed the whole world with her divine voice: PM Modi
September 28, 2022
શેર
 
Comments
“Lata Ji overwhelmed the whole world with her divine voice”
“Lord Shri Ram is about to arrive in the grand temple of Ayodhya”
“Entire country is thrilled to see the rapid pace of construction of the temple with the blessing of Lord Ram”
“This is a reiteration of ‘pride in heritage’ also a new chapter of development of the nation”
“Lord Ram is the symbol of our civilization and is the living ideal of our morality, values, dignity and duty”
“The hymns of Lata Didi have kept our conscience immersed in Lord Ram”
“The mantras recited by Lata Ji not just echoed her vocals but also her faith, spirituality and purity”
“Lata didi's vocals will connect every particle of this country for ages to come”

नमस्कार !

आज हम सबकी श्रद्धेय और स्नेह-मूर्ति लता दीदी का जन्मदिन है। आज संयोग से नवरात्रि का तीसरा दिन, माँ चंद्रघंटा की साधना का पर्व भी है। कहते हैं कि कोई साधक-साधिका जब कठोर साधना करता है, तो माँ चंद्रघंटा की कृपा से उसे दिव्य स्वरों की अनुभूति होती है। लता जी, मां सरस्वती की एक ऐसी ही साधिका थीं, जिन्होंने पूरे विश्व को अपने दिव्य स्वरों से अभिभूत कर दिया। साधना लता जी ने की, वरदान हम सबको मिला। अयोध्या में लता मंगेशकर चौक पर स्थापित की गई माँ सरस्वती की ये विशाल वीणा, संगीत की उस साधना का प्रतीक बनेगी। मुझे बताया गया है कि चौक परिसर में सरोवर के प्रवाहमय जल में संगमरमर से बने 92 श्वेत कमल, लता जी की जीवन अवधि को दर्शा रहे हैं। मैं इस अभिनव प्रयास के लिए योगी जी की सरकार का, अयोध्या विकास प्राधिकरण का और अयोध्या की जनता का हृदय से अभिनंदन करता हूँ। इस अवसर पर मैं सभी देशवासियों की तरफ से भारत रत्न लता जी को भावभीनी श्रद्धांजलि देता हूँ। मैं प्रभु श्रीराम से कामना करता हूँ, उनके जीवन का जो लाभ हमें मिला, वही लाभ उनके सुरों के जरिए आने वाली पीढ़ियों को भी मिलता रहे।

साथियों,

लता दीदी के साथ जुड़ी हुई मेरी कितनी ही यादें हैं, कितनी ही भावुक और स्नेहिल स्मृतियाँ हैं। जब भी मेरी उनसे बात होती, उनकी वाणी की युग-परिचित मिठास हर बार मुझे मंत्र-मुग्ध कर देती थी। दीदी अक्सर मुझसे कहती थीं- 'मनुष्य उम्र से नहीं कर्म से बड़ा होता है, और जो देश के लिए जितना ज्यादा करे, वो उतना ही बड़ा है'। मैं मानता हूँ कि अयोध्या का ये लता मंगेशकर चौक, और उनसे जुड़ी ऐसी सभी स्मृतियां हमें देश के प्रति कर्तव्य-बोध का भी अहसास करवाएँगी।

साथियों,

मुझे याद है, जब अयोध्या में राम मंदिर निर्माण के लिए भूमिपूजन संपन्न हुआ था, तो मेरे पास लता दीदी का फोन आया था। वो बहुत भावुक थीं, बहुत खुश थीं, बहुत आनंद में भर गई थीं और बहुत आशीर्वाद दे रही थीं। उन्हें विश्वास नहीं हो रहा था कि आखिरकार राम मंदिर का निर्माण शुरू हो रहा है। आज मुझे लता दीदी का गाया वो भजन भी याद आ रहा है - ''मन की अयोध्या तब तक सूनी, जब तक राम ना आए'' अयोध्या के भव्य मंदिर में श्रीराम आने वाले हैं। और उससे पहले करोड़ों लोगों में राम नाम की प्राण प्रतिष्ठा करने वाली लता दीदी का नाम, अयोध्या शहर के साथ हमेशा के लिए स्थापित हो गया है। वहीं रामचरितमानस में कहा गया है- 'राम ते अधिक राम कर दासा'। अर्थात्, राम जी के भक्त राम जी के भी पहले आते हैं। संभवत: इसलिए, राम मंदिर के भव्य निर्माण के पहले उनकी आराधना करने वाली उनकी भक्त लता दीदी की स्मृति में बना ये चौक भी मंदिर से पहले ही बन गया है।

साथियों,

प्रभु राम तो हमारी सभ्यता के प्रतीक पुरुष हैं। राम हमारी नैतिकता के, हमारे मूल्यों, हमारी मर्यादा, हमारे कर्तव्य के जीवंत आदर्श हैं। अयोध्या से लेकर रामेश्वरम तक, राम भारत के कण-कण में समाये हुये हैं। भगवान राम के आशीर्वाद से आज जिस तेज गति से भव्य राम मंदिर का निर्माण हो रहा है, उसकी तस्वीरें पूरे देश को रोमांचित कर रही हैं। ये अपनी 'विरासत पर गर्व' की पुनर्प्रतिष्ठा भी है, और विकास का नया अध्याय भी है। मुझे खुशी है कि जिस जगह पर लता चौक विकसित किया गया है, वो अयोध्या में सांस्कृतिक महत्व के विभिन्न स्थानों को जोड़ने वाले प्रमुख स्थलों में से एक है। ये चौक, राम की पैड़ी के समीप है और सरयू की पावन धारा भी इससे बहुत दूर नहीं है। लता दीदी के नाम पर चौक के निर्माण के लिए इससे बेहतर स्थान और क्या होता? जैसे अयोध्या ने इतने युगों बाद भी राम को हमारे मन में साकार रखा है, वैसे ही लता दीदी के भजनों ने हमारे अन्तर्मन को राममय बनाए रखा है। मानस का मंत्र 'श्रीरामचन्द्र कृपालु भज मन, हरण भव भय दारुणम्' हो, या मीराबाई का 'पायो जी मैंने राम रतन धन पायो', अनगिनत ऐसे भजन हैं, बापू का प्रिय भजन 'वैष्णव जन' हो, या फिर जन-जन के मन में उतर चुका 'तुम आशा विश्वास हमारे राम', ऐसे मधुर गीत हों! लता जी की आवाज़ में इन्हें सुनकर अनेकों देशवासियों ने भगवान राम के दर्शन किए हैं। हमने लता दीदी के स्वरों की दैवीय मधुरता से राम के अलौकिक माधुर्य को अनुभव किया है।

और साथियों,

संगीत में ये प्रभाव केवल शब्दों और स्वरों से नहीं आता। ये प्रभाव तब आता है, जब भजन गाने वाले में वो भावना हो, वो भक्ति हो, राम से वो नाता हो, राम के लिए वो समर्पण हो। इसीलिए, लता जी द्वारा उच्चारित मंत्रों में, भजनों में केवल उनका कंठ ही नहीं बल्कि उनकी आस्था, आध्यात्मिकता और पवित्रता भी गूँजती है।

साथियों,

लता दीदी की आवाज में आज भी 'वन्दे मातरम' का आह्वान सुनकर हमारी आंखों के सामने भारत माता का विराट स्वरूप नजर आने लगता है। जिस तरह लता दीदी हमेशा नागरिक कर्तव्यों को लेकर बहुत सजग रहीं, वैसे ही ये चौक भी अयोध्या में रहने वाले लोगों को, अयोध्या आने वाले लोगों को कर्तव्य-परायणता की प्रेरणा देगा। ये चौक, ये वीणा, अयोध्या के विकास और अयोध्या की प्रेरणा को भी और अधिक गुंजायमान करेगी। लता दीदी के नाम पर बना ये चौक, हमारे देश में कला जगत से जुड़े लोगों के लिए भी प्रेरणा स्थली की तरह कार्य करेगा। ये बताएगा कि भारत की जड़ों से जुड़े रहकर, आधुनिकता की ओर बढ़ते हुए, भारत की कला और संस्कृति को विश्व के कोने-कोने तक पहुंचाना, ये भी हमारा कर्तव्य है। भारत की हजारों वर्ष पुरानी विरासत पर गर्व करते हुए, भारत की संस्कृति को नई पीढ़ी तक पहुंचाना, ये भी हमारा दायित्व है। इसके लिए लता दीदी जैसा समर्पण और अपनी संस्कृति के प्रति अगाध प्रेम अनिवार्य है।

मुझे विश्वास है, भारत के कला जगत के हर साधक को इस चौक से बहुत कुछ सीखने को मिलेगा। लता दीदी के स्वर युगों-युगों तक देश के कण-कण को जोड़े रखेंगे, इसी विश्वास के साथ, अयोध्यावासियों से भी मेरी कुछ अपेक्षाएं हैं, बहुत ही निकट भविष्य में राम मंदिर बनना है, देश के कोटि-कोटि लोग अयोध्या आने वाले हैं, आप कल्पना कर सकते हैं अयोध्यावासियों को अयोध्या को कितना भव्य बनाना होगा, कितना सुंदर बनाना होगा, कितना स्वच्छ बनाना होगा और इसकी तैयारी आज से ही करनी चाहिए और ये काम अयोध्या के हर नागरिक को करना है, हर अयोध्यावासी को करना है, तभी जाकर अयोध्या की आन बान शान, जब कोई भी यात्री आएगा, तो राम मंदिर की श्रद्धा के साथ-साथ अयोध्या की व्यवस्थाओं को, अयोध्या की भव्यता को, अयोध्या की मेहमान नवाजी को अनुभव करके जाएगा। मेरे अयोध्या के भाइयों और बहनों तैयारियां अभी से शुरू कर दीजिए, और लता दीदी का जन्मदिन हमेशा-हमेशा के लिए प्रेरणा देता रहे। चलिए बहुत सी बातें हो चुकीं, आप सबको बहुत बहुत शुभकामनाएं।

धन्यवाद !