Shri Narendra Modi Inaugurates CCTV Camera Surveillance Network of Surat Police

Published By : Admin | January 18, 2013 | 15:23 IST
Share
 
Comments

હું સુરત શહેરના સૌ મિત્રોને અભિનંદન આપું છું કે સુરત શહેર અને સરકાર બંનેએ સાથે મળીને આ યોજનાને પાર પાડી છે. અત્યાર સુધી દુનિયામાં ત્રણ ‘પી’ ની ચર્ચા થાય છે - પબ્લિક પ્રાઇવેટ પાર્ટનરશિપ. પરંતુ સુરતે ચાર ‘પી’ નું ઉદાહરણ આપ્યું છે - પીપલ પબ્લિક પ્રાઇવેટ પાર્ટનરશિપ. આનો જે લાભાર્થી વર્ગ છે એ સમગ્ર યોજનાનો જ્યારે ભાગીદાર બને ત્યારે એ કેટલી મોટી તાકાત બની જાય છે એ આવનારા દિવસોમાં આ પ્રોજેક્ટથી સુરત અનુભવશે અને આ સમગ્ર બાબત જનભાગીદારીના ઉત્તમ ઉદાહરણથી પુરવાર થઈ છે. મિત્રો, ટેક્નોલૉજી ખૂબ ઝડપથી બદલાઈ રહી છે અને આપણે જેટલા ઝડપથી ટેક્નોલૉજીના સદુપયોગ માટે આગળ વધીએ, એના કરતાં વધારે ઝડપથી એનો દુરુપયોગ કરનારાઓ આગળ વધતા હોય છે અને તેથી કોઈપણ ટેક્નોલૉજી સાથે માનવીય શક્તિની ક્ષમતા અને એની કુશળતા, એ બંનેને જેટલી સરસ રીતે જોડી શકાય એટલું ઉત્તમ પરિણામ મળતું હોય છે. મિત્રો, જે લોકો એકએક ઘટનાને જુએ તો એને એમ લાગે કે વાહ! ચાલો આ થઈ ગયું..! પણ બહુ ઓછા લોકોને ખબર પડે છે કે આ વિકાસની યાત્રામાં આ એકલ-દોકલ ઘટના નથી હોતી. આપણે ઉત્તરોત્તર, મને ખબર હોય છે કે દસમું પગલું કયું છે, મને ખબર હોય છે કે પંદરમું કદમ કયું લેવાનું છે, પણ સામાન્ય નાગરિક તો પહેલા કદમમાં જ એમ માને કે લો, ઠીક થઈ ગયું. એને અંદાજ નથી હોતો કે બીજું શું આવવાનું છે, ત્રીજું શું આવવાનું છે... અને એના કારણે એના સમગ્ર ચિત્રને ઘણીવાર સામાન્ય માનવી સમજી નથી શકતો. જે દિવસે મેં જનભાગીદારીથી પોલીસ મથકો આધુનિક બનાવવાની વાત મૂકી હતી ત્યારે કેટલાક લોકોને એમ થયું હશે કે આ બધા સાહેબોને સરખી રીતે બેસવા મળે એટલે કદાચ કંઈક ચાલે છે. પણ આજે જુએ તો એને ખબર પડશે કે પોલીસ મથકનું બાંધકામ વગેરે પણ આજના સમયને અનુકૂળ હોય તો જ ભાવિ વ્યવસ્થાઓ એમાં વિકસાવી શકાય છે એનું આ ઉદાહરણ છે. નહીં તો 8 x 8 ની પોલીસ ચોકી હોત તો એમાં આ બધી યોજના ન મૂકી શકાય.

મિત્રો, ઘણીવાર ચોવીસ કલાક વીજળી હવે આપણને એવી કોઠે પડી ગઈ છે કે કોઈકવાર વીજળી જાય ત્યારે ખબર પડે કે ઓહો, વીજળી ગઈ! આમ સહજ આપણને જેમ શ્વાસોશ્વાસ બંધ ન થાય ત્યાં સુધી શ્વાસનું શું મૂલ્ય છે ખબર નથી પડતી, એમ ચોવીસ કલાક વીજળીથી આપણે એવા ટેવાઈ ગયા છીએ. પણ જો ગુજરાતમાં આપણે આજથી સાત-આઠ વર્ષ પૂર્વે 24 અવર્સ, 3 ફેઝ, અનઇન્ટરપ્ટેડ પાવરને પ્રાથમિકતા ન આપી હોત તો આજે આ યોજના સાકાર ન કરી શક્યા હોત. તમને આશ્ચર્ય થશે, એકવાર અમારી મીટિંગ હતી જેમાં પ્રધાનમંત્રી હતા, ચીફ જસ્ટિસ હતા, સુપ્રીમ કોર્ટના બધા જજીસ હતા, મુખ્યમંત્રીઓ હતા, હાઈકોર્ટ જજ હતા અને જ્યુડિશિયરીના કામ અંગેની એક આખા દેશની મીટિંગ હતી. એમાં એક રાજ્યના હાઈકોર્ટ જજે જે રિપોર્ટીંગ કર્યું હતું, એ રિપોર્ટીંગ બહુ ચિંતા કરાવે એવું હતું. જ્યારે ડાયસ પરથી પૂછવામાં આવ્યું કે ભાઈ, તમારે ત્યાં કોર્ટ-કચેરીમાં આટલા બધા કેસ પેન્ડિંગ કેમ છે, તો એનો જે એમણે  જવાબ આપ્યો તેમાં એમણે એમ કહ્યું કે સાહેબ, અમારે ત્યાં અઠવાડિયામાં બે કે ત્રણ દિવસ જ વીજળી આવે છે અને એ પણ બે કે ત્રણ કલાક આવે છે. અને અમારી કોર્ટના મકાનો એવા અંધારિયાં છે કે અમે માંડ એ બે-ત્રણ કલાક વીજળી આવે ત્યારે જ કોર્ટ-કચેરીનું કામ કરી શકીએ છીએ. આપ વિચાર કરો, એક નાનકડી અવ્યવસ્થાથી કેટલાં મોટાં પરિણામો આવતાં હશે? ભાઈઓ-બહેનો, ટેક્નોલૉજીનો ઉપયોગ કરવો હશે તો વીજળીની વ્યવસ્થા એ એની પ્રાથમિક જરૂરિયાત હોય છે. આજે મિત્રો, ગુજરાત આ દેશનું પહેલું રાજ્ય છે જેણે બધાં જ ગામોમાં બ્રોડબૅન્ડ કનેક્ટિવિટી કરી છે અને આ બ્રોડબૅન્ડ કનેક્ટિવિટીને કારણે આજે સુરત અહીંયાં જે પ્રોજેક્ટનો લાભ લેવા જઈ રહ્યું છે એવું આયોજન ગુજરાતના ખૂણે ખૂણે કરવું હોય તો પણ સહજતાથી ગોઠવી શકાય એવું ઈન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર આપણે ઊભું કરી દીધું છે. ઑપ્ટિકલ ફાઇબર નેટવર્કને કારણે આ બધા જ લાભો આપણે લઈ શકીએ છીએ. આવનારા દિવસોમાં સેટેલાઇટની સેવાના ઉપયોગથી પણ જનસામાન્યની આવશ્યકતાઓની પૂર્તિ માટે ટેક્નોલૉજીનો કેવો ઉપયોગ થઈ શકે એમાં ગુજરાત ખૂબ પૂરઝડપે આગળ વધી રહ્યું છે. મિત્રો, ટેક્નોલૉજીનો હમણાં જે સુરતે પ્રયોગ કર્યો છે, આવનારા દિવસોમાં જે ઝડપથી ટેક્નોલૉજી બદલાવાની છે, દા.ત. ‘4G’ હવે આવવાનું છે અને ખૂબ નજીકના ભવિષ્યમાં ‘4G’ આ દેશમાં હાથવગું થવાનું છે. અને એના નેટવર્કની રચના એવી છે કે એમાં આવા ટાવર નથી, થાંભલાઓ દ્વારા એનું નેટવર્ક થવાનું છે, જેમ વીજળીના થાંભલાઓ હોય છે એની જોડે. મિત્રો, આ ‘4G’ ટેક્નોલૉજીની એટલી બધી તાકાત છે કે આપણે જે સુરતમાં સિક્યુરિટી માટેનું આજે જે નેટવર્ક ઊભું કર્યું છે એ કામ ‘4G’ થી આનાથી પણ વધારે બારીકાઈથી, કોઈ ગલી-મહોલ્લો બાકી ના રહે, કોઈ સોસાયટી બાકી ના રહે, કોઈ ચાલી બાકી ના રહે, એટલી બારીકાઈથી નિરીક્ષણ કરવા માટેનું નેટવર્ક પૂરું પાડે એવી સંભાવનાઓ પડી છે. પણ જ્યાં સુધી ‘4G’ આવે ત્યાં સુધી સુરતની આ પહેલ સમગ્ર દેશને માટે એક દિશા-દર્શક બને છે કે આ પ્રકારનું સર્વેલન્સ માટેનું કામ આધુનિક ટેક્નોલૉજીના માધ્યમથી અને ઓછામાં ઓછા મેનપાવરથી કેવી રીતે કરી શકાય.

મિત્રો, જેમ ગુજરાતે માળખાકિય સુવિધાનો વિચાર કર્યો એની સાથે સાથે હ્યુમન રિસોર્સ ડેવલપમૅન્ટનો પણ વિચાર કર્યો. મિત્રો, આજે બે બાબત માટે આપણે ગર્વથી કહી શકીએ એમ છીએ કે આખા હિંદુસ્તાનમાં દરેક રાજ્યોનાં જે પોલીસ બેડા છે, એ આખા હિંદુસ્તાનના રાજ્યોના પોલીસ બેડામાં સૌથી ઓછી ઉંમરનો પોલીસ બેડો ક્યાંય હોય, પોલીસ બેડાના માણસોની ઍવરેજ ઉંમર ઓછામાં ઓછી હોય, એક અર્થમાં સૌથી યુવાન પોલીસ બેડો ક્યાંય હોય તો એ ગુજરાતમાં છે. કારણ, ગયા થોડા વર્ષોમાં હજારોની સંખ્યામાં આપણે પોલીસ બેડામાં નવી ભરતી કરી છે અને બધા જ 22-25 વર્ષની ઉંમરના જુવાનિયાઓની ભરતી કરી છે. બીજી બાબત, ગુજરાતે એક ઇનિશ્યેટિવ એવો લીધો છે કે હવે પોલીસ બેડામાં જેમની ભરતી થાય એ કૉન્સ્ટેબલ હોય કે પી.એસ.આઈ.ની ભરતી હોય, મલ્ટિડિસિપ્લિન સાથે એણે આવવું પડશે. નહીં તો પહેલા શું હતું કે પોલીસવાળો હોય, પણ એને ડ્રાઇવિંગ ના આવડતું હોય, એટલે પછી ડ્રાઇવર ના આવે ત્યાં સુધી ગાડી ઊભી રહે અને ઘટના બની જાય. હવે આપણે આગ્રહ કર્યો કે ભાઈ, તમારે પોલીસમાં ભરતી થવું છે તો ડ્રાઇવિંગ શીખીને આવો, સ્વિમિંગ શીખીને આવો. નોટ ઓન્લી ધેટ, મિત્રો, ગુજરાતનો પોલીસ બેડો આખા દેશમાં એક જ એવો છે કે જેમાં જે નવી ભરતી કરી છે આ બધી નવી ભરતીને કોમ્પ્યુટર, આઈ.ટી. નું નૉલેજ હોય તો જ ઍડમિશન મળ્યું છે અને એના કારણે આજે ગુજરાત સરકારની અંદર બીજા કોઈપણ ડિપાર્ટમેન્ટો કરતાં પણ સૌથી વધારે ટેકનો-સૅવિ સ્ટાફ ક્યાંય હોય તો એ પોલીસ બેડામાં છે. આ જે ટેક્નોલૉજી આપણે લાવ્યા છીએ એનો લાભ સામાન્યમાં સામાન્ય કૉન્સ્ટેબલ પણ કરી શકવાનો છે. કૉન્સ્ટેબલ પણ એના આધારે કેમ આગળ વધવું એની સમજ સાથે શીખી શકવાનો છે. તો મિત્રો, દરેક ચીજની આગોતરી વ્યવસ્થા કરી છે અને આગોતરી વ્યવસ્થા એક પછી એક ધીરે ધીરે અનફોલ્ડ થતી જાય છે, સમાજને પણ લાગે કે ચલો ભાઈ, એક નવું થયું. પણ આ નવું એકલ-દોકલ નથી. એના પહેલાં અનેક ચીજોના નિર્ણય વડે એની ટ્રેનિંગ, એની વ્યવસ્થા, એની માળખાકિય સુવિધાઓ, એની એક આખી સિક્વન્સ છે અને આ સિક્વન્સનું પરિણામ છે કે આજે આપણે અત્યારે અહીંયાં પહોંચ્યા છીએ. ભાઈઓ-બહેનો, મને વિશ્વાસ છે કે ક્રાઇમ ડિટેક્શનમાં આ વ્યવસ્થા ખૂબ મોટા કામમાં આવશે.

મણાં હું જ્યારે મારી સમક્ષ પ્રેઝન્ટેશન થતું હતું ત્યારે જોતો હતો કે એમાં એમને જે કાંઈ કામ સોંપ્યું હતું એનું બધું રિપોર્ટીંગ કરતા હતા. પણ હું એમાંથી અન્ય નવાં કામ કરી શકું બેઠો બેઠો, દાસ પણ કરી શકે. દા.ત. કયો રોડ છે જ્યાં કચરો સાફ નથી થયો, એ આનાથી ખબર પડે. સવારના છ વાગે એકવાર ચેક કરવા માંડે કે ભાઈ, ડ્યૂટી પર બધા સાફસફાઈ કરવાવાળા આવ્યા છે કે નથી આવ્યા, તમે આપોઆપ એની માહિતી લઈ શકો. મ્યુનિસિપલ કૉર્પોરેશનનાં વિહિકલ્સ અત્યારે ક્યાં ફરી રહ્યાં છે, એ તમે તમારી આ જ વ્યવસ્થાથી કરી શકો. એક જ નેટવર્ક દ્વારા મ્યુનિસિપલ કૉર્પોરેશન પણ એનો એટલો જ સદુપયોગ કરી શકે. એના માટેની એક ટીમ બેસાડવી જોઈએ. આ જ વ્યવસ્થાનો બીજો ઉપયોગ કેવી રીતે થઈ શકે એનું આયોજન કરવું જોઇએ અને એનો લાભ પણ લેવો જોઇએ અને એનું રિપોર્ટીંગ પણ લેવું જોઇએ. મિત્રો, ટેક્નોલૉજીના ખૂબ ઉપયોગ થઈ શકતા હોય છે. મને સ્વભાવે ટેક્નોલૉજી પ્રત્યે આકર્ષણ હોવાના કારણે હું હંમેશા જોઈ શકતો હોઉં છું કે આ બધી ચીજોનો કેવી રીતે ઉપયોગ કરી શકાય.

જે સૌ વ્યાપારી જગતના મિત્રોએ સુરક્ષાના કામની અંદર સક્રિય ભાગીદારી બતાવી છે એ બધા જ મિત્રોને અભિનંદન આપું છું. સુરતના પોલીસ બેડાને પણ ખૂબ ખૂબ અભિનંદન આપું છું. એક મહત્વપૂર્ણ કામ એમણે પ્રોફેશનલી, દુનિયાની ઉત્તમમાં ઉત્તમ સુવિધા ઉપલબ્ધ હોય એમને જોડીને કર્યું છે અને મને વિશ્વાસ છે મિત્રો, આ વ્યવસ્થા જોયા પછી ગુજરાતનાં પણ અન્ય શહેરો અને દેશનાં પણ અન્ય શહેરો આની તરફ આકર્ષાશે. મિત્રો, તમે જોયું હશે કે દિલ્હીમાં રોજ આ બધી બાબતો માટે પી.આઈ.એલ. થાય છે કે દિલ્હીના સામાન્ય માનવીને સુરક્ષા મળે એના માટે આ થવું જોઇએ, પેલું થવું જોઇએ, કોર્ટ-કચેરીમાં જવું પડે છે. આપણી મથામણ છે કે કોર્ટ-કચેરીનો આશરો લેતા પહેલાં જ કેમ બધું સારું કરી શકીએ, કેમ ઉત્તમ સેવાઓ આપી શકીએ અને સામાન્યમાં સામાન્ય માનવીની અંદર એક વિશ્વાસ પેદા કરી શકાય એના માટે થઈને આપણે વિચાર કરીએ. મિત્રો, અહીંયાં જ્યુડિશિયરી સાથે જોડાએલા જે મિત્રો છે, અલગ અલગ કોર્ટમાં બેઠેલા ખાસ કરીને જજીસ મિત્રો, એમને આ પ્રોજેક્ટ એકાદવાર બતાવવો જોઇએ, જેથી કરીને ભવિષ્યમાં કોર્ટ-કચેરીનો મામલો બને તો આ પ્રોજેક્ટ એમણે જોયો હશે તો ઍવિડન્સ તરીકે આ ચીજો એમને કેવી રીતે કામમાં આવે એમાં એમને વિશ્વાસ બેસશે, તો ન્યાય મેળવવામાં પણ એ કામમાં આવશે. એ જ રીતે, વારાફરતી વકીલ મિત્રોને પણ પ્રેઝન્ટેશન આપવું જોઇએ જેથી કરીને વકીલ મિત્રોને પણ ધ્યાનમાં આવશે કે આ ટેક્નોલૉજીના કારણે મળેલી માહિતીના આધારે એ પોતાના કેસ લડવા માટે આ ફૂટેજનો ઉપયોગ કરી શકે. મિત્રો, અનેક ચીજોમાં સરળતા લાવવા માટે આ બધી બાબતોનો ઉપયોગ છે અને સમાજના સૌને ઉપયોગી થાય એ દિશામાં આપણે કામ કરવા માગીએ છીએ.

મિત્રો, આપ સૌને ખૂબ ખૂબ શુભકામનાઓ..!

ન્યવાદ..!

Share your ideas and suggestions for Mann Ki Baat now!
PM invites participation for ‘Pariksha Pe Charcha 2022'
Explore More
Kashi Vishwanath Dham is a symbol of the Sanatan culture of India: PM Modi

Popular Speeches

Kashi Vishwanath Dham is a symbol of the Sanatan culture of India: PM Modi
Indian economy has recovered 'handsomely' from pandemic-induced disruptions: Arvind Panagariya

Media Coverage

Indian economy has recovered 'handsomely' from pandemic-induced disruptions: Arvind Panagariya
...

Nm on the go

Always be the first to hear from the PM. Get the App Now!
...
Our youth has a key role in taking India to new heights in the next 25 years: PM Modi
January 24, 2022
Share
 
Comments
“Sacrifice of Sahibzadas of Guru Gobind Singh Ji for India's civilization, culture, faith and religion is incomparable”
“Today we feel proud when we see the youth of India excelling in the world of startups. We feel proud when we see that the youth of India are innovating and taking the country forward”
“This is New India, which does not hold back from innovating. Courage and determination are the hallmark of India today”
“Children of India have shown their modern and scientific temperament in the vaccination program and since January 3, in just 20 days, more than 40 million children have taken the corona vaccine”

कार्यक्रम में उपस्थित मंत्रीपरिषद के हमारे साथी स्मृति ईरानी जी, डॉक्टर महेंद्रभाई, सभी अधिकारीगण, सभी अभिभावक एवं शिक्षकगण, और भारत के भविष्य, ऐसे मेरे सभी युवा साथियों!

आप सबसे बातचीत करके बहुत अच्छा लगा। आपसे आपके अनुभवों के बारे में जानने को भी मिला। कला-संस्कृति से लेकर वीरता, शिक्षा से लेकर इनोवेशन, समाजसेवा और खेल, जैसे अनेकविध क्षेत्रों में आपकी असाधारण उपलब्धियों के लिए आपको अवार्ड मिले हैं। और ये अवार्ड एक बहुत बड़ी स्‍पर्धा के बाद आपको मिले हैं। देश के हर कोने से बच्‍चे आगे आए हैं। उसमें से आपका नंबर लगा है। मतलब कि अवार्ड पाने वालों की संख्‍या भले कम है, लेकिन इस प्रकार से होनहार बालकों की संख्‍या हमारे देश में अपरम्‍पार है। आप सबको एक बार फिर इन पुरस्कारों के लिए बहुत बहुत बधाई। आज National Girl Child Day भी है। मैं देश की सभी बेटियों को भी बधाई देता हूं, शुभकामनाएं देता हूं।

साथियों

आपके साथ-साथ मैं आपके माता-पिता और टीचर्स को भी विशेष रूप से बधाई देना चाहता हूँ। आज आप इस मुकाम पर पहुंचे हैं, इसके पीछे उनका भी बहुत बड़ा योगदान है। इसीलिए, आपकी हर सफलता आपके अपनों की भी सफलता है। उसमें आपके अपनों का प्रयास और उनकी भावनाएं शामिल हैं।

मेरे नौजवान साथियों,

आपको आज ये जो अवार्ड मिला है, ये एक और वजह से बहुत खास है। ये वजह है- इन पुरस्कारों का अवसर! देश इस समय अपनी आज़ादी के 75 साल का पर्व मना रहा है। आपको ये अवार्ड इस महत्वपूर्ण कालखंड में मिला है। आप जीवन भर, गर्व से कहेंगे कि जब मेरा देश आज़ादी का अमृत महोत्सव मना रहा था, तब मुझे ये अवार्ड मिला था। इस अवार्ड के साथ आपको बहुत बड़ी ज़िम्मेदारी भी मिली है। अब दोस्तों की, परिवार की, समाज की, हर किसी की आपसे अपेक्षाएँ भी बढ़ गई हैं। इन अपेक्षाओं का आपको दबाव नहीं लेना है, इनसे प्रेरणा लेनी है।

युवा साथियों, हमारे देश के छोटे छोटे बच्चों ने, बेटे-बेटियों ने हर युग में इतिहास लिखा है। हमारी आज़ादी की लड़ाई में वीरबाला कनकलता बरुआ, खुदीराम बोस, रानी गाइडिनिल्यू जैसे वीरों का ऐसा इतिहास है जो हमें गर्व से भर देता है। इन सेनानियों ने छोटी सी उम्र में ही देश की आज़ादी को अपने जीवन का मिशन बना लिया था, उसके लिए खुद को समर्पित कर दिया था।

आपने टीवी देखा होगा, मैं पिछले साल दीवाली पर जम्मू-कश्मीर के नौशेरा सेक्टर में गया था। वहां मेरी मुलाकात श्रीमान बलदेव सिंह और श्रीमान बसंत सिंह नाम के ऐसे वीरों से हुई जिन्होंने आज़ादी के तुरंत बाद जो युद्ध हुआ था कश्‍मीर की धरती पर, अभी तो इनकी उम्र बहुत बड़ी है, तब वो बहुत छोटी उम्र के थे और उन्‍होंने उस युद्ध में बाल सैनिक की भूमिका निभाई थी। और हमारी सेना में पहली बार बाल-सैनिक के रूप में उनकी पहचान की गई थी। उन्होंने अपने जीवन की परवाह न करते हुए उतनी कम उम्र में अपनी सेना की मदद की थी।

इसी तरह, हमारे भारत का एक और उदाहरण है- गुरु गोविन्द सिंह जी के बेटों का शौर्य और बलिदान! साहिबज़ादों ने जब असीम वीरता के साथ, धैर्य के साथ, साहस के साथ पूर्ण समर्पण भाव से बलिदान दिया था तब उनकी उम्र बहुत कम थी। भारत की सभ्यता, संस्कृति, आस्था और धर्म के लिए उनका बलिदान अतुलनीय है। साहिबज़ादों के बलिदान की स्मृति में देश ने 26 दिसम्बर को 'वीर बाल दिवस' की भी शुरुआत की है। मैं चाहूँगा कि आप सब, और देश के सभी युवा वीर साहिबज़ादों के बारे में जरूर पढ़ें।

आपने ये भी जरूर देखा होगा, कल दिल्ली में इंडिया गेट के पास नेताजी सुभाषचंद्र बोस की डिजिटल प्रतिमा भी स्थापित की गई है। नेताजी से हमें सबसे बड़ी प्रेरणा मिलती है- कर्तव्य की, राष्ट्रप्रथम की! नेताजी से प्रेरणा लेकर हम सबको, और युवा पीढ़ी को विशेष रूप से देश के लिए अपने कर्तव्यपथ पर आगे बढ़ना है।

साथियों,

हमारी आजादी के 75 साल इसलिए महत्वपूर्ण हैं क्योंकि आज हमारे सामने अपने अतीत पर गर्व करने का, उससे ऊर्जा लेने का समय है। ये समय वर्तमान के संकल्पों को पूरा करने का है। ये समय भविष्य के लिए नए सपने देखने का है, नए लक्ष्य निर्धारित करके उन पर बढ़ने का है। ये लक्ष्य अगले 25 सालों के लिए हैं, जब देश अपनी आज़ादी के सौ साल पूरे करेगा।

अब आप कल्‍पना कीजिए, आज आप में से ज्‍यादातर लोग 10 और 20 के बीच की उम्र के हैं। जब आजादी के सौ साल होंगे तब आप जीवन के उस पड़ाव पर होंगे, तब ये देश कितना भव्‍य, दिव्‍य, प्रगतिशील, ऊंचाइयों पर पहुंचा हुआ, आपका जीवन कितना सुख-शांति से भरा हुआ होगा। यानी, ये लक्ष्य हमारे युवाओं के लिए हैं, आपकी पीढ़ी और आपके लिए हैं। अगले 25 सालों में देश जिस ऊंचाई पर होगा, देश का जो सामर्थ्य बढ़ेगा, उसमें बहुत बड़ी भूमिका हमारी युवा पीढ़ी की है।

साथियों,

हमारे पूर्वजों ने जो बोया, उन्‍होंने जो तप किया, त्‍याग किया, उसके फल हम सबको नसीब हुए हैं। लेकिन आप वो लोग हैं, आप एक ऐसे कालखंड में पहुंचे हैं, देश आज उस जगह पर पहुंचा हुआ है कि आप जो बोऐंगे उसके फल आपको खाने को मिलेंगे, इतना जल्‍दी से बदलाव होने वाला है। इसीलिए, आप देखते होंगे, आज देश में जो नीतियाँ बन रही हैं, जो प्रयास हो रहे हैं, उन सबके केंद्र में हमारी युवा पीढ़ी है, आप लोग हैं।

आप किसी सेक्टर को सामने रखिए, आज देश के सामने स्टार्टअप इंडिया जैसे मिशन हैं, स्टैंडअप इंडिया जैसे प्रोग्राम चल रहे हैं, डिजिटल इंडिया का इतना बड़ा अभियान हमारे सामने है, मेक इन इंडिया को गति दी जा रही है, आत्मनिर्भर भारत का जनआंदोलन देश ने शुरू किया है, देश के हर कोने में तेजी से आधुनिक इनफ्रास्ट्रक्चर विस्तार ले रहा है, हाइवेज़ बन रहे हैं, हाइस्पीड एक्सप्रेसवेज़ बन रहे हैं, ये प्रगति, ये गति किसकी स्पीड से मैच करती है? आप लोग ही हैं जो इन सब बदलावों से खुद को जोड़कर देखते हैं, इन सबके लिए इतना excited रहते हैं। आपकी ही जेनेरेशन, भारत ही नहीं, बल्कि भारत के बाहर भी इस नए दौर को लीड कर रही है।

आज हमें गर्व होता है जब देखते हैं कि दुनिया की तमाम बड़ी कंपनियों के CEO, हर कोई उसकी चर्चा कर रहा है, ये CEO कौन हैं, हमारे ही देश की संतान हैं। इसी देश की युवा पीढ़ी है जो आज विश्‍व में छाई हुई है। आज हमें गर्व होता है जब देखते हैं कि भारत के युवा स्टार्ट अप की दुनिया में अपना परचम फहरा रहे हैं। आज हमें गर्व होता है, जब हम देखते हैं कि भारत के युवा नए-नए इनोवेशन कर रहे हैं, देश को आगे बढ़ा रहे हैं। अब से कुछ समय बाद, भारत अपने दमखम पर, पहली बार अंतरिक्ष में भारतीयों को भेजने वाला है। इस गगनयान मिशन का दारोमदार भी हमारे युवाओं के पर ही है। जो युवा इस मिशन के लिए चुने गए हैं, वो इस समय कड़ी मेहनत कर रहे हैं।

साथियों,

आज आपको मिले ये अवार्ड भी हमारी युवा पीढ़ी के साहस और वीरता को भी celebrate करते हैं। ये साहस और वीरता ही आज नए भारत की पहचान है। कोरोना के खिलाफ देश की लड़ाई हमने देखी है, हमारे वैज्ञानिकों ने, हमारे वैक्सीन Manufacturers ने दुनिया में लीड लेते हुये देश को वैक्सीन्स दीं। हमारे हेल्थकेयर वर्कर्स ने मुश्किल से मुश्किल समय में भी बिना डरे, बिना रुके देशवासियों की सेवा की, हमारी नर्सेस गाँव गाँव, मुश्किल से मुश्किल जगहों पर जाकर लोगों को वैक्सीन लगा रही हैं, ये एक देश के रूप में साहस और हिम्मत की बड़ी मिसाल है।

इसी तरह, सीमाओं पर डटे हमारे सैनिकों की वीरता को देखिए। देश की रक्षा के लिए उनकी जांबाजी हमारी पहचान बन गई है। हमारे खिलाड़ी भी आज वो मुकाम हासिल कर रहे हैं, जो भारत के लिए कभी संभव नहीं माने जाते थे। इसी तरह, जिन क्षेत्रों में बेटियों को पहले इजाजत भी नहीं होती थी, बेटियाँ आज उनमें कमाल कर रही हैं। यही तो वो नया भारत है, जो नया करने से पीछे नहीं रहता, हिम्मत और हौसला आज भारत की पहचान है।

साथियों,

आज भारत, अपनी वर्तमान और आने वाली पीढ़ियों के भविष्य को मजबूत करने के लिए निरंतर कदम उठा रहा है। नई राष्ट्रीय शिक्षा नीति में स्थानीय भाषा में पढ़ाई पर जोर दिया जा रहा है। इससे आपको पढ़ने में, सीखने में और आसानी होगी। आप अपनी पसंद के विषय पढ़ पाएं, इसके लिए भी शिक्षा नीति में विशेष प्रावधान किए गए हैं। देश भर के हजारों स्कूलों में बन रही अटल टिंकरिंग लैब्स, पढ़ाई के शुरुआती दिनों से ही बच्चों में इनोवेशन का सामर्थ्य बढ़ा रही हैं।

साथियों,

भारत के बच्चों ने, युवा पीढ़ी ने हमेशा साबित किया है कि वो 21वीं सदी में भारत को नई ऊंचाई पर ले जाने के लिए कितने सामर्थ्य से भरे हुए हैं। मुझे याद है, चंद्रयान के समय, मैंने देशभर के बच्चों को बुलाया था। उनका उत्साह, उनका जोश मैं कभी भूल नहीं सकता। भारत के बच्चों ने, अभी वैक्सीनेशन प्रोग्राम में भी अपनी आधुनिक और वैज्ञानिक सोच का परिचय दिया है। 3 जनवरी के बाद से सिर्फ 20 दिनों में ही चार करोड़ से ज्यादा बच्चों ने कोरोना वैक्सीन लगवाई है। ये दिखाता है कि हमारे देश के बच्चे कितने जागरूक हैं, उन्हें अपनी जिम्मेदारियों का कितना एहसास है।

साथियों,

स्वच्छ भारत अभियान की सफलता का बहुत बड़ा श्रेय भी मैं भारत के बच्चों को देता हूं। आप लोगों ने घर-घर में बाल सैनिक बनकर, स्‍वच्‍छाग्रही बनकर अपने परिवार को स्वच्छता अभियान के लिए प्रेरित किया। घर के लोग, स्वच्छता रखें, घर के भीतर और बाहर गंदगी ना हो, इसका बीड़ा बच्चों ने खुद उठा लिया था। आज मैं देश के बच्चों से एक और बात के लिए सहयोग मांग रहा हूं। और बच्‍चे मेरा साथ देंगे तो हर परिवार में परिवर्तन आएगा। और मुझे विश्‍वास है ये मेरे नन्‍हें-मुन्‍हें साथी, यही मेरी बाल सेना मुझे इस काम में बहुत मदद करेगी।

जैसे आप स्वच्छता अभियान के लिए आगे आए, वैसे ही आप वोकल फॉर लोकल अभियान के लिए भी आगे आइए। आप घर में बैठ करके, सब भाई-बहन बैठ करके एक लिस्‍ट बनाइए, गिनती करिए, कागज ले करके देखिए, सुबह से रात देर तक आप जो चीजों का उपयोग करते हैं, घर में जो सामान है, ऐसे कितने Products हैं, जो भारत में नहीं बने हैं, विदेशी हैं। इसके बाद घर के लोगों से आग्रह करें कि भविष्य में जब वैसा ही कोई Product खरीदा जाए तो वो भारत में बना हो। उसमें भारत की मिट्टी की सुगंध हो, जिसमें भारत के युवाओं के पसीने की सुगंध हो। जब आप भारत में बनी चीजें खरीदेंगे तो क्‍या होने वाला है। एकदम से हमारा उत्‍पादन बढ़ने लग जाएगा। हर चीज में उत्पादन बढ़ेगा। और जब उत्पादन बढ़ेगा, तो रोजगार के भी नए अवसर बनेंगे। जब रोजगार बढ़ेंगे तो आपका जीवन भी आत्मनिर्भर बनेगा। इसलिए आत्मनिर्भर भारत का अभियान, हमारी युवा पीढ़ी, आप सभी से भी जुड़ा हुआ है।

साथियों,

आज से दो दिन बाद देश अपना गणतन्त्र दिवस भी मनाएगा। हमें गणतन्त्र दिवस पर अपने देश के लिए कुछ नए संकल्प लेने हैं। हमारे ये संकल्प समाज के लिए, देश के लिए, और पूरे विश्व के भविष्य के लिए हो सकते हैं। जैसे कि पर्यावरण का उदाहरण हमारे सामने है। भारत पर्यावरण की दिशा में आज इतना कुछ कर रहा है, और इसका लाभ पूरे विश्व को मिलेगा।

मैं चाहूँगा कि आप उन संकल्पों के बारे में सोचें जो भारत की पहचान से जुड़े हों, जो भारत को आधुनिक और विकसित बनाने में मदद करें। मुझे पूरा भरोसा है, आपके सपने देश के संकल्पों से जुड़ेंगे, और आप आने वाले समय में देश के लिए अनगिनत कीर्तिमान स्थापित करेंगे।

इसी विश्वास के साथ आप सभी को एक बार फिर बहुत बहुत बधाई,

सभी मेरे बाल मित्रों को बहुत-बहुत प्‍यार, बहुत-बहुत बधाई, बहुत बहुत धन्यवाद !