ସନ୍ଥ ମୀରାବାଇଙ୍କ ୫୨୫ତମ ଜୟନ୍ତୀ କେବଳ ଏକ ଜୟନ୍ତୀ ନୁହେଁ ବରଂ ଭାରତରେ ପ୍ରେମର ବ୍ୟାପକ ସଂସ୍କୃତି ଓ ପରମ୍ପରାର ଏକ ଉତ୍ସବ
"ମୀରାବାଇ ଭକ୍ତି ଓ ଆଧ୍ୟାତ୍ମିକତା ସହିତ ଭାରତର ଚେତନାକୁ ପୋଷଣ କରିଥିଲେ"
"ଭାରତ ପ୍ରାଚୀନ କାଳରୁ ନାରୀ ଶକ୍ତିକୁ ସମ୍ମାନ ଦେଇ ଆସୁଛି"
ବିକାଶ ଦୌଡ଼ରେ ମଥୁରା ଓ ବ୍ରଜ ପଛରେ ରହିବେ ନାହିଁ
"ବ୍ରଜ ଅଞ୍ଚଳରେ ଘଟୁଥିବା ବିକାଶ ହେଉଛି ଦେଶର ପୁନଃଜାଗ୍ରତ ଚେତନାର ପରିବର୍ତ୍ତିତ ପ୍ରକୃତିର ପ୍ରତୀକ"

ରାଧେ-ରାଧେ! ଜୟ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ !

ଏହି କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମରେ ଉପସ୍ଥିତ ବ୍ରଜର ପୂଜ୍ୟ ସନ୍ଥଗଣ, ଉତ୍ତରପ୍ରଦେଶର ରାଜ୍ୟପାଳ ଆନନ୍ଦୀବେନ ପଟେଲ, ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ ଯୋଗୀ ଆଦିତ୍ୟନାଥଜୀ, ଆମର ଦୁଇ ଉପମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀଗଣ, ମନ୍ତ୍ରିମଣ୍ଡଳର ସହଯୋଗୀ ଓ ସହଯୋଗୀଗଣ, ମଥୁରାର ସାଂସଦ ଭଉଣୀ ହେମାମାଳିନୀ ଜୀ ଏବଂ ମୋର ପ୍ରିୟ ବ୍ରଜବାସୀମାନେ!

ସର୍ବପ୍ରଥମେ ମୁଁ ଆପଣଙ୍କୁ କ୍ଷମା ପ୍ରାର୍ଥନା କରୁଛି, କାରଣ ମୋତେ ଆସିବାରେ ବିଳମ୍ବ ହେଲା, କାରଣ ମୁଁ ରାଜସ୍ଥାନରେ ନିର୍ବାଚନ ମଇଦାନରେ ଥିଲି ଏବଂ ସେହି ପଡ଼ିଆରୁ ମୁଁ ଏବେ ଏହି ଭକ୍ତିମୟ ପରିବେଶକୁ ଆସିଛି । ମୋର ସୌଭାଗ୍ୟ ଯେ ଆଜି ମୋତେ ବ୍ରଜର ଦର୍ଶନର ଅବସର ମିଳିଛି, ଏବଂ ବ୍ରଜବାସୀଙ୍କୁ ଭେଟିବାର ସୁଯୋଗ ମିଳିଛି । କାରଣ, ଏଠାକୁ ସେ ଆସିଥାଏ ଯେଉଁଠାରେ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ ଓ ଶ୍ରୀଜୀ ଡାକିଥାନ୍ତି, ସେହି ସ୍ଥାନରେ ହିଁ ଆସନ୍ତି। ଏହା କୌଣସି ସାଧାରଣ ଧରିତ୍ରୀ ନୁହେଁ । ଏହି ବ୍ରଜ ହେଉଛି ଆମର 'ଶ୍ୟାମା-ଶ୍ୟାମ ଜୁ'ର ନିଜସ୍ୱ ଧାମ । ବ୍ରଜ 'ଲାଲଜୀ' ଓ 'ଲାଡଲି ଜୀ'ଙ୍କ ପ୍ରେମର ସାକ୍ଷାତ ଅବତାର। ବ୍ରଜ ହେଉଛି, ଯାହାର ରଜ ମଧ୍ୟ ସମଗ୍ର ସଂସାରରେ ପୂଜନୀୟ ଅଟେ। ବ୍ରଜର ପ୍ରତିଟି ବିନ୍ଦୁରେ କୃଷ୍ଣ ସମାହିତ ଅଛନ୍ତି। ଏବଂ ସେଥିପାଇଁ, ଆମ ଗ୍ରନ୍ଥରେ କୁହାଯାଇଛି- ସପ୍ତ ଦ୍ଵିପେଷୁ ୟତ୍ ତୀର୍ଥ, ଭ୍ରମଣାତ୍ ଚ ୟତ୍ ଫଲମ୍। ପ୍ରାପ୍ୟତେ ଅଧିକ ତସ୍ମାତ, ମଥୁରା ଭ୍ରମଣିୟତେ । ଅର୍ଥାତ୍ ବିଶ୍ବର ସମସ୍ତ ତୀର୍ଥଯାତ୍ରାର ଯେଉଁ ଲାଭ ହୋଇଥାଏ, ତା’ ଠାରୁ ଅଧିକ ଲାଭ କେବଳ ମଥୁରା ଓ ବ୍ରଜକୁ ତୀର୍ଥଯାତ୍ରାରେ ଲାଭ ଅଧିକ ହୋଇଥାଏ। ଆଜି ବ୍ରଜରାଜ ମହୋତ୍ସବ ଏବଂ ସନ୍ଥ ମୀରାବାଇଜୀଙ୍କ ୫୨୫ତମ ଜନ୍ମଜୟନ୍ତୀ ଉତ୍ସବ ମାଧ୍ୟମରେ ମୁଁ ପୁଣି ଥରେ ବ୍ରଜରେ ଆପଣମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟକୁ ଆସିବାର ସୁଯୋଗ ପାଇଛି । ମୁଁ ଦିବ୍ୟ ବ୍ରଜର ସ୍ବାମୀ ଭଗବାନ କୃଷ୍ଣ ଏବଂ ରାଧା ରାଣୀଙ୍କୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ସମର୍ପଣ ଭାବର ସହିତ ପ୍ରଣାମ କରୁଛି । ମୁଁ ମୀରାବାଈଜୀଙ୍କ ଚରଣରେ ପ୍ରଣାମ କରିବା ସହ ବ୍ରଜର ସମସ୍ତ ସାଧୁମାନଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ କରୁଛି। ମୁଁ ସାଂସଦ ଭଉଣୀ ହେମାମାଳିନୀଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ଅଭିନନ୍ଦନ ଜଣାଉଛି । ସେ ଜଣେ ସାଂସଦ କିନ୍ତୁ ସେ ବ୍ରଜରେ ମଗ୍ନ ହୋଇ ଯାଇଛନ୍ତି । ଜଣେ ସାଂସଦ ଭାବରେ ହେମା ଜୀ କେବଳ ବ୍ରଜ ରାସ ମହୋତ୍ସବ ଆୟୋଜନକରିବାରେ ନିୟୋଜିତ ହୋଇଛନ୍ତି ବରଂ କୃଷ୍ଣ ଭକ୍ତିରେ ନିମଗ୍ନ ହୋଇ ପ୍ରତିଭା ଏବଂ ପ୍ରସ୍ତୁତି ସହିତ ସମାରୋହକୁ ଅଧିକ ଭବ୍ୟ କରିବା ପାଇଁ ମଧ୍ୟ କାର୍ଯ୍ୟ କରୁଛନ୍ତି।

ମୋ ପରିବାର ସଦସ୍ୟମାନେ,

ମୋ ପାଇଁ ଏହି ସମାରୋହକୁ ଆସିବା ଅନ୍ୟ ଏକ କାରଣ ପାଇଁ ମଧ୍ୟ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର । ଭଗବାନ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣଙ୍କଠାରୁ ଆରମ୍ଭ କରି ମୀରାବାଈଙ୍କ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ, ବ୍ରଜର ଗୁଜୁରାଟ ସହ ଏକ ଭିନ୍ନ ସମ୍ପର୍କ ରହିଆସିଛି। ସେ ମଥୁରାର କାହ୍ନା ଗୁଜରାଟକୁ ଯାଇ ଦ୍ୱାରକାଧୀଶ ହୋଇଥିଲେ । ଏବଂ ରାଜସ୍ଥାନରୁ ଆସି ମଥୁରା-ବୃନ୍ଦାବନରେ ପ୍ରେମର ସ୍ରୋତ ବିସ୍ତାର କରିଥିବା ସନ୍ଥ ମୀରାବାଇ ଜୀ ମଧ୍ୟ ଦ୍ୱାରକାରେ ତାଙ୍କର ଶେଷ ଜୀବନ ବିତାଇଥିଲେ । ବୃନ୍ଦାବନଙ୍କ ବିନା ମୀରାଙ୍କ ଭକ୍ତି ବିନା ବୃନ୍ଦାବନ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ହୋଇନଥାଏ । ସନ୍ଥ ମୀରାବାଈ ବୃନ୍ଦାବନ ଭକ୍ତିରେ ଅଭିଭୂତ ହୋଇ କହିଥିଲେ- ଆଲି ରି ମୋହେ ଲାଗେ ବୃନ୍ଦାବନ ନିକୋ... ଘରେ ଘରେ ତୁଳସୀ ଠାକୁରଙ୍କ ପୂଜା, ଦର୍ଶନ ଗୋବିନ୍ଦଜୀଙ୍କୁ ଘରେ... ତେଣୁ ଯେତେବେଳେ ଗୁଜରାଟର ଲୋକମାନେ ୟୁପି ଏବଂ ରାଜସ୍ଥାନରେ ରହିଲେ, ବ୍ରଜକୁ ଆସିବାର ଯେତେବେଳେ ସୌଭାଗ୍ୟ ପାଇଥାଏ, ସେତେବେଳେ ଏହି ଦ୍ୱାରକାଧିଶଙ୍କ କୃପା ବୋଲି ବିବେଚନା କରିଥାଏ। ଏବଂ ମୋତେ ମାତା ଗଙ୍ଗା ଡାକିଥିଲେ ଏବଂ ତା'ପରେ ଭଗବାନ ଦ୍ୱାରକାଧିଶଙ୍କ କୃପା ଯୋଗୁ ମୁଁ ୨୦୧୪ରେ ଆପଣମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟକୁ ଆସିଯାଇଛି ଏବଂ ଆପଣଙ୍କ ସେବାରେ ଲୀନ ହୋଇଯାଇଛି।

ମୋ ପରିବାର ସଦସ୍ୟମାନେ,

ମୀରାବାଈଙ୍କ ୫୨୫ତମ ଜନ୍ମଜୟନ୍ତୀ କେବଳ ଜଣେ ସନ୍ଥଙ୍କ ଜନ୍ମଜୟନ୍ତୀ ନୁହେଁ। ଏହା ଭାରତର ଏକ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ସଂସ୍କୃତିର ଏକ ଉତ୍ସବ ଅଟେ। ଏହା ଭାରତର ପ୍ରେମ ପରମ୍ପରାର ଏକ ଉତ୍ସବ ଅଟେ। ଏହି ପର୍ବ ନର ଓ ନାରାୟଣଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ, ଜୀବ ଏବଂ ଶିବରେ, ଭକ୍ତ ଏବଂ ଭଗବାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ, ଅଭେଦ ମାନୁଥିବା ବିଚାରର ମଧ୍ୟ ଉତ୍ସବ ଅଟେ। ଯାହାକୁ କେହି ଅଦ୍ବୈତ କୁହନ୍ତି । ଆଜି ଏହି ମହୋତ୍ସବରେ ମୁଁ ସନ୍ଥ ମୀରାବାଇଙ୍କ ନାମରେ ଏକ ସ୍ମାରକୀ ମୁଦ୍ରା ଓ ଟିକଟ ଉନ୍ମୋଚନ କରିବାର ସୌଭାଗ୍ୟ ଲାଭ କରିଛି । ମୀରାବାଈ ରାଜସ୍ଥାନର ସେହି ବୀର ଭୂମିରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ, ଯିଏ ଦେଶର ସମ୍ମାନ ଏବଂ ସଂସ୍କୃତି ପାଇଁ ଅସୀମ ବଳିଦାନ ଦେଇଛନ୍ତି । ୟୁପି ଓ ରାଜସ୍ଥାନକୁ ସଂଯୋଗ କରି ଏହି ୮୪ କୋସର ବ୍ରଜମଣ୍ଡଳ ହିଁ ଗଠିତ ହୋଇଛି। ମୀରାବାଈ ଭକ୍ତି ଓ ଆଧ୍ୟାତ୍ମିକତାର ଅମୃତକୁ ତ୍ୟାଗ କରି ଭାରତର ଚେତନାକୁ ବଜାୟ ରଖିଥିଲେ, ମୀରାବାଈ ଅତି ସରଳ ଭାଷାରେ ଭକ୍ତି, ସମର୍ପଣ ଓ ଶ୍ରଦ୍ଧାକୁ ବର୍ଣ୍ଣନା କରିଥିଲେ- ମୀରା କେ ପ୍ରଭୁ ଗିରଧର ନାଗର, ସହଜ ମିଲେ ଅବିନାଶୀ ରେ। ତାଙ୍କ ଶ୍ରଦ୍ଧାରେ ଆୟୋଜିତ ଏହି କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ ଆମକୁ ଭାରତର ଭକ୍ତି ସହିତ ଭାରତର ସାହସିକତା ଏବଂ ବଳିଦାନକୁ ମନେ ପକାଇ ଦେଇଥାଏ। ମୀରାବାଈଙ୍କ ପରିବାର ଏବଂ ରାଜସ୍ଥାନ ସେତେବେଳେ ନିଜସ୍ବ ସବୁ କିଛି ଦେଇଥିଲେ। ରାଜସ୍ଥାନ ଏବଂ ଦେଶର ଲୋକମାନେ ଆମର ଆସ୍ଥା କେନ୍ଦ୍ରଗୁଡିକର ସୁରକ୍ଷା ପାଇଁ ଏକ ପ୍ରାଚୀର ଭାବରେ ଠିଆ ହୋଇଥିଲେ, ଯାହା ଦ୍ୱାରା ଭାରତର ଆତ୍ମାକୁ ଭାରତର ଚେତନାକୁ ସୁରକ୍ଷିତ ରଖାଯାଇ ପାରିବ।  ତେଣୁ, ଆଜିର ସମାରୋହ ଆମକୁ ମୀରାବାଈଙ୍କ ପ୍ରେମର ପରମ୍ପରା ସହିତ ସେହି ବୀରତ୍ୱର ପରମ୍ପରାକୁ ମଧ୍ୟ ମନେ ପକାଇଦିଏ । ଏବଂ ଏହା ହେଉଛି ଭାରତର ପରିଚୟ । ଆମେ ଗୋଟିଏ କୃଷ୍ଣଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ, ବଂଶୀ ବଜାଉଥିବା କୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ଦେଖିଛୁ ଏବଂ ସୁଦର୍ଶନ ଚକ୍ରଧାରୀ ବାସୁଦେବଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ଦର୍ଶନ କରୁଛୁ।

 

ମୋ ପରିବାର ସଦସ୍ୟମାନେ,

ଆମ ଭାରତ ସର୍ବଦା ନାରୀ ଶକ୍ତିର ଉପାସନାର ଦେଶ ହୋଇ ରହି ଆସିଛି । ଏହି କଥା ବ୍ରଜର ଲୋକମାନଙ୍କଠାରୁ ଭଲ ଭାବରେ କିଏ ଏହା ବୁଝିପାରିବ? ଏଠାରେ କହ୍ନେୟାଙ୍କ ସହରରେ ମଧ୍ୟ 'ଲାଡଲି ସରକାର' ପ୍ରଥମେ ଚାଲିଥାଏ। ଏଠାରେ ସମ୍ବୋଧନ, ସମ୍ବାଦ, ସଂଳାପ, ସମ୍ମାନ, ସବୁ କିଛି ରାଧେ-ରାଧେ କହି ହୋଇଥାଏ। କୃଷ୍ଣଙ୍କ ପୂର୍ବରୁ ଯେତେବେଳେ ରାଧା ଲାଗିଥାଏ, ସେତେବେଳେ ତାଙ୍କ ନାମ ପୂରଣ ହୋଇଥାଏ। ସେଥିପାଇଁ, ଆମ ଦେଶରେ ମହିଳାମାନେ ସର୍ବଦା ଦାୟିତ୍ୱ ଗ୍ରହଣ କରିଥାନ୍ତି ଏବଂ ସମାଜକୁ ନିରନ୍ତର ମାର୍ଗଦର୍ଶନ ମଧ୍ୟ କରିଛନ୍ତି । ମୀରାବାଈ ଜୀ ମଧ୍ୟ ଏହାର ଏକ ବଡ଼ ଉଦାହରଣ । ମୀରାବାଇ ଜୀ କହିଥିଲେ- ଜେତାଇ ଦୀସୋ ଘରାନୀ ଗଗନ ଉଚ୍, ତେତା ସବ ଉଚ୍ ଜାସି । ଏହି ଶରୀରକୁ ଗର୍ବ କରନ୍ତୁ ନାହିଁ, ମାଟିରେ ମିଶିଯିବ। ଅର୍ଥାତ୍ ଏହି ପୃଥିବୀ ଓ ଆକାଶ ମଝିରେ ଆପଣ ଯାହା ଦେଖୁଛନ୍ତି ଏହା ଶେଷ ଗୋଟିଏ ଦିନ ନିଶ୍ଚିତ ହେବ। ଏହି କଥାରେ କେତେ ବଡ଼ ଗମ୍ଭୀର ଦର୍ଶନ ଲୁଚିରହିଛି, ଏହା ଆମେ ସମସ୍ତେ ବୁଝିପାରିବା।

ସାଥୀମାନେ

ସନ୍ଥ ମୀରାବାଈ ଜୀ ସେହି ସମୟରେ ସମାଜକୁ ସେହି ମାର୍ଗ ଦେଖାଇଥିଲେ, ଯାହା ସେହି ସମୟରେ ସବୁଠାରୁ ଅଧିକ ଆବଶ୍ୟକତା ଥିଲା । ଭାରତର ଏଭଳି କଠିନ ସମୟରେ ମୀରାବାଈଙ୍କ ଭଳି ଜଣେ ସନ୍ଥ ଦେଖାଇଦେଇଛନ୍ତି ଯେ ମହିଳାଙ୍କ ଆତ୍ମବଳ ସମଗ୍ର ବିଶ୍ୱକୁ ଦିଗଦର୍ଶନ ଦେବାର ଶକ୍ତି ରଖିଛି । ସେ ସନ୍ଥ ରବିଦାସଙ୍କୁ ନିଜର ଗୁରୁ ମାନୁଥିଲେ ଏବଂ ଖୋଲାଖୋଲି ଭାବରେ କହିଥିଲେ - "ଗୁରୁ ମିଲିଆ ସନ୍ଥ ଗୁରୁ ରବିଦାସ ଜୀ, ଦିହି ଜ୍ଞାନ କି ଗୁଟକି"। ସେଥିପାଇଁ, ମୀରାବାଈ କେବଳ ମଧ୍ୟଯୁଗର ଜଣେ ମହାନ ମହିଳା ନ ଥିଲେ, ବରଂ ସେ ଜଣେ ମହାନ ସମାଜ ସଂସ୍କାରକ ଏବଂ ପଥ ପ୍ରଦର୍ଶକମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ମଧ୍ୟ ଜଣେ ଥିଲେ।

ସାଥୀମାନେ

ମୀରାବାଇ ଏବଂ ତାଙ୍କ ଶବ୍ଦ ହେଉଛି ସେହି ଆଲୋକ ଅଟେ, ଯାହା ପ୍ରତ୍ୟେକ କାଳରେ ସେତିକି ହିଁ ପ୍ରାସଙ୍ଗିକ | ଯଦି ଆମେ ଆଜିର ଆହ୍ୱାନଗୁଡ଼ିକୁ ଦେଖିବା, ତେବେ ମୀରାବାଈ ଆମକୁ ଉର୍ଷକୁ ଯାଇ ମୁକ୍ତ ରହି ଏବଂ ନିଜସ୍ବ ମୂଲ୍ୟବୋଧକୁ ବଜାୟ ରଖିବାକୁ ଶିକ୍ଷା ଦେଇଛନ୍ତି, ମୀରାବାଈ କହନ୍ତି- ମୀରା କେ ଭଗବାନ ସଦା ସହାଇ, ରାଖେ ବିଦନ ହଟାୟ” ଭଜନ ଭାବରେ ନାଚିନାଚି ଗିରିଧର ଭଳି ଯିବି? ତାଙ୍କ ଭକ୍ତିରେ ସରଳତା ଅଛି କିନ୍ତୁ ନିଷ୍ଠା ମଧ୍ୟ ରହିଛି। ସେମାନେ କୌଣସି ବିନାଶକୁ ଭୟ କରନ୍ତି ନାହିଁ । ସେମାନେ ମୋତେ କେବଳ ମୋ କାମ କରିବାକୁ ପ୍ରେରଣା ନେଇଥାଏ।

 

ମୋ ପରିବାର ସଦସ୍ୟମାନେ,

ଏହି ଅବସରରେ ଆଜି ମୁଁ ଭାରତ ମାଟିର ଆଉ ଏକ ବୈଶିଷ୍ଟ୍ୟ ବିଷୟରେ କହିବାକୁ ଚାହୁଁଛି । ଏହା ହେଉଛି ଭାରତ ମାଟିର ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟଜନକ ଦକ୍ଷତା ଅଛି ଯେ ଯେତେବେଳେ ବି ଏହାର ଚେତନା ଉପରେ ଆକ୍ରମଣ ହୋଇଥିଲା, ଯେତେବେଳେ ବି ଏହାର ଚେତନା ଦୁର୍ବଳ ହେଲା, ଦେଶର କୌଣସି ନା କୌଣସି କୋଣରେ ଏକ ଜାଗ୍ରତ ଶକ୍ତି ଗୋଷ୍ଠୀ ମଧ୍ୟ ଭାରତକୁ ଦିଗ ଦେଖାଇବାକୁ ସଂକଳ୍ପ ନେଇଥିଲା । ଆଉ ଏହି ପୁଣ୍ୟ କାର୍ଯ୍ୟ ପାଇଁ କିଏ ଯୋଦ୍ଧା ହେଲେ ତ ଆଉ କିଏ ସାଧୁ ହୋଇଗଲେ । ଭକ୍ତି କାଳର ଆମ ସନ୍ଥମାନେ ଏହାର ଏକ ଚମତ୍କାର ଉଦାହରଣ । ସେ ବୈରାଗ୍ୟ ଏବଂ ବିଚ୍ଛିନ୍ନତାର ଆଦର୍ଶ ସୃଷ୍ଟି କରିଥିଲେ ଏବଂ ସଙ୍ଗେ ସଙ୍ଗେ ଆମ ଭାରତକୁ ଗଢ଼ିଥିଲେ । ଆପଣ ସମଗ୍ର ଭାରତକୁ ଦେଖନ୍ତୁ, ଦକ୍ଷିଣରେ ଆଲୱାର ସନ୍ଥ ଓ ନୟନାର ସନ୍ଥ ଥିଲେ, ରାମାନୁଜାଚାର୍ଯ୍ୟଙ୍କ ଭଳି ଆଚାର୍ଯ୍ୟ ଥିଲେ! ଉତ୍ତର ଭାରତରେ ତୁଳସୀଦାସ, କବୀରଦାସ, ରବିଦାସ ଓ ସୁରଦାସଙ୍କ ଭଳି ସନ୍ଥ ଥିଲେ । ଗୁରୁ ନାନକ ଦେବପଞ୍ଜାବରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । ପୂର୍ବରେ ବଙ୍ଗଳାର ଚୈତନ୍ୟ ମହାପ୍ରଭୁଙ୍କ ଭଳି ସନ୍ଥଙ୍କ ଆଲୋକ ଆଜି ସମଗ୍ର ବିଶ୍ୱରେ ବ୍ୟାପିବାରେ ଲାଗିଛି । ପଶ୍ଚିମରେ ମଧ୍ୟ ଗୁଜୁରାଟରେ ନର୍ସି ମେହେଟ୍ଟା, ମହାରାଷ୍ଟ୍ରରେ ତୁକାରାମ ଓ ନାମଦେବଙ୍କ ଭଳି ସନ୍ଥ ଥିଲେ। ସମସ୍ତଙ୍କର ଭିନ୍ନ ଭିନ୍ନ ଭାଷା, ଭିନ୍ନ ଭିନ୍ନ ଉପଭାଷା, ଭିନ୍ନ ରୀତିନୀତି ଓ ପରମ୍ପରା ଥିଲା । ତଥାପି ସମସ୍ତଙ୍କ ବାର୍ତ୍ତା ସମାନ ଥିଲା, ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ସମାନ ଥିଲା। ଦେଶର ବିଭିନ୍ନ ଅଞ୍ଚଳରୁ ବାହାରିଥିବା ଭକ୍ତି ଓ ଜ୍ଞାନର ଧାରା ସମଗ୍ର ଭାରତକୁ ଯୋଡ଼ି ଦେଇଥିଲା।

ଏବଂ ବନ୍ଧୁଗଣ,

ମଥୁରା ପରି ଏହି ପବିତ୍ର ସ୍ଥାନ, ଭକ୍ତି ଆନ୍ଦୋଳନର ଏହି ବିଭିନ୍ନ ଧାରାର ସଂଗମର ସ୍ଥାନ ପାଲଟିଛି । ମାଲୁକଦାସ, ଚୈତନ୍ୟ ମହାପ୍ରଭୁ, ମହାପ୍ରଭୁ ବଲ୍ଲଭଚାର୍ଯ୍ୟ, ସ୍ୱାମୀ ହରିଦାସ, ସ୍ୱାମୀ ହିତ ହରିବଂଶ ପ୍ରଭୁଙ୍କ ଭଳି ଅନେକ ସନ୍ଥ ଏଠାକୁ ଆସିଥିଲେ। ସେ ଭାରତୀୟ ସମାଜରେ ନୂତନ ଚେତନା ଓ ନୂତନ ଜୀବନ ସୃଷ୍ଟି କରିଥିଲେ। ଭଗବାନ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣଙ୍କ ଆଶୀର୍ବାଦରେ ଆଜି ବି ଚାଲିଛି ଏହି ଭକ୍ତି ଯଜ୍ଞ ।

ମୋ ପରିବାର ସଦସ୍ୟମାନେ,

ଆମ ସାଧୁମାନେ ବ୍ରଜ ବିଷୟରେ କହିଛନ୍ତି – ବୃନ୍ଦାବନ ସେ ବନ ନେହିଁ, ନନ୍ଦଗାଁଓ୍ବ ସୋ ଗାଓ୍ବଁ, ବଂଶୀବଟ ସୋ ବଟନେହିଁ, କୃଷ୍ଣ ନାମ ସୋ ନାଓ୍ବ” ଅର୍ଥାତ୍ ବୃନ୍ଦାବନ ଭଳି ପବିତ୍ର ଜଙ୍ଗଲ ଆଉ କେଉଁଠି ନାହିଁ। ନନ୍ଦଗାଁ ଭଳି ପବିତ୍ର ଗାଁ ନାହିଁ। ... ଏଠାରେ ବଂଶୀବଟ ଭଳି ବଟ ନାହିଁ... ଆଉ କୃଷ୍ଣଙ୍କ ନାମ ଭଳି କୌଣସି କଲ୍ୟାଣକାରୀ ନାମ ନାହିଁ । ଏହି ବ୍ରଜ ଅଞ୍ଚଳ କେବଳ ଭକ୍ତି ଓ ପ୍ରେମର ଭୂମି ନୁହେଁ, ଏହା ଆମ ସାହିତ୍ୟ, ସଙ୍ଗୀତ, ସଂସ୍କୃତି ଓ ସଭ୍ୟତାର କେନ୍ଦ୍ର ବିନ୍ଦୁ ପାଲଟିଛି। ଅତ୍ୟନ୍ତ କଠିନ ସମୟରେ ମଧ୍ୟ ଏହି ଅଞ୍ଚଳ ଦେଶକୁ ପରିଚାଳନା କରିଛି। କିନ୍ତୁ ଯେତେବେଳେ ଦେଶ ସ୍ୱାଧୀନ ହେଲା, ଦୁର୍ଭାଗ୍ୟବଶତଃ ଏହି ପବିତ୍ର ପୀଠକୁ ଯେତିକି ଗୁରୁତ୍ୱ ମିଳିବା କଥା ତାହା ହୋଇପାରିଲା ନାହିଁ। ଯେଉଁମାନେ ଭାରତକୁ ଅତୀତରୁ ବିଚ୍ଛିନ୍ନ କରିବାକୁ ଚାହୁଁଥିଲେ, ଯେଉଁମାନେ ଭାରତର ସଂସ୍କୃତି, ଏହାର ଆଧ୍ୟାତ୍ମିକ ପରିଚୟରୁ ବିଚ୍ଛିନ୍ନ ଥିଲେ, ସ୍ୱାଧୀନତା ପରେ ମଧ୍ୟ ଦାସତ୍ୱର ମାନସିକତା ଛାଡ଼ି ପାରିନଥିଲେ, ସେମାନେ ବ୍ରଜ ଭୂମିକୁ ମଧ୍ୟ ବିକାଶରୁ ବଞ୍ଚିତ କରିଥିଲେ।

ଭାଇ ଓ ଭଉଣୀମାନେ,

ଆଜି ସ୍ବାଧୀନତାର ଅମୃତକାଳରେ ପ୍ରଥମ ଥର ପାଇଁ ଦେଶ ଦାସତ୍ୱର ସେହି ମାନସିକତାରୁ ବାହାରିଛି । ଲାଲକିଲ୍ଲାରୁ ଆମେ ‘ପଞ୍ଚ ପ୍ରାଣ’ର ଶପଥ ନେଇଛୁ। ଆମେ ଆମ ଐତିହ୍ୟ କୁ ନେଇ ଗର୍ବର ସହ ଆଗକୁ ବଢ଼ୁଛୁ । ଆଜି କାଶୀର ବିଶ୍ୱନାଥ ଧାମ ଏକ ବିରାଟ ରୂପରେ ଆମ ସାମ୍ନାରେ ରହିଛି। ଆଜି ଉଜ୍ଜୈନଙ୍କ ମହାକାଳ ମହାଲୋକରେ ଦେବତ୍ୱ ସହିତ ଭବ୍ୟତା ଦେଖିବାକୁ ମିଳୁଛି । ଆଜି କେଦାରଘାଟିରେ କେଦାରନାଥ ଦର୍ଶନ କରି ଲକ୍ଷ ଲକ୍ଷ ଲୋକ ଆଶୀର୍ବାଦ ପାଉଛନ୍ତି। ଆଉ ଏବେ ଅଯୋଧ୍ୟାରେ ଭଗବାନ ଶ୍ରୀରାମଙ୍କ ମନ୍ଦିରର ଲୋକାର୍ପଣ ତିଥି ମଧ୍ୟ ଆସିଛି । ମଥୁରା ଓ ବ୍ରଜ ମଧ୍ୟ ବିକାଶ ର ଏହି ଦୌଡ଼ରେ ଆଉ ପଛରେ ରହିବେ ନାହିଁ । ସେହି ଦିନ ଆଉ ଦୂର ନୁହେଁ ଯେତେବେଳେ ବ୍ରଜ ଅଞ୍ଚଳରେ ଭଗବାନଙ୍କ ଦର୍ଶନ ସହିତ ଆହୁରି ଅଧିକ ଦେବତ୍ୱ ରହିବ । ବ୍ରଜର ବିକାଶ ପାଇଁ 'ଉତ୍ତର ପ୍ରଦେଶ ବ୍ରଜ ତୀର୍ଥ ବିକାଶ ପରିଷଦ' ପ୍ରତିଷ୍ଠା ହୋଇଥିବାରୁ ମୁଁ ଆନନ୍ଦିତ । ଶ୍ରଦ୍ଧାଳୁଙ୍କ ସୁବିଧା ଓ ତୀର୍ଥଯାତ୍ରାର ବିକାଶ ପାଇଁ ଏହି ପରିଷଦ ଅନେକ କାର୍ଯ୍ୟ କରୁଛି। 'ବ୍ରଜ ରାଜା ମହୋତ୍ସବ' ଭଳି କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ ମଧ୍ୟ ବିକାଶର ଏହି ଧାରାରେ ଆଲୋକ ବିଚ୍ଛୁରିତ କରୁଛି।

 

ସାଥୀମାନେ
ଏହି ସମଗ୍ର ଅଞ୍ଚଳ କୃଷ୍ଣଙ୍କ ଲୀଳା ସହିତ ଜଡ଼ିତ । ମଥୁରା, ବୃନ୍ଦାବନ, ଭରତପୁର, କରୌଲି, ଆଗ୍ରା, ଫିରୋଜାବାଦ, କାସଗଞ୍ଜ, ପଲୱାଲ, ବଲ୍ଲଭଗଡ଼ ଆଦି ଅଞ୍ଚଳ ବିଭିନ୍ନ ରାଜ୍ୟ ଅଧୀନରେ ରହିଛି। ବିଭିନ୍ନ ରାଜ୍ୟ ସରକାରଙ୍କ ସହଯୋଗରେ ଏହି ସମଗ୍ର ଅଞ୍ଚଳର ବିକାଶ କରିବା ଭାରତ ସରକାରଙ୍କ ପ୍ରୟାସ।

ସାଥୀମାନେ

ବ୍ରଜ ଅଞ୍ଚଳରେ, ଦେଶରେ ଘଟୁଥିବା ଏହି ପରିବର୍ତନ, ଏହି ବିକାଶ କେବଳ ବ୍ୟବସ୍ଥାର ପରିବର୍ତ୍ତନ ନୁହେଁ। ଏହା ଆମ ଜାତିର ପରିବର୍ତ୍ତିତ ପ୍ରକୃତି, ଏହାର ପୁନର୍ଜୀବିତ ଚେତନାର ପ୍ରତୀକ । ଏବଂ ମହାଭାରତ ପ୍ରମାଣ କରୁଛି ଯେ ଯେଉଁଠାରେ ଭାରତ ପୁନରୁଦ୍ଧାର ହୋଇଛି, ସେଠାରେ ଏହା ପଛରେ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣଙ୍କ ଆଶୀର୍ବାଦ ରହିଛି । ସେହି ଆଶୀର୍ବାଦ ବଳରେ ଆମେ ଆମର ସଂକଳ୍ପପୂରଣ କରିବୁ ଏବଂ ଏକ ବିକଶିତ ଭାରତ ମଧ୍ୟ ନିର୍ମାଣ କରିବୁ । ପୁଣି ଥରେ ମୁଁ ଆପଣ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ସନ୍ଥ ମୀରାବାଇ ଜୀଙ୍କ ୫୨୫ତମ ଜୟନ୍ତୀ ଅବସରରେ ବହୁତ ବହୁତ ଶୁଭେଚ୍ଛା ଜଣାଉଛି । ଆପଣଙ୍କୁ ବହୁତ ବହୁତ ଧନ୍ୟବାଦ ଜଣାଉଛି।

ରାଧେ-ରାଧେ! ଜୟ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ !

 

Explore More
ଶ୍ରୀରାମ ଜନ୍ମଭୂମି ମନ୍ଦିର ଧ୍ଵଜାରୋହଣ ସମାରୋହରେ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀଙ୍କ ଅଭିଭାଷଣ

ଲୋକପ୍ରିୟ ଅଭିଭାଷଣ

ଶ୍ରୀରାମ ଜନ୍ମଭୂମି ମନ୍ଦିର ଧ୍ଵଜାରୋହଣ ସମାରୋହରେ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀଙ୍କ ଅଭିଭାଷଣ
Pharma exports rose 2% to over $31 billion in FY26 despite sharp decline in March

Media Coverage

Pharma exports rose 2% to over $31 billion in FY26 despite sharp decline in March
NM on the go

Nm on the go

Always be the first to hear from the PM. Get the App Now!
...
India - Republic of Korea Joint Statement on Cooperation in the field of Sustainability
April 20, 2026

The Republic of India and the Republic of Korea, hereafter referred to as "the two sides,” agreed to strengthen bilateral cooperation to address global sustainability challenges through practical collaboration in climate change, maritime and Arctic issues.

As environmentally responsible nations, the two sides reaffirmed their commitment to fulfill the 2030 Agenda for Sustainable Development with respect to environment in an integrated manner. To achieve this, the two sides decided to promote cooperation on environmental matters and climate change, including the sustainable management of natural resources including land, air, water, biodiversity, and wastes.

Climate Change Cooperation

Reaffirming their support for the rules-based international order and their commitment to the Paris Agreement, the two sides recognised the critical importance of enhancing climate action to address the unprecedented climate crisis that threatens sustainability of humanity and nature.

In this context, the two sides welcomed the conclusion of an MOC under Article 6.2 of the Paris Agreement, which establishes a cooperative approach for investment-driven mitigation projects, advances the achievement of their respective Nationally Determined Contributions, and further strengthens their strategic partnership in the area of climate action. The two sides will promote cooperation on climate change issues including carbon market, the Article 6.2 cooperative approach, renewable energy and low-carbon technologies.

Environmental Cooperation and Sustainable Development

As environmentally responsible nations, India and the ROK decided to pursue institutional cooperation through an MOU on Cooperation in the Field of Climate and the Environment. The Indian side welcomed the ROK joining as a member of International Solar Alliance (ISA). The ROK side welcomed India joining as a member of the Global Green Growth Institute (GGGI).

Oceans and Marine Sustainability

Recognising the importance of the oceans for economic development, ecological balance, and food security, the two sides agreed to expand cooperation in marine science, sustainable fisheries, coastal ecosystem protection, and marine pollution prevention.

The two sides will enhance collaboration in the blue economy and promote closer exchanges between scientific institutions and maritime agencies in both countries.

Arctic Research and Polar Cooperation

India and the ROK noted their growing engagement in Arctic research and scientific cooperation. The two sides recognised the Arctic as an important region for advancing understanding of climate change and agreed to expand cooperation in the Arctic, including Arctic science and Arctic shipping.

The two sides will promote closer collaboration between their respective Arctic research institutions and explore opportunities for joint research initiatives, scientific exchanges, and participation in international polar research programmes.

Way Forward

The two sides reaffirmed their commitment to advancing practical cooperation that contributes to sustainable development and climate action.

India and the ROK expressed confidence that the expanded cooperation outlined in this joint statement will contribute to the development of innovative and scalable solutions that can support sustainable development in the Indo-Pacific region and beyond.