Confers Prime Minister’s Awards for Excellence in Public Administration to 16 awardees
Releases E-books ‘Viksit Bharat - Empowering Citizens & Reaching the last mile Volume I and II
“For a developed India, the government system should support the aspirations of common people”
“Earlier thinking was that the government will do everything, but now thinking is that the government will work for everyone”
“Motto of the government is ‘Nation First-Citizen First’, today’s government is prioritizing the deprived”
“Today’s aspirational citizens are not willing to wait for long to see changes in the systems”
“As the world is saying that India’s time has arrived, there is no time to be wasted by the bureaucracy of the country”
“Basis of all your decisions should always be the national interest”
“It is the duty of the Bureaucracy to analyze whether a political party is making use of taxpayers’ money for the benefit of their own organization or for the nation”
“Good governance is the key. People-centric governance solves problems and gives better results”
“The century of independence will be the golden century of the country when we will give first priority to our duties. Duty is not an option for us but a resolution”
“The aim of Mission Karmayogi is to utilize the full potential of civil servants”
“You will not be judged by what you have done for yourself, but by what changes have you brought in the lives of the people”
“The power of the citizens of the country has increased in the new India, the power of India has increased”

కేంద్ర మంత్రి వర్గం లో నా సహచరుడు డాక్టర్ జితేంద్ర సింగ్, శ్రీ పి.కె. మిశ్రా గారూ, శ్రీ రాజీవ్ గౌబా గారూ, శ్రీ శ్రీనివాసన్ గారు మరియు ఈ కార్యక్రమంతో సంబంధం ఉన్న కర్మయోగి సహచరులందరూ, సోదర సోదరీమణులారా! మీ అందరికీ సివిల్ సర్వీసెస్ డే శుభాకాంక్షలు.

ఈ ఏడాది సివిల్ సర్వీసెస్ డే చాలా ముఖ్యమైనది. అలాంటి సమయమిది., దేశం స్వాతంత్ర్యాన్ని కోల్పోయినప్పుడు.. 75 సంవత్సరాలు పూర్తయ్యాయి. అలాంటి సమయం ఉంది., దేశం తర్వాతి స్థానంలో ఉన్నప్పుడు.. 25 ఏళ్ల తరబడి ఉన్న బృహత్తర లక్ష్యాలను సాధించేందుకు వేగంగా అడుగులు వేస్తున్నాం. దేశాన్ని ఈ స్వాతంత్ర్య అమృతానికి తీసుకురావడంలో ఆ అధికారులు పెద్ద పాత్ర పోషించారు., ఎవరు 15-20-25 కొన్నేళ్ల క్రితం ఈ సర్వీసులో చేరాను. ఇప్పుడు స్వాతంత్య్రం వచ్చిన ఈ అమృతంలో ఆ యువ అధికారుల పాత్రే పెద్దది., నెక్ట్స్ ఏది? 15-20-25 సంవత్సరాలు ఈ సేవలో ఉండబోతున్నాయి. కాబట్టి, మీరు చాలా అదృష్టవంతులు అని ఈ రోజు భారతదేశంలోని ప్రతి సివిల్ సర్వీస్ అధికారికి నేను చెబుతాను. నేను చెప్పేదానిపై మీకు పూర్తి విశ్వాసం ఉంటుందని నేను ఖచ్చితంగా అనుకుంటున్నాను. కావచ్చు, కొంతమంది తమకు అదృష్టం లేదని కూడా నమ్మరు. ప్రతి ఒక్కరికీ తమదైన ఆలోచనలతో అభినందనలు తెలియ జేస్తున్నాను.

 

ఈ కాలంలో దేశానికి సేవ చేసే అవకాశం లభించింది. స్వాతంత్య్ర అమృతంలో దేశ స్వాతంత్య్ర సమరయోధుల కలలను సాకారం చేయాల్సిన బాధ్యత మనందరిపై ఉందన్నారు. మాకు తక్కువ సమయం ఉంది, కానీ శక్తి పుష్కలంగా ఉంది. మా లక్ష్యాలు కఠినమైనవి., అయినా ధైర్యం తక్కువేం కాదు. మనం ఒక పర్వతం అంత ఎత్తుకు ఎక్కాలి., కానీ ఉద్దేశాలు ఆకాశం కంటే ఎత్తులో ఉంటాయి. చివరి 9 ఇన్నేళ్లలో భారతదేశం నేడు ఉన్న స్థితికి చేరుకుంది., ఆయన మన దేశాన్ని చాలా పెద్ద ముందడుగుకు సిద్ధం చేశారు. దేశంలో బ్యూరోక్రసీ ఒకటేనని నేను తరచూ చెబుతుంటాను., అధికారులు, ఉద్యోగులు ఒకటే., కానీ ఫలితాలు మారాయి. చివరి 9 కొన్నేళ్లుగా ప్రపంచ వేదికపై భారత్ తనకంటూ ఓ ప్రత్యేక స్థానాన్ని ఏర్పరుచుకుంది., కాబట్టి ఇందులో మీ అందరి సహకారం చాలా ముఖ్యం. చివరి 9 కొన్నేళ్లుగా దేశంలో నిరుపేదలకు కూడా సుపరిపాలనపై నమ్మకం కలిగింది., కాబట్టి ఇందులో కూడా మీ కృషి ఫలించింది. చివరి 9 కొన్నేళ్లుగా భారత్ వృద్ధి కొత్త ఊపును సంతరించుకుంటే.., మీ భాగస్వామ్యం లేకుండా ఇది సాధ్యమయ్యేది కాదు. కరోనా సంక్షోభం ఉన్నప్పటికీ నేడు భారత్ ప్రపంచంలోనే ఐదో అతిపెద్ద ఆర్థిక వ్యవస్థగా ఉంది.

 

ప్రస్తుతం ఫిన్ టెక్ ప్రపంచంలో భారత్ ఆధిపత్యం చెలాయిస్తోంది., డిజిటల్ పేమెంట్స్ పరంగా భారత్ నెంబర్ వన్ గా ఉంది. నేడు ప్రపంచ దేశాలలో భారతదేశం ఒకటి., అక్కడ మొబైల్ డేటా చౌకగా లభిస్తుంది. నేడు, భారతదేశం ప్రపంచంలో మూడవ అతిపెద్ద స్టార్టప్ పర్యావరణ వ్యవస్థను కలిగి ఉంది. నేడు దేశంలో గ్రామీణ ఆర్థిక వ్యవస్థ, ఇది భారీ మార్పుకు లోనవుతోంది. 2014 దేశంలో నేటితో పోలిస్తే.. 10 వేగవంతమైన రైలు మార్గాలు విద్యుదీకరణ ఇది జరుగుతోంది. 2014 నేడు దేశం దానికంటే రెట్టింపు వేగంతో ఉంది. జాతీయ రహదారులు దీన్ని నిర్మిస్తున్నారు. 2014 దేశంలోని నేటి ఓడరేవులతో పోలిస్తే.. సామర్థ్యం పెంపుదల ఇది దాదాపు రెట్టింపు అయింది. 2014 ప్రస్తుతం దేశంలో విమానాశ్రయాల సంఖ్య రెట్టింపు అయింది. ఈ రోజు ఇచ్చిన అవార్డులు ఇవే.., దేశ విజయంలో మీ భాగస్వామ్యాన్ని అవి రుజువు చేస్తాయి., మీ సేవా భావాన్ని ప్రతిబింబించండి. అవార్డు గ్రహీతలందరినీ మరోసారి అభినందిస్తున్నాను.

మిత్రులారా,

గత సంవత్సరం 15 ఆగస్టులో ఎర్రకోట నుంచి వచ్చాను., ఐదుగురి ఆత్మలను దేశం ముందు పిలిచారు. అభివృద్ధి చెందిన భారత్ నిర్మాణం లక్ష్యం పెద్దది కావాలి., బానిసత్వం గురించిన ఆలోచనలన్నింటినీ వదిలించుకోండి, భారతదేశ వారసత్వం పట్ల గర్వం కలిగి ఉండండి, దేశ ఐక్యతను, ఐక్యతను నిరంతరం బలోపేతం చేయాలి., మరియు మీ విధులను అత్యంత ముఖ్యమైనదిగా ఉంచండి., ఈ ఐదు ప్రాణుల ప్రేరణ నుండి వెలువడే శక్తి, అది మన దేశానికి ఆ ఎత్తును ఇస్తుంది., దానికి ఆయన ఎప్పుడూ అర్హుడే. మీరంతా కూడా ఈ ఏడాది సివిల్ సర్వీసెస్ డే థీమ్ ను ఎంచుకోవడం సంతోషంగా ఉంది. 'అభివృద్ధి చెందిన భారతదేశం' దాన్ని భద్రపరుస్తారు. అభివృద్ధి చెందిన భారతదేశాన్ని నిర్మించడం వెనుక ఉన్న ఆలోచన ఏమిటి?, ఇది ఆ పుస్తకంలో కూడా ప్రతిబింబిస్తుంది., అది ఇప్పుడే విడుదలైంది. అభివృద్ధి చెందిన భారతదేశం కేవలం ఆధునిక మౌలిక సదుపాయాలు లేదా ఆధునిక నిర్మాణాలకు మాత్రమే పరిమితం కాదు. అభివృద్ధి చెందిన భారతదేశానికి అవసరం - భారత ప్రభుత్వ వ్యవస్థ, ప్రతి దేశస్థుడి ఆకాంక్షలకు మద్దతు ఇవ్వండి. అభివృద్ధి చెందిన భారతదేశానికి భారతదేశంలోని ప్రతి ప్రభుత్వ ఉద్యోగి అవసరం., దేశప్రజల కలలను సాకారం చేసుకోవడానికి సహాయపడండి. అభివృద్ధి చెందిన భారతదేశానికి అవసరం - భారతదేశంలో వ్యవస్థలతో ప్రతికూలత గత దశాబ్ధాలుగా కనెక్ట్ అయింది., అది పాజిటివిటీ మార్పులో మార్పు, మా సిస్టమ్, దేశప్రజలకు సహాయకుడిగా మీ పాత్రను ముందుకు తీసుకెళ్లండి.

 

మిత్రులారా,

స్వాతంత్య్రం వచ్చిన దశాబ్ధాలు మన అనుభవం., ప్రణాళికలు ఎంత బాగున్నా.., రోడ్ మ్యాప్ పేపర్ పై ఎంత గొప్పగా ఉన్నా.., కానీ లాస్ట్ మైల్ డెలివరీ బాగా లేకపోతే ఆశించిన ఫలితాలు రావు. అది మీకు బాగా తెలుసు., ఇది దేశంలో మునుపటి వ్యవస్థ యొక్క ఫలితం. 4 కోటికి పైగా నకిలీ గ్యాస్ కనెక్షన్లు ఉన్నాయి. ఇది దేశంలో మునుపటి వ్యవస్థ యొక్క ఫలితం. 4 కోటికి పైగా నకిలీ రేషన్ కార్డులు ఉన్నాయి. గతంలో ఉన్న వ్యవస్థ కారణంగానే దేశంలో కోటి మంది మహిళలు, చిన్నారులకు మహిళా శిశు సంక్షేమ శాఖ నుంచి సాయం అందుతోంది. దీనికి కారణం మైనారిటీ వ్యవహారాల మంత్రిత్వ శాఖ మునుపటి వ్యవస్థ., దాదాపుగా 30 లక్షలాది మంది నకిలీ యువతకు స్కాలర్షిప్ బెనిఫిట్ ఇస్తున్నాడు. ఇప్పటికే ఉన్న వ్యవస్థ కారణంగానే ఎంఎన్ఆర్ఈజీఏ కింద దేశంలో లక్షలాది నకిలీ ఖాతాలు క్రియేట్ అయ్యాయి., అలాంటి లక్షలాది మంది కార్మికులకు డబ్బు బదిలీ చేశారు., అది ఉనికిలో లేదు. మీరు ఆలోచించండి, ఎన్నడూ జన్మించనివాడు, కేవలం కాగితాలపైనే జన్మించిన వారు., ఇలాంటి లక్షలాది నకిలీ పేర్ల ముసుగులో భారీ ఎత్తున అవినీతికి పాల్పడ్డారు. నేడు, దేశం యొక్క ప్రయత్నాల ద్వారా., మీ అందరి కృషితో.., ఈ వ్యవస్థ మారిపోయింది., దేశంలోని సుమారు మూడు లక్షల కోట్ల రూపాయలను తప్పుడు చేతుల్లోకి వెళ్లకుండా కాపాడారు. ఇందుకు మీరంతా అభినందనలకు అర్హులు. నేడు ఈ డబ్బును పేదల సంక్షేమానికి వినియోగిస్తున్నారు., తమ జీవితాలను సులభతరం చేసుకుంటారు.

మిత్రులారా,

సమయం పరిమితంగా ఉన్నప్పుడు.., కాబట్టి మన దిశ ఎలా ఉండాలో నిర్ణయించుకోవడం చాలా ముఖ్యం., మా వర్కింగ్ స్టైల్ ఎలా ఉంటుంది? ఈ రోజు సవాలు మీరు ఎంత మంది ఉన్నారనేది కాదు. సమర్థవంతమైనది హేయ్! ఆపండి!, బదులుగా, ఎక్కడ మరియు ఎక్కడ నిర్ణయించుకోవడంలో సవాలు ఉంది. లోపం కలిగినది, అది ఎలా పోతుంది?? మన డైరెక్షన్ కరెక్ట్ అయితే.., ఆ సమయంలో.. దక్షత పొసెసివ్ కేస్-ఎండింగ్ ఓజస్సు అది ఎదుగుతూ ముందుకు సాగుతాం. అయితే.. లోపం అలాగైతే ఆ ఫలితాలు రావు., అందుకోసం ప్రయత్నిస్తున్నాం. మీకు గుర్తుందా, మొదలు లోపం ప్రతి రంగంలోనూ చిన్న విషయం ముసుగులో.. నియంత్రించు అందుకు మార్గాలు ఏర్పడ్డాయి. కానీ ఈ రోజు కూడా అలాగే ఉంది. లోపం, సమర్థత అది మారిపోయింది. ఈ రోజు కూడా అంతేదక్షత పాలసీకి సంబంధించిన చిన్న చిన్న అడ్డంకులను గుర్తించడం, తద్వారా వాటిని తొలగించవచ్చు. మొదట్లో అలా అనుకున్నారు. 'ప్రభుత్వం అన్నీ చేస్తుంది.', కానీ ఇప్పుడు ఆలోచన ఏంటంటే.. 'ప్రభుత్వం ప్రతి ఒక్కరికీ చేస్తుందన్నారు.'।

 

ఇప్పుడు ప్రభుత్వం.. 'ప్రతి ఒక్కరికీ' పని చేసే భావంతో.. సమయం మరియు వనరుల యొక్క సమర్థవంతంగా.. ఉపయోగిస్తున్నారు. నేటి ప్రభుత్వ నినాదం- దేశ ప్రథమ పౌరుడు ప్రథముడు నిరుపేదలకు ప్రాధాన్యం ఇవ్వడమే నేటి ప్రభుత్వ ప్రాధాన్యమన్నారు. నేటి ప్రభుత్వం.., ఆకాంక్షాత్మక జిల్లా పైకి వెళ్తూ.., ఆస్పిరేషనల్ బ్లాక్స్ పైకి వెళ్తోంది. నేటి ప్రభుత్వం.., దేశ సరిహద్దు గ్రామాలు.., చివరి గ్రామాన్ని పరిగణనలోకి తీసుకోవద్దు, వారు మొదటి గ్రామం అది పనిచేస్తుందని నమ్మడం, వైబ్రెంట్ విలేజ్ ఈ పథకాన్ని నడుపుతోంది. ఇన్నేళ్లుగా మా ప్రభుత్వానికి ఇది పెద్ద గుర్తింపు. కానీ మనం ఎప్పుడూ మరో విషయం గుర్తుంచుకోవాలి. 100 శాచురేషన్ కోసం మరింత కష్టపడ్డాం., ప్రతి క్షణం వినూత్న పరిష్కారాలు అవసరం అవుతాయి. ఇప్పుడు డిజిటల్ ఇండియాకు సంబంధించిన సమగ్ర మౌలిక సదుపాయాలు మా వద్ద అందుబాటులో ఉన్నాయి., మా దగ్గర ఇంత పెద్ద డేటా సెట్ ఉంది. కానీ ఇప్పటికీ ప్రతి డిపార్ట్ మెంట్ కు దాని ప్రకారం ఒకే సమాచారం ఉండటం మనం చూస్తూనే ఉన్నాం., అదే డాక్యుమెంట్స్ అడుగుతుంది., ఇది ఇప్పటికే కొన్ని డేటాబేస్ లో ఉంది.

పరిపాలనకు గొప్ప సమయం ఎన్.ఓ.సి. సర్టిఫికేట్, క్లియరెన్స్, వీటన్నింటిలోకి వెళ్తాడు. అవి మనకు అవసరం. పరిష్కారాలు మీరు బయటకు రావాలి. ఆ క్షణంలోనే ఈజ్ ఆఫ్ లివింగ్ ఎదుగు, ఆ క్షణంలోనే ఈజ్ ఆఫ్ డూయింగ్ బిజినెస్ అది పెరుగుతుంది. పిఎం గతి శక్తి నేషనల్ మాస్టర్ ప్లాన్ యొక్క ఉదాహరణను కూడా నేను మీకు ఇవ్వాలనుకుంటున్నాను. దీని కింద అన్ని రకాల మౌలిక సదుపాయాలకు సంబంధించిన డేటా లేయర్లు ఒకే ప్లాట్ఫామ్పై లభిస్తాయి. దాన్ని మనం మరింతగా సద్వినియోగం చేసుకోవాలి. సామాజిక రంగంలో మెరుగ్గా ఉన్నాం. ప్లానింగ్ మరియు అమలు ఇందుకోసం కూడా పీఎం గాటిశక్తిని మరింతగా ఉపయోగించుకోవాలి. ఇది ప్రజల అవసరాలకు సరిపోతుంది. గుర్తించు చేయడంలో మరియు అమలు ఇది వారికి ఎదురయ్యే ఇబ్బందులను తొలగించడానికి సహాయపడుతుంది. ఇది డిపార్ట్ మెంట్ల మధ్య., జిల్లా, బ్లాక్ మధ్య కమ్యూనికేషన్ మరింత సులభతరం అవుతుంది. ఇది మనకు ముందుకు వ్యూహరచనను సులభతరం చేస్తుంది.

 

మిత్రులారా,

ఇది స్వేచ్ఛకు అమృతం., ఇవి కాల వ్యవధి, భారతదేశంలోని ప్రభుత్వ ఉద్యోగులందరికీ ఇది తెచ్చిన అవకాశాల పరిమాణం, ఇది కూడా అంతే సవాలుతో కూడుకున్నది. ఇన్ని విజయాలు సాధించినప్పటికీ.., శరవేగంగా విజయాలు సాధించినప్పటికీ.., నేను దీన్ని ఛాలెంజ్ అని ఎందుకు పిలుస్తున్నాను?, మీరు కూడా అర్థం చేసుకోవాలని నేను అనుకుంటున్నాను. నేటి భారత ప్రజలు.. ఆకాంక్షలు, వారి ఆకాంక్షలు చాలా వేగంగా పెరుగుతున్నాయి. అభివృద్ధి చెందిన భారతదేశం కోసం, ఇప్పుడు దేశప్రజలు వ్యవస్థల్లో మార్పు కోసం ఇక వేచి ఉండటానికి ఇష్టపడటం లేదు. దేశ ప్రజలు.. ఆకాంక్ష మనందరినీ పూర్తి చేయడానికి., మీరు మీ పూర్తి శక్తితో పనిచేయాలి., త్వరితగతిన నిర్ణయాలు తీసుకోవాలి., ఆ నిర్ణయాలను అంతే వేగంగా అమలు చేయాలి. ఈ రోజు మీరు మరో విషయం గుర్తుంచుకోవాలి., అందుకే చెబుతున్నాను, మీరు కూడా అనుభవించడం వల్ల కాదు., నేడు యావత్ ప్రపంచం భారత్ పై అంచనాలు బాగా పెరిగాయి.

ప్రపంచం నలుమూలల నుంచి వచ్చిన నిపుణులు.., భారత్ కు సమయం ఆసన్నమైందని పలు అంతర్జాతీయ సంస్థలు చెబుతున్నాయి. భారత్ కు సమయం ఆసన్నమైంది. అటువంటి పరిస్థితిలో, భారత బ్యూరోక్రసీ ఒక్క క్షణం కూడా కోల్పోవాల్సిన అవసరం లేదు. ఈ రోజు నేను భారతదేశ బ్యూరోక్రసీ నుండి వచ్చాను., భారతదేశంలోని ప్రతి ప్రభుత్వ ఉద్యోగి నుంచి., అది రాష్ట్ర ప్రభుత్వంలో ఉన్నా, కేంద్ర ప్రభుత్వంలో ఉన్నా.., నేను ఖచ్చితంగా ఒక అభ్యర్థన చేయాలనుకుంటున్నాను. దేశం మీపై ఎంతో నమ్మకం ఉంచింది., నీకు అవకాశం ఇచ్చాను., ఆ నమ్మకంతో పనిచేయండి. మీ సేవలో నేను మీకు తరచుగా చెబుతాను., మీ నిర్ణయాలకు ఆధారం కేవలం జాతీయ ప్రయోజనాలు మాత్రమే ఉండాలి. బహుశా ఫీల్డ్ లో మీరు ఒక వ్యక్తి కోసం ఒక నిర్ణయం తీసుకోవాల్సి రావచ్చు., ఒక గ్రూపు కోసం నిర్ణయం తీసుకోవాల్సి ఉంటుంది., అయినా మీరు నా ఈ నిర్ణయం గురించి ఆలోచించాలి., నిర్ణయం చిన్నదే అయినా.., ఈ నిర్ణయం వల్ల దేశానికి ఏం మేలు జరుగుతుంది?? అంటే, మీకు ప్రమాణం, ఇది దేశ ప్రయోజనాల కోసమే. ఈ రోజు భారత బ్యూరోక్రసీకి ఈ ప్రమాణానికి నేను మరో విషయం జోడించాలనుకుంటున్నాను. నేను నమ్ముతాను, మీరు కూడా ఈ ప్రమాణాన్ని అందుకుంటారు.

 

మిత్రులారా,

ఏ ప్రజాస్వామ్యంలోనైనా రాజకీయ పార్టీలు చాలా ముఖ్యం, అది కూడా అవసరం. అదే ప్రజాస్వామ్య సౌందర్యం. ఒక్కో పార్టీకి ఒక్కో సిద్ధాంతం ఉంటుంది., రాజ్యాంగం ప్రతి పక్షానికి ఈ హక్కును ఇచ్చింది. అది. కానీ బ్యూరోక్రాట్ గా.., ఒక ప్రభుత్వ ఉద్యోగిగా మీరు తీసుకునే ప్రతి నిర్ణయంలోనూ కొన్ని ప్రశ్నల విషయంలో జాగ్రత్త వహించాలి. అధికారంలోకి వచ్చిన రాజకీయ పార్టీ.., అది పన్ను చెల్లింపుదారుల డబ్బు దాన్ని మీ పార్టీ ప్రయోజనాల కోసం వాడుకోవడం.., లేక దేశ ప్రయోజనాల కోసం ఎక్కడ ఉపయోగిస్తున్నారు?? ఇది మీరు చూడాల్సిందే మిత్రులారా. ఆ రాజకీయ పార్టీ.., ప్రభుత్వ ధనాన్ని ఆయన తన పార్టీని విస్తరించడానికి ఉపయోగిస్తున్నారా లేక ఆ డబ్బును దేశాభివృద్ధికి ఉపయోగిస్తున్నారు.? ఆ రాజకీయ పార్టీ.., తమ ఓటు బ్యాంకును నిర్మించుకోవడానికి ప్రభుత్వ ధనాన్ని దోచుకుంటున్నారు లేదా ప్రతి ఒక్కరి జీవితాన్ని సులభతరం చేయడానికి కృషి చేస్తున్నారు.? ఆ రాజకీయ పార్టీ.., ప్రభుత్వ సొమ్ముతో తమను తాము ప్రమోట్ చేసుకుంటున్నారు., లేక నిజాయితీగా ప్రజలకు అవగాహన కల్పిస్తున్నారా?? ఆ రాజకీయ పార్టీ.., వివిధ సంస్థల్లో తమ కార్మికులను నియమించుకోవడం లేదా పారదర్శకంగా ప్రతి ఒక్కరూ ఉద్యోగానికి వచ్చే అవకాశాన్ని కల్పిస్తోంది.? ఆ రాజకీయ పార్టీ.., అందుకే విధానాలు మార్చుకోవడం లేదు., తద్వారా తన యజమానుల నల్లధనాన్ని సంపాదించడానికి కొత్త మార్గాలను సృష్టించవచ్చు.? ఏదైనా నిర్ణయాలు తీసుకునే ముందు ఈ ప్రశ్నల గురించి ఆలోచించండి. సర్దార్ పటేల్ బ్యూరోక్రసీని స్టీల్ ఫ్రేమ్ ఆఫ్ ఇండియా అని పిలిచేవారు., అదే బ్యూరోక్రసీ వారి అంచనాలకు అనుగుణంగా నడుచుకోవాలి. ఎందుకంటే ఇప్పుడు బ్యూరోక్రసీ నుంచి పొరపాటు జరిగితే.., అప్పుడు దేశ ధనం దోపిడీకి గురవుతుంది., పన్ను చెల్లింపుదారుల డబ్బు నాశనం అవుతుంది., దేశ యువత కలలు చెదిరిపోతాయి.

మిత్రులారా,

ఎవరు చిన్నవారు, గత కొన్నేళ్లుగా.., లేదా గత దశాబ్దంలో దేశ సివిల్ సర్వీసుతో సంబంధం కలిగి ఉండాలి., అవి నాకు కావాలి., ముఖ్యంగా కొన్ని విషయాలు చెప్పదలుచుకున్నాను. జీవితాన్ని గడపడానికి రెండు మార్గాలు ఉన్నాయని కూడా మీకు తెలుసు. అందులో మొదటిది.. 'పనులు చక్కబెట్టడం'.. రెండోది.. 'పనులు జరగనివ్వండి' తొలి చురుకైన వైఖరి రెండోది. నిష్క్రియాత్మక వైఖరి ఇది దీనికి ప్రతిబింబం. జీవించే వ్యక్తి మొదటగా అవును అనుకుంటాడు., మార్పు రావచ్చు. మరో రకంగా నమ్మే వ్యక్తి మాట్లాడుతూ.., పర్వాలేదు, దానిని మర్చిపోండి, అన్నీ ఇలానే పనిచేస్తాయి., ఇది ఇంతకు ముందు కూడా పనిచేస్తోంది., ఇది ఇంకా కొనసాగుతుంది., అది ఆటోమేటిగ్గా జరిగిపోతుంది., ఇది బాగానే ఉంటుంది.'। 'పనులు పూర్తి చేయడం' దాన్ని నమ్మిన వారు బాధ్యతగా ముందుకు సాగిపోతారు. ఒక జట్టులో పనిచేసే అవకాశం వచ్చినప్పుడు, వారు ప్రతిదీ చేస్తారు. డ్రైవింగ్ ఫోర్స్ వారు అవుతారు ప్రజల జీవితాల్లో మార్పు తీసుకురావాలన్న తపనతో అలాంటి వారసత్వాన్ని వదిలేస్తారు., అది ప్రజలు గుర్తుంచుకుంటారు. ఒక అధికారిగా మీ విజయాన్ని మీరు సాధించిన దానితో అంచనా వేయలేమని కూడా మీరు గుర్తుంచుకోవాలి. మీ విజయాన్ని మీ పనిని బట్టి కొలుస్తారు., మీ కెరీర్ ఇతరుల జీవితాలను ఎంతగా మార్చివేసిందో. ఎవరి జీవితాన్ని మార్చాల్సిన బాధ్యత నీపై ఉంది, వారు మీ గురించి ఏమనుకుంటున్నారు?? కాబట్టి మీరు ఎల్లప్పుడూ దీనిని గుర్తుంచుకోవాలి - సుపరిపాలనే కీలకం.

 

ఎప్పుడు ప్రజా కేంద్రీకృత పాలన ఇది జరుగుతుంది, ఎప్పుడు అభివృద్ధి ఆధారిత పాలన ఇది జరుగుతుంది, కాబట్టి ఇది సమస్యలను పరిష్కరిస్తుంది మరియు మంచిది. ఫలితం అది కూడా ఇస్తుంది. సుపరిపాలన ప్రజలకు జవాబుదారీతనం ఉంది. అదే రాష్ట్రంలో మంచి జిల్లా చేయు అలా చేసి చేయకపోతే అసలు కారణం ఏంటంటే.. సుపరిపాలన తేడా మాత్రమే ఉంది. మన ముందు.. ఆకాంక్షించే జిల్లాలు ఒక ఉదాహరణ. అక్కడ ఉత్సాహంతో కూడిన యువ అధికారులను నియమించినప్పుడు.., వారు సుపరిపాలన దీని కోసం ప్రేరణ పొందింది, కాబట్టి ఫలితాలు కూడా అద్భుతంగా వచ్చాయి. నేడు చాలా మంది ఆకాంక్షించే జిల్లాలు, అభివృద్ధి పరామితులు దేశంలోని ఇతర జిల్లాల నుంచి కూడా బాగా రాణిస్తున్నాం. దీనిపై ఫోకస్ పెడితే.., ప్రజల భాగస్వామ్యం వీటిపై దృష్టి పెడతారు., అలాగే పబ్లిక్ లో కూడా. స్వామ్యం దీని ధర, అతని స్ఫూర్తి మరింత దృఢంగా ఉంటుంది. మరి ప్రజలు ఒక ప్రణాళికను ఆదేశిస్తే.. స్వామ్యం తీసుకోండి, కాబట్టి అనూహ్య ఫలితాలు రావడం ఖాయం. మీరు స్వచ్ఛ భారత్ అభియాన్ చూడవచ్చు., అమృత్ సరోవర్ క్యాంపెయిన్ పై ఓ లుక్కేయండి, జల్ జీవన్ మిషన్ పై ఓ లుక్కేయండి, వారి విజయానికి పెద్ద ఆధారం, ప్రజల చేత తీసుకోబడింది. స్వామ్యం అది.

మిత్రులారా,

మీ జిల్లా ఆకాంక్షలను దృష్టిలో ఉంచుకుని మీకు జిల్లా విజన్ ఉందని నాకు చెప్పారు.@100 సిద్ధంగా ఉన్నారు. అలాంటి విజన్ పంచాయతీ స్థాయి వరకు ఉండాలి. మీ గ్రామ పంచాయితీ, మీ బ్లాక్ చేయండి, మీ జిల్లా, మన రాష్ట్రంలో ఏయే రంగాలపై దృష్టి పెట్టాలి?? పెట్టుబడులను ఆకర్షించేందుకు ఎలాంటి మార్పులు చేయాలి?? మన జిల్లా, బ్లాక్ లేదా పంచాయితీలోని ఉత్పత్తులు ఏవి?, వాటిని మనం ఎగుమతి చేయవచ్చు లేదా ఆ స్థాయికి తీసుకెళ్లవచ్చు? వాటి గురించి మనకు స్పష్టమైన విజన్ ఉండాలి. మీరు మీ ప్రాంతంలో స్థానిక ఉత్పత్తులను ప్రమోట్ చేయాలి MSME మరియు స్వయం సహాయక బృందాల మధ్య లింకులను జోడించవచ్చు. మీ అందరి కోసం, స్థానిక ప్రతిభను ప్రోత్సహించడం, స్థానిక ఎంటర్ ప్రెన్యూర్ షిప్ కు మద్దతు, స్టార్టప్ సంస్కృతిని ప్రోత్సహించడం ప్రస్తుత అవసరం అని నేను భావిస్తున్నాను.

మిత్రులారా,

ప్రభుత్వాధినేత నన్ను బ్రతికేటప్పుడు.. 20 ఏడాది దాటింది. మీలో చాలా మంది ఏళ్ల తరబడి నాతో కలిసి పనిచేస్తున్నారు. మీలాంటి సహోద్యోగులతో కలిసి పనిచేసే అవకాశం రావడం నా అదృష్టం అని చెబుతాను. నేనెప్పుడూ అలానే చేశానని మీకు తెలుసు. కెపాసిటీ బిల్డింగ్ కానీ ఎంత ప్రాధాన్యత ఇచ్చారో.. మీరంతా ఈ రోజు ఉన్నందుకు సంతోషంగా ఉంది. సివిల్ సర్వెంట్లు నడుమ 'మిషన్ కర్మయోగి' ఇది పెద్ద ప్రచారంగా మారింది. మిషన్ కర్మయోగి యొక్క ఉద్దేశ్యం- సివిల్ సర్వెంట్లు స్వాధీనం లేదా సంబంధాన్ని చూపించే కేసు ముగింపు పూర్తి సామర్థ్యం దాన్ని వాడుతున్నారు. కెపాసిటీ బిల్డింగ్ కమిషన్ ఈ ప్రచారాన్ని పూర్తి బలంతో ముందుకు తీసుకెళ్తున్నారు. శిక్షణ మరియు అభ్యాసం కొన్ని నెలల వరకు లాంఛనప్రాయంగా ఉండకూడదని కూడా నేను నమ్ముతున్నాను. కాబట్టి, శిక్షణ మరియు అభ్యసనకు సంబంధించినది నాణ్యమైన మెటీరియల్ అన్నివేళలా అన్ని చోట్లా లభ్యం, దీని కోసం.. iGOT ప్లాట్ ఫామ్ ను రూపొందించారు. ఇప్పుడు అంతా కొత్త. నియామకాలు కొరకు iGot దేనికి ఇవ్వబడింది 'కర్మయోగి ప్రారంభం' స్వాధీనం లేదా సంబంధాన్ని చూపించే కేసు ముగింపు ఓరియెంటేషన్ మాడ్యూల్ రైళ్లు కూడా నడుపుతున్నారు.

 

మిత్రులారా,

గత సంవత్సరాల్లో, ప్రభుత్వం అధికార యంత్రాంగాన్ని మరో బానిసత్వం నుంచి విముక్తం చేసింది. ఇది బంధం - ప్రోటోకాల్ మరియు శ్రేణి బంధం.. అది మీకు తెలుసు శ్రేణి నేను కూడా స్వీయ బంధాలను విచ్ఛిన్నం చేయడం ప్రారంభించాను. కార్యదర్శుల నుంచి సహాయ కార్యదర్శుల వరకు క్రమం తప్పకుండా కలుస్తుంటాను. ట్రైనీ అధికారులను కలుస్తాను. డిపార్ట్ మెంట్ లోని ప్రతి ఒక్కరి భాగస్వామ్యాన్ని పెంచాలి., కొత్త ఆలోచనలుకేంద్ర ప్రభుత్వం ధ్యాన శిబిరాలను కూడా ప్రోత్సహించింది. మా ప్రయత్నాలు మరో పెద్ద మార్పును తీసుకువచ్చాయి. మొదటి సంవత్సరాలు రాష్ట్రాల్లో ఉన్న తర్వాతే అధికారులు డిప్యుటేషన్[కానీ నాకు కేంద్ర ప్రభుత్వంలో పనిచేసిన అనుభవం ఉంది. ఈ అధికారులకు కేంద్ర ప్రభుత్వంలో పని అనుభవం లేకపోతే కేంద్రం చేపట్టిన కార్యక్రమాలను క్షేత్రస్థాయిలో ఎలా అమలు చేస్తారని ఎవరూ అనుకోలేదు.? మేము సహాయకుడు సెక్రటరీ ప్రోగ్రామ్ ద్వారా ఈ లోటును భర్తీ చేయడానికి కూడా మేము ప్రయత్నించాము. ఇప్పుడు యవ్వనంలో ఉన్నాడు. ఐ.ఏ.ఎస్ మీ కొరకు కెరీర్ కేంద్ర ప్రభుత్వంలో పని చేసిన తొలినాళ్లలో.., దాన్ని అనుభవించే అవకాశం లభిస్తుంది. సీనియర్ మోస్ట్ ప్రజలతో కలిసి ఏదైనా నేర్చుకునే అవకాశం లభిస్తుంది. ఇలాంటి ఆవిష్కరణలను మనం కొనసాగించాలి., ఈ ప్రయత్నాలను ఫలితాల పరాకాష్టకు తీసుకెళ్లేందుకు నిరంతరం శ్రమిస్తున్నారు.

మిత్రులారా,

అభివృద్ధి చెందిన భారతదేశం కోసం 25 అమృత్ యాత్రను దేశం ఒక కర్తవ్య కాలంగా పరిగణించింది. స్వాతంత్ర్య శతాబ్ది అప్పుడు దేశానికి బంగారు శతాబ్ది అవుతుంది., విధులకు తొలి ప్రాధాన్యం ఇచ్చినప్పుడు.. విధులు మనకు ఎంపికలు కావు, అవి తీర్మానాలు. ఇది వేగంగా మారుతున్న సమయం. మీ పాత్ర కూడా మీ హక్కులకు సంబంధించినది కాదు., మీ విధులు, వారి పనితీరు నిర్ణయిస్తారు. నవ భారతంలో దేశ పౌరుల బలం పెరిగింది., భారత్ బలం కూడా పెరిగింది. ఈ కొత్త అభివృద్ధి చెందుతున్న భారతదేశంలో ముఖ్యమైన పాత్ర పోషించే అవకాశం మీకు లభించింది. స్వాతంత్య్రం వచ్చిన 100 ఏళ్ల తర్వాత చరిత్రను అంచనా వేస్తే.., కాబట్టి అందులో కూడా ప్రముఖమైన పేరు ఉండే అవకాశం ఉంది. దేశానికి కొత్త వ్యవస్థలను సృష్టించడంలో నేను పాత్ర పోషించానని మీరు గర్వంగా చెప్పాలి., వ్యవస్థలను మెరుగుపర్చడంలో కీలక పాత్ర పోషించారు. దేశ నిర్మాణంలో మీరందరూ మీ పాత్రను విస్తరిస్తారని నేను విశ్వసిస్తున్నాను. కెపాసిటీ బిల్డింగ్ ప్రతి క్షణం మన కోసం మనం ప్రయత్నించాలి., మన స్నేహితుల కోసం, వ్యవస్థ కోసం, కొత్త శిఖరాలను అధిరోహించడానికి పరిస్థితులను సరిదిద్దుకుంటూ ఉండాలి. అని నాకు నమ్మకం ఉంది. సివిల్ సర్వీసెస్ డే.. ఈ వార్షికం ఆచారం కాదు. ఇవి సివిల్ సర్వీసెస్ డే.. తీర్మానాలకు సమయం ఆసన్నమైంది. ఇవి సివిల్ సర్వీసెస్ డే.. కొత్త నిర్ణయాలకు సమయం ఆసన్నమైంది. నిర్ణీత గడువులోగా నిర్ణయాలను అమలు చేయడంలో ఉత్సాహాన్ని, శక్తిని నింపుకునే అవకాశం ఉంది. ఈ సందర్భంగా కొత్త ఎనర్జీ.., కొత్త స్ఫూర్తి, కొత్త శక్తి, కొత్త శక్తి, కొత్త తీర్మానంతో ముందుకెళ్తాం, కాబట్టి మనం సాధించాలనుకునే విజయాలను టచ్ చేసి మనమే చూసుకుంటాం., ఈ నమ్మకంతో మీకు ఆల్ ది బెస్ట్ చెబుతున్నాను.

ధన్యవాదాలు.

 

Explore More
77వ స్వాతంత్ర్య దినోత్సవం సందర్భంగా ఎర్రకోట ప్రాకారాల నుండి ప్రధాన మంత్రి శ్రీ నరేంద్ర మోదీ ప్రసంగం పాఠం

ప్రముఖ ప్రసంగాలు

77వ స్వాతంత్ర్య దినోత్సవం సందర్భంగా ఎర్రకోట ప్రాకారాల నుండి ప్రధాన మంత్రి శ్రీ నరేంద్ర మోదీ ప్రసంగం పాఠం
Indian Air Force’s Made-in-India Samar-II to shield India’s skies against threats from enemies

Media Coverage

Indian Air Force’s Made-in-India Samar-II to shield India’s skies against threats from enemies
NM on the go

Nm on the go

Always be the first to hear from the PM. Get the App Now!
...
New India is finishing tasks at a rapid pace: PM Modi
February 25, 2024
Dedicates five AIIMS at Rajkot, Bathinda, Raebareli, Kalyani and Mangalagiri
Lays foundation stone and dedicates to nation more than 200 Health Care Infrastructure Projects worth more than Rs 11,500 crore across 23 States /UTs
Inaugurates National Institute of Naturopathy named ‘Nisarg Gram’ in Pune
Inaugurates and dedicates to nation 21 projects of the Employees’ State Insurance Corporation worth around Rs 2280 crores
Lays foundation stone for various renewable energy projects
Lays foundation stone for New Mundra-Panipat pipeline project worth over Rs 9000 crores
“We are taking the government out of Delhi and trend of holding important national events outside Delhi is on the rise”
“New India is finishing tasks at rapid pace”
“I can see that generations have changed but affection for Modi is beyond any age limit”
“With Darshan of the submerged Dwarka, my resolve for Vikas and Virasat has gained new strength; divine faith has been added to my goal of a Viksit Bharat”
“In 7 decades 7 AIIMS were approved, some of them never completed. In last 10 days, inauguration or foundation stone laying of 7 AIIMS have taken place”
“When Modi guarantees to make India the world’s third largest economic superpower, the goal is health for all and prosperity for all”

भारत माता की जय!

भारत माता की जय!

मंच पर उपस्थित गुजरात के लोकप्रिय मुख्यमंत्री श्रीमान भूपेंद्र भाई पटेल, केंद्र में मंत्रिपरिषद के मेरे सहयोगी मनसुख मांडविया, गुजरात प्रदेश भारतीय जनता पार्टी के अध्यक्ष और संसद में मेरे साथी सी आर पाटिल, मंच पर विराजमान अन्य सभी वरिष्ठ महानुभाव, और राजकोट के मेरे भाइयों और बहनों, नमस्कार।

आज के इस कार्यक्रम से देश के अनेक राज्यों से बहुत बड़ी संख्या में अन्य लोग भी जुड़े हैं। कई राज्यों के माननीय मुख्यमंत्री, माननीय गवर्नर श्री, विधायकगण, सांसदगण, केंद्र के मंत्रीगण, ये सब इस कार्यक्रम में वीडियो कांफ्रेंसिंग से हमारे साथ जुड़े हैं। मैं उन सभी का भी हृदय से बहुत-बहुत अभिनंदन करता हूं।

एक समय था, जब देश के सारे प्रमुख कार्यक्रम दिल्ली में ही होकर रह जाते थे। मैंने भारत सरकार को दिल्ली से बाहर निकालकर देश के कोने-कोने तक पहुंचा दिया है और आज राजकोट पहुंच गए। आज का ये कार्यक्रम भी इसी बात का गवाह है। आज इस एक कार्यक्रम से देश के अनेकों शहरों में विकास कार्यों का लोकार्पण और शिलान्यास होना, एक नई परंपरा को आगे बढ़ा रहा है। कुछ दिन पहले ही मैं जम्मू कश्मीर में था। वहां से मैंने IIT भिलाई, IIT तिरुपति, ट्रिपल आईटी DM कुरनूल, IIM बोध गया, IIM जम्मू, IIM विशाखापट्टनम और IIS कानपुर के कैंपस का एक साथ जम्‍मू से लोकार्पण किया था। और अब आज यहां राजकोट से- एम्स राजकोट, एम्स रायबरेली, एम्स मंगलगिरी, एम्स भटिंडा, एम्स कल्याणी का लोकार्पण हुआ है। पांच एम्स, विकसित होता भारत, ऐसे ही तेज गति से काम कर रहा है, काम पूरे कर रहा है।

साथियों,

आज मैं राजकोट आया हूं, तो बहुत कुछ पुराना भी याद आ रहा है। मेरे जीवन का कल एक विशेष दिन था। मेरी चुनावी यात्रा की शुरुआत में राजकोट की बड़ी भूमिका है। 22 साल पहले 24 फरवरी को ही राजकोट ने मुझे पहली बार आशीर्वाद दिया था, अपना MLA चुना था। और आज 25 फरवरी के दिन मैंने पहली बार राजकोट के विधायक के तौर पर गांधीनगर विधानसभा में शपथ ली थी, जिंदगी में पहली बार। आपने तब मुझे अपने प्यार, अपने विश्वास का कर्जदार बना दिया था। लेकिन आज 22 साल बाद मैं राजकोट के एक-एक परिजन को गर्व के साथ कह सकता हूं कि मैंने आपके भरोसे पर खरा उतरने की पूरी कोशिश की है।

आज पूरा देश इतना प्यार दे रहा है, इतने आशीर्वाद दे रहा है, तो इसके यश का हकदार ये राजकोट भी है। आज जब पूरा देश, तीसरी बार-NDA सरकार को आशीर्वाद दे रहा है, आज जब पूरा देश, अबकी बार-400 पार का विश्वास, 400 पार का विश्वास कर रहा है। तब मैं पुन: राजकोट के एक-एक परिजन को सिर झुकाकर नमन करता हूं। मैं देख रहा हूं, पीढ़ियां बदल गई हैं, लेकिन मोदी के लिए स्नेह हर आयु सीमा से परे है। ये जो आपका कर्ज है, इसको मैं ब्याज के साथ, विकास करके चुकाने का प्रयास करता हूं।

साथियों,

मैं आप सबकी भी क्षमा चाहता हूं, और सभी अलग-अलग राज्यों में माननीय मुख्यमंत्री और वहां के जो नागरिक बैठे हैं, मैं उन सबसे भी क्षमा मांगता हूं क्योंकि मुझे आज आने में थोड़ा विलंब हो गया, आपको इंतजार करना पड़ा। लेकिन इसके पीछे कारण ये था कि आज मैं द्वारका में भगवान द्वारकाधीश के दर्शन करके, उन्हें प्रणाम करके राजकोट आया हूं। द्वारका को बेट द्वारका से जोड़ने वाले सुदर्शन सेतु का लोकार्पण भी मैंने किया है। द्वारका की इस सेवा के साथ-साथ ही आज मुझे एक अद्भुत आध्यात्मिक साधना का लाभ भी मिला है। प्राचीन द्वारका, जिसके बारे में कहते हैं कि उसे खुद भगवान श्रीकृष्ण ने बसाया था, आज वो समुद्र में डूब गई है, आज मेरा सौभाग्य था कि मैं समुद्र के भीतर जाकर बहुत गहराई में चला गया और भीतर जाकर मुझे उस समुद्र में डूब चुकी श्रीकृष्‍ण वाली द्वारका, उसके दर्शन करने का और जो अवशेष हैं, उसे स्पर्श करके जीवन को धन्य बनाने का, पूजन करने का, वहां कुछ पल प्रभु श्रीकृष्ण का स्मरण करने का मुझे सौभाग्य मिला। मेरे मन में लंबे अर्से से ये इच्छा थी कि भगवान कृष्ण की बसाई उस द्वारका भले ही पानी के भीतर रही हो, कभी न कभी जाऊंगा, मत्था टेकुंगा और वो सौभाग्य आज मुझे मिला। प्राचीन ग्रंथों में द्वारका के बारे में पढ़ना, पुरातत्वविदों की खोजों को जानना, ये हमें आश्चर्य से भर देता है। आज समंदर के भीतर जाकर मैंने उसी दृश्य को अपनी आंखों से देखा, उस पवित्र भूमि को स्पर्श किया। मैंने पूजन के साथ ही वहां मोर पंख को भी अर्पित किया। उस अनुभव ने मुझे कितना भाव विभोर किया है, ये शब्दों में बताना मेरे लिए मुश्किल है। समंदर के गहरे पानी में मैं यही सोच रहा था कि हमारे भारत का वैभव, उसके विकास का स्तर कितना ऊंचा रहा है। मैं समुद्र से जब बाहर निकला, तो भगवान श्रीकृष्ण के आशीर्वाद के साथ-साथ मैं द्वारका की प्रेरणा भी अपने साथ लेकर लाया हूं। विकास और विरासत के मेरे संकल्पों को आज एक नई ताकत मिली है, नई ऊर्जा मिली है, विकसित भारत के मेरे लक्ष्य से आज दैवीय विश्वास उसके साथ जुड़ गया है।

साथियों,

आज भी यहां 48 हज़ार करोड़ से ज्यादा के प्रोजेक्ट्स आपको, पूरे देश को मिले हैं। आज न्यू मुंद्रा-पानीपत पाइपलाइन प्रोजेक्ट का शिलान्यास हुआ है। इससे गुजरात से कच्चा तेल सीधे हरियाणा की रिफाइनरी तक पाइप से पहुंचेगा। आज राजकोट सहित पूरे सौराष्ट्र को रोड, उसके bridges, रेल लाइन के दोहरीकरण, बिजली, स्वास्थ्य और शिक्षा सहित अनेक सुविधाएं भी मिली हैं। इंटरनेशनल एयरपोर्ट के बाद, अब एम्स भी राजकोट को समर्पित है और इसके लिए राजकोट को, पूरे सौराष्‍ट्र को, पूरे गुजरात को बहुत-बहुत बधाई! और देश में जिन-जिन स्‍थानों पर आज ये एम्स समर्पित हो रहा है, वहां के भी सब नागरिक भाई-बहनों को मेरी तरफ से बहुत-बहुत बधाई।

साथियों,

आज का दिन सिर्फ राजकोट और गुजरात के लिए ही नहीं, बल्कि पूरे देश के लिए भी ऐतिहासिक है। दुनिया की 5वीं बड़ी अर्थव्यवस्था का हेल्थ सेक्टर कैसा होना चाहिए? विकसित भारत में स्वास्थ्य सुविधाओं का स्तर कैसा होगा? इसकी एक झलक आज हम राजकोट में देख रहे हैं। आज़ादी के 50 सालों तक देश में सिर्फ एक एम्स था और भी दिल्ली में। आज़ादी के 7 दशकें में सिर्फ 7 एम्स को मंजूरी दी गई, लेकिन वो भी कभी पूरे नहीं बन पाए। और आज देखिए, बीते सिर्फ 10 दिन में, 10 दिन के भीतर-भीतर, 7 नए एम्स का शिलान्यास और लोकार्पण हुआ है। इसलिए ही मैं कहता हूं कि जो 6-7 दशकों में नहीं हुआ, उससे कई गुना तेजी से हम देश का विकास करके, देश की जनता के चरणों में समर्पित कर रहे हैं। आज 23 राज्यों और केंद्र शासित प्रदेशों में 200 से अधिक हेल्थ केयर इंफ्रास्ट्रक्चर प्रोजेक्ट्स का भी शिलान्यास और लोकार्पण हुआ है। इनमें मेडिकल कॉलेज हैं, बड़े अस्पतालों के सैटेलाइट सेंटर हैं, गंभीर बीमारियों के लिए इलाज से जुड़े बड़े अस्पताल हैं।

साथियों,

आज देश कह रहा है, मोदी की गारंटी यानि गारंटी पूरा होने की गारंटी। मोदी की गारंटी पर ये अटूट भरोसा क्यों है, इसका जवाब भी एम्स में मिलेगा। मैंने राजकोट को गुजरात के पहले एम्स की गारंटी दी थी। 3 साल पहले शिलान्यास किया और आज लोकार्पण किया- आपके सेवक ने गारंटी पूरी की। मैंने पंजाब को अपने एम्स की गारंटी दी थी, भटिंडा एम्स का शिलान्यास भी मैंने किया था और आज लोकार्पण भी मैं ही कर रहा हूं- आपके सेवक ने गारंटी पूरी की। मैंने यूपी के रायबरेली को एम्स की गारंटी दी थी। कांग्रेस के शाही परिवार ने रायबरेली में सिर्फ राजनीति की, काम मोदी ने किया। मैंने रायबरेली एम्स का 5 साल पहले शिलान्यास किया और आज लोकार्पण किया। आपके इस सेवक ने गारंटी पूरी की। मैंने पश्चिम बंगाल को पहले एम्स की गारंटी दी थी, आज कल्याणी एम्स का लोकार्पण भी हुआ-आपके सेवक ने गारंटी पूरी कर दी। मैंने आंध्र प्रदेश को पहले एम्स की गारंटी दी थी, आज मंगलगिरी एम्स का लोकार्पण हुआ- आपके सेवक ने वो गारंटी भी पूरी कर दी। मैंने हरियाणा के रेवाड़ी को एम्स की गारंटी दी थी, कुछ दिन पहले ही, 16 फरवरी को उसकी आधारशिला रखी गई है। यानि आपके सेवक ने ये गारंटी भी पूरी की। बीते 10 वर्षों में हमारी सरकार ने 10 नए एम्स देश के अलग-अलग राज्यों में स्वीकृत किए हैं। कभी राज्यों के लोग केंद्र सरकार से एम्स की मांग करते-करते थक जाते थे। आज एक के बाद एक देश में एम्स जैसे आधुनिक अस्पताल और मेडिकल कॉलेज खुल रहे हैं। तभी तो देश कहता है- जहां दूसरों से उम्मीद खत्म हो जाती है, मोदी की गारंटी वहीं से शुरू हो जाती है।

साथियों,

भारत ने कोरोना को कैसे हराया, इसकी चर्चा आज पूरी दुनिया में होती है। हम ये इसलिए कर पाए, क्योंकि बीते 10 वर्षों में भारत का हेल्थ केयर सिस्टम पूरी तरह से बदल गया है। बीते दशक में एम्स, मेडिकल कॉलेज और क्रिटिकल केयर इंफ्रास्ट्रक्चर के नेटवर्क का अभूतपूर्व विस्तार हुआ है। हमने छोटी-छोटी बीमारियों के लिए गांव-गांव में डेढ़ लाख से ज्यादा आयुष्मान आरोग्य मंदिर बनाए हैं, डेढ़ लाख से ज्यादा। 10 साल पहले देश में करीब-करीब 380-390 मेडिकल कॉलेज थे, आज 706 मेडिकल कॉलेज हैं। 10 साल पहले MBBS की सीटें लगभग 50 हज़ार थीं, आज 1 लाख से अधिक हैं। 10 साल पहले मेडिकल की पोस्ट ग्रेजुएट सीटें करीब 30 हज़ार थीं, आज 70 हज़ार से अधिक हैं। आने वाले कुछ वर्षों में भारत में जितने युवा डॉक्टर बनने जा रहे हैं, उतने आजादी के बाद 70 साल में भी नहीं बने। आज देश में 64 हज़ार करोड़ रुपए का आयुष्मान भारत हेल्थ इंफ्रास्ट्रक्चर मिशन चल रहा है। आज भी यहां अनेक मेडिकल कॉलेज, टीबी के इलाज से जुड़े अस्पताल और रिसर्च सेंटर, PGI के सैटेलाइट सेंटर, क्रिटिकल केयर ब्लॉक्स, ऐसे अनेक प्रोजेक्ट्स का शिलान्यास और लोकार्पण किया गया है। आज ESIC के दर्जनों अस्पताल भी राज्यों को मिले हैं।

साथियों,

हमारी सरकार की प्राथमिकता, बीमारी से बचाव और बीमारी से लड़ने की क्षमता बढ़ाने की भी है। हमने पोषण पर बल दिया है, योग-आयुष और स्वच्छता पर बल दिया है, ताकि बीमारी से बचाव हो। हमने पारंपरिक भारतीय चिकित्सा पद्धति और आधुनिक चिकित्सा, दोनों को बढ़ावा दिया है। आज ही महाराष्ट्र और हरियाणा में योग और नेचुरोपैथी से जुड़े दो बड़े अस्पताल और रिसर्च सेंटर का भी उद्घाटन हुआ है। यहां गुजरात में ही पारंपरिक चिकित्सा पद्धति से जुड़ा WHO का वैश्विक सेंटर भी बन रहा है।

साथियों,

हमारी सरकार का ये निरंतर प्रयास है कि गरीब हो या मध्यम वर्ग, उसको बेहतर इलाज भी मिले और उसकी बचत भी हो। आयुष्मान भारत योजना की वजह से गरीबों के एक लाख करोड़ रुपए खर्च होने से बचे हैं। जन औषधि केंद्रों में 80 परसेंट डिस्काउंट पर दवा मिलने से गरीबों और मध्यम वर्ग के 30 हजार करोड़ रुपए खर्च होने से बचे हैं। यानि सरकार ने जीवन तो बचाया, इतना बोझ भी गरीब और मिडिल क्लास पर पड़ने से बचाया है। उज्ज्वला योजना से भी गरीब परिवारों को 70 हज़ार करोड़ रुपए से अधिक की बचत हो चुकी है। हमारी सरकार ने जो डेटा सस्ता किया है, उसकी वजह से हर मोबाइल इस्तेमाल करने वाले के करीब-करीब 4 हजार रुपए हर महीने बच रहे हैं। टैक्स से जुड़े जो रिफॉर्म्स हुए हैं, उसके कारण भी टैक्सपेयर्स को लगभग ढाई लाख करोड़ रुपए की बचत हुई है।

साथियों,

अब हमारी सरकार एक और ऐसी योजना लेकर आई है, जिससे आने वाले वर्षों में अनेक परिवारों की बचत और बढ़ेगी। हम बिजली का बिल ज़ीरो करने में जुटे हैं और बिजली से परिवारों को कमाई का भी इंतजाम कर रहे हैं। पीएम सूर्य घर- मुफ्त बिजली योजना के माध्यम से हम देश के लोगों की बचत भी कराएंगे और कमाई भी कराएंगे। इस योजना से जुड़ने वाले लोगों को 300 यूनिट तक मुफ्त बिजली मिलेगी और बाकी बिजली सरकार खरीदेगी, आपको पैसे देगी।

साथियों,

एक तरफ हम हर परिवार को सौर ऊर्जा का उत्पादक बना रहे हैं, तो वहीं सूर्य और पवन ऊर्जा के बड़े प्लांट भी लगा रहे हैं। आज ही कच्छ में दो बड़े सोलर प्रोजेक्ट और एक विंड एनर्जी प्रोजेक्ट का शिलान्यास हुआ है। इससे रिन्यूएबल एनर्जी के उत्पादन में गुजरात की क्षमता का और विस्तार होगा।

साथियों,

हमारा राजकोट, उद्यमियों का, श्रमिकों, कारीगरों का शहर है। ये वो साथी हैं जो आत्मनिर्भर भारत के निर्माण में बहुत बड़ी भूमिका निभा रहे हैं। इनमें से अनेक साथी हैं, जिन्हें पहली बार मोदी ने पूछा है, मोदी ने पूजा है। हमारे विश्वकर्मा साथियों के लिए देश के इतिहास में पहली बार एक राष्ट्रव्यापी योजना बनी है। 13 हज़ार करोड़ रुपए की पीएम विश्वकर्मा योजना से अभी तक लाखों लोग जुड़ चुके हैं। इसके तहत उन्हें अपने हुनर को निखारने और अपने व्यापार को आगे बढ़ाने में मदद मिल रही है। इस योजना की मदद से गुजरात में 20 हजार से ज्यादा लोगों की ट्रेनिंग पूरी हो चुकी है। इनमें से प्रत्येक विश्वकर्मा लाभार्थी को 15 हजार रुपए तक की मदद भी मिल चुकी है।

साथियों,

आप तो जानते हैं कि हमारे राजकोट में, हमारे यहाँ सोनार का काम कितना बड़ा काम है। इस विश्वकर्मा योजना का लाभ इस व्यवसाय से जुड़े लोगों को भी मिला है।

साथियों,

हमारे लाखों रेहड़ी-ठेले वाले साथियों के लिए पहली बार पीएम स्वनिधि योजना बनी है। अभी तक इस योजना के तहत लगभग 10 हज़ार करोड़ रुपए की मदद इन साथियों को दी जा चुकी है। यहां गुजरात में भी रेहड़ी-पटरी-ठेले वाले भाइयों को करीब 800 करोड़ रुपए की मदद मिली है। आप कल्पना कर सकते हैं कि जिन रेहड़ी-पटरी वालों को पहले दुत्कार दिया जाता था, उन्हें भाजपा किस तरह सम्मानित कर रही है। यहां राजकोट में भी पीएम स्वनिधि योजना के तहत 30 हजार से ज्यादा लोन दिए गए हैं।

साथियों,

जब हमारे ये साथी सशक्त होते हैं, तो विकसित भारत का मिशन सशक्त होता है। जब मोदी भारत को तीसरे नंबर की आर्थिक महाशक्ति बनाने की गारंटी देता है, तो उसका लक्ष्य ही, सबका आरोग्य और सबकी समृद्धि है। आज जो ये प्रोजेक्ट देश को मिले हैं, ये हमारे इस संकल्प को पूरा करेंगे, इसी कामना के साथ आपने जो भव्‍य स्‍वागत किया, एयरपोर्ट से यहां तक आने में पूरे रास्ते पर और यहां भी बीच में आकर के आप के दर्शन करने का अवसर मिला। पुराने कई साथियों के चेहरे आज बहुत सालों के बाद देखे हैं, सबको नमस्ते किया, प्रणाम किया। मुझे बहुत अच्छा लगा। मैं बीजेपी के राजकोट के साथियों का हृदय से अभिनंदन करता हूं। इतना बड़ा भव्य कार्यक्रम करने के लिए और फिर एक बार इन सारे विकास कामों के लिए और विकसित भारत के सपने को साकार करने के लिए हम सब मिलजुल करके आगे बढ़ें। आप सबको बहुत-बहुत बधाई। मेरे साथ बोलिए- भारत माता की जय! भारत माता की जय! भारत माता की जय!

बहुत-बहुत धन्यवाद!

डिस्क्लेमर: प्रधानमंत्री के भाषण का कुछ अंश कहीं-कहीं पर गुजराती भाषा में भी है, जिसका यहाँ भावानुवाद किया गया है।