રાજ્યસભામાં રાષ્ટ્રપતિના અભિભાષણ પરના આભાર પ્રસ્તાવ પર પ્રધાનમંત્રી શ્રી નરેન્દ્ર મોદીનો જવાબ

પ્રધાનમંત્રી શ્રી નરેન્દ્ર મોદીએ આજે રાજ્યસભામાં રાષ્ટ્રપતિના અભિભાષણ પરના આભાર પ્રસ્તાવનો જવાબ આપ્યો હતો. ગૃહને સંબોધતા, પ્રધાનમંત્રીએ રાષ્ટ્રપતિના અભિભાષણ બદલ કૃતજ્ઞતા વ્યક્ત કરી અને જણાવ્યું કે આભાર પ્રસ્તાવના સમર્થનમાં તેમની લાગણીઓ વ્યક્ત કરવી એ તેમનું સૌભાગ્ય છે. તેમણે નોંધ્યું કે વીતેલું વર્ષ વિકસિત ભારતના નિર્માણની યાત્રામાં ઝડપી પ્રગતિનું વર્ષ રહ્યું છે, જેમાં દરેક ક્ષેત્રમાં અને સમાજના તમામ વર્ગોમાં પરિવર્તન દેખાઈ રહ્યું છે, કારણ કે રાષ્ટ્ર ખૂબ જ ઝડપથી સાચી દિશામાં આગળ વધી રહ્યું છે. શ્રી મોદીએ હાઇલાઇટ કર્યું કે રાષ્ટ્રપતિએ આ વિષયોને સંવેદનશીલતા અને સ્પષ્ટતા સાથે રજૂ કર્યા છે.

શ્રી મોદીએ ભારપૂર્વક જણાવ્યું હતું કે રાષ્ટ્રપતિએ મધ્યમ વર્ગ, નિમ્ન મધ્યમ વર્ગ, ગરીબો, ગામડાઓ, ખેડૂતો, મહિલાઓ, વિજ્ઞાન, ટેકનોલોજી અને કૃષિ વિશે વિગતવાર વાત કરી હતી, અને સંસદમાં ભારતની પ્રગતિનો અવાજ રજૂ કર્યો હતો. તેમણે નોંધ્યું કે રાષ્ટ્રપતિએ યુવાનો ભારતની શક્તિને કેવી રીતે આગળ વધારી રહ્યા છે તે વિશે પણ વિગતવાર જણાવ્યું હતું, અને ભારપૂર્વક કહ્યું હતું કે દરેક વર્ગની ક્ષમતાઓ વ્યક્ત કરવામાં આવી હતી, સાથે સાથે ભારતના ઉજ્જવળ ભવિષ્યમાં અતૂટ વિશ્વાસ વ્યક્ત કરવામાં આવ્યો હતો, જે બધા માટે પ્રેરણાદાયક છે.

શ્રી મોદીએ વધુમાં જણાવ્યું હતું કે 21મી સદીનો પ્રથમ ક્વાર્ટર પૂર્ણ થઈ ગયો છે, અને જે રીતે પાછલી સદીનો બીજો ક્વાર્ટર ભારતની આઝાદીના સંઘર્ષમાં નિર્ણાયક હતો. તેમ આ બીજો ક્વાર્ટર વિકસિત ભારતના નિર્માણમાં સમાન રીતે શક્તિશાળી અને ઝડપી હશે. તેમણે કહ્યું કે દરેક નાગરિક અનુભવે છે કે રાષ્ટ્ર એક એવા નિર્ણાયક તબક્કે પહોંચ્યો છે, જ્યાં અટકવાનો કે પાછું વળીને જોવાનો પ્રશ્ન જ નથી, માત્ર ઝડપથી આગળ વધવાનું છે, લક્ષ્ય પ્રાપ્ત કરવાનું છે અને લક્ષ્ય સુધી પહોંચ્યા પછી જ શ્વાસ લેવાનો છે, અને આ દિશામાં દેશ આગળ વધી રહ્યો છે.

ભારત હાલમાં અનુકૂળ સંજોગોના દુર્લભ સંગમનું સાક્ષી બની રહ્યું છે તેના પર પ્રકાશ પાડતા પ્રધાનમંત્રીએ તેને અત્યંત શુભ સંયોગ ગણાવ્યો હતો. તેમણે રેખાંકિત કર્યું કે જ્યારે વિશ્વના સૌથી ધનિક રાષ્ટ્રો વૃદ્ધ થઈ રહ્યા છે, ત્યારે ભારત એકસાથે વિકાસની નવી ઊંચાઈઓ પર પહોંચી રહ્યું છે અને વધુને વધુ યુવાન બની રહ્યું છે, જે વધતી જતી યુવા વસ્તી ધરાવતો રાષ્ટ્ર છે. શ્રી મોદીએ ભારપૂર્વક જણાવ્યું હતું કે ભારત પ્રત્યે વિશ્વનું આકર્ષણ નોંધપાત્ર રીતે વધ્યું છે, જેમાં ભારતની પ્રતિભાના પૂલની વૈશ્વિક સ્વીકૃતિ થઈ છે. તેમણે નોંધ્યું કે ભારત પાસે સપનાઓ, નિશ્ચય અને ક્ષમતા ધરાવતી યુવા પ્રતિભાઓનો એક મહત્વપૂર્ણ પૂલ છે, જેને તેમણે શક્તિના બીજા આશીર્વાદ તરીકે વર્ણવ્યા હતા.

પ્રધાનમંત્રીએ જણાવ્યું હતું કે ભારત વૈશ્વિક પડકારોના ઉકેલો પૂરા પાડતા આશાના કિરણ તરીકે ઉભરી આવ્યું છે, અને ભારતની અર્થવ્યવસ્થામાં ઉચ્ચ વૃદ્ધિ અને નીચા ફુગાવાના અનોખા મિશ્રણ તરફ ધ્યાન દોર્યું હતું, જે તેની સ્થિતિસ્થાપકતાને પ્રતિબિંબિત કરે છે. તેમણે યાદ કર્યું કે જ્યારે તેમની સરકારને સેવા કરવાની તક મળી ત્યારે ભારતની ગણતરી ‘ફ્રેજાઈલ ફાઈવ’ માં થતી હતી, અને જોકે આઝાદી સમયે દેશ છઠ્ઠી સૌથી મોટી અર્થવ્યવસ્થા હતી, તે ઘટીને અગિયારમી થઈ ગઈ હતી, પરંતુ આજે ભારત ત્રીજી સૌથી મોટી અર્થવ્યવસ્થા બનવા તરફ ઝડપથી આગળ વધી રહ્યું છે.

શ્રી મોદીએ હાઇલાઇટ કર્યું કે દરેક ક્ષેત્રમાં—વિજ્ઞાન, અવકાશ, રમતગમત—ભારત આત્મવિશ્વાસથી છલકાઈ રહ્યું છે. તેમણે અવલોકન કર્યું કે પોસ્ટ-કોવિડ વિશ્વમાં, જેમ જેમ વૈશ્વિક અસ્થિરતા વધતી જાય છે, તેમ એક નવો વિશ્વ વ્યવસ્થા ક્રમ ઉભરી રહ્યો છે, અને નિષ્પક્ષ વિશ્લેષણ ભારત તરફ સ્પષ્ટ ઝુકાવ દર્શાવે છે. તેમણે ભારપૂર્વક જણાવ્યું હતું કે ભારત ઘણા રાષ્ટ્રો માટે વિશ્વસનીય ભાગીદાર અને મિત્ર બન્યું છે, જે વૈશ્વિક કલ્યાણમાં ખભે થી ખભા મિલાવીને યોગદાન આપી રહ્યું છે. પ્રધાનમંત્રીએ રેખાંકિત કર્યું કે ભારત આંતરરાષ્ટ્રીય મંચો પર ગ્લોબલ સાઉથનો મજબૂત અવાજ બન્યું છે અને મુખ્ય દેશો સાથે “ફ્યુચર-રેડી ટ્રેડ ડીલ્સ” કરી રહ્યું છે. તેમણે નોંધ્યું કે તાજેતરમાં નવ મહત્વપૂર્ણ વેપાર કરારો પર હસ્તાક્ષર કરવામાં આવ્યા છે, જેમાં 27 દેશો સામેલ હોય તેવા યુરોપિયન યુનિયન સાથેના “મધર ઓફ ઓલ ડીલ્સ” નો સમાવેશ થાય છે. તેમણે પાછલી સરકારોની ટીકા કરી હતી કે જેમણે ભારતને એવી સ્થિતિમાં છોડી દીધું હતું જ્યાં કોઈ દેશ વેપાર સોદા કરવા તૈયાર ન હતો, જેની સરખામણીમાં હાલના સંજોગોમાં વિકસિત રાષ્ટ્રો ભારત સાથે ભાગીદારી કરવા આતુર છે.

ગુજરાતના તેમના અનુભવને યાદ કરતા, જ્યાં વાઈબ્રન્ટ ગુજરાત સમિટમાં જાપાન ભાગીદાર દેશ તરીકે હતું, શ્રી મોદીએ કહ્યું કે આજે ભારત એક રાષ્ટ્ર તરીકે સમાન શક્તિ પ્રદર્શન કરી રહ્યું છે. તેમણે ભારપૂર્વક જણાવ્યું હતું કે આ ત્યારે જ શક્ય બને છે જ્યારે આર્થિક શક્તિ, નાગરિક ઊર્જા અને મજબૂત મેન્યુફેક્ચરિંગ ઇકોસિસ્ટમ હોય. તેમણે આ પ્રાથમિકતાઓની અવગણના કરવા બદલ વોટ-બેંકની રાજનીતિની ટીકા કરી હતી અને દાવો કર્યો હતો કે વિપક્ષી સરકારોમાં વિઝન, ઈચ્છાશક્તિ અને વિચારોનો અભાવ હતો, જેના કારણે રાષ્ટ્રને નુકસાન થયું હતું.

શ્રી મોદીએ તેમને સેવા કરવાની તક આપવા બદલ જનતાનો આભાર વ્યક્ત કર્યો હતો, અને નોંધ્યું હતું કે તેમની સરકારની મોટાભાગની ઊર્જા ભૂતકાળની ભૂલો સુધારવામાં અને ભારતની વૈશ્વિક છબીના પુનઃનિર્માણમાં ગઈ છે. તેમણે ભારપૂર્વક જણાવ્યું હતું કે ભારત હવે એડહોકિઝમ દ્વારા નહીં પણ નીતિ દ્વારા સંચાલિત છે, અને “રિફોર્મ, પર્ફોર્મ, ટ્રાન્સફોર્મ” ના મંત્રએ રાષ્ટ્રને “રિફોર્મ એક્સપ્રેસ” પર મૂક્યું છે. તેમણે મેન્યુફેક્ચરિંગને મજબૂત કરવા, સાહસિકોને સશક્ત કરવા અને વેલ્યુ એડિશન સુનિશ્ચિત કરવાના હેતુથી માળખાકીય, પ્રક્રિયાગત અને નીતિગત સુધારાઓની વિગત આપી હતી, અને જાહેર કર્યું હતું કે ભારત હવે વૈશ્વિક સ્તરે સ્પર્ધા કરવા માટે સંપૂર્ણ રીતે તૈયાર છે.

વૈશ્વિક CEO ફોરમ્સ હવે ભારતીય ઉદ્યોગસાહસિકોને સમાન ગણે છે તેના પર પ્રકાશ પાડતા શ્રી મોદીએ કહ્યું કે તમામ રાજકીય પક્ષોના પ્રતિનિધિમંડળોએ પણ વિદેશમાં આ સમાનતાનો અનુભવ કર્યો છે અને ગૌરવ સાથે પાછા ફર્યા છે. તેમણે ભારતના MSME નેટવર્કની મજબૂતી પર ભાર મૂક્યો હતો, જે લાંબા ગાળાની આર્થિક શક્તિ પૂરી પાડે છે, અને નોંધ્યું હતું કે એરક્રાફ્ટના ઘણા ઘટકો ભારતના નાના MSME દ્વારા બનાવવામાં આવે છે, જે વૈશ્વિક વિશ્વાસ મેળવે છે. તેમણે જણાવ્યું કે આ પ્રયાસોના પરિણામો સ્પષ્ટ છે, જેમાં મોટા રાષ્ટ્રો ભારત સાથે વેપાર સંબંધો બનાવવા આતુર છે. તેમણે યુરોપિયન યુનિયન ટ્રેડ ડીલ અને યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સ સાથેના તાજેતરના કરાર તરફ ધ્યાન દોર્યું, જેની આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરે વ્યાપક પ્રશંસા કરવામાં આવી છે. તેમણે ટિપ્પણી કરી કે EU સોદાએ વિશ્વને વૈશ્વિક સ્થિરતામાં વિશ્વાસ આપ્યો છે, અને US સોદાએ ગતિશીલતાની ભાવનાને મજબૂત બનાવી છે, બંને વિશ્વ માટે હકારાત્મક સંકેતો તરીકે કામ કરે છે.

પ્રધાનમંત્રી મોદીએ ટિપ્પણી કરી હતી કે વર્તમાન તકોનો સૌથી મોટો લાભ ભારતના યુવાનોને મળશે, અને ભારપૂર્વક જણાવ્યું હતું કે જ્યારે તેઓ યુવાનોની વાત કરે છે, ત્યારે તેમાં મધ્યમ વર્ગના યુવાનો, શહેરી યુવાનો, ગ્રામીણ યુવાનો, પુત્રો અને પુત્રીઓ બધાનો સમાવેશ થાય છે અને તેને ટુકડાઓમાં જોવો જોઈએ નહીં. તેમણે હાઇલાઇટ કર્યું કે રાષ્ટ્રે તેના યુવાનોની શક્તિ પર ગૌરવ લેવું જોઈએ, કારણ કે હવે તેમના માટે વૈશ્વિક બજાર ખુલી ગયું છે, જે બધે જ તકો રજૂ કરે છે. શ્રી મોદીએ યુવાનોને પ્રોત્સાહિત કરતા કહ્યું કે તેઓ તેમની સાથે ખભેથી ખભા મિલાવીને ઉભા છે, અને તેમને હિંમતભેર આગળ વધવા માટે વિનંતી કરી છે, કારણ કે રાષ્ટ્ર તેમને સમર્થન આપે છે અને વિશ્વ તેમના યોગદાનની રાહ જોઈ રહ્યું છે. પ્રધાનમંત્રીએ કેરગિવર્સ સહિત ભારતીય વ્યાવસાયિકોની વધતી જતી વૈશ્વિક માંગની નોંધ લીધી, જેમાં કંપનીઓ લાયક પ્રતિભાઓની ભરતી કરવા માટે ભારતમાં વિશેષ કચેરીઓ પણ સ્થાપી રહી છે, જે વિશ્વભરમાં ભારતીય વ્યાવસાયિકો માટે ખુલતી વિશાળ તકો દર્શાવે છે.

શ્રી મોદીએ અવલોકન કર્યું કે રાજ્યસભા રાજ્યોનું પ્રતિનિધિત્વ કરે છે, છતાં તેમણે જે સ્તરની ચર્ચા જોઈ તે ઉચ્ચ હોવી જોઈતી હતી, ખાસ કરીને એવા લોકો તરફથી જેઓ દાયકાઓથી શાસન કરી રહ્યા છે, પરંતુ તેઓએ તક ગુમાવી દીધી છે, જે રાષ્ટ્ર તેમની પર કેવી રીતે વિશ્વાસ કરી શકે તેવા પ્રશ્નો ઉભા કરે છે. તેમણે એક સભ્યની વક્રતા તરફ ધ્યાન દોર્યું જે ગર્વથી પોતાને રાજા કહે છે અને આર્થિક સમાનતા વિશે વાત કરે છે, અને પ્રશ્ન કર્યો કે શું આવા વિરોધાભાસો જ દેશને જોવાનું બાકી રહ્યું છે. પ્રધાનમંત્રીએ પશ્ચિમ બંગાળના શાસક પક્ષની ટીકા કરતા તેમને આત્મનિરીક્ષણ કરવા વિનંતી કરી હતી, કારણ કે તેમના શાસને તમામ માપદંડોમાં ઘટાડાના નવા રેકોર્ડ સ્થાપ્યા છે, જેનાથી લોકોનું ભવિષ્ય અંધકારમાં છે જ્યારે તેઓ બીજાને ઉપદેશ આપે છે.

તેમણે ગેરકાયદેસર ઘૂસણખોરોનો બચાવ કરવાની નિંદા કરી અને જણાવ્યું કે આવા ઘૂસણખોરો ભારતીય યુવાનોને તેમના અધિકારો, આજીવિકા, આદિવાસી જમીનોથી વંચિત રાખે છે અને પુત્રો અને પુત્રીઓના જીવનને જોખમમાં મૂકે છે, જ્યારે મહિલાઓ પર અત્યાચાર બેરોકટોક ચાલુ રહે છે. તેમણે ભારપૂર્વક જણાવ્યું હતું કે જેઓ ઘૂસણખોરોને બચાવવા માટે અદાલતો પર દબાણ લાવે છે તેઓ ભારતના યુવાનો સાથે વિશ્વાસઘાત કરી રહ્યા છે અને આવા કૃત્યો માફ કરી શકાય નહીં.

પ્રધાનમંત્રીએ એવા સભ્યોની વધુ ટીકા કરી કે જેમની સરકારો ભ્રષ્ટાચાર અને અતિરેકમાં ડૂબેલી છે, અને નોંધ્યું કે તેમના મહેલો નફરતના પ્રતીકો બની ગયા છે. તેમણે જાહેર કર્યું કે વિપક્ષી પક્ષો બધા કેન્દ્રમાં અને રાજ્યોમાં દાયકાઓ સુધી સત્તામાં રહ્યા છે, છતાં તેમની ઓળખ ભ્રષ્ટાચાર અને નિષ્ફળ શાસનની રહી છે. તેમણે કહ્યું કે જ્યારે આજે બિલો (બિલ) પર ચર્ચા થાય છે, ત્યારે તે ગૌરવ સાથે બોલવામાં આવે છે, પરંતુ ભૂતકાળમાં, સોદાઓની ચર્ચાઓ માત્ર બોફોર્સ સોદા જેવા કૌભાંડો લાવતી હતી, કારણ કે તે સરકારોએ નાગરિકોના જીવન સુધારવા પર નહીં, પરંતુ માત્ર પોતાના ખિસ્સા ભરવા પર ધ્યાન આપ્યું હતું.

શ્રી મોદીએ બેંકિંગ ક્ષેત્રનું ઉદાહરણ આપ્યું અને તેને અર્થતંત્રના ગ્રીડ (grid) તરીકે વર્ણવ્યું. તેમણે યાદ કર્યું કે 2014 પહેલા “ફોન બેંકિંગ” નો યુગ પ્રવર્તતો હતો, જ્યાં નેતાઓના કોલ કરોડો રૂપિયાના વિતરણને નક્કી કરતા હતા, જ્યારે ગરીબો સાથે તિરસ્કારભર્યું વર્તન કરવામાં આવતું હતું અને તેમને પ્રવેશ નકારવામાં આવતો હતો. તેમણે હાઇલાઇટ કર્યું કે 50% થી વધુ વસ્તીએ ક્યારેય બેંકના દરવાજા જોયા નહોતા, જ્યારે તત્કાલીન સત્તાધારી નેતાઓએ ખાતરી કરી હતી કે અબજો રૂપિયા તેમના સહયોગીઓને સોંપવામાં આવે, જેઓ નાણાં સાથે અંગત મિલકત જેવું વર્તન કરતા હતા. તેમણે નોંધ્યું કે તત્કાલીન સત્તાધારી શાસન હેઠળ, અને હવે વિપક્ષી ગઠબંધન દ્વારા શાસિત રાજ્યોમાં, બેંકિંગ સિસ્ટમ પતનની અણી પર હતી. શ્રી મોદીએ જણાવ્યું કે જ્યારે તેઓ પહેલીવાર પ્રધાનમંત્રી બન્યા ત્યારે એક વિદેશી નેતાએ તેમને સુધારાનો પ્રયાસ કરતા પહેલા ભારતની બેંકિંગ સિસ્ટમનો અભ્યાસ કરવાની સલાહ આપી હતી, જે બાબતોની ગંભીર સ્થિતિ દર્શાવે છે. તેમણે ભારપૂર્વક જણાવ્યું હતું કે અગાઉની સરકારોએ NPAs ના ડુંગરો ખડકાવા દીધા હતા, અને સતત ચર્ચાઓ NPA સંકટમાંથી કેવી રીતે બચવું તેના પર કેન્દ્રિત હતી, જે બેંકિંગ સિસ્ટમની અવગણના અને ગેરવહીવટ દર્શાવે છે.

પ્રધાનમંત્રી શ્રી નરેન્દ્ર મોદીએ ટિપ્પણી કરી કે પડકાર ઘણો મોટો હતો, પરંતુ સરકારે સમજદારીપૂર્વક કામ કર્યું અને બેંકિંગ સિસ્ટમના તમામ હિતધારકોને વિશ્વાસમાં લીધા. તેમણે હાઇલાઇટ કર્યું કે સુધારા જરૂરી હતા અને તે હિંમત સાથે હાથ ધરવામાં આવ્યા હતા, જેનાથી એક પારદર્શક વ્યવસ્થા ઊભી થઈ હતી. તેમણે જણાવ્યું હતું કે અસંખ્ય બેંકિંગ સુધારાઓ હાથ ધરવામાં આવ્યા હતા, અને નબળી જાહેર ક્ષેત્રની બેંકો કે જે યોગ્ય રીતે કાર્ય કરવામાં અસમર્થ હતી તેને મજબૂત બેંકો સાથે મર્જ કરવામાં આવી હતી. શ્રી મોદીએ યાદ કર્યું કે એક બૌદ્ધિકે એકવાર લખ્યું હતું કે જો મોદી સરકાર આ હાંસલ કરી શકે, તો તે ભારત માટે એક મોટો સુધારો હશે, અને તેમણે ભારપૂર્વક જણાવ્યું કે પદ સંભાળ્યા પછી તરત જ આ સિદ્ધિ પ્રાપ્ત કરવામાં આવી હતી. પ્રધાનમંત્રીએ રેખાંકિત કર્યું કે પરિણામે બેંકો ઊંડા રુદનમાંથી મુક્ત થઈ, તેમનું સ્વાસ્થ્ય સતત સુધર્યું અને તેઓ હવે ઝડપથી પ્રગતિ કરી રહી છે. તેમણે નોંધ્યું કે તંદુરસ્ત બેંકો સાથે, વ્યવહારો વધ્યા, લોકોને ભંડોળ સુધી પહોંચ મળી અને સામાન્ય નાગરિકોને નાણાં મળ્યા. શ્રી મોદીએ ભારપૂર્વક જણાવ્યું કે લોન એવા ગરીબ લોકો સુધી પહોંચી જેમને એક સમયે બેંકોમાં પ્રવેશ નકારવામાં આવ્યો હતો. તેમણે મુદ્રા યોજનાની સફળતા પર પ્રકાશ પાડ્યો, જે યુવાનોને પોતાના પગ પર ઊભા રહેવા માટે સશક્ત બનાવે છે અને માત્ર ભાષણો દ્વારા જ નહીં પરંતુ વાસ્તવિક સહાય આપીને સ્વ-રોજગારને પ્રેરણા આપે છે. તેમણે જણાવ્યું કે મુદ્રા યોજના દ્વારા યુવાનોને ગેરંટી વગર ₹30 લાખ કરોડથી વધુની લોન આપવામાં આવી હતી, જેનાથી તેઓ તેમના વ્યવસાયોને વિસ્તૃત કરવામાં સક્ષમ બન્યા હતા, જેમાં મહિલા લાભાર્થીઓની સંખ્યા નોંધપાત્ર છે. પ્રધાનમંત્રીએ ભારપૂર્વક જણાવ્યું હતું કે ગ્રામીણ મહિલાઓ, સ્વ-સહાય જૂથો દ્વારા, હવે મોટા સપના જોઈ રહી છે અને સ્વતંત્ર રીતે ઉભી છે, જેમાં 10 કરોડ મહિલાઓને સીધી નાણાકીય સહાય મળી રહી છે. તેમણે ઉમેર્યું કે MSME ક્ષેત્રને પૂરતી લોન આપવામાં આવી છે. શ્રી મોદીએ સંતોષ વ્યક્ત કર્યો કે NPAs, જે 2014 પહેલા ગગનચુંબી હતા, હવે ઘટીને એક ટકાથી પણ નીચે આવી ગયા છે, જે બેંકોના સ્વાસ્થ્યને મજબૂત બનાવે છે. તેમણે હાઇલાઇટ કર્યું કે બેંકો અભૂતપૂર્વ નફો નોંધાવી રહી છે, જે બદલામાં એકંદર અર્થતંત્રને મજબૂત બનાવે છે.

પ્રધાનમંત્રીએ વધુમાં PSUs નું ઉદાહરણ આપ્યું અને નોંધ્યું કે તેઓ એક સમયે એવી સંસ્થાઓ તરીકે માનવામાં આવતી હતી જે નિષ્ફળ થવા, તૂટી પડવા અથવા બંધ થવા માટે નિર્ધારિત હતી. તેમણે ટિપ્પણી કરી કે આ માનસિકતા વાસ્તવિકતાના આધારે સફળતાપૂર્વક બદલવામાં આવી છે. શ્રી મોદીએ PSUs વિશે નકારાત્મકતા ફેલાવનારાઓની ટીકા કરી હતી અને તેમના કૃત્યોને અર્બન નક્સલો (urban Naxals) સાથે સરખાવ્યા હતા જેમણે PSU ના દરવાજા બહાર કામદારોને ગેરમાર્ગે દોર્યા હતા. તેમણે ધ્યાન દોર્યું કે LIC, SBI અને HAL જેવી સંસ્થાઓ અગાઉની સરકારો હેઠળ ગેરવહીવટનો શિકાર હતી, પરંતુ તેમની સરકારે હિંમત બતાવી અને સતત સુધારાઓ અમલમાં મૂક્યા. તેમણે હાઇલાઇટ કર્યું કે LIC એ તેનો સર્વશ્રેષ્ઠ પ્રદર્શન સમયગાળો આપ્યો છે, અને જે PSUs વિપક્ષી શાસન હેઠળ બંધ થવાના આરે હતા, તેઓ હવે નફો નોંધાવી રહ્યા છે. શ્રી મોદીએ ભારપૂર્વક જણાવ્યું હતું કે PSUs હવે ઉત્પ્રેરક એજન્ટો (catalytic agents) તરીકે મેક ઇન ઇન્ડિયાને ચલાવી રહ્યા છે, રેકોર્ડ રોજગારીનું સર્જન કરી રહ્યા છે અને સ્થાનિક અને આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરે મોટા ઓર્ડર મેળવીને વૈશ્વિક સ્તરે વિસ્તરણ કરી રહ્યા છે. તેમણે ટિપ્પણી કરી કે PSUs હવે કેટલાક દેશોની વિકાસ યાત્રાઓમાં ભાગ લઈ રહ્યા છે, જે આ મહત્વપૂર્ણ 25 વર્ષના સમયગાળામાં ભારતની નોંધપાત્ર પ્રગતિને પ્રતિબિંબિત કરે છે.

પ્રધાનમંત્રી મોદીએ દેશના ખેડૂતો સાથે પણ વિશ્વાસઘાત કરવા બદલ વિપક્ષની ટીકા કરી હતી અને નોંધ્યું હતું કે બે હેક્ટરથી ઓછી જમીન ધરાવતા 10 કરોડ નાના ખેડૂતોની અવગણના કરવામાં આવી હતી. તેમણે ટિપ્પણી કરી કે વિપક્ષ માનતો હતો કે સિસ્ટમ ચલાવવા માટે થોડા મોટા ખેડૂતોને મેનેજ કરવા પૂરતા છે, અને નાના ખેડૂતોની અવગણના કરી હતી. શ્રી મોદીએ હાઇલાઇટ કર્યું કે તેમની સરકારે નાના ખેડૂતોની પીડા અનુભવી અને જમીની વાસ્તવિકતાથી વાકેફ હોવાથી PM કિસાન સન્માન નિધિ યોજના દાખલ કરી. તેમણે જણાવ્યું હતું કે ટૂંકા ગાળામાં, ₹4 લાખ કરોડ સીધા નાના ખેડૂતોના ખાતામાં ટ્રાન્સફર કરવામાં આવ્યા છે, જે તેમને નવી શક્તિ અને મોટા સપના જોવાની ક્ષમતા સાથે સશક્ત બનાવે છે. તેમણે વિશ્વાસ વ્યક્ત કર્યો હતો કે ખેડૂતો ભારતની આકાંક્ષાઓને અનુરૂપ પરિણામો આપશે.

અમલીકરણ અંગેની ટીકાઓને સંબોધતા પ્રધાનમંત્રીએ ટિપ્પણી કરી હતી કે કેટલાક સભ્યો ફરિયાદો ઉઠાવવા માટે પૂર્વનિર્ધારિત હોય તેવું લાગતું હતું, જે તેમના ગઠબંધનને જાહેર કરે છે. તેમણે એક ઘટના વર્ણવી અને સ્પષ્ટ કર્યું કે તેઓ માત્ર તથ્યો રજૂ કરી રહ્યા હતા. શ્રી મોદીએ જણાવ્યું કે એક વરિષ્ઠ વિપક્ષી નેતા અને ભૂતપૂર્વ પ્રધાનમંત્રીએ પોતે સ્વીકાર્યું હતું કે તેઓ પ્લાનિંગ કમિશન (Planning Commission) સાથે સંઘર્ષ કરી રહ્યા હતા, જેણે પહાડી વિસ્તારો માટે અલગ યોજનાઓ તૈયાર કરવાનો ઇનકાર કર્યો હતો. શ્રી મોદીએ ભારપૂર્વક જણાવ્યું હતું કે ખામીયુક્ત કાર્ય સંસ્કૃતિને સ્વીકારવા છતાં, કોઈ સુધારાત્મક પગલાં લેવામાં આવ્યા ન હતા. તેમણે ધ્યાન દોર્યું કે પ્લાનિંગ કમિશન દાયકાઓ સુધી બિનઅસરકારક રીતે કાર્ય કરતું રહ્યું, જેનાથી 2014 સુધી લોકો પરેશાન રહ્યા. શ્રી મોદીએ ભારપૂર્વક જણાવ્યું કે સત્તામાં આવ્યા પછી તેમની સરકારે પ્લાનિંગ કમિશન નાબૂદ કર્યું અને નીતિ આયોગ (NITI Aayog) ની સ્થાપના કરી, જે હવે ખૂબ જ ઝડપથી કામ કરી રહ્યું છે. તેમણે એસ્પિરેશનલ ડિસ્ટ્રિક્ટ્સ (Aspirational Districts) ની સફળતા પર પ્રકાશ પાડ્યો, જેને વૈશ્વિક સંસ્થાઓ વિકાસશીલ દેશો માટે વિકાસ મોડેલ તરીકે માન્યતા આપી રહી છે. તેમણે ટિપ્પણી કરી કે જે જિલ્લાઓ એક સમયે પછાત અને ઉપેક્ષિત ગણાતા હતા તે હવે પરિવર્તનના સાક્ષી બની રહ્યા છે. શ્રી મોદીએ આવા જિલ્લાઓમાં અધિકારીઓને સજાના પોસ્ટિંગ તરીકે મોકલવાની અગાઉની સંસ્કૃતિની ટીકા કરી હતી, જેનાથી પરિસ્થિતિ વધુ વણસી હતી. તેમણે જણાવ્યું કે તેમની સરકારે નિર્ણાયક પગલાં લઈને ત્રણ વર્ષના કાર્યકાળ માટે યુવાન, પ્રતિભાશાળી અધિકારીઓની નિમણૂક કરીને આને બદલ્યું છે. તેમણે છત્તીસગઢના બસ્તરનું ઉદાહરણ આપ્યું, જે એક સમયે એસ્પિરેશનલ ડિસ્ટ્રિક્ટ હતું, જે હવે બસ્તર ઓલિમ્પિક્સ માટે દેશભરમાં જાણીતું છે, જેમાં વિકાસ એવા ગામો સુધી પહોંચ્યો છે જ્યાં પહેલીવાર બસો જોવા મળી રહી છે, જે તહેવારોની જેમ ઉજવવામાં આવે છે. શ્રી મોદીએ ટિપ્પણી કરી કે આ પરિવર્તન રાષ્ટ્રની નવી દિશાને પ્રતિબિંબિત કરે છે, જે ભૂતકાળની અવગણનાથી તદ્દન વિપરીત છે.

પ્રધાનમંત્રી શ્રી નરેન્દ્ર મોદીએ હાઇલાઇટ કર્યું કે એસ્પિરેશનલ ડિસ્ટ્રિક્ટ્સ એ સાચા અમલીકરણનો અર્થ શું છે તેનું એક ઉજ્જવળ ઉદાહરણ છે, અને નોંધ્યું કે જ્યારે આવા સેંકડો ઉદાહરણો છે, ત્યારે તેમણે આ એક ખાસ કરીને ટાંક્યું છે. તેમણે ટિપ્પણી કરી કે વિપક્ષી નેતાઓ અમલીકરણ દ્વારા લાવવામાં આવેલા પરિવર્તનને જોવામાં નિષ્ફળ રહ્યા છે, તેઓ જીપ અને ખચ્ચરના જૂના પ્લાનિંગ કમિશન મોડેલમાં અટવાયેલા છે, અને તેનાથી આગળ કશું જાણતા નથી. શ્રી મોદીએ યાદ કર્યું કે તેમના જન્મ પહેલા પણ સરદાર વલ્લભભાઈ પટેલે નર્મદા નદી પર ડેમની કલ્પના કરી હતી, તેનો પાયો શ્રી જવાહરલાલ નેહરુએ નાખ્યો હતો, પરંતુ તેઓ પ્રધાનમંત્રી બન્યા પછી જ તેનું ઉદ્ઘાટન થયું હતું, જે અગાઉની સરકારોના અમલીકરણની નિષ્ફળતાને રેખાંકિત કરે છે. તેમણે જણાવ્યું કે મુખ્યમંત્રી તરીકે તેમણે ગુજરાતના ખેડૂતો માટે સરદાર સરોવર ડેમનું નિર્માણ આગળ વધારવા માટે ત્રણ દિવસના ઉપવાસ પર બેસવું પડ્યું હતું, કેન્દ્ર સરકારને પગલાં લેવા મજબૂર કરવા માટે પોતાને જોખમમાં મૂક્યા હતા અને આખરે પ્રોજેક્ટને ગતિ મળી હતી. તેમણે ગૌરવ વ્યક્ત કર્યું કે આજે શુદ્ધ નર્મદાનું પાણી કચ્છના ખાવડા સુધી પહોંચે છે જ્યાં BSF જવાનો તૈનાત છે.

પ્રધાનમંત્રીએ અમલીકરણ કર્યા વિના રાજકીય લાભ માટે પ્રોજેક્ટ્સની જાહેરાત કરવા, દીવા પ્રગટાવવા અને પથ્થરો નાખવા પરંતુ ત્યારબાદ કંઈ ન કરવા બદલ વિપક્ષની ટીકા કરી હતી. તેમણે જણાવ્યું કે આ કાર્ય સંસ્કૃતિને બદલવા માટે, તેમણે પ્રગતિ (PRAGATI) નામનું ટેકનોલોજી પ્લેટફોર્મ બનાવ્યું, જે અટકેલા પ્રોજેક્ટ્સની સમીક્ષા કરે છે. તેમણે હિમાચલ પ્રદેશ માટે સંસદમાં જાહેર કરાયેલી ટ્રેનનું ઉદાહરણ આપ્યું, સંભવતઃ ઉના માટે, જેમના આગમન સુધી તેનું ડ્રોઇંગ પણ તૈયાર નહોતું, છતાં ચૂંટણીના લાભ માટે જાહેર કરવામાં આવી હતી. શ્રી મોદીએ સમજાવ્યું કે પ્રગતિ દ્વારા, તેમણે તપાસ કરી કે પ્રોજેક્ટ્સ શા માટે અટકેલા છે, કયા વિભાગો જવાબદાર છે, રાજ્યોને કઈ મુશ્કેલીઓનો સામનો કરવો પડ્યો અને ગેરવહીવટને કારણે ખર્ચ ₹900 કરોડથી વધીને ₹90,000 કરોડ કેવી રીતે થઈ ગયો. તેમણે ભારપૂર્વક જણાવ્યું હતું કે દર મહિને આ પ્રોજેક્ટ્સની વ્યક્તિગત રીતે સમીક્ષા કરીને, આવી મીટિંગોના 50 એપિસોડ પૂર્ણ કરીને અને રાજ્યોને સામેલ કરીને, તેમણે પ્રગતિ સુનિશ્ચિત કરી. તેમણે ગૌરવપૂર્વક જણાવ્યું કે પ્રધાનમંત્રી સ્તરે આ વિગતવાર દેખરેખને કારણે ₹85 લાખ કરોડના પ્રોજેક્ટ્સ અનલૉક થયા અને વેગ મળ્યો, જે ખરેખર અમલીકરણનો અર્થ શું છે તે દર્શાવે છે. તેમણે ઉમેર્યું કે રેલવે, રસ્તા, સિંચાઈ અને ગ્રામીણ ઈન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર બધું જ આ વ્યવસ્થા હેઠળ સંબોધવામાં આવ્યું હતું.

શ્રી મોદીએ જમ્મુ-ઉધમપુર-શ્રીનગર-બારામુલ્લા રેલ લાઇનને ઉદાહરણ તરીકે ટાંકી અને નોંધ્યું કે આ પ્રોજેક્ટ ત્રણ દાયકાથી અટવાયેલો હતો, જે બે પેઢીઓ સુધી ચાલ્યો હતો, પરંતુ તેમની સરકારે તેને પૂર્ણ કર્યો. તેમણે બરફથી ઢંકાયેલા લેન્ડસ્કેપ્સમાંથી પસાર થતી વંદે ભારત ટ્રેન દર્શાવતા વાયરલ વિડિયોનો ઉલ્લેખ કર્યો, જેમાં લોકો ટિપ્પણી કરતા હતા કે તે વિદેશી લાગે છે, પરંતુ તે ભારત હતું. તેમણે ભારપૂર્વક જણાવ્યું કે આ અમલીકરણની શક્તિ હતી.

પ્રધાનમંત્રીએ ત્યારબાદ આસામનો ઉલ્લેખ કર્યો અને અરુણાચલ અને આસામને જોડતા બોગીબીલ બ્રિજ ને ટાંકીને વિપક્ષની ટીકા કરી, જે વર્ષો સુધી અટવાયેલો હતો. તેમણે હાઇલાઇટ કર્યું કે તેમની સરકારે પ્રગતિ હેઠળ તેની સમીક્ષા કરી અને તેને પૂર્ણ કર્યો, જે આસામ અને સમગ્ર ઉત્તર-પૂર્વને અપાર લાભ પૂરો પાડે છે. શ્રી મોદીએ દાવો કર્યો હતો કે તેમની સરકાર માત્ર સમયસર પ્રોજેક્ટ પૂર્ણ કરતી નથી પરંતુ ઘણીવાર સમય કરતાં પહેલાં પૂર્ણ કરે છે. તેમણે ટિપ્પણી કરી કે ભારતે 2030 સુધીમાં અમુક સૌર લક્ષ્યો હાંસલ કરવા માટે પ્રતિબદ્ધતા દર્શાવી હતી, પરંતુ તે 2025 સુધીમાં પૂર્ણ કરવામાં આવ્યા હતા. તેવી જ રીતે, ઇથેનોલ લક્ષ્યો પણ બે થી ત્રણ વર્ષ અગાઉ પ્રાપ્ત કરવામાં આવ્યા હતા. તેમણે ભારપૂર્વક જણાવ્યું હતું કે આ તેમની સરકારના અમલીકરણની મજબૂતી દર્શાવે છે, જે વચનોથી આગળ વધીને સમય પહેલા પરિણામો આપે છે.

પ્રધાનમંત્રી શ્રી નરેન્દ્ર મોદીએ ભારપૂર્વક જણાવ્યું હતું કે પડકારો અને ઉકેલો પ્રત્યે તેમની પાર્ટીનો અભિગમ વિપક્ષ કરતાં મૂળભૂત રીતે અલગ છે, જે આકાશ અને પૃથ્વી જેટલો મોટો તફાવત છે. તેમણે ટિપ્પણી કરી હતી કે સરકારનો વિશ્વાસ છે કે 140 કરોડ નાગરિકો પડકારોના ઉકેલો પૂરા પાડવા માટે સક્ષમ છે, અને લોકોમાં આ વિશ્વાસ લોકશાહીની સાચી શક્તિ છે. તેનાથી વિપરીત, તેમણે હાઇલાઇટ કર્યું કે વિપક્ષ નાગરિકોને જ સમસ્યા માને છે. ભૂતકાળનું એક ઉદાહરણ ટાંકીને પ્રધાનમંત્રીએ રેખાંકિત કર્યું કે આ એવી માનસિકતાને પ્રતિબિંબિત કરે છે જ્યાં નાગરિકોને સમસ્યાઓ તરીકે જોવામાં આવતા હતા, જે તેમની સરકારના તે વિશ્વાસથી વિપરીત છે કે ભારતના લોકોમાં 140 કરોડ ઉકેલો અસ્તિત્વ ધરાવે છે. તેમણે પુનરોચ્ચાર કર્યો કે તેમની સરકાર માટે નાગરિકો સહાયક મૂડી છે, ભારતના ઉજ્જવળ ભવિષ્યના આર્કિટેક્ટ્સ અને ડ્રાઈવરો છે, અને તેમને સમસ્યાઓ ગણી શકાય નહીં.

શ્રી મોદીએ જણાવ્યું કે લોકોનું અપમાન કરવું એ વિપક્ષના સ્વભાવ અને સંસ્કૃતિમાં વણાઈ ગયું છે. તેમણે હાઇલાઇટ કર્યું કે વિપક્ષે તાજેતરમાં ભારતના રાષ્ટ્રપતિનું અપમાન કર્યું હતું અને ચૂંટણી પછી વપરાયેલા શબ્દો શરમજનક હતા. તેમણે નોંધ્યું કે લોકસભામાં પણ રાષ્ટ્રપતિના અભિભાષણ પર ચર્ચા થઈ શકી નથી, જેને તેમણે સર્વોચ્ચ બંધારણીય કચેરીનું ગંભીર અપમાન ગણાવ્યું હતું. તેમણે ભારપૂર્વક જણાવ્યું કે જ્યારે ગરીબ, આદિવાસી પરિવારની સ્ત્રી સર્વોચ્ચ બંધારણીય પદ પર પહોંચે છે, ત્યારે તેમનું અપમાન કરવું એ માત્ર તેમનું જ નહીં પણ આદિવાસી સમુદાયનું, મહિલાઓનું, બંધારણનું અને રાષ્ટ્રનું જ અપમાન છે.

પ્રધાનમંત્રીએ લોકસભાની તે પીડાદાયક ઘટનાને વધુમાં વર્ણવી હતી જ્યાં કાગળો ફેંકવામાં આવ્યા હતા અને જ્યારે આસામના સભ્ય અધ્યક્ષ સ્થાને હતા ત્યારે ટેબલ પર ચઢવામાં આવ્યું હતું. તેમણે પૂછ્યું કે શું આ ઉત્તર-પૂર્વ અને તેના નાગરિકોનું અપમાન નથી. તેમણે ઉમેર્યું કે જ્યારે આંધ્રપ્રદેશના દલિત પરિવારનો દીકરો અધ્યક્ષ સ્થાને હતો ત્યારે તેમનું પણ અપમાન કરવામાં આવ્યું હતું, જે સીમાંત સમુદાયો પ્રત્યે વિપક્ષનો તિરસ્કાર દર્શાવે છે. શ્રી મોદીએ ટિપ્પણી કરી કે વિપક્ષ આસામના લોકો પ્રત્યે નફરત ધરાવે છે તેવું લાગે છે, કારણ કે તેઓ તેમના દ્વારા વિશ્વાસઘાત અનુભવે છે. તેમણે ભારત રત્ન ભૂપેન હજારિકા પ્રત્યેના અપાર આદરને યાદ કર્યો, જેમના અવાજ અને અભિવ્યક્તિએ રાષ્ટ્રને એક કર્યું હતું, અને નોંધ્યું કે તેમની સરકારે તેમને ભારત રત્નથી સન્માનિત કર્યા હતા. તેમણે આનો વિરોધ કરવા બદલ વિપક્ષની ટીકા કરી હતી અને તેને આસામનું, દેશભરના કલાપ્રેમીઓનું અને હજારિકાના વારસાનું અપમાન ગણાવ્યું હતું.

શ્રી મોદીએ તે ઘટનાની વધુ નિંદા કરી હતી જેમાં એક વિપક્ષી નેતાએ શીખ સંસદસભ્યને “ગદ્દાર” કહ્યા હતા, અને જણાવ્યું હતું કે અહંકાર તેની ટોચે પહોંચ્યો છે. તેમણે ધ્યાન દોર્યું કે ઘણા નેતાઓએ વિપક્ષ છોડી દીધો છે, પરંતુ આ શીખ સાંસદ સિવાય કોઈને ગદ્દાર કહેવામાં આવ્યા નથી, જેને તેમણે શીખોનું, ગુરુઓનું અપમાન અને શીખ સમુદાય પ્રત્યે વિપક્ષના ઊંડા પૂર્વગ્રહની અભિવ્યક્તિ ગણાવી હતી. તેમણે ભારપૂર્વક જણાવ્યું હતું કે નાગરિકને ગદ્દાર કહેવો તે અસ્વીકાર્ય છે, ખાસ કરીને તેવા પરિવારના સભ્યને જેણે રાષ્ટ્ર માટે બલિદાન આપ્યું છે.

પ્રધાનમંત્રીએ આની તુલના સદાનંદન માસ્ટરની ગરિમા સાથે કરી, જેમણે રાજકીય વેરને કારણે પોતાના બંને પગ ગુમાવ્યા હતા પરંતુ કડવાશ વિના નમ્રતા સાથે રાષ્ટ્રની સેવા કરવાનું ચાલુ રાખ્યું છે. તેમણે તે ક્ષણને વર્ણવી જ્યારે સદાનંદનજીએ તેમના પ્રથમ ભાષણ દરમિયાન ગૃહમાં પોતાનું કૃત્રિમ અંગ રાખ્યું હતું જે દેશ માટે અત્યંત પીડાદાયક છતાં પ્રેરણાદાયક હતું. શ્રી મોદીએ સમાજ દ્વારા આદરણીય યુવા શિક્ષક વિરુદ્ધ આવી હિંસા માટે વિપક્ષી ગઠબંધનની નિંદા કરી હતી. તેમણે સદાનંદન માસ્ટરની પ્રશંસા કરી હતી કે તેઓ ઘાતકી હુમલા છતાં પોતાની સેવાની પ્રતિજ્ઞા ચાલુ રાખી રહ્યા છે અને નીતિ ઘડતરમાં યોગદાન આપી રહ્યા છે, જેને ગૌરવની બાબત ગણાવી હતી. તેમણે નિષ્કર્ષમાં જણાવ્યું કે આવી વ્યક્તિઓ બલિદાન અને સેવાની ભાવનાને મૂર્તિમંત કરે છે, અને તેમના જેવા અસંખ્ય કાર્યકરોની સમર્પણ ભાવના દ્વારા જ રાષ્ટ્રને ભારતના વિકાસ માટે જીવવાની અને કામ કરવાની પ્રેરણા મળે છે.

પ્રધાનમંત્રી મોદીએ ટિપ્પણી કરી કે ગમે તે જવાબદારીઓ સોંપવામાં આવી હોય, તેઓ રાષ્ટ્ર માટે જીવતા શીખ્યા છે અને વિકસિત ભારતના પાયાને મજબૂત કરવા માટે કામ કરી રહ્યા છે, યુવાનો માટે મજબૂત ભૂમિ તૈયાર કરી રહ્યા છે. શ્રી મોદીએ ભારપૂર્વક જણાવ્યું હતું કે વિપક્ષ કોઈ પસ્તાવો બતાવતો નથી, અને એવો દાવો પણ કરે છે કે પ્રધાનમંત્રી રાજ્યસભામાં રડ્યા હતા, જે તેઓ જે પ્રકારના મૂલ્યો અને વૃત્તિઓ સાથે ઉછર્યા છે તે પ્રતિબિંબિત કરે છે. તેમણે યાદ કર્યું કે 2002 થી, ભલે વિપક્ષમાં હોય કે 2004 થી સત્તામાં હોય, અને 2014 માં સંસદમાં તેમના પ્રવેશ પછી, 25 વર્ષમાં એક પણ સત્ર વિપક્ષ દ્વારા તેમને અપશબ્દો કહ્યા વિના પસાર થયું નથી.

પ્રધાનમંત્રીએ નોંધ્યું કે તેમની સરકારે કલમ 370 હટાવી, ઉત્તર-પૂર્વમાં શાંતિ અને વિકાસ લાવ્યો, પાકિસ્તાની આતંકવાદીઓના ઘરમાં ઘૂસીને જવાબ આપ્યો, ઓપરેશન સિંદૂર હાથ ધર્યું, રાષ્ટ્રને માઓવાદી આતંકથી મુક્ત કરવા માટે હિંમતભેર પગલાં લીધાં, અને તત્કાલીન PM દ્વારા હસ્તાક્ષર કરાયેલા અન્યાયી સિંધુ જળ સંધિને મોકૂફ રાખી. શ્રી મોદીએ હાઇલાઇટ કર્યું કે વિપક્ષની અસલી સમસ્યા એ છે કે તેઓ તે સ્વીકારી શકતા નથી કે તેઓ આ પદ પર કેવી રીતે પહોંચ્યા અને તેમની સતત હાજરીથી તેમની વધતી જતી હતાશા છે. તેમણે ટિપ્પણી કરી કે વિપક્ષ માને છે કે લોકશાહી અને બંધારણનો કોઈ અર્થ નથી, અને પ્રધાનમંત્રીની ખુરશી તેમના પરિવારનો વારસો છે, અને અન્ય કોઈ તેને સંભાળી શકે નહીં.

પ્રધાનમંત્રી મોદીએ હાઇલાઇટ કર્યું કે વિપક્ષને રાષ્ટ્ર દ્વારા દાયકાઓની તકો આપવામાં આવી હતી, લોકોએ તેમના પર તેમનું ભવિષ્ય પણ દાવ પર લગાવ્યું હતું, પરંતુ તેઓએ ગરીબી હટાવવાના નારાઓ સાથે દેશને ગેરમાર્ગે દોર્યો હતો. તેમણે ટિપ્પણી કરી કે દરેક વિપક્ષી પ્રધાનમંત્રી લાલ કિલ્લા પરથી ગરીબી હટાવવાની વાત કરતા હતા, છતાં કોઈએ ક્યારેય નક્કર કાર્યવાહી રજૂ કરી ન હતી, કારણ કે તેમના નારાઓ પોલા રહ્યા હતા. શ્રી મોદીએ ભારપૂર્વક જણાવ્યું કે તેમણે ગરીબોને સશક્ત કરવાનો માર્ગ પસંદ કર્યો, સરકારી યોજનાઓને સમજવા અને અપનાવવા બદલ ભારતના ગરીબોને સલામ કરી અને પોતાની ક્ષમતા વધારવાના તેમના પ્રયાસોની પ્રશંસા કરી. તેમણે સરકારના ઈરાદામાં ગરીબોના વિશ્વાસની ઉજવણી કરી અને નોંધ્યું કે 25 કરોડ પરિવારોએ ગરીબીને હરાવી અને નિરાશામાંથી બહાર આવ્યા, જે પ્રગતિમાં ભાગીદાર બન્યા. તેમણે તે 25 કરોડ નાગરિકોને સલામ કરી જેમણે આશા શોધી અને રાષ્ટ્રની સાથે ચાલવા માટે ઉભા થયા.

પ્રધાનમંત્રીએ યાદ કર્યું કે 2014 પહેલા, રેલવે ક્રોસિંગ પર સેંકડો લોકોના મોત થતા હતા, જેમાં સ્કૂલ બસો અથડાવાની અને બાળકોના જીવ જવાની કરુણ ઘટનાઓ બનતી હતી. તેમણે ભારપૂર્વક જણાવ્યું કે માનવરહિત રેલવે ક્રોસિંગને સંબોધવું એ કોઈ અશક્ય કાર્ય નહોતું, છતાં જ્યાં સુધી તેમની સરકારે તે તમામને બંધ ન કર્યા ત્યાં સુધી કોઈએ પગલાં લીધાં ન હતા, જેનાથી અસંખ્ય જીવ બચ્યા હતા.

શ્રી મોદીએ વધુમાં ધ્યાન દોર્યું કે 2014 પહેલા 18,000 ગામડાઓએ ક્યારેય વીજળી જોઈ ન હતી, ક્યારેય બલ્બ કે લાઈટ વિશે સાંભળ્યું ન હતું. 2014 માં જવાબદારી સોંપાયા પછી, તેમની સરકારે તે ગામોમાં અજવાળું લાવ્યું. PM એ વધુમાં યાદ કર્યું કે અગાઉની હેડલાઇન્સમાં સરહદો પરની અછતના અહેવાલો વારંવાર આવતા હતા—કોઈ દારૂગોળો નથી, કોઈ બુલેટપ્રૂફ જેકેટ નથી, સૈનિકો યોગ્ય બૂટ વગર બરફમાં ઉભા છે. શ્રી મોદીએ જણાવ્યું કે તેમની સરકારે સૈનિકો માટે રાષ્ટ્રની તિજોરી ખોલી દીધી, જે તેમને જરૂરી હોય તે બધું પૂરું પાડવાનો સંકલ્પ કર્યો.

પ્રધાનમંત્રીએ જણાવ્યું કે ઉત્તર પ્રદેશના વર્તમાન મુખ્યમંત્રી એક સમયે સંસદમાં એન્સેફાલીટીસને કારણે અસંખ્ય બાળકોના મોતના મુદ્દે રડી પડ્યા હતા, એક કટોકટી જેનો અગાઉની સરકારોએ ક્યારેય ઉકેલ લાવવાનો પ્રયાસ કર્યો ન હતો. તેમણે ઉમેર્યું કે ટ્રેકોમા, એક એવો રોગ જે વૈજ્ઞાનિક પ્રગતિ હોવા છતાં લોકોની દ્રષ્ટિ છીનવી લેતો હતો, તેની પણ અવગણના કરવામાં આવી હતી. શ્રી મોદીએ રેખાંકિત કર્યું કે તેમની સરકારે રાષ્ટ્રને એન્સેફાલીટીસમાંથી મુક્ત કર્યું અને ટ્રેકોમાથી આંખો બચાવી, જે સંવેદનશીલતા, પ્રતિબદ્ધતા અને સમાજ માટે જીવવા અને બલિદાન આપવાના સંકલ્પને પ્રતિબિંબિત કરે છે. તેમણે ટિપ્પણી કરી કે આ સમર્પણ, લોકો માટેનો આ અવિરત પરિશ્રમ તેમના વિરોધીઓને પરેશાન કરે છે.

પ્રધાનમંત્રી મોદીએ ટિપ્પણી કરી કે જ્યારે અગાઉની સરકારો રિમોટ કંટ્રોલથી ચાલતી હતી, ત્યારે તેમની સરકાર પણ રિમોટથી ચાલે છે—પરંતુ તે રિમોટ ભારતના 140 કરોડ નાગરિકો, તેમના સપના, આકાંક્ષાઓ અને યુવાનોનો સંકલ્પ છે. તેમણે ભારપૂર્વક જણાવ્યું હતું કે સત્તા એ આનંદનો માર્ગ નથી પરંતુ સેવાનું માધ્યમ છે, મુદ્રા યોજનાને ટાંકીને જેણે સ્વ-રોજગાર દ્વારા લાખો લોકોને સશક્ત બનાવ્યા. તેમણે હાઇલાઇટ કર્યું કે વિપક્ષે ક્યારેય સ્ટાર્ટઅપ સંસ્કૃતિને પ્રોત્સાહન આપ્યું નથી, માત્ર થોડા સો સ્ટાર્ટઅપ્સ વિશે ભાગ્યે જ જાણતા હતા, જ્યારે તેમની સરકારે 2 લાખથી વધુ સ્ટાર્ટઅપ્સને ઉછેર્યા છે. તેમણે નોંધ્યું કે સફળતા લોકોના દિલ જીતે છે. શ્રી મોદીએ તે દિવસો યાદ કર્યા જ્યારે BSNL ની મજાક ઉડાવવામાં આવતી હતી, પરંતુ તેમની સરકાર હેઠળ સ્વદેશી 4G સ્ટેક સ્થાપિત કરવામાં આવ્યો અને ભારતે વૈશ્વિક સ્તરે સૌથી ઝડપી ગતિએ 5G રજૂ કર્યું, જે સંચાર ટેકનોલોજી અને નવીનતાને આગળ ધપાવે છે.

પ્રધાનમંત્રીએ જણાવ્યું કે ગરીબોની સેવા કરવી એ તેમનું સૌભાગ્ય છે, 4 કરોડ ગરીબ પરિવારોને પાકાં મકાનો, વીજળી, પાણી, ગેસ સિલિન્ડર અને શૌચાલય પૂરા પાડવામાં સંતોષ વ્યક્ત કર્યો. તેમણે તે પરિવર્તન પર પ્રકાશ પાડ્યો જ્યાં ગ્રામીણ મહિલાઓ ગર્વથી પોતાને “લખપતિ દીદી” તરીકે જાહેર કરે છે, જે હવે કરોડપતિ બનવાની આકાંક્ષા ધરાવે છે. તેમણે રેખાંકિત કર્યું કે કરોડો નાગરિકોના આશીર્વાદ અને માતાઓ અને બહેનોના સુરક્ષા કવચ સાથે, તેઓ આગળ વધી રહ્યા છે. તેમણે ભારપૂર્વક જણાવ્યું કે માતાઓ અને બહેનો પ્રત્યેની તેમની આસ્થા, જેની કોઈએ પરવા કરી નહોતી પરંતુ જેમની મોદી પૂજા કરે છે, તે જ કારણ છે કે વિરોધીઓ પરેશાન છે.

શ્રી મોદીએ વિપક્ષની ટીકા કરતા કહ્યું કે ચોરી એ તેમનો વારસાગત વ્યવસાય છે, ગુજરાતી—મહાત્મા ગાંધીની અટક પણ ચોરી લીધી છે. તેમણે ટિપ્પણી કરી કે ભારતના લોકો એટલા સમજદાર છે કે આવી છેતરપિંડીનો જોરદાર જવાબ આપે. તેમણે ભારપૂર્વક જણાવ્યું કે તેમની સરકાર વિકસિત ભારતના સપનાને વહન કરે છે, જે હવે લોકોની ઊર્જા દ્વારા સંચાલિત રાષ્ટ્રીય સંકલ્પમાં પરિવર્તિત થયું છે. તેમણે કેટલાક સભ્યોના નિરાશાવાદ પર આશ્ચર્ય વ્યક્ત કર્યું જેઓ 2047 ના વિઝન પર સવાલ ઉઠાવે છે, તેમને યાદ અપાવ્યું કે સ્વાતંત્ર્ય સેનાનીઓએ એ જાણ્યા વગર બલિદાન આપ્યા હતા કે આઝાદી તેમના જીવનકાળમાં આવશે કે નહીં. તેમણે દલીલ કરી કે આવા વિઝન અને બલિદાન વિના ભારત ક્યારેય આઝાદી મેળવી શક્યું ન હોત.

પ્રધાનમંત્રીએ યાદ કર્યું કે કેવી રીતે શંકાશીલોએ ડિજિટલ ઇન્ડિયા, ફિનટેક અને UPI ની મજાક ઉડાવી હતી, અને એવો દાવો કર્યો હતો કે ગરીબ લોકો ક્યારેય મોબાઇલ ફોન પર વ્યવહાર કરી શકશે નહીં. ત્રણ વર્ષમાં ભારતે તેમને ખોટા સાબિત કર્યા, અને તેમણે નોંધ્યું કે સાચો જવાબ ભાષણોમાં નહીં પણ લોકોના હાથમાં રહેલા મોબાઈલ ફોનમાં રહેલો છે. તેમણે ધ્યાન દોર્યું કે વિપક્ષના સમયમાં, “ભારતે તક ગુમાવી દીધી” એ વાક્ય સામાન્ય હતું, જે ગુમાવેલી તકોનું પ્રતીક હતું. આજે, તેમણે જાહેર કર્યું કે ભારત કોઈ તક ગુમાવી રહ્યું નથી પરંતુ તે હવે આગળથી નેતૃત્વ કરશે.

શ્રી મોદીએ ભારપૂર્વક જણાવ્યું હતું કે ઉજ્જવળ ભવિષ્યના નિર્માણ માટે વર્તમાનને તેજસ્વી બનાવવા માટે સતત કામ કરવાની જરૂર છે. તેમણે સમજાવ્યું કે તેમની સરકાર પાંચ વર્ષના ચક્રમાં આયોજન કરે છે, વાર્ષિક બજેટ તૈયાર કરે છે અને ચૂંટણીના લાભ માટે નહીં પરંતુ 2047 સુધીમાં વિકસિત ભારતના લક્ષ્ય માટે દિશા નક્કી કરે છે. તેમણે ભારપૂર્વક જણાવ્યું કે ચૂંટણીઓ આવશે અને જશે, પરંતુ રાષ્ટ્ર શાશ્વત છે, અને તેમનું મિશન યુવાનોને સમૃદ્ધ ભારત સોંપવાનું છે. તેમણે પ્રતિબિંબિત કર્યું કે જ્યારે તેઓ આજે બાળકોને જુએ છે, ત્યારે તેઓ તેમના કાર્યમાં સંતોષ સુનિશ્ચિત કરવા માટે તેમને એક મજબૂત ભારત આપવાનું સ્વપ્ન જુએ છે.

પ્રધાનમંત્રીએ હાઇલાઇટ કર્યું કે ભારત દરેક ક્ષેત્રમાં—અવકાશ, વિજ્ઞાન, ટેકનોલોજી, સમુદ્ર, જમીન, આકાશ અને બાહ્ય અવકાશમાં—નવી ઊર્જા અને સિદ્ધિઓ સાથે આગળ વધી રહ્યું છે. તેમણે ગ્રીન હાઈડ્રોજન, ક્વોન્ટમ કોમ્પ્યુટિંગ અને AI મિશન જેવી પહેલોની નોંધ લીધી, જેમાં વિશ્વ હવે માને છે કે ભારત નોંધપાત્ર યોગદાન આપી શકે છે. તેમણે ભારપૂર્વક જણાવ્યું કે ભારત ક્રિટિકલ મિનરલ્સ અને રેર અર્થ્સ પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરી રહ્યું છે, જે ભૌગોલિક રાજકીય શસ્ત્રો બની ગયા છે, જેથી રાષ્ટ્રે ક્યારેય બીજાની સામે હાથ લંબાવવો ન પડે.

પ્રધાનમંત્રી મોદીએ ટિપ્પણી કરી કે અસંખ્ય પ્રોજેક્ટ્સ વિદેશી રોકાણને આકર્ષી રહ્યા છે કારણ કે વિશ્વ હવે ભારતની ભૂમિમાં તેનું ભવિષ્ય જુએ છે, ભારતની પ્રતિભા પર વિશ્વાસ કરે છે અને તેના પોતાના ઉજ્જવળ ભવિષ્યને ભારતના આશાસ્પદ માર્ગ સાથે જોડે છે. તેમણે હાઇલાઇટ કર્યું કે જ્યારે કેટલાક લોકો ભારત વિકસિત રાષ્ટ્ર બનવાની વાત કેમ કરે છે તે સમજવામાં નિષ્ફળ જાય છે, ત્યારે વિશ્વ સમજે છે કે ભારતે સાચી દિશા પસંદ કરી છે, અને વૈશ્વિક સ્તરે ચર્ચાઓ “ભારતે તક ગુમાવી દીધી” થી બદલાઈને “ચાલો ભારત પહોંચવામાં મોડું ન કરીએ” પર શિફ્ટ થઈ છે.

શ્રી મોદીએ ભારપૂર્વક જણાવ્યું હતું કે આગામી યુગ ભારત માટે, ખાસ કરીને યુવાનો માટે તકોથી ભરેલો છે અને આ શક્યતાઓનો ઉપયોગ કરવા માટે નીતિઓ બનાવવામાં આવી રહી છે. તેમણે નાગરિકોને આમંત્રણ આપ્યું અને સંસદસભ્યોને તેમના મતવિસ્તારના લોકોને ગુણવત્તા પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરવા પ્રોત્સાહિત કરવા વિનંતી કરી, અને ભારપૂર્વક જણાવ્યું કે તકોની ટકાઉપણું બાંધછોડ વિનાના ધોરણો પર આધારિત છે. તેમણે રેખાંકિત કર્યું કે નફો ઓછો હોઈ શકે છે, પરંતુ નવીનતા, સંશોધન અને મટિરિયલ અપગ્રેડ દ્વારા ગુણવત્તામાં સતત સુધારો થવો જોઈએ, જેથી ભારત વૈશ્વિક સ્તરે શ્રેષ્ઠતા માટે ઓળખાય. તેમણે નાગરિકોને અવિરત ગુણવત્તા સુનિશ્ચિત કરવામાં તેમને ટેકો આપવા અપીલ કરી, અને જાહેર કર્યું કે વિશ્વ “મેડ ઇન ઇન્ડિયા, મેડ ઇન ભારત”ના ગુણગાન ગાશે.

પ્રધાનમંત્રીએ વિપક્ષી સાથીદારોનો આભાર વ્યક્ત કર્યો અને નોંધ્યું કે તેઓએ અગાઉ પાછલા દાયકામાં પાંચ કે છ વખત તેમને બોલતા રોકવાનો પ્રયાસ કર્યો હતો, કારણ કે તેઓ જાણતા હતા કે એકવાર તેઓ શરૂ કરે છે, પછી તેઓ અટકતા નથી. તેમણે ટિપ્પણી કરી કે તેઓ હવે અનુભવ પરથી શીખ્યા છે કે આવા પ્રયાસોથી કોઈ ફાયદો થતો નથી, અને તેમણે ઈચ્છા વ્યક્ત કરી કે આ સમજ વધતી રહે. શ્રી મોદીએ રાષ્ટ્રપતિના અભિભાષણમાં યોગદાન આપનારા તમામ સંસદસભ્યોનો પણ હૃદયપૂર્વક આભાર માન્યો અને પુષ્ટિ કરી કે શેર કરવામાં આવેલા મૂલ્યવાન વિચારો રાષ્ટ્રની પ્રગતિમાં મદદ કરશે. તેમણે સંબોધન બદલ માનનીય રાષ્ટ્રપતિનો ઊંડો આભાર માનીને સમાપન કર્યું.

Click here to read full text speech

Rashtrapati Ji clearly highlighted the rapid progress made over the past year in India's journey towards a Viksit Bharat. pic.twitter.com/oH6H7iDEjw

— PMO India (@PMOIndia) February 5, 2026

The second quarter of this century will be vital in building a Viksit Bharat. pic.twitter.com/ozkmR0Ux1F

— PMO India (@PMOIndia) February 5, 2026

Every citizen feels the nation has reached a crucial moment and must keep moving forward without looking back. pic.twitter.com/zZ5yxmTY83

— PMO India (@PMOIndia) February 5, 2026

India has emerged as a strong voice of the Global South. pic.twitter.com/aosT8261SQ

— PMO India (@PMOIndia) February 5, 2026

For the nation's youth, this is a time of endless opportunities. pic.twitter.com/t7y8wVDKRF

— PMO India (@PMOIndia) February 5, 2026

No matter how many challenges there are, we have 140 crore solutions. pic.twitter.com/lnECKdKvNR

— PMO India (@PMOIndia) February 5, 2026