মাননীয় প্ৰধানমন্ত্ৰী শ্ৰী নৰেন্দ্ৰ মোদীৰ নিমন্ত্ৰণত জাৰ্মানী গণৰাজ্যৰ সংঘীয় চ্যান্সেলৰ মহামহিম ফ্ৰেডৰিক মাৰ্জে ২০২৬ চনৰ ১২-১৩ জানুৱাৰীত ভাৰত ভ্ৰমণ কৰে। চ্যান্সেলৰৰ সৈতে ২৩গৰাকী প্ৰধান জাৰ্মান চিইঅ’ আৰু উদ্যোগপতিসহ এটা উচ্চ-স্তৰীয় প্ৰতিনিধি মণ্ডলো আছিল।
চ্যান্সেলৰ মাৰ্জৰ ভাৰতলৈ এয়া প্ৰথম আনুষ্ঠানিক ভ্ৰমণ আছিল আৰু ফেডাৰেল চ্যান্সেলৰ হিচাপে এয়া তেওঁৰ প্ৰথমটো এছিয়া ভ্ৰমণ আছিল, যি ভাৰত-প্ৰশান্ত মহাসাগৰীয় অঞ্চলত এক মূল কৌশলগত অংশীদাৰ হিচাপে ভাৰতক জাৰ্মানীয়ে দিয়া উচ্চ অগ্ৰাধিকাৰৰ প্ৰতিফলন ঘটায়। ২০২৪ চনৰ ২৫ অক্টোবৰত নতুন দিল্লীত অনুষ্ঠিত সপ্তম ভাৰত–জাৰ্মানী আন্তঃচৰকাৰী আলোচনা (আইজিচি)ৰ পিছত এই ভ্ৰমণ হৈছে, আৰু দুয়োখন দেশৰ মাজত দ্বিপাক্ষিক সম্পৰ্কৰ এটা গুৰুত্বপূৰ্ণ পৰ্যায়ত আহিছে। ২০২৫ চনত ভাৰত–জাৰ্মানী কৌশলগত অংশীদাৰিত্বৰ ২৫ বছৰ সম্পূৰ্ণ হৈছে, আৰু ২০২৬ চনত কূটনৈতিক সম্পৰ্কৰ ৭৫ বছৰ সম্পূৰ্ণ হ’ব। দুয়োজন নেতাই চৰকাৰ, ব্যৱসায়, নাগৰিক সমাজ আৰু শিক্ষাবিদৰ মাজত দ্বিপাক্ষিক সংযোগৰ নৱীকৃত গতিৰ আন্তৰিকতাৰে শলাগ লয়, যিয়ে কৌশলগত অংশীদাৰিত্বক আগুৱাই নিয়া আৰু গভীৰ কৰাত সহায়ক ভূমিকা পালন কৰিছে।
আহমেদাবাদত প্ৰধানমন্ত্ৰী মোদীয়ে চ্যান্সেলৰ মাৰ্জক আদৰণি জনায়। সাৱৰমতী আশ্ৰমত মহাত্মা গান্ধীৰ প্ৰতিমূৰ্তিত পুষ্পাঞ্জলি জ্ঞাপন কৰে দুয়োগৰাকী নেতাই, আৰু প্ৰসিদ্ধ চিলা মহোৎসৱত অংশগ্ৰহণ কৰে। দুয়োগৰাকী নেতাই ভাৰত-জাৰ্মানী চিইঅ’ ফ’ৰামকো সম্বোধন কৰে। চ্যান্সেলৰ মাৰ্জে ভাৰত আৰু জাৰ্মানীৰ মাজত ব্যৱসায়িক আৰু প্ৰযুক্তিগত সহযোগিতাৰ ওপৰত কেন্দ্ৰীভূত কাৰ্যসূচীৰ বাবে বাংগালুৰুও ভ্ৰমণ কৰিব।
প্ৰধানমন্ত্ৰী মোদী আৰু চ্যান্সেলৰ মাৰ্জে ২০২৬ চনৰ ১২ জানুৱাৰীত আহমেদাবাদত সীমিত আৰু প্ৰতিনিধি পৰ্যায়ৰ আলোচনাত মিলিত হয়। তেওঁলোকে কৌশলগত অংশীদাৰিত্বৰ আধাৰত থকা উমৈহতীয়া গণতান্ত্ৰিক মূল্যবোধ, নিয়মভিত্তিক আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় ব্যৱস্থাৰ প্ৰতি দায়বদ্ধতা, আৰু পাৰস্পৰিক সন্মানক পুনৰ দৃঢ় কৰে। দুয়োগৰাকী নেতাই দ্বিপাক্ষিক সম্পৰ্ক পৰ্যালোচনা কৰি আঞ্চলিক আৰু বিশ্বব্যাপী উন্নয়নৰ বিষয়ে আলোচনা কৰে।
প্ৰতিৰক্ষা আৰু নিৰাপত্তা
নেতাদ্বয়ে প্ৰতিৰক্ষা আৰু নিৰাপত্তা সহযোগিতা শক্তিশালী কৰাৰ প্ৰতিশ্ৰুতি পুনৰ দৃঢ় কৰে। তেওঁলোকে ২০২৫ চনৰ নৱেম্বৰ মাহত নতুন দিল্লীত অনুষ্ঠিত হোৱা উচ্চ প্ৰতিৰক্ষা সমিতিৰ বৈঠকৰ ফলাফলক আদৰণি জনায়, য’ত প্ৰতিষ্ঠানিক সেৱাৰ কৰ্মচাৰী আলোচনা আৰু সেৱা প্ৰধানসকলৰ ভ্ৰমণকে ধৰি দ্বিপাক্ষিক প্ৰতিৰক্ষা সহযোগিতা আৰু অধিক বৃদ্ধি পায়। নেতাদ্বয়ে যৌথ অনুশীলন, প্ৰশিক্ষণ আৰু জ্যেষ্ঠ বিষয়াসকলৰ আদান-প্ৰদানৰ জৰিয়তে সামৰিক সহযোগিতা গভীৰ কৰাৰ বাবে দুয়োপক্ষৰ প্ৰতিশ্ৰুতিক সমৰ্থন কৰে আৰু দুয়োখন দেশৰ নৌসেনাৰ জাহাজসমূহে নিয়মীয়াকৈ পাৰস্পৰিক বন্দৰ ভ্ৰমণ কৰাটো সন্তুষ্টিৰে লক্ষ্য কৰে। নেতাদ্বয়ে দুয়োখন দেশৰ মাজত নতুন ট্ৰেক ১.৫ বৈদেশিক নীতি আৰু নিৰাপত্তা আলোচনা স্থাপনক আদৰণি জনায়।
প্ৰধানমন্ত্ৰী মোদীয়ে নৌসেনাৰ অনুশীলন মিলান, আৰু ২০২৬ চনৰ ফেব্ৰুৱাৰী মাহত হ’বলগীয়া নৱম ভাৰত মহাসাগৰীয় নৌসেনাৰ আলোচনা চক্ৰ (আইঅ’এনএছ) কনক্লেভ অৱ চিফছ, ২০২৬ চনৰ ছেপ্টেম্বৰ মাহত হ'বলগীয়া বায়ু যুদ্ধ অনুশীলন তৰংগ শক্তিত জাৰ্মানীৰ অংশগ্ৰহণৰ ইচ্ছাক আদৰণি জনায়। লগতে, তেওঁলোকে ইনফৰমেচন ফিউজন চেণ্টাৰ–ভাৰত মহাসাগৰীয় অঞ্চল (আইএফচি-আইঅ’আৰ)ত এজন যোগাযোগ বিষয়া নিয়োগ কৰাৰ জাৰ্মানীৰ সিদ্ধান্তকো আদৰণি জনায়। উভয় পক্ষই ইউৰোড্ৰন এমএএলই ইউএভি কাৰ্যসূচীৰ বাবে প্ৰতিৰক্ষা গৱেষণা আৰু উন্নয়ন সংস্থা (ডিআৰডিঅ’) আৰু যৌথ অস্ত্ৰ সহযোগিতা সংস্থা (অ’চিচিএআৰ)ৰ মাজত চলি থকা সহযোগিতাৰ ওপৰত সন্তুষ্টি প্ৰকাশ কৰে। যিয়ে ভাৰতক উন্নত সামৰিক প্ৰযুক্তিৰ সহযোগিতা আৰু ব্যৱহাৰ কৰিবলৈ সক্ষম কৰিব আৰু ইউৰোপৰ সৈতে কৌশলগত আৰু প্ৰতিৰক্ষা সম্পৰ্ক শক্তিশালী কৰিব।
দুয়োজন নেতাই প্ৰযুক্তি অংশীদাৰিত্ব, প্ৰতিৰক্ষা মঞ্চ আৰু সঁজুলিৰ সহ-বিকাশ আৰু সহ-উৎপাদনকে ধৰি দীৰ্ঘম্যাদী উদ্যোগ পৰ্যায়ৰ সহযোগিতাক প্ৰসাৰিত কৰাৰ বাবে প্ৰতিৰক্ষা ঔদ্যোগিক সহযোগিতা ৰোডমেপ প্ৰস্তুত কৰাৰ বাবে যুটীয়া উদ্দেশ্য ঘোষণাপত্ৰত স্বাক্ষৰ কৰাটো আদৰণি জনায়। প্ৰতিৰক্ষা সঁজুলিৰ ক্ষিপ্ৰতাৰে ৰপ্তানি নিষ্পত্তিৰ সুবিধা প্ৰদানৰ বাবে জাৰ্মানীৰ প্ৰচেষ্টাক ভাৰতে আদৰণি জনায়। নেতাদ্বয়ে বাৰ্লিন আৰু নতুন দিল্লীত অনুষ্ঠিত প্ৰতিৰক্ষা ঘুৰণীয়া মেজ/চেমিনাৰৰ জৰিয়তে ভাৰতীয় আৰু জাৰ্মান প্ৰতিৰক্ষা ব্যৱসায়ৰ মাজত ক্ৰমবৰ্ধমান পাৰস্পৰিক ক্ৰিয়া-কলাপক শলাগ লয় আৰু এই ক্ষেত্ৰত নিয়মীয়া আদান-প্ৰদানক আদৰণি জনায়। দুয়োজন নেতাই ছাবমেৰিন, হেলিকপ্টাৰ আৰু কাউণ্টাৰ মানৱৰহিত এৰিয়েল ছিষ্টেম (চি-ইউএএছ)ৰ বাবে অবিৰত সহযোগিতাৰ প্ৰশংসা কৰে আৰু ভাৰতৰ পৰা অহা দক্ষ কৰ্মশক্তি আৰু প্ৰতিযোগিতামূলক খৰচ আৰু জাৰ্মানীৰ পৰা অহা উচ্চ প্ৰযুক্তি আৰু বিনিয়োগৰ উমৈহতীয়া লক্ষ্য আৰু শক্তিৰ পৰিপূৰকতাৰ ওপৰত ভিত্তি কৰি গভীৰ সম্পৰ্ক গঢ়ি তুলি প্ৰতিৰক্ষা ঔদ্যোগিক সহযোগিতা বৃদ্ধিৰ বাবে আগ্ৰহী।
প্ৰশিক্ষণ আৰু আদান-প্ৰদানৰ ক্ষেত্ৰত সহযোগিতাৰ প্ৰেক্ষাপটত দুয়োগৰাকী নেতাই দুয়োখন দেশৰ প্ৰতিষ্ঠানসমূহৰ মাজত শান্তিৰক্ষা প্ৰশিক্ষণ, সশস্ত্ৰ বাহিনীৰ মাজত পাৰস্পৰিক লজিষ্টিক সহায়ক চুক্তি, আৰু ডিআৰডিঅ’ আৰু সংঘীয় প্ৰতিৰক্ষা সঁজুলি, তথ্য প্ৰযুক্তি আৰু সেৱাকালীন সহায়ৰ ফেডাৰেল কাৰ্যালয়ৰ (বিএএআইএনবিডব্লিউ) মাজত নতুন প্ৰতিৰক্ষা প্ৰযুক্তিৰ ক্ষেত্ৰত জ্ঞান বিনিময়ৰ ওপৰত বুজাবুজিৰ চুক্তি (এমঅ’ইউ) সমাপ্ত কৰাৰ দিশত অগ্ৰগতিক আদৰণি জনায়।
দুয়োগৰাকী নেতাই সীমা অতিক্ৰম কৰি সন্ত্ৰাসবাদকে ধৰি সকলো ৰূপ আৰু প্ৰকাশৰ সন্ত্ৰাসবাদ আৰু হিংসাত্মক উগ্ৰবাদক নিৰ্দ্বিধায় আৰু কঠোৰভাৱে গৰিহণা দিয়ে। তেওঁলোকে ৰাষ্ট্ৰসংঘৰ চনদ আৰু আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় আইন অনুসৰি, ব্যাপক আৰু স্থায়ীভাৱে সন্ত্ৰাসবাদৰ বিৰুদ্ধে যুঁজিবলৈ একত্ৰিত আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় প্ৰচেষ্টা চলাবলৈ আহ্বান জনায়। ২০২৫ চনৰ ২২ এপ্ৰিলত জম্মু-কাশ্মীৰৰ পহলগামত সংঘটিত সন্ত্ৰাসবাদী আক্ৰমণ আৰু ২০২৫ চনৰ ১০ নৱেম্বৰত দিল্লীত সংঘটিত সন্ত্ৰাসবাদী কাণ্ডক কঠোৰ ভাষাৰে গৰিহণা দিয়ে। দুয়োপক্ষই সন্ত্ৰাসবাদীৰ নিৰাপদ আশ্ৰয়স্থল আৰু আন্তঃগাঁথনি নিৰ্মূল কৰাৰ লগতে আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় আইন অনুসৰি সন্ত্ৰাসবাদীৰ নেটৱৰ্ক আৰু বিত্তীয় সাহায্য বিঘ্নিত কৰাৰ দিশত সকলো দেশকে কাম কৰি যাবলৈ আহ্বান জনায়। নেতাদ্বয়ে পাৰস্পৰিক আইনী সহায় চুক্তিৰ অনুমোদনক আদৰণি জনায় আৰু সন্ত্ৰাসবাদ বিৰোধী যুটীয়া কৰ্মগোটৰ অধীনত হোৱা অগ্ৰগতিৰ কথা উল্লেখ কৰে।
বাণিজ্য আৰু অৰ্থনীতি
নেতাদ্বয়ে দ্বিপাক্ষিক বাণিজ্য আৰু বিনিয়োগত নিৰন্তৰ বৃদ্ধিক আদৰণি জনায় আৰু কয় যে ২০২৪ চনত দ্বিপাক্ষিক বাণিজ্যই অভিলেখ সৃষ্টি কৰিছিল আৰু এই ইতিবাচক ধাৰা ২০২৫ চনতো অব্যাহত থাকে। ভাৰত আৰু জাৰ্মানীৰ মাজত সামগ্ৰী আৰু সেৱাৰ দ্বিপাক্ষিক বাণিজ্য ২০২৪ত ৫০ আৰব মাৰ্কিন ডলাৰতকৈ অধিক হ’ল, যি ইউৰোপীয় সংঘৰ সৈতে ভাৰতৰ বাণিজ্যৰ ২৫ শতাংশতকৈ অধিক। দুয়োজন নেতাই ভাৰত আৰু জাৰ্মানীৰ মাজত শক্তিশালী দ্বিপাক্ষিক বিনিয়োগ আৰু বিশ্বৰ যোগান শৃংখলৰ বৈচিত্ৰ্যৰ ক্ষেত্ৰত এনে বিনিয়োগৰ ইতিবাচক প্ৰভাৱৰ কথা উল্লেখ কৰে। তেওঁলোকে ক্ষুদ্ৰ আৰু মজলীয়া উদ্যোগ, ষ্টাৰ্টআপ, ডিজিটেলাইজেচন, এআই, আৰু উদ্ভাৱন-চালিত উদ্যোগৰ জৰিয়তে অনাবৃত অৰ্থনৈতিক সম্ভাৱনাক সম্পূৰ্ণৰূপে উপলব্ধি কৰাৰ প্ৰতিশ্ৰুতি পুনৰ দৃঢ় কৰে। প্ৰধানমন্ত্ৰী মোদীয়ে ভাৰতৰ শক্তিশালী অৰ্থনৈতিক বৃদ্ধি, ব্যৱসায়-বন্ধুত্বপূৰ্ণ পৰিৱেশ, বৃহৎ উচ্চ দক্ষতাসম্পন্ন কৰ্মশক্তি আৰু কাৰ্য্যকলাপ বৃদ্ধিৰ অপৰিসীম সুযোগৰ পৰা লাভৱান হ’বলৈ জাৰ্মান কোম্পানীসমূহক ভাৰতত বিনিয়োগ / ব্যৱসায় সম্প্ৰসাৰণ কৰিবলৈ আমন্ত্ৰণ জনায়। চ্যান্সেলৰ মাৰ্জে জাৰ্মানীক ভাৰতীয় কোম্পানীসমূহৰ বিনিয়োগৰ বাবে আকৰ্ষণীয় স্থান হিচাপে পৰামৰ্শ দিয়ে।
প্ৰধানমন্ত্ৰী মোদী আৰু চ্যান্সেলৰ মাৰ্জে আগন্তুক ইউৰোপীয় ইউনিয়ন-ভাৰত শীৰ্ষ সন্মিলনৰ মূল ফলাফল হিচাপে ভাৰত-ইউৰোপীয় ইউনিয়নৰ মুক্ত বাণিজ্য চুক্তি সম্পাদনৰ বাবে সমৰ্থন পুনৰবাৰ প্ৰকাশ কৰে, যিয়ে বাণিজ্যৰ প্ৰবাহ সহজ কৰি তুলিব আৰু জাৰ্মান-ভাৰতৰ অৰ্থনৈতিক সম্পৰ্কত অধিক গতি প্ৰদান কৰিব।
জাৰ্মান-ভাৰতীয় চিইঅ’ ফ’ৰামৰ জৰিয়তে দ্বিপাক্ষিক অৰ্থনৈতিক সহযোগিতা শক্তিশালী কৰাৰ বাবে যুটীয়া উদ্দেশ্য ঘোষণাপত্ৰত স্বাক্ষৰ কৰাটো নেতাদ্বয়ে আদৰণি জনায়, যিয়ে ভাৰতত জাৰ্মান ব্যৱসায়ী আৰু জাৰ্মানীত ভাৰতীয় ব্যৱসায়ৰ দীৰ্ঘদিনীয়া উপস্থিতিৰ দ্বাৰা সমৰ্থিত ব্যৱসায় আৰু উদ্যোগৰ সহযোগিতাক অধিক প্ৰসাৰিত কৰিব।
প্ৰধানমন্ত্ৰী মোদী আৰু চ্যান্সেলৰ মাৰ্জে চিইঅ’ ফ’ৰাম অনুষ্ঠিত কৰাটোক আদৰণি জনায়, আৰু দুয়োপক্ষৰ আগশাৰীৰ চিইঅ’ আৰু উদ্যোগৰ নেতাসকলৰ সৈতে মত বিনিময় কৰি প্ৰযুক্তি, অটোমোটিভ, প্ৰতিৰক্ষা, জাহাজ নিৰ্মাণ, স্মাৰ্ট আন্তঃগাঁথনি, ফাৰ্মা, ৰাসায়নিক পদাৰ্থ, জৈৱ-প্ৰযুক্তি, ঔদ্যোগিক সঁজুলি অভিযান্ত্ৰিক আৰু শক্তিৰ দৰে ক্ষেত্ৰত অধিক ব্যৱসায়িক সহযোগিতা আৰু বিনিয়োগক উৎসাহিত কৰে।
প্ৰযুক্তি, উদ্ভাৱন, বিজ্ঞান আৰু গৱেষণা
নেতাদ্বয়ে অৰ্ধপৰিবাহী, জটিল খনিজ, ডিজিটেলাইজেচন, দূৰসংযোগ, স্বাস্থ্য আৰু জৈৱ অৰ্থনীতিকে ধৰি জটিল আৰু উদীয়মান প্ৰযুক্তিৰ ক্ষেত্ৰত সহযোগিতাৰ অগ্ৰগতিক আদৰণি জনায়; যিয়ে উদ্ভাৱন আৰু প্ৰযুক্তি অংশীদাৰিত্ব ৰোডমেপক শক্তিশালী কৰে।
তেওঁলোকে অৰ্ধপৰিবাহী পৰিৱেশ তন্ত্ৰ অংশীদাৰিত্বৰ ওপৰত এটা নতুন যৌথ ঘোষণাৰ জৰিয়তে সমগ্ৰ অৰ্ধপৰিবাহী মূল্য শৃংখলত প্ৰতিষ্ঠানিক আলোচনা স্থাপনৰ বাবে দুয়োপক্ষৰ প্ৰবল ইচ্ছাক আদৰণি জনায়। তেওঁলোকে ভাৰতীয় আৰু জাৰ্মান অৰ্ধপৰিবাহী পৰিৱেশ তন্ত্ৰৰ মাজত বৰ্ধিত প্ৰতিষ্ঠানিক গৱেষণা আৰু ঔদ্যোগিক সহযোগিতাৰ তাৎপৰ্যৰ ওপৰত আলোকপাত কৰে। প্ৰধানমন্ত্ৰী মোদীয়ে যোৱা বছৰৰ মাৰ্চ মাহত গিফ্ট চিটীত জাৰ্মান প্ৰযুক্তি উদ্যোগ ইনফিনিয়নৰ দ্বাৰা গ্ল’বেল কেপেবিলিটি চেণ্টাৰ (জিচিচি) মুকলি কৰাত আদৰণি জনায়।
স্থিতিস্থাপক যোগান শৃংখলৰ গুৰুত্বক স্বীকাৰ কৰি নেতাদ্বয়ে গুৰুত্বপূৰ্ণ খনিজ সহযোগিতাৰ ওপৰত যুটীয়া উদ্দেশ্য ঘোষণা (জেডিঅ’আই)ৰ জৰিয়তে গুৰুত্বপূৰ্ণ খনিজ পদাৰ্থৰ ক্ষেত্ৰত সহযোগিতা গঢ়ি তোলাৰ অগ্ৰগতিৰ কথা উল্লেখ কৰে। দুয়োপক্ষৰ লক্ষ্য হৈছে গুৰুত্বপূৰ্ণ খনিজ পদাৰ্থৰ অন্বেষণ, অনুসন্ধান আৰু বিকাশ, প্ৰক্ৰিয়াকৰণ আৰু পুনঃব্যৱহাৰৰ জৰিয়তে মূল্য সংযোজন, লগতে দুয়োখন দেশ আৰু তৃতীয় দেশৰ গুৰুত্বপূৰ্ণ খনিজ সম্পত্তিৰ অধিগ্ৰহণ আৰু বিকাশৰ ক্ষেত্ৰত সুযোগ বিচাৰি উলিওৱা।
ভাৰত-জাৰ্মান ডিজিটেল আলোচনাৰ সন্দৰ্ভত নেতাদ্বয়ে ২০২৬–২৭ চনৰ বাবে ইয়াৰ কৰ্ম পৰিকল্পনা চূড়ান্ত কৰাৰ কথা উল্লেখ কৰে আৰু ইণ্টাৰনেট আৰু ডাটা গভৰ্নেন্স, এআই, অৰ্ধপৰিবাহী আৰু উদ্যোগ ৪.০, আৰু উদীয়মান প্ৰযুক্তিৰ সহযোগিতাৰ ওপৰত গুৰুত্ব আৰোপ কৰে। টেলিকমিউনিকেচনৰ ক্ষেত্ৰত সহযোগিতাৰ ওপৰত জেডিঅ’আই স্বাক্ষৰ কৰাক নেতাদ্বয়ে স্বীকাৰ কৰে।
নেতাদ্বয়ে ভাৰত-জাৰ্মান বিজ্ঞান আৰু প্ৰযুক্তি কেন্দ্ৰৰ কাৰ্যকাল বৃদ্ধিৰ কথা উল্লেখ কৰি উন্নত উৎপাদন, চিকিৎসা প্ৰযুক্তি, বহনক্ষম উৎপাদন, জৈৱ অৰ্থনীতি, আৱৰ্জনা পৰা ধনৰ পদক্ষেপ, আৰু বহনক্ষমতাৰ বাবে কৃত্ৰিম বুদ্ধিমত্তাৰ ক্ষেত্ৰত দ্বিপাক্ষিক উদ্যোগ-শৈক্ষিক কৌশলগত গৱেষণাক প্ৰসাৰিত কৰাৰ ক্ষেত্ৰত আইজিএছটিচিৰ মুখ্য ভূমিকাক লৈ সন্তুষ্টি প্ৰকাশ কৰে। নেতাদ্বয়ে আইজিএছটিচিৰ অধীনত কাৰ্যসূচী যেনে (২+২) উদ্যোগ-শৈক্ষিক প্ৰকল্প আৰু বিজ্ঞান আৰু অভিযান্ত্ৰিক গৱেষণাত মহিলা জড়িততা (ডব্লিউআইএছইআৰ)ৰ অৱদানক স্বীকাৰ কৰে।
দুয়োজন নেতাই ডিজিটেল কনভাৰ্জেন্স, বেটাৰী প্ৰযুক্তি, সেউজ পৰিবহণ, আৰু সুলভ স্বাস্থ্যসেৱাৰ ওপৰত গুৰুত্ব আৰোপ কৰি উদ্ভাৱনৰ ওপৰত উৎকৃষ্টতা কেন্দ্ৰ (আইজি-চিঅ’ই) স্থাপনৰ অগ্ৰগতিক আদৰণি জনায়। জিনমিক্স, থ্ৰীডি বায়’প্ৰিণ্টিং আৰু বায়’মেনুফেকচাৰিঙত পৰিৱৰ্তনশীল ফলাফল প্ৰদান কৰিবলৈ জৈৱ অৰ্থনীতিৰ ওপৰত দ্বিপাক্ষিক সহযোগিতা আৰম্ভ কৰাৰ বাবে নেতাদ্বয়ে প্ৰশংসা প্ৰকাশ কৰে। নেতাদ্বয়ে ফেচিলিটি ফৰ এন্টিপ্ৰ’টন এণ্ড আয়ন ৰিচাৰ্চ (এফএআইআৰ) আৰু ডয়চেছ ইলেক্ট্ৰনেন চিনক্ৰ’ট্ৰন (ডিইএছৱাই)ত প্ৰধান বিজ্ঞান সুবিধাসমূহত প্ৰতিফলিত হোৱা উচ্চ পৰ্যায়ৰ অংশীদাৰিত্বৰ প্ৰশংসা কৰে, আৰু পেট্ৰা-III আৰু ডিইএছৱাইত মুক্ত ইলেক্ট্ৰন লেজাৰৰ সুবিধাসমূহত অব্যাহত থকা সহযোগিতাৰ ওপৰত আস্থা প্ৰকাশ কৰে।
ভাৰতীয় মহাকাশ গৱেষণা সংস্থা (ইছৰো) আৰু জাৰ্মান মহাকাশ সংস্থা (ডিএলআৰ)ৰ মাজত মহাকাশৰ ক্ষেত্ৰত বৰ্ধিত আলোচনাৰ কথা উল্লেখ কৰি নেতাদ্বয়ে দুয়োটা সংস্থাৰ মাজত সহযোগিতা আৰু অধিক সম্প্ৰসাৰণৰ সম্ভাৱনাক আদৰণি জনায়। দুয়োপক্ষই মহাকাশ উদ্যোগ পৰ্যায়ৰ সংযোগ বৃদ্ধিৰ বাবে সন্মত হয়।
নেতাদ্বয়ে সুলভ মূল্যৰ স্বাস্থ্যসেৱাৰ বাবে প্ৰমাণভিত্তিক আৰু মানুহকেন্দ্ৰিক পৰম্পৰাগত চিকিৎসা পদ্ধতিসমূহক লালন-পালন কৰাৰ প্ৰতিশ্ৰুতি পুনৰ দৃঢ় কৰে। তেওঁলোকে পৰম্পৰাগত চিকিৎসা বিজ্ঞানত বৈজ্ঞানিক সহযোগিতা বৃদ্ধিৰ বাবে সৰ্বভাৰতীয় আয়ুৰ্বেদ ইনষ্টিটিউট আৰু জাৰ্মানীৰ চেৰিটে বিশ্ববিদ্যালয়ৰ মাজত বুজাবুজি চুক্তিক আদৰণি জনায়।
সেউজ আৰু বহনক্ষম উন্নয়ন অংশীদাৰিত্ব/নবীকৰণযোগ্য শক্তি
নেতাদ্বয়ে উল্লেখ কৰে যে ২০২৬ চনটো সেউজ আৰু বহনক্ষম উন্নয়ন অংশীদাৰিত্ব (জিএছডিপি)ৰ প্ৰতিশ্ৰুতিৰ সময়সীমাৰ আধা সময়, আৰু ভাৰত আৰু জাৰ্মানীৰ মাজত এই প্ৰধান পদক্ষেপ ৰূপায়ণত সন্তুষ্টি প্ৰকাশ কৰে, যিয়ে বহনক্ষম উন্নয়ন আৰু জলবায়ু কাৰ্য্যৰ ক্ষেত্ৰত দ্বিপাক্ষিক সহযোগিতা তীব্ৰতৰ কৰি তুলিছে আৰু এছডিজি আৰু পেৰিছ চুক্তিৰ ৰূপায়ণৰ প্ৰতি দৃঢ় দায়বদ্ধতা শক্তিশালী কৰিছে। ২০৩০ চনলৈকে জাৰ্মান চৰকাৰৰ মুঠ ১০ বিলিয়ন ইউৰোৰ প্ৰতিশ্ৰুতিৰ ভিতৰত, বেছিভাগেই ৰেহাইমূলক ঋণ হিচাপে, ২০২২ চনৰ পৰা ইতিমধ্যে প্ৰায় ৫ বিলিয়ন ইউৰো জলবায়ু প্ৰশমন আৰু অভিযোজন, নবীকৰণযোগ্য শক্তি, বহনক্ষম নগৰ উন্নয়ন, সেউজ নগৰীয়া গতিশীলতা, প্ৰাকৃতিক সম্পদ ব্যৱস্থাপনা, বন, জৈৱ বৈচিত্ৰ্য, কৃষি বিজ্ঞান, বৃত্তাকাৰ অৰ্থনীতি আৰু দক্ষতাৰ প্ৰকল্পৰ বাবে ব্যৱহাৰ কৰা হৈছে বা নিৰ্ধাৰণ কৰা হৈছে। সেই ধৰণে জিএছডিপিৰ অধীনত ভাৰত-জাৰ্মান সহযোগিতাই ভাৰত চৰকাৰৰ ফ্লেগশ্বিপ কাৰ্যসূচী আৰু প্ৰকল্প যেনে পিএম ই-বাছ সেৱা, সৌৰ ছাদ কাৰ্যসূচী, ৰাষ্ট্ৰীয় সেউজ হাইড্ৰজেন মিছন, আহমেদাবাদ, চুৰাট আৰু বাংগালুৰু মেট্ৰ’ ৰে'ল প্ৰকল্প, জল দৃষ্টিভংগী ২০৪৭ৰ লগতে, তামিলনাডুৰ জলবায়ু-স্থিতিস্থাপক নগৰীয়া আন্তঃগাঁথনি, পশ্চিমবংগত বেটাৰী সংৰক্ষণ প্ৰকল্প, কৃষি ফটোভল্টিকৰ ক্ষেত্ৰত নতুন ভাৰত-জাৰ্মান সহযোগিতা আৰু নবীকৰণযোগ্য শক্তি সম্প্ৰসাৰণৰ বাবে ৰাজহুৱা বিত্তীয় প্ৰতিষ্ঠানসমূহৰ বাবে বিত্তীয় সাহায্যৰ ক্ষেত্ৰত অৰিহণা যোগাইছে।
নেতাদ্বয়ে নবীকৰণযোগ্য শক্তিৰ বাবে বিত্ত আৰু বিনিয়োগ সংগঠিত কৰাৰ গুৰুত্ব পুনৰ দৃঢ়তাৰে কয় আৰু বিশ্বব্যাপী নবীকৰণযোগ্য শক্তিৰ বিনিয়োগৰ বাবে ভাৰত-জাৰ্মানী মঞ্চৰ অধীনত যৌথ প্ৰচেষ্টাক আদৰণি জনায়, যেনে ২০২৫ চনৰ অক্টোবৰ মাহত সৌৰ শক্তি উৎপাদন আৰু বায়ু শক্তিৰ ওপৰত যৌথ কৰ্মগোট আৰম্ভ হোৱাৰ লগতে বেটাৰী শক্তি সংৰক্ষণ সমাধানৰ ওপৰত নতুনকৈ প্ৰতিষ্ঠিত যুটীয়া কাৰ্য্যগোষ্ঠী। এই যৌথ কৰ্মগোটসমূহে নবীকৰণযোগ্য শক্তিৰ বাবে প্ৰযুক্তি, মানদণ্ড, নিয়ন্ত্ৰণ আৰু যোগান শৃংখলৰ স্থিতিস্থাপকতাৰ ক্ষেত্ৰত দ্বিপাক্ষিক সহযোগিতাক গভীৰ কৰিব, আৰু ভাৰত আৰু জাৰ্মানীৰ কোম্পানীসমূহৰ বিনিময় আৰু বিনিয়োগক লাভান্বিত কৰিব।
ভাৰত-জাৰ্মান শক্তি মঞ্চৰ ভিতৰত যৌথ ৰোডমেপৰ অধীনত কৰি থকা কামকে ধৰি সেউজ হাইড্ৰজেনৰ ওপৰত চলি থকা সহযোগিতাৰ ওপৰত নেতাদ্বয়ে সন্তুষ্টি প্ৰকাশ কৰে আৰু গভীৰ প্ৰযুক্তিগত, বাণিজ্যিক আৰু নিয়ন্ত্ৰণমূলক সহযোগিতাৰ লগতে ব্যৱসায়ৰ-সৈতে-ব্যৱসায়ৰ সংযোগ শক্তিশালী কৰাৰ জৰিয়তে ভাৰতৰ ৰাষ্ট্ৰীয় সেউজ হাইড্ৰজেন মিছন আৰু জাৰ্মানীৰ ৰাষ্ট্ৰীয় হাইড্ৰজেন কৌশলক একাকাৰ কৰাৰ প্ৰয়োজনীয়তাৰ ওপৰত আলোকপাত কৰে। ভাৰতত হাইড্ৰজেন নিয়ম আৰু মানদণ্ড বিকাশৰ ক্ষেত্ৰত সহযোগিতাক অধিক আগুৱাই নিবলৈ নেতাদ্বয়ে পেট্ৰলিয়াম এণ্ড নেচাৰেল গেছ ৰেগুলেটৰী ব’ৰ্ড (পিএনজিআৰবি) আৰু জাৰ্মান টেকনিকেল এণ্ড চাইন্টিফিক এছ’চিয়েশ্যন ফৰ গেছ এণ্ড ৱাটাৰ ইণ্ডাষ্ট্ৰীজ (ডিভিজিডব্লিউ)ৰ মাজত বুজাবুজি চুক্তি স্বাক্ষৰিত হোৱাক আদৰণি জনায়। ভাৰতৰ ৰাষ্ট্ৰীয় সেউজ হাইড্ৰজেন মিছনৰ অধীনত ইউনিপাৰ গ্ল’বেল ক’ম’ডিটিজলৈ এ এম গ্ৰীণৰ পৰা সেউজ এমোনিয়া যোগানৰ বাবে অন্যতম বৃহৎ অফটেক চুক্তি স্বাক্ষৰ কৰাটোও আদৰণি জনায়। ব্যক্তিগত খণ্ডৰ প্ৰতিশ্ৰুতিবদ্ধ অংশীদাৰসকলে এতিয়ালৈকে যি অগ্ৰগতি লাভ কৰিছে, বিশেষকৈ ভাৰতত উৎপাদিত সেউজ এমোনিয়াৰ বাবে শেহতীয়াকৈ স্বাক্ষৰিত বাধ্যতামূলক বৃহৎ পৰিসৰৰ অফটেক চুক্তিত নেতাদ্বয়ে আদৰণি জনায়।
নেতাদ্বয়ে আফ্ৰিকা আৰু লেটিন আমেৰিকাত ত্ৰিকোণীয় উন্নয়ন সহযোগিতা (টিডিচি) প্ৰকল্পৰ ফলাফলত সন্তুষ্টি প্ৰকাশ কৰি তৃতীয় দেশসমূহৰ বহনক্ষম আৰু সৰ্বাংগীন উন্নয়নক সমৰ্থন কৰাৰ বাবে পৰিপূৰক শক্তি আৰু সামৰ্থ্য সংগঠিত কৰাৰ বাবে দুয়োপক্ষৰ প্ৰতিশ্ৰুতি পুনৰ দৃঢ় কৰে। ঘানা, কেমেৰুণ আৰু মালাউইত টিডিচি প্ৰকল্প বৃদ্ধি কৰাৰ সিদ্ধান্তক তেওঁলোকে আদৰণি জনায়।
ভাৰত-প্ৰশান্ত মহাসাগৰীয়, সংযোগ আৰু বিশ্বজনীন সমস্যা
নেতাদ্বয়ে মুক্ত আৰু মুকলি ভাৰত-প্ৰশান্ত মহাসাগৰীয় অঞ্চল, ইউএনচিএলঅ’এছকে ধৰি আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় আইনক সন্মান জনোৱাৰ প্ৰতি নিজৰ দায়বদ্ধতা পুনৰ দৃঢ় কৰাৰ লগতে নতুন দ্বিপাক্ষিক ভাৰত-প্ৰশান্ত মহাসাগৰীয় পৰামৰ্শ ব্যৱস্থাৰ কথা ঘোষণা কৰে। ভাৰত আৰু জাৰ্মানীৰ সহ-নেতৃত্বত ভাৰত-প্ৰশান্ত মহাসাগৰ পদক্ষেপ (আইপিঅ’আই)ৰ সামৰ্থ্য বিকাশ আৰু সম্পদ বিনিময় স্তম্ভৰ অধীনত কাৰ্যকলাপকে ধৰি অঞ্চলটোত জাৰ্মানীৰ অবিৰত আৰু ক্ৰমবৰ্ধমান নিয়োজিততাক ভাৰতে আদৰণি জনায়।
ভাৰত–মধ্যপ্ৰাচ্য–ইউৰোপ অৰ্থনৈতিক কৰিডৰ (আইএমইচি)ৰ প্ৰতি তেওঁলোকৰ শক্তিশালী সমৰ্থন পুনৰ দৃঢ় কৰি নেতাদ্বয়ে বিশ্ব বাণিজ্য, সংযোগ আৰু সমৃদ্ধিৰ পুনৰ গঠন আৰু প্ৰসাৰত ইয়াৰ পৰিৱৰ্তনশীল সম্ভাৱনাৰ ওপৰত গুৰুত্ব আৰোপ কৰে। এই প্ৰেক্ষাপটত তেওঁলোকে এই পদক্ষেপক আগুৱাই নিয়াৰ বাবে সুনিৰ্দিষ্ট পদক্ষেপ গ্ৰহণ কৰিবলৈ আইএমইচিৰ প্ৰথমখন মন্ত্ৰীসভাৰ বৈঠকৰ বাবে আগ্ৰহী।
ভাৰত আৰু জাৰ্মানীয়ে সমসাময়িক বাস্তৱতাক প্ৰতিফলিত কৰিবলৈ সদস্যপদৰ স্থায়ী আৰু অস্থায়ী শ্ৰেণীৰ সম্প্ৰসাৰণৰ জৰিয়তে ৰাষ্ট্ৰসংঘৰ নিৰাপত্তা পৰিষদৰ ব্যাপক সংস্কাৰৰ জৰুৰী প্ৰয়োজনীয়তা পুনৰবাৰ উল্লেখ কৰে। এই সন্দৰ্ভত দুয়োখন দেশে আইজিএনত টেক্সট ভিত্তিক আলোচনা আৰম্ভ কৰাৰ দিশত আগবাঢ়ি যাবলৈ আহ্বান জনায়।
ইউক্ৰেইনত চলি থকা যুদ্ধক লৈ দুয়োগৰাকী নেতাই পুনৰ উদ্বেগ প্ৰকাশ কৰে, যিয়ে অপৰিসীম মানৱীয় দুখ-কষ্ট আৰু বিশ্বব্যাপী নেতিবাচক পৰিণতিৰ সৃষ্টি কৰিছে। তেওঁলোকে আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় আইন আৰু ৰাষ্ট্ৰসংঘৰ চনদৰ নীতি অনুসৰি ইউক্ৰেইনত এক ব্যাপক, ন্যায়সংগত আৰু স্থায়ী শান্তি অৰ্জনৰ প্ৰচেষ্টাক সমৰ্থন প্ৰকাশ কৰে।
দুয়োগৰাকী নেতাই গাজা শান্তি পৰিকল্পনাক আদৰণি জনাই ২০২৫ চনৰ ১৭ নৱেম্বৰৰ ৰাষ্ট্ৰসংঘৰ নিৰাপত্তা পৰিষদৰ ২৮০৩ নং প্ৰস্তাৱ গ্ৰহণ কৰাটো গাজাত সংঘাতৰ অন্ত পেলোৱাৰ এক পদক্ষেপ হিচাপে লক্ষ্য কৰে। এই প্ৰস্তাৱ সম্পূৰ্ণৰূপে কাৰ্যকৰী কৰিবলৈ সকলো পক্ষকে উৎসাহিত কৰে। তেওঁলোকে গাজালৈ মানৱীয় সাহায্য প্ৰদানৰ লগতে মানৱীয় সংগঠনসমূহৰ বাবে বাধাহীনভাৱে প্ৰৱেশৰ প্ৰয়োজনীয়তাৰ ওপৰত আলোকপাত কৰে। তেওঁলোকে ন্যায্য আৰু স্থায়ী শান্তিৰ দিশত কৰা প্ৰচেষ্টাক সমৰ্থন কৰিবলৈ সাজু বুলি পুনৰ দৃঢ়তাৰে কয় আৰু আলোচনাৰ মাধ্যমেৰে দুখন ৰাষ্ট্ৰ সমাধানৰ ৰূপত মধ্যপ্ৰাচ্যৰ সংঘাতৰ ন্যায্য, স্থায়ী আৰু ব্যাপক সমাধানৰ আহ্বান পুনৰবাৰ প্ৰকাশ কৰে।
নেতাদ্বয়ে জলবায়ু পৰিৱৰ্তনৰ ক্ষেত্ৰত বিশ্বব্যাপী ত্বৰান্বিত পদক্ষেপৰ জৰুৰী প্ৰয়োজনীয়তাৰ ওপৰত গুৰুত্ব আৰোপ কৰে আৰু ইউএনএফচিচিচি প্ৰক্ৰিয়াক আদৰণি জনায়। তেওঁলোকে পেৰিছ চুক্তিৰ তাৎপৰ্য্য আৰু বেলেমত চিঅ’পি ৩০ৰ পুনৰ দৃঢ়তা আৰু শেহতীয়া বছৰবোৰত ইয়াৰ অধীনত লোৱা সিদ্ধান্তসমূহৰ ওপৰত আলোকপাত কৰে, বিশেষকৈ ন্যায়সংগত পৰিৱৰ্তন ব্যৱস্থা আৰু প্ৰযুক্তি ৰূপায়ণ কাৰ্যসূচী সৃষ্টি আৰু গ্ল’বেল ষ্টকটেকৰ বাবে আগ্ৰহী। তেওঁলোকে জলবায়ুৰ ব্যৱস্থা যথেষ্ট বৃদ্ধি কৰা আৰু জলবায়ু বিত্ত আৰু প্ৰযুক্তি হস্তান্তৰৰ ক্ষেত্ৰত বৃদ্ধি পোৱা প্ৰচেষ্টাৰ আহ্বান জনাই উন্নয়নশীল দেশসমূহক সেউজ আৰু বহনক্ষম শক্তি ব্যৱস্থা আৰু অৰ্থনীতিলৈ ন্যায্য পৰিৱৰ্তনত আৰু জলবায়ু পৰিৱৰ্তনৰ বৰ্ধিত প্ৰভাৱৰ সৈতে খাপ খুৱাই লোৱাত সহায় কৰিবলৈ। তেওঁলোকে অৰ্থনৈতিক উন্নয়ন আৰু দৰিদ্ৰতা হ্ৰাসৰ বাবে সু-পৰিকল্পিত জলবায়ু কাৰ্য্যৰ সম্ভাৱনা আৰু ৰাষ্ট্ৰীয় আৰু সীমা অতিক্ৰম কৰা মূল্য শৃংখলৰ মাজেৰে পৰিৱৰ্তনক গঢ় দিয়া আৰু ত্বৰান্বিত কৰাৰ বাবে সকলো অভিনেতাই জলবায়ু বিত্তীয় সাহায্য বৃদ্ধি কৰাৰ গুৰুত্বৰ ওপৰত গুৰুত্ব আৰোপ কৰে। প্ৰাকৃতিক দুৰ্যোগ আৰু ভয়াৱহ বতৰৰ পৰিঘটনাৰ ভাবুকিৰ লগতে জলবায়ু পৰিৱৰ্তন, পৰিৱেশৰ অৱক্ষয় আৰু জৈৱ বৈচিত্ৰ্যৰ ক্ষতিৰ ফলত নিৰাপত্তাৰ বাবে ইয়াৰ প্ৰভাৱো তেওঁলোকে স্বীকাৰ কৰে।
মহামাৰীৰ প্ৰস্তুতি আৰু সঁহাৰি, এন্টিমাইক্ৰ’বিয়াল প্ৰতিৰোধ ক্ষমতাৰ বিৰুদ্ধে যুঁজ দিয়া, আৰু সুলভ মূল্যৰ স্বাস্থ্যসেৱা আৰু ঔষধৰ ন্যায্য সুবিধা নিশ্চিত কৰাকে ধৰি বিশ্ব স্বাস্থ্য প্ৰত্যাহ্বানসমূহ মোকাবিলা কৰাৰ ক্ষেত্ৰত সহযোগিতা শক্তিশালী কৰিবলৈ সন্মত হয়।
শিক্ষা, দক্ষতা, গতিশীলতা আৰু সংস্কৃতি
দুয়োজন নেতাই পুনৰ দৃঢ়তাৰে কয় যে জনসাধাৰণৰ মাজত শক্তিশালী সম্পৰ্ক কৌশলগত অংশীদাৰিত্বৰ এক গুৰুত্বপূৰ্ণ স্তম্ভ গঠন কৰে আৰু ছাত্ৰ, গৱেষক, দক্ষ পেছাদাৰী, শিল্পী, আৰু পৰ্যটকৰ ক্ৰমবৰ্ধমান আদান-প্ৰদানক আদৰণি জনায়। তেওঁলোকে জাৰ্মানীৰ অৰ্থনীতি, উদ্ভাৱন আৰু সাংস্কৃতিক জীৱনলৈ ভাৰতীয় সম্প্ৰদায়ৰ মূল্যৱান অৱদানক স্বীকৃতি দিয়াৰ লগতে পাৰস্পৰিক বুজাবুজি গঢ়ি তুলিবলৈ শিক্ষা, গৱেষণা, বৃত্তিমূলক প্ৰশিক্ষণ, সংস্কৃতি আৰু যুৱক-যুৱতীৰ আদান-প্ৰদানৰ ক্ষেত্ৰত বিস্তাৰিত সহযোগিতাৰ গুৰুত্বৰ ওপৰত আলোকপাত কৰে। প্ৰধানমন্ত্ৰী মোদীয়ে ভাৰতীয় পাছপ’ৰ্টধাৰীসকলৰ বাবে জাৰ্মানীৰ মাজেৰে ট্ৰেনজিট কৰাৰ বাবে ভিছা বিনামূলীয়া ট্ৰেনজিট সুবিধা ঘোষণা কৰাৰ বাবে চ্যান্সেলৰ মেৰ্জক ধন্যবাদ জনায় যিয়ে ভাৰতীয় নাগৰিকসকলৰ ভ্ৰমণত সুবিধা আৰু সহজ হোৱাই নহয়, মানুহৰ লগত মানুহৰ সংযোগ আৰু অধিক তীব্ৰতৰ কৰি তুলিব। দুয়োপক্ষই প্ৰব্ৰজন আৰু গতিশীলতা অংশীদাৰিত্ব চুক্তি (এমএমপিএ)ৰ বিধানসমূহ সম্পূৰ্ণৰূপে কাৰ্যকৰী কৰি দেশ এৰি যাবলৈ প্ৰয়োজনীয় ব্যক্তিসকলৰ উভতি অহাৰ ক্ষেত্ৰত আৰু অনিয়মিত প্ৰব্ৰজন, মানৱ সৰবৰাহ আৰু নথি-পত্ৰ আৰু ভিছা জালিয়াতিৰ বিৰুদ্ধে যুঁজ দিয়াত আইনী গতিশীলতা আৰু অধিক শক্তিশালী কৰাৰ লগতে সহযোগিতা শক্তিশালী কৰাৰ ইচ্ছা প্ৰকাশ কৰে।
নেতাদ্বয়ে জাৰ্মানীত ভাৰতীয় ছাত্ৰ-ছাত্ৰীৰ সংখ্যা বৃদ্ধি পোৱাৰ লগতে উচ্চ শিক্ষাত যৌথ আৰু দ্বৈত ডিগ্ৰী কাৰ্যসূচী, সহযোগিতামূলক গৱেষণা আৰু প্ৰতিষ্ঠানিক অংশীদাৰিত্বৰ সম্প্ৰসাৰিত নেটৱৰ্কৰ কথা উল্লেখ কৰে। গভীৰ হৈ অহা বিনিময়সমূহ জাৰ্মানীত ভাৰতীয় ছাত্ৰ-ছাত্ৰী আৰু স্নাতকসকলৰ চাকৰিৰ বজাৰ একত্ৰীকৰণক সহায় কৰিবলৈ ডিজাইন কৰা প্ৰকল্পসমূহতো প্ৰতিফলিত হৈছে। তেওঁলোকে জাৰ্মানীৰ ভাৰতীয় প্ৰযুক্তি প্ৰতিষ্ঠান আৰু কাৰিকৰী বিশ্ববিদ্যালয়ৰ মাজত থকা প্ৰতিষ্ঠানিক সংযোগক আদৰণি জনায়। তেওঁলোকে প্ৰতিষ্ঠানিক সংযোগ গভীৰ কৰাৰ বাবে উচ্চ শিক্ষাৰ ওপৰত ভাৰত-জাৰ্মান বিস্তৃত ৰোডমেপ সৃষ্টিক আদৰণি জনায়। প্ৰধানমন্ত্ৰী মোদীয়ে নতুন শিক্ষা নীতিৰ অধীনত ভাৰতত কেম্পাছ খুলিবলৈ জাৰ্মানীৰ আগশাৰীৰ বিশ্ববিদ্যালয়সমূহক আমন্ত্ৰণ জনায়।
প্ৰব্ৰজন আৰু গতিশীলতা অংশীদাৰিত্ব চুক্তিৰ অধীনত দক্ষ প্ৰব্ৰজনৰ ক্ষেত্ৰত চলি থকা সহযোগিতাৰ ওপৰত নেতাদ্বয়ে সন্তুষ্টি প্ৰকাশ কৰে। এই প্ৰতিশ্ৰুতি আৰু জাৰ্মানীৰ দক্ষ শ্ৰমিক কৌশলৰ সৈতে সংগতি ৰাখি দুয়োখন দেশৰ লক্ষ্য হৈছে দক্ষ শ্ৰমিকৰ গতিশীলতাক এনেদৰে সহজ কৰি তোলা যাতে সকলো পক্ষকে উপকৃত হয় আৰু লগতে শোষণৰ পৰা সুৰক্ষা আৰু আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় শ্ৰম মানদণ্ড মানি চলাটো নিশ্চিত কৰা। নেতাদ্বয়ে গ্ল’বেল স্কিলছ পাৰ্টনাৰশ্বিপৰ ওপৰত জেডিআইৰ স্বাক্ষৰক আদৰণি জনায়, যিয়ে দক্ষ গতিশীলতাৰ বাবে এক নৈতিক আৰু বহনক্ষম কাঠামো সৃষ্টি কৰাত গুৰুত্ব আৰোপ কৰে, বিশেষকৈ জাৰ্মানীৰ স্বাস্থ্যসেৱা পেছাদাৰীসকলৰ ক্ৰমবৰ্ধমান চাহিদাক মোকাবিলা কৰাৰ লগতে শ্ৰমিকসকলৰ অধিকাৰ আৰু কল্যাণ সুৰক্ষিত কৰাৰ বাবে। ভাৰতীয় আৰু জাৰ্মান চাকৰিৰ বজাৰৰ বাবে পাঠ্যক্ৰম বিকাশৰ ক্ষেত্ৰত সহযোগিতা, জাৰ্মান আৰু ভাৰতীয় উদ্যোগৰ সৈতে সহযোগিতা আৰু নবীকৰণযোগ্য শক্তি খণ্ডৰ প্ৰশিক্ষকসকলক প্ৰশিক্ষণ দিয়া নবীকৰণযোগ্য শক্তিৰ দক্ষতাৰ বাবে ভাৰত-জাৰ্মান চেণ্টাৰ অৱ এক্সেলেন্স স্থাপনৰ বাবে জেডিআইৰ স্বাক্ষৰকো নেতাদ্বয়ে আদৰণি জনায়। এই প্ৰেক্ষাপটত মাধ্যমিক বিদ্যালয়, বিশ্ববিদ্যালয় আৰু বৃত্তিমূলক শিক্ষা কেন্দ্ৰকে ধৰি ভাৰতত জাৰ্মান ভাষাৰ পাঠদান সম্প্ৰসাৰণৰ লক্ষ্যত দুয়োপক্ষই দায়বদ্ধ হৈ আছে।
ভাৰত আৰু জাৰ্মানীৰ মাজত শক্তিশালী ঐতিহাসিক আৰু সাংস্কৃতিক সংযোগ আছে। নেতাদ্বয়ে জাৰ্মান মেৰিটাইম মিউজিয়াম - লেবানিজ ইনষ্টিটিউট ফৰ মেৰিটাইম হিষ্ট্ৰী (ডিএছএম), ব্ৰেমাৰহাভেন, আৰু লোথালৰ নেচনেল মেৰিটাইম হেৰিটেজ কমপ্লেক্সৰ মাজত বুজাবুজিৰ চুক্তিক আদৰণি জনায়, যিয়ে সামুদ্ৰিক ঐতিহ্যৰ ওপৰত সহযোগিতা গভীৰ কৰিব আৰু সামুদ্ৰিক ইতিহাসৰ ভাগ-বতৰা উপাদানসমূহ প্ৰদৰ্শন কৰিব। এই প্ৰেক্ষাপটত সংগ্ৰহালয়ৰ সহযোগিতাৰ প্ৰতি নতুন আগ্ৰহ দেখা গৈছে। নেতাদ্বয়ে ক্ৰীড়াত সহযোগিতাৰ ওপৰত জেডিঅ’আই চূড়ান্ত কৰাটো আদৰণি জনায়, যিয়ে খেলুৱৈ প্ৰশিক্ষণ, ক্ৰীড়া শাসন, সততা আৰু খেলুৱৈৰ অধিকাৰৰ লগতে ক্ৰীড়া বিজ্ঞানৰ গৱেষণাৰ ক্ষেত্ৰত অন্যান্য বিষয়ৰ লগতে সহযোগিতা শক্তিশালী কৰিব।
চ্যান্সেলৰ মাৰ্জে তেওঁৰ আৰু তেওঁৰ প্ৰতিনিধি দলটোক আগবঢ়োৱা উষ্ম আতিথ্যৰ বাবে প্ৰধানমন্ত্ৰী মোদীক ধন্যবাদ জ্ঞাপন কৰে। দুয়োগৰাকী নেতাই ২০২৬ চনৰ শেষৰফালে জাৰ্মানীত পৰৱৰ্তী ভাৰত–জাৰ্মানী আন্তঃচৰকাৰী আলোচনা অনুষ্ঠিত হ’ব বুলি একমত প্ৰকাশ কৰে আৰু কৌশলগত অংশীদাৰিত্ব আৰু অধিক গভীৰ কৰাৰ বাবে তেওঁলোকৰ উমৈহতীয়া প্ৰতিশ্ৰুতি পুনৰ দৃঢ় কৰে।
