ସେୟାର
 
Comments
Today, India is inspiring to become a 5 trillion dollar economy: PM Modi
India’s innovation is a great blend of Economics and Utility. IIT Madras is born in that tradition: PM
We have worked to create a robust ecosystem for innovation, for incubation for research and development in our country: PM

ତାମିଲନାଡ଼ୁ ରାଜ୍ୟପାଳ ଶ୍ରୀ ବନୱାରିଲାଲ ପୁରୋହିତଜୀ, ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ ଶ୍ରୀ ଏଦାପାଦୀ କେ ପାଲାନିସ୍ୱାମୀଜୀ, ମୋ ସହଯୋଗୀ ଶ୍ରୀ ରମେଶ ପୋଖରିଆଲ ‘ନିଶଙ୍କ’ଜୀ, ତାମିଲନାଡୁ ଉପ ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ ପନୀରସେଲଭମ ଜୀ, ଆଇଆଇଟି ମାଡ୍ରାସର ଅଧ୍ୟକ୍ଷ, ବୋର୍ଡ଼ ଅଫ ଗଭର୍ଣ୍ଣର୍ସର ସଦସ୍ୟଗଣ, ନିର୍ଦ୍ଦେଶକ, ଏହି ମହାନ ଶିକ୍ଷାନୁଷ୍ଠାନର ଅଧ୍ୟାପକ ଅଧ୍ୟାପିକାଗଣ, ଆମନ୍ତ୍ରିତ ବିଶିଷ୍ଟ ଅତିଥିବୃନ୍ଦ ଏବଂ ମୋର ଯୁବ ବନ୍ଧୁଗଣ ଯେଉଁମାନେ ଆଜି ସେମାନଙ୍କର ସୁବର୍ଣ୍ଣ ଭବିଷ୍ୟତର ଦ୍ୱାର ଦେଶରେ ଦଣ୍ଡାୟମାନ । ଆଜି ଏଠାକୁ ଆସି ଆପଣମାନଙ୍କ ଗହଣରେ ଉପସ୍ଥିତ ହେବା ମୋ ପାଇଁ  ଅତି ଆନନ୍ଦର କଥା ।

ବନ୍ଧୁଗଣ,

ଆଜି ମୋ ସମ୍ମୁଖରେ ଏକ ମିନି ଭାରତ ଏବଂ ନୂତନ ଭାରତକୁ ମୁଁ ଦେଖିପାରୁଛି । ସେହି ମିନି ଭାରତ ଓ ନୂତନ ଭାରତର ଶକ୍ତି, ସେମାନଙ୍କର ମନର ଉତ୍ସାହ ଓ ସକାରାତ୍ମକ ମନୋଭାବକୁ ମୁଁ ଉତ୍ତମ ରୂପେ ନିରୀକ୍ଷଣ କରିପାରୁଛି । ମୁଁ  ଆଜି ଯେତେବେଳେ ଆପଣମାନଙ୍କୁ ପୁରସ୍କାର ବିତରଣ କରୁଥିଲି, ଆପଣମାନଙ୍କ ଆଖିରେ ଚମକୁଥିବା ଭବିଷ୍ୟତକୁ ମୁଁ ଭଲ ଭାବେ ଦେଖି ପାରୁଥିଲି । ଭାରତର ଭାଗ୍ୟକୁ ମଧ୍ୟ ମୁଁ ଜଳଜଳ ହୋଇ ଲକ୍ଷ୍ୟ କରି ପାରୁଥିଲି ।

ବନ୍ଧୁଗଣ,

ଆଜି ଯେଉଁମାନେ ଏହି ମହାନ ଶିକ୍ଷାନୁଷ୍ଠାନରୁ ସ୍ନାତକ ଡିଗ୍ରୀ ପାଇବାକୁ ଯାଉଛନ୍ତି ସେମାନଙ୍କ ମାତାପିତାଙ୍କୁ ମୁଁ ଅଭିନନ୍ଦନ ଜ୍ଞାପନ କରୁଛି । ସେମାନେ ଆପଣମାନଙ୍କୁ ଆଣି ଜୀବନର ଏହି ଘଡ଼ିସନ୍ଧି ମୁହୂର୍ତ୍ତରେ ପହଞ୍ଚାଇବା ସକାଶେ ଅନେକ କଷ୍ଟ ସ୍ୱୀକାର କରିଥିବେ ଅନେକ ତ୍ୟାଗ ସ୍ୱୀକାର କରିଥିବେ । ସେମାନେ ଆପଣମାନଙ୍କୁ ଡେଣା ପ୍ରଦାନ କରିଛନ୍ତି ଯାହାଦ୍ୱାରା ଆପଣମାନେ ଏବେ ମୁକ୍ତ ଆକାଶରେ ଉଡ଼ି ପାରିବେ । ଏଭଳି ଗୌରବ ଆପଣମାନଙ୍କ ଆଦର୍ଶ ଶିକ୍ଷକମାନଙ୍କ ଆଖିରେ ପ୍ରତିଫଳିତ ହେଉଥିବା ମୁଁ ବି ଲକ୍ଷ୍ୟ କରିପାରୁଛି । ସେମାନେ ନିଜର ଅକ୍ଳାନ୍ତ ପରିଶ୍ରମ ଦ୍ୱାରା ଆପଣମାନଙ୍କୁ ଗଢ଼ି ତୋଳିଛନ୍ତି, ସେମାନେ କେବଳ ଆପଣମାନଙ୍କୁ ଉତ୍ତମ ଇଂଜିନିୟରରେ ପରିଣତ କରିନାହାନ୍ତି ଅପରନ୍ତୁ ଉତ୍ତମ ନାଗରିକ ରୂପେ ମଧ୍ୟ ନିର୍ମାଣ କରିଛନ୍ତି ।

ମୁଁ ମଧ୍ୟ ଏହି ଅବସରରେ ଅନ୍ୟ ସମସ୍ତ ସହଯୋଗୀ କର୍ମଚାରୀମାନଙ୍କ ସଂପର୍କରେ ଉଲ୍ଲେଖ କରିବାକୁ ଚାହେଁ । ସେମାନେ ହେଉଛନ୍ତି ସେହି ନୀରବ କର୍ମୀ ଯେଉଁମାନେ ସଦାବେଳେ ପର୍ଦ୍ଦା ପଛରେ ରହି ଆପଣମାନଙ୍କ ସକାଶେ ଖାଦ୍ୟ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରିଛନ୍ତି, ଆପଣମାନଙ୍କ ଶ୍ରେଣୀ ଗୃହକୁ ସ୍ୱଚ୍ଛ ଓ ନିର୍ମଳ ରଖିଛନ୍ତି, ଛାତ୍ରାବାସକୁ ସ୍ୱଚ୍ଛ ରଖିଛନ୍ତି । ତେଣୁ ଆପଣମାନଙ୍କ ସଫଳତା ପଛରେ ସେମାନଙ୍କର ମଧ୍ୟ ଭୂମିକା ରହିଛି । ଅନ୍ୟ କିଛି କହିବା ପୂର୍ବରୁ ମୁଁ ଛାତ୍ରବନ୍ଧୁମାନଙ୍କୁ ବିନମ୍ର ଅନୁରୋଧ କରୁଛି ଯେ ସେମାନେ ନିଜ ନିଜ ଆସନରୁ ଉଠି ଠିଆ ହୋଇ ନିଜର ସେହି ଶିକ୍ଷକ, ମାତାପିତା ଏବଂ ଅନ୍ୟ ସମସ୍ତ ସହଯୋଗୀ କର୍ମଚାରୀଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ ପ୍ରଦର୍ଶନ କରନ୍ତୁ ।

ବନ୍ଧୁଗଣ,

ଏହା ଏକ ଅତି ମହତ୍ଵପୂର୍ଣ୍ଣ ଶିକ୍ଷାନୁଷ୍ଠାନ । ମୁଁ ଜାଣିବାକୁ ପାଇଛି ଯେ ଏଠାରେ ପର୍ବତଗୁଡ଼ିକ ସୁଦ୍ଧା ଚଳମାନ ହୁଅନ୍ତି ଏବଂ ନଦୀମାନେ ସ୍ଥିର ପାଲଟି ଯାଆନ୍ତି । ଆମେ ଏବେ ସଭିଏଁ ତାମିଲନାଡ଼ୁ ରାଜ୍ୟରେ ରହିଛେ ଯାହାର ଏକ ବିଶେଷତ୍ୱ ରହିଛି । ଏହା ବିଶ୍ୱର ଅନ୍ୟତମ ପ୍ରାଚୀନ ଭାଷା ତାମିଲକୁ ଧରି ରଖିଛି । ଏବଂ ଏହା ପୁଣି ବିଶ୍ୱର ନବୀନତମ ଭାଷାକୁ ଧରି ରଖିଛି- ତାହା ହେଲା, ଆଇଆଇଟି ମାଡ୍ରାସର ଭାଷା । ଏହି ସ୍ଥାନ ଛାଡ଼ିବା ମାତ୍ରେ ଆପଣମାନେ ଅନେକ କିଛି ହରାଇଥିବା ପରି ଅନୁଭବ କରିବେ । ଆପଣମାନେ ସାରଙ୍ଗ ଏବଂ ଶାସ୍ତ୍ରର ଅଭାବକୁ ଅନୁଭବ କରିବେ । ଆପଣମାନେ ଆପଣମାନଙ୍କର ସଖା, ଘନିଷ୍ଠ ସହପାଠୀ ଯେଉଁମାନେ କି ଆପଣମାନଙ୍କର ସହ ପକ୍ଷଧର, ସେମାନଙ୍କ ଅନୁପସ୍ଥିତି ଅନୁଭବ କରିବେ । ଏବଂ ଆଉ କିଛି କଥା ଅଛି ଯାହାର ଅଭାବ ଆପଣମାନେ କଦାପି ଅନୁଭବ କରିବେନାହିଁ । ସେଥିରୁ ସବୁଠାରୁ ଉଲ୍ଲେଖନୀୟ କଥାଟି ହେଲା. ଆପଣମାନେ ବିନା ଭୟରେ ଏବେ ଆପଣମାନଙ୍କର ମନ ପସନ୍ଦର ଜୋତା କିଣିପାରିବେ ।

ନ୍ଧୁଗଣ,

ଆପଣମାନେ ସତରେ ବଡ଼ ଭାଗ୍ୟବାନ । ଆପଣମାନେ ଏଭଳି ଏକ ଚମତ୍କାର ଶିକ୍ଷାନୁଷ୍ଠାନରୁ ଉତ୍ତୀର୍ଣ୍ଣ ହେଉଛନ୍ତି ଓ ତାହା ପୁଣି ଏଭଳି ଏକ ସମୟରେ ଯେତେବେଳେ ଅପୂର୍ବ ସୁଯୋଗର ଭୂମି ବୋଲି ଭାରତ ଆଡ଼କୁ ସମଗ୍ର ବିଶ୍ୱ ଦୃଷ୍ଟି ଫେରାଇ ଚାହୁଁଛି । ଏଇ ସଦ୍ୟ ମୁଁ ଯୁକ୍ତରାଷ୍ଟ୍ର ଆମେରିକାରୁ ଏକ ସପ୍ତାହ ବ୍ୟାପୀ ଗସ୍ତ ସାରି ଭାରତ ଫେରିଛି । ଏହି ଗସ୍ତ ବେଳେ, ମୁଁ ଅନେକ ରାଷ୍ଟ୍ରମୁଖ୍ୟ, ବ୍ୟବସାୟିକ ନେତୃବୃନ୍ଦ, ନିବେଶକ, ଉଦ୍ୟୋଗପତି, ଇନୋଭେଟରମାନଙ୍କୁ ଭେଟିଥିଲି । ଆମ ମଧ୍ୟରେ ହୋଇଥିବା ଦ୍ୱିପାକ୍ଷିକ ଆଲୋଚନା ବେଳେ ଗୋଟିଏ କଥା ସଦାବେଳେ ସମାନଭାବେ ଉଲ୍ଲେଖ କରାଯାଇଥିଲା । ତାହା ହେଲା- ନୂତନ ଭାରତ ସଂପର୍କରେ ସେମାନଙ୍କ ମନରେ ସୃଷ୍ଟି ସକାରାତ୍ମକ ମନୋଭାବ । ଭାରତର ଯୁବ ପିଢ଼ିଙ୍କ ସାମର୍ଥ୍ୟ ଉପରେ ସେମାନେ ପ୍ରକଟ କରିଥିବା ଆସ୍ଥା ।

ବନ୍ଧୁଗଣ,

ଭାରତୀୟ ସମୁଦାୟ ସାରା ବିଶ୍ୱରେ ଏବେ ସେମାନଙ୍କର ଅସ୍ତିତ୍ୱ ପ୍ରତିପାଦନ କରିଛନ୍ତି । ବିଶେଷ କରି ବିଜ୍ଞାନ, ପ୍ରଯୁକ୍ତି ଏବଂ ନବୋନ୍ମେଷ କ୍ଷେତ୍ରରେ ଏହା ଜଳ ଜଳ ହୋଇ ଦିଶୁଛି । ଏହାକୁ ଶକ୍ତି ଯୋଗାଇଛି କିଏ? ସେମାନଙ୍କ ଭିତରୁ ଅଧିକାଂଶ ହେଉଛନ୍ତି ଆପଣମାନଙ୍କ ସିନିଅର ଆଇଆଇଟିଆନ । ତେଣୁ, ଆପଣମାନେ ସାରା ବିଶ୍ୱରେ ବ୍ରାଣ୍ଡ ଇଣ୍ଡିଆକୁ ସୁଦୃଢ଼ କରୁଛନ୍ତି । ଆଜିକାଲି, ଯେଉଁ ଯୁବ ଅଫିସରମାନେ ୟୁପିଏସସି ପରୀକ୍ଷାରେ କୃତକାର୍ଯ୍ୟ ହେଉଛନ୍ତି ମୁଁ ସେମାନଙ୍କ ସହିତ ଭାବ ବିନିମୟ କରୁଛି । ସେମାନଙ୍କ ଭିତରେ ଏଭଳି ଆଇଆଇଟି ଗ୍ରାଜୁଏଟ ଅଛନ୍ତି ଯେଉଁମାନଙ୍କ କଥା ଶୁଣି ମୁଁ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ଏବଂ ତାହା ଶୁଣିଲେ ଆପଣମାନେ ବି ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ହେବେ । ତେଣୁ, ଆପଣମାନେ ମଧ୍ୟ ଭାରତକୁ ଏକ ବିକଶିତ ଭୂମିରେ ପରିଣତ କରୁଛନ୍ତି । ଏବଂ ଆପଣମାନେ କର୍ପୋରେଟ ଦୁନିଆକୁ ଯାଆନ୍ତୁ ଏବଂ ଆପଣମାନେ ଦେଖିବେ ଯେ ସେମାନଙ୍କ ଭିତରୁ ଅନେକେ ଆଇଆଇଟିରେ ହିଁ ଶିକ୍ଷାଲାଭ କରିଛନ୍ତି । ତେଣୁ ଆପଣମାନେ ଭାରତକୁ ଅଧିକ ସମୃଦ୍ଧ କରୁଛନ୍ତି ।

ବନ୍ଧୁଗଣ,

ଏକବିଂଶ ଶତାବ୍ଦୀର ଭିତ୍ତି ତିନୋଟି ଆଧାର ଉପରେ ଅବସ୍ଥାପିତ ବୋଲି ମୁଁ ଦେଖିପାରୁଛି । ତାହା ହେଲା- ନବୋନ୍ମେଷ, ଟିମୱାର୍କ ଏବଂ ପ୍ରଯୁକ୍ତି, ଏସବୁ ପରସ୍ପରର ପରିପୂରକ ।

ବନ୍ଧୁଗଣ,

ମୁଁ ଏଇ ମାତ୍ର ସିଂଗାପୁର- ଭାରତ ହାକାଥନରେ ଯୋଗଦେଇ ଆସୁଛି । ଭାରତ ଓ ସିଂଗାପୁରର ଏହି ଇନୋଭେଟରମାନେ ମିଳିମିଶି କାର୍ଯ୍ୟ କରୁଛନ୍ତି । ସେମାନେ ଅନେକ ସମାନ ଚାଲେଞ୍ଜର ମିଳିତ ସମାଧାନ ପନ୍ଥା ବାହାର କରୁଛନ୍ତି । ସେମାନେ ସମସ୍ତେ ଗୋଟିଏ ଦିଶାରେ ସେମାନଙ୍କର ଇଂଜିନକୁ ସମର୍ପିତ କରିଛନ୍ତି । ସେହି ସବୁ ଇନୋଭେଟରମାନେ ବିଭିନ୍ନ ପୃଷ୍ଠଭୂମିରୁ ଆସିଛନ୍ତି । ସେମାନଙ୍କର ଅନୁଭୂତି ମଧ୍ୟ ଭିନ୍ନ । କିନ୍ତୁ ସେମାନେ ସଭିଏଁ କେବଳ ଭାରତ କିମ୍ବା ସିଂଗାପୁରକୁ ସହାୟକ ହେଲାଭଳି ସମାଧାନ ସୂତ୍ର ବାହାର କରୁନାହାନ୍ତି, ବରଂ ସମଗ୍ର ବିଶ୍ୱ ପାଇଁ ଉପକାରସିଦ୍ଧ ହେବାଭଳି ଉପାୟ ଚିନ୍ତା କରୁଛନ୍ତି । ଏହା ହେଲା ନବୋନ୍ମେଷର ଶକ୍ତି । ଅର୍ଥାତ, ଟିମ୍ ୱାର୍କ ଏବଂ ପ୍ରଯୁକ୍ତିର ବରଦାନ । ଏହା କେବଳ ଚିହ୍ନିତି କିଛି ଲୋକଙ୍କ ପାଇଁ ହିତକର ହୋଇନଥାଏ, ବରଂ ସମସ୍ତଙ୍କ  ସକାଶେ ଉପକାରସିଦ୍ଧ ପ୍ରମାଣିତ ହେବ ।

ଆଜି ଭାରତ 5 ଲକ୍ଷ କୋଟି ଡଲାର ଅର୍ଥବ୍ୟବସ୍ଥାରେ ପରିଣତ ହେବାକୁ ମହତ୍ଵାକାଂକ୍ଷା କରିଛି । ଆପଣମାନଙ୍କ ନବୋନ୍ମେଷ, ଆଶାଆକାଂକ୍ଷା ଏବଂ ପ୍ରଯୁକ୍ତିର ପ୍ରୟୋଗ ଏହି ସ୍ୱପ୍ନକୁ ଇନ୍ଧନ ଯୋଗାଇବ । ଭାରତକୁ ବିଶ୍ୱର ଏକ ପ୍ରତିଯୋଗୀ ଅର୍ଥନୀତିରେ ପରିଣତ କରିବା ସକାଶେ ଏହା ଭିତ୍ତିଭୂମି ଯୋଗାଇବ ।

ବନ୍ଧୁଗଣ,

ଆଇଆଇଟି ମାଡ୍ରାସ ଏହାର ଏକ ପ୍ରକୃଷ୍ଟ ଉଦାହରଣ ଯେ କିଭଳି ଦଶନ୍ଧି ଦଶନ୍ଧି ପୁରୁଣା ଏକ ଉଚ୍ଚ ଶିକ୍ଷାନୁଷ୍ଠାନ ଏକବିଂଶ ଶତାବ୍ଦୀର ଆଶା ଆକାଂକ୍ଷାକୁ ପୂରଣ କରିବା ଦିଗରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିବ ଏବଂ ଏଥିପାଇଁ ଆବଶ୍ୟକ ସଂସ୍କାର ଘଟାଇପାରିବ । କିଛି ସମୟ ପୂର୍ବରୁ ମୁଁ ଏହି କ୍ୟାମ୍ପସରେ ସ୍ଥାପିତ ଏକ ଗବେଷଣା ପାର୍କ ପରିଦର୍ଶନ କରିଛି । ସାରା ଦେଶରେ ଏହା ପ୍ରଥମ ପ୍ରୟାସ । ଆଜି ମୁଁ ଏଠାରେ ଏକ ଅତି ସକ୍ରିୟ ଷ୍ଟାର୍ଟଅପ୍ସବାତାବରଣ ଲକ୍ଷ୍ୟ କରିଛି । ମୋତେ ସୂଚୀତ କରାଯାଇଛି ଯେ ଏଯାବତ୍, ପ୍ରାୟ 200 ଷ୍ଟାର୍ଟ ଅପ୍ସକୁ ଏଠାରେ ଜନ୍ମ ଦିଆଯାଇସାରିଛି । ସେମାନଙ୍କ ଭିତରୁ କେତୋଟି ବୁଲି ଦେଖିବାର ସୌଭାଗ୍ୟ ମୋତେ ପ୍ରାପ୍ତ ହୋଇଛି । ମୁଁ ଇଲେକ୍ଟ୍ରିକ ମୋବିଲିଟି, ଇଣ୍ଟରନେଟ ଅଫ ଥିଙ୍ଗ୍ସ , ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ସେବା, ଆର୍ଟିଫିସିଆଲ ଇଣ୍ଟେଲିଜେନ୍ସ ଏବଂ ଆହୁରି ଅନେକ ପ୍ରୟାସ ବୁଲି ଦେଖିଛି । ଏହି ସମସ୍ତ ଷ୍ଟାର୍ଟଅପ୍ସଏକ ସ୍ଵତନ୍ତ୍ର ଇଣ୍ଡିଆ ବ୍ରାଣ୍ଡ ସୃଷ୍ଟି କରିବ ଯାହାକି ଆଗାମୀ ଦିନରେ ବିଶ୍ୱ ବଜାରରେ ନିଜସ୍ୱ ସ୍ଥାନ ଅଧିକାର କରିବ ।

ବନ୍ଧୁଗଣ,

ଭାରତର ନବୋନ୍ମେଷରେ ଅଧିକତର ମାତ୍ରାରେ ଇକୋନୋମିକ୍ସ ଏବଂ ୟୁଟିଲିଟିର ସମ୍ମିଶ୍ରଣ ଘଟାଯାଇଛି । ଆଇଆଇଟି ମାଡ୍ରାସ ସେହି ପରମ୍ପରାରେ ହିଁ ଜନ୍ମଲାଭ କରିଛି । ଏଠାରେ ଛାତ୍ରଛାତ୍ରୀ ଓ ଗବେଷକମାନେ ସବୁଠାରୁ ଜଟିଳ ସମସ୍ୟାମାନ ହାତକୁ ନେଇଥାନ୍ତି ଏବଂ ସେସବୁର ସମାଧାନକୁ ଅତି ସରଳ ଭାବେ ଏବଂ ସମସ୍ତଙ୍କ ପାଇଁ କାର୍ଯ୍ୟନ୍ୱୟନ କରାଯିବା ଭଳି ଢ଼ଙ୍ଗରେ ପ୍ରମାଣିତ କରିଥାନ୍ତି । ମୋତେ ସୂଚୀତ କରାଯାଇଛି ଯେ ଏଠାକାର ଛାତ୍ରଛାତ୍ରୀ ଷ୍ଟାର୍ଟ ଅପ୍ସମାନଙ୍କ ସହିତ ଇଣ୍ଟର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ କାର୍ଯ୍ୟ କରନ୍ତି , ସେମାନଙ୍କର କୋଠରିରେ ରହି କୋଡ ରଚନା କରନ୍ତି ଏବଂ ଏପରିକି ବେଳେବେଳେ ଖାଦ୍ୟ ଓ ନିଦ ଛାଡ଼ି ଏହି କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥାନ୍ତି । କେବଳ କ୍ଷୁଧା ଓ ଅନିଦ୍ରାକୁ ଛାଡ଼ି, ମୁଁ ଭାବୁଛି ଆଗାମୀଦିନରେ ଏଭଳି ନବୋନ୍ମେଷ ଏବଂ ଶ୍ରେଷ୍ଠତ୍ୱ ପ୍ରାପ୍ତିର ଧାରା ଜାରି ରହିବ ।

ବନ୍ଧୁଗଣ,

ଆମେ ଦେଶରେ ନବୋନ୍ମେଷ, ଗବେଷଣା ଓ ବିକାଶ ନିମନ୍ତେ ଆବଶ୍ୟକ ଇନକ୍ୟୁବେସନର ଏକ ବିଶାଳ ଅନୁକୂଳ ପରିବେଶ ସୃଷ୍ଟି କରିଛୁ । ମେସିନ ଶିକ୍ଷା, କୃତ୍ରିମ ପ୍ରଜ୍ଞା, ରୋବୋଟିକ୍ସ, ଅତ୍ୟାଧୁନିକ ପ୍ରଯୁକ୍ତି ଏବେ ଛାତ୍ରଛାତ୍ରୀଙ୍କ ପାଇଁ ଅଧିକରୁ ଅଧିକ ମାତ୍ରାରେ ଉପଲବ୍ଧ ହେଉଛି । ତାହା ପୁଣି ବିଦ୍ୟାଳୟରେ ପ୍ରାଥମିକ ସ୍ତରରୁ ସେମାନଙ୍କ ପାଇଁ ମିଳିପାରୁଛି । ଆମେ ଅଟଳ ଟିଙ୍କରିଂ ଲାବ ଜରିଆରେ ସାରା ଦେଶରେ ଏହି ସୁଯୋଗ ସମସ୍ତଙ୍କ ପାଇଁ ଉପଲବ୍ଧ କରାଉଛୁ ।

ଆପଣମାନଙ୍କ ପରି ଥରେ ଛାତ୍ରଛାତ୍ରୀ ଗୋଟିଏ ଶିକ୍ଷାନୁଷ୍ଠାନକୁ ଆସିବା ମାତ୍ରେ ଏବଂ ସେମାନେ ଅନୁପ୍ରାଣୀତ ହୋଇ ନବୋନ୍ମେଷ ଦିଗରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିବାକୁ ଇଚ୍ଛା ପ୍ରକଟ କରିବା ମାତ୍ରେ, ସେମାନଙ୍କୁ ଅଟଳ ଇନକ୍ୟୁବେସନ କେନ୍ଦ୍ର ସବୁ ପ୍ରକାର ସହଯୋଗ ଯୋଗାଇଦେବ । ପରବର୍ତ୍ତୀ ଚାଲେଞ୍ଜ ହେଲା ଏହା ପାଇଁ ଏକ ବଜାର ଖୋଜିବା; ଏକ ଷ୍ଟାର୍ଟଅପ୍ସଆରମ୍ଭ କରିବା । ଷ୍ଟାର୍ଟ ଅପ ଇଣ୍ଡିଆ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ ଆପଣମାନଙ୍କୁ ସେହିଭଳି ଚାଲେଞ୍ଜର ସାମ୍ନା କରିବା ସକାଶେ ହିଁ ଡ଼ିଜାଇନ କରାଯାଇଛି । ଏହି କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ ନବୋନ୍ମେଷ ଜରିଆରେ ସେମାନଙ୍କ ପାଇଁ ନିଜସ୍ୱ ବଜାର ଖୋଜିବାରେ ସବୁପ୍ରକାର ସହଯୋଗ କରିବ । ଏହା ଅତିରିକ୍ତ, ଦେଶରେ ଗବେଷଣା ଓ ବିକାଶକୁ ପ୍ରୋତ୍ସାହନ ପ୍ରଦାନ କରିବା ସକାଷେ, ଆମେ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ରିସର୍ଚ୍ଚ ଫେଲୋ ଯୋଜନା କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ କରିଛୁ ।

ବନ୍ଧୁଗଣ,

ଆମ ସମସ୍ତଙ୍କ ଅକ୍ଳାନ୍ତ ପରିଶ୍ରମର ଫଳ ସ୍ୱରୂପ ଆଜି ଏହା ସମ୍ଭବପର ହୋଇଛି ଏବଂ ତାହା ସର୍ବଶ୍ରେଷ୍ଠ ତିନୋଟି ଷ୍ଟାର୍ଟ ଅପ ପାଇଁ ଅନୁକୂଳ ବାତାବରଣ ସୃଷ୍ଟି କରିପାରିଛି । ଆପଣମାନେ ସଭିଏଁ ଜାଣନ୍ତିଯେ ଷ୍ଟାର୍ଟ ଅପରେ ଭାରତର ଶ୍ରେଷ୍ଟ ପ୍ରଗତି କାର୍ଯ୍ୟଟି କ’ଣ? ଏହି ଅଗ୍ରଗତିକୁ ଲୋକମାନେ ସେମାନଙ୍କର ଟାୟାର-2, ଟାୟାର- 3 ଏବଂ ଗ୍ରାମୀଣ ଭାରତ ହିଁ ଶକ୍ତି ପ୍ରଦାନ କରିଛନ୍ତି । ଷ୍ଟାର୍ଟଅପ୍ସ ଦୁନିଆରେ , ଆପଣମାନେ ଯାହା କହନ୍ତି ତାହା ଆପଣମାନଙ୍କ କୋଡ଼ ଭାଷାଠାରୁ କମ ମହତ୍ତ୍ୱ ରଖେ । ଆପଣମାନଙ୍କ ସରନେମର ଶକ୍ତି ରେ କିଛି ଯାଏ ଆସେ ନାହିଁ । କାରଣ ଆପଣମାନଙ୍କ ନିକଟରେ ନିଜର ନାମ ସୃଷ୍ଟି କରିବା ସକାଶେ ପର୍ଯ୍ୟାପ୍ତ ସୁଯୋଗ ରହିଛି । ଆପଣମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଯାହା ମହତ୍ତ୍ୱ ରଖେ ତାହା ହେଲା ଆପଣଙ୍କର ପ୍ରଜ୍ଞା ।

ବନ୍ଧୁଗଣ,

ଆପଣମାନଙ୍କର ସେକଥା ସ୍ମରଣ ଅଛିକି ଯେବେ ଆପଣମାନେ ପ୍ରଥମେ ଆଇଆଇଟି ପାଇଁ ପ୍ରସ୍ତୁତି ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ?  ଆପଣମାନେ ମନେ ପକାନ୍ତୁ, ସେତେବେଳେ ତାହା କେତେ କଷ୍ଟକର ମନେ ହେଉଥିଲା? କିନ୍ତୁ ଆପଣମାନଙ୍କର କଠିନ ଶ୍ରମ ଅସମ୍ଭବକୁ ସମ୍ଭବ କରିଛି । ଆପଣମାନଙ୍କ ସକାଶେ ଅନେକ ସୁଯୋଗ ଅପେକ୍ଷା କରି ରହିଛି, କିନ୍ତୁ ସେଗୁଡିକ ଭିତରୁ ସବୁକିଛି ସେତେଟା ସହଜ ନୁହେଁ । କିନ୍ତୁ, ଆଜି ଯାହା ଅସମ୍ଭବ ପରି ଲାଗୁଛି ହୁଏତ ତାହା ଆପଣଙ୍କର ପ୍ରଥମ ପଦକ୍ଷେପ ଏବଂ ତାହା ଆପଣଙ୍କର ସାଧ୍ୟ ସୀମା ଭିତରେ ଅଛି । ଆପଣମାନଙ୍କୁ କେହି ପ୍ରତିହତ କରିପାରିବେନାହିଁ । ଆପଣମାନେ ଗୋଟିଏ ପରେ ଗୋଟିଏ ପାହାଚ ଅତିକ୍ରମ କରିଚାଲିବେ । ଆପଣମାନଙ୍କ ସାମ୍ନାକୁ ଅନେକ ସମସ୍ୟା ଆସିବ ଏବଂ ସେସବୁକୁ ଆପଣମାନେ ଗୋଟିକ ପରେ ଗୋଟିଏ ସମାଧାନ କରିଚାଲିବେ । ମଣିଷ ପ୍ରାୟାସର ସବୁଠାରୁ ସୁନ୍ଦର ଦିଗଟି ହେଲା ସମ୍ଭାବନାକୁ ଖୋଜିବା । ତେଣୁ କେତେବେଳେ ସୁଦ୍ଧା ସ୍ୱପ୍ନ ଦେଖିବା ଛାଡ଼ନ୍ତୁନାହିଁ । ଏହା ଦ୍ୱାରା ହିଁ ଆପଣମାନଙ୍କର ବିକାଶ ଘଟିବ ଏବଂ ନିଜକୁ ଆପଣ ଅଧିକରୁ ଅଧିକ ସଂଶୋଧିତ ରୂପରେ ଆବିଷ୍କାର କରିବେ ।

ବନ୍ଧୁଗଣ,

ମୁଁ ଜାଣେ ଯେ ଆପଣମାନଙ୍କ ସକାଶେ ଅନେକ ବଡ଼ ବଡ଼ ଏବଂ ଆକର୍ଷଣୀୟ ସୁଯୋଗ ଅପେକ୍ଷା କରିରହିଛି । ଯେତେବେଳେ ଆପଣମାନେ ଏହି ଅନୁଷ୍ଠାନର ଫାଟକ ବାହାରକୁ ପାଦ ବଢ଼ାଇବେ ସେତେବେଳେ ତାହା ଆପଣମାନେ ଦେଖି ପାରିବେ । ସେସବୁ ସୁଯୋଗକୁ ହାତଛଡ଼ା କରନ୍ତୁନାହିଁ, ଏହାର ସଫଳ ଉପଯୋଗ କରନ୍ତୁ । କିନ୍ତୁ ଆପଣମାନଙ୍କୁ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ମୋର ଗୋଟିଏ ଅନୁରୋଧ ଅଛି । ଆପଣମାନେ ଯେଉଁଠାରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରନ୍ତୁ ନା କାହିଁକି, ଆପଣମାନେ ଯେଉଁଠାରେ ରହନ୍ତୁ ନା କାହିଁକି, ଆପଣମାନେ ସଦାବେଳେ ଭାରତମାତାର ଆବଶ୍ୟକତା କଥା ସ୍ମରଣ ରଖିଥିବେ । ଆପଣମାନେ କିଭଳି କାର୍ଯ୍ୟ କରୁଛନ୍ତି, ନବୋନ୍ମେଷ ଏବଂ ଆପଣମାନଙ୍କ ଗବେଷଣା କିଭଳି ଭାବେ ଭାରତୀୟମାନଙ୍କୁ ସହାୟକ ହେଉଛି ତାହା ସ୍ମରଣ ରଖିଥିବେ । ଆପଣମାନଙ୍କର ଏହା କେବଳ ସାମାଜିତ ଦାୟିତ୍ୱବୋଧ ନୁହେଁ, ଏହା ଆପଣମାନଙ୍କୁ ପ୍ରଚୁର ମାତ୍ରାରେ ବିଜିନେସ ସେନ୍ସ ପ୍ରଦାନ କରିବ ।

ଆପଣମାନେ ସୁଲଭ ଏବଂ ଅଭିନବ ଉପାୟରେ କିଭଳି ଭାବେ ଜଳକୁ ପୁନଃଚକ୍ରଣ କରି ତାହାକୁ ଘରେ, କାର୍ଯ୍ୟାଳୟରେ, ଶିଳ୍ପ କାରଖାନାରେ କିଭଳି ବ୍ୟବହାରକ୍ଷମ ହୋଇପାରିବ ତାହାର ଉପାୟ ବାହାର କରିପାରିବେ କି? ଏହା ଦ୍ୱାରା ଆମର ନିରାପଦ ଜଳଉତ୍ସ ଉପରେ ପଡ଼ୁଥିବା ଚାପ ଢ଼େର୍ ମାତ୍ରାରେ ହ୍ରାସ ପାଇବ । ଆଜି, ଏକ ସମାଜ ଭାବେ, ଏକ ରାଷ୍ଟ୍ର ଭାବେ, ଆମେ ଏକକ ବ୍ୟବହାର ପ୍ଲାଷ୍ଟିକ ବର୍ଜନ ସକାଶେ ସଂକଳ୍ପ ନେବାକୁ ଯାଉଛୁ । ଏହାର ପର୍ଯ୍ୟାବରଣ ଅନୁକୂଳ ବିକଳ୍ପଟି କ’ଣ ଯାହା ସେହିଭଳି ଭାବେ ଆମର ବ୍ୟବହାର ଉପଯୋଗୀ ହୋଇପାରିବ କିନ୍ତୁ ତାହାର ପରିବେଶ କିମ୍ବା ମାନବ ସମାଜ ଉପରେ କୌଣସି ପ୍ରତିକୂଳ ପ୍ରଭାବ ନଥିବ? ଆପଣମାନଙ୍କ ଭଳି ଯୁବ ନବୋନ୍ମେଷକାରୀଙ୍କ ଉପରେ ଆମେ ସେତେବେଳେ ନିର୍ଭରଶୀଳ ହେବୁ ।

ଭବିଷ୍ୟତରେ ଅନେକ ରୋଗ ଯାହାକି ଆମର ଅଧିକାଂଶ ଜନସଂଖ୍ୟାକୁ ଆକ୍ରାନ୍ତ କରିବାକୁ ଯାଉଛି ତାହା କୌଣସି ପାରମ୍ପରିକ ସଂକ୍ରାମକ ରୋଗ ନୁହେଁ । ଏହା ହେଉଛି ଲାଇଫ ଷ୍ଟାଇଲ ଡ଼ିଜିଜ, ଅର୍ଥାତ, ଜୀବନଶୈଳୀ ଜନିତ ରୋଗ; ଯଥା, ହାଇପର ଟେନସନ୍, ଟାଇପ – 2 ମଧୁମେହ, ମେଦବହୁଳତା, ଅବସାଦ । ଯେତେବେଳେ ଡାଟା ସାଇନ୍ସ କ୍ଷେତ୍ର ପରିପକ୍ୱ ହେଉଛି ଏବଂ ଏହି ରୋଗ ସଂପର୍କୀତ ଡାଟା ଆମମାନଙ୍କ ନିକଟରେ ଉପଲବ୍ଧ ହେଉଛି, ପ୍ରଯୁକ୍ତିବିଦମାନେ ଏହାର ପଦ୍ଧତି ଉପରେ ବିଶ୍ଳେଷଣ କରି ସମାଧାନ ପନ୍ଥା ବାହାର କରିପାରିବେ ।

ଯେତେବେଳେ ପ୍ରଯୁକ୍ତି ଡାଟା ସାଇନ୍ସ, ଡାଇଗ୍ନୋଷ୍ଟିକ୍ସ, ଆଚରଣଗତ ବିଜ୍ଞାନ ଏବଂ ଔଷଧି ସହ ଆଗକୁ ବଢ଼ୁଛି, ସେତେବେଳେ ସେଥିରୁ ଅନେକ ଚମତ୍କାର କଥାମାନ ଦେଖିବାକୁ ମିଳୁଛି । ଏହାର ମାତ୍ରାକୁ ହ୍ରାସ କରିବା ସକାଶେ ଏଭଳି ସାଧନକୁ ଉପଯୋଗ କରାଯାଇପାରେ । ଏହାର ପାଟର୍ଣ୍ଣକୁ ନେଇ ଆମକୁ ଚିନ୍ତିତ ହେବାର ଆବଶ୍ୟକତା ଅଛି କି? ଏହିସବୁ ପ୍ରଶ୍ନର ଉତ୍ତର ପ୍ରଯୁକ୍ତି ଦେଇପାରିବ କି? ଆଇଆଇଟିର ଛାତ୍ରଛାତ୍ରୀ ଏହି ଚାଲେଞ୍ଜକୁ ଗ୍ରହଣ କରିପାରିବେ କି?

ମୁଁ ସଦାବେଳେ ଫିଟନେସ ଓ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟର ଯତ୍ନନେବା କଥା କହୁଛି, କାରଣ ଉଚ୍ଚତର ସଫଳତା ହାସଲକାରୀମାନେ କେବେହେଲେ ସେମାନଙ୍କର ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟପ୍ରତି ଅବହେଳା ପ୍ରସର୍ଶନ କରିବା ଅନୁଚିତ । କାରଣ ଆପଣମାନେ ନିଜ ନିଜ କାର୍ଯ୍ୟରେ ଏତେ ମାତ୍ରାରେ ଡୁବି ରହିଥାନ୍ତି ଯେ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ କଥା ଭୁଲି ଯାଆନ୍ତି । ତେଣୁ ମୁଁ ଆପଣମାନଙ୍କୁ ନିବେଦନ କରୁଛି ଯେ ଆପଣମାନେ ଫିଟ ଇଣ୍ଡିଆ ଆନ୍ଦୋଳନରେ ସକ୍ରିୟ ଅଂଶଗ୍ରହଣକାରୀ ଭାବେ ସାମିଲ ହୁଅନ୍ତୁ ଏବଂ ଉଭୟ ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟକୁ ଫିଟ ରଖିବା ସହିତ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ସେବାକୁ କିଭଳି ଭାବେ ଅଧିକ ଅଭିନବ କରିହେବ ସେ ଦିଗରେ ମଧ୍ୟ ଚିନ୍ତା କରନ୍ତୁ ।

ବନ୍ଧୁଗଣ,

ଆମେମାନେ ଦେଖୁ ଯେ ସାଧାରଣତଃ ଦୁଇ ପ୍ରକାର ଲୋକ ଅଛନ୍ତି, ଯେଉଁମାନେ ବଞ୍ଚନ୍ତି ଏବଂ ଯେଉଁମାନେ କେବଳ ତିଷ୍ଠି ରହନ୍ତି । ସେଥିରୁ କେଉଁଟିକୁ ଆପଣମାନେ ଗ୍ରହଣ କରିବେ ସେ ନିଷ୍ପତ୍ତି ଆପଣମାନଙ୍କର । ଆପଣମାନେ କ’ଣ କେବଳ ତିଷ୍ଠି ରହିବାକୁ ଚାହାନ୍ତି? ନା ଜୀବନକୁ ପୂର୍ଣ୍ଣତାର ସହ ବଞ୍ଚିବାକୁ ଚାହାନ୍ତି? ଚିନ୍ତା କରନ୍ତୁ ଗୋଟିଏ ଔଷଧ ବୋତଲ ତା’ର ନିର୍ଦ୍ଧାରିତ ସମୟସୀମା ପାର କରିସାରିଛି । ସମୟସୀମା ଠାରୁ ହୁଏତ ଆଉ ଗୋଟିଏ ଅଧିକ ବର୍ଷ ବିତି ସାରିଛି । କିନ୍ତୁ ବୋତଲଟି ସେମିତି ରହିଛି । ହୁଏତ ପ୍ୟାକେଜିଂ ବି ବେଶ ଆକର୍ଷଣୀୟ ଦିଶୁଛି । ଭିତରେ ଥିବା ଔଷଧ ବି ସେମିତି ରହିଛି । କିନ୍ତୁ ଏହାର ମୂଲ୍ୟ ଅବା କ’ଣ? ଏଥିରେ କ’ଣ ଜୀବନ ଅଛି? ଜୀବନ ପ୍ରାଣବନ୍ତ ହେବା ଆବଶ୍ୟକ ଏବଂ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟପୂର୍ଣ୍ଣ ହେବା ବାଂଛନୀୟ । ଏବଂ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଜୀବନ ବଞ୍ଚିବାର ଶ୍ରେଷ୍ଠ ନିଦାନଟି ହେଲା ଜୀବନକୁ ଜାଣିବା, ଅଧ୍ୟୟନ କରିବା, ବୁଝିବା ଏବଂ ଅନ୍ୟ ପାଇଁ ଜୀବନ ବଞ୍ଚିବା ।

ସ୍ୱାମୀ ବିବେକାନନ୍ଦ ଯଥାର୍ଥରେ କହିଛନ୍ତି, ‘ଯେଉଁମାନେ ଅନ୍ୟପାଇଁ ବଞ୍ଚନ୍ତି ସେମାନେ ହିଁ କେବଳ ଯଥାର୍ଥ ଜୀବନ ବଞ୍ଚନ୍ତି ।’

ବନ୍ଧୁଗଣ,

ଆପଣମାନଙ୍କ ଏହି ସମାବର୍ତ୍ତନ ମହୋତ୍ସବ ସୂଚୀତ କରେ ଯେ ଆପଣମାନଙ୍କ ବର୍ତ୍ତମାନର ଅଧ୍ୟୟନର ଏହା ଶେଷ ପର୍ଯ୍ୟାୟ । କିନ୍ତୁ ଆପଣମାନଙ୍କ ଶିକ୍ଷାର ଏହା ଶେଷ ନୁହେଁ । ଶିକ୍ଷା ଓ ଅଧ୍ୟୟନ ଏକ ଚିରନ୍ତର ପ୍ରକ୍ରିୟା । ଆମେମାନେ ବଞ୍ଚିଥିବା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଅଧ୍ୟୟନ କରି ଚାଲିଥିବା । ମୁଁ ପୁଣି ଥରେ ଆପଣମାନଙ୍କ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଭବିଷ୍ୟତ କାମନା କରୁଛି ଏବଂ ମାନବ ସମାଜର କଲ୍ୟାଣ ସକାଶେ ତାହା ସମର୍ପିତ ହେଉ ବୋଲି ଆଶା କରୁଛି । ଆପଣମାନଙ୍କୁ ଧନ୍ୟବାଦ । ଆପଣମାନଙ୍କୁ ଅନେକ ଅନେକ ଧନ୍ୟବାଦ ।

ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ମୋଦୀଙ୍କ 'ମନ କି ବାତ' ପାଇଁ ଆପଣଙ୍କ ବିଚାର ଏବଂ ଅନ୍ତର୍ଦୃଷ୍ଟି ପଠାନ୍ତୁ !
'ପରିକ୍ଷା ପେ ଚର୍ଚ୍ଚା 2022' ରେ ଅଂଶଗ୍ରହଣ ପାଇଁ ଆମନ୍ତ୍ରଣ କରିଛନ୍ତି ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ
Explore More
ଉତରପ୍ରଦେଶର ବାରଣାସୀରେ କାଶୀ ବିଶ୍ୱନାଥ ଧାମର ଉଦଘାଟନ ଅବସରରେ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀଙ୍କ ସମ୍ବୋଧନ

ଲୋକପ୍ରିୟ ଅଭିଭାଷଣ

ଉତରପ୍ରଦେଶର ବାରଣାସୀରେ କାଶୀ ବିଶ୍ୱନାଥ ଧାମର ଉଦଘାଟନ ଅବସରରେ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀଙ୍କ ସମ୍ବୋଧନ
Undoing efforts of past to obliterate many heroes: PM Modi

Media Coverage

Undoing efforts of past to obliterate many heroes: PM Modi
...

Nm on the go

Always be the first to hear from the PM. Get the App Now!
...
Our youth has a key role in taking India to new heights in the next 25 years: PM Modi
January 24, 2022
ସେୟାର
 
Comments
“Sacrifice of Sahibzadas of Guru Gobind Singh Ji for India's civilization, culture, faith and religion is incomparable”
“Today we feel proud when we see the youth of India excelling in the world of startups. We feel proud when we see that the youth of India are innovating and taking the country forward”
“This is New India, which does not hold back from innovating. Courage and determination are the hallmark of India today”
“Children of India have shown their modern and scientific temperament in the vaccination program and since January 3, in just 20 days, more than 40 million children have taken the corona vaccine”

कार्यक्रम में उपस्थित मंत्रीपरिषद के हमारे साथी स्मृति ईरानी जी, डॉक्टर महेंद्रभाई, सभी अधिकारीगण, सभी अभिभावक एवं शिक्षकगण, और भारत के भविष्य, ऐसे मेरे सभी युवा साथियों!

आप सबसे बातचीत करके बहुत अच्छा लगा। आपसे आपके अनुभवों के बारे में जानने को भी मिला। कला-संस्कृति से लेकर वीरता, शिक्षा से लेकर इनोवेशन, समाजसेवा और खेल, जैसे अनेकविध क्षेत्रों में आपकी असाधारण उपलब्धियों के लिए आपको अवार्ड मिले हैं। और ये अवार्ड एक बहुत बड़ी स्‍पर्धा के बाद आपको मिले हैं। देश के हर कोने से बच्‍चे आगे आए हैं। उसमें से आपका नंबर लगा है। मतलब कि अवार्ड पाने वालों की संख्‍या भले कम है, लेकिन इस प्रकार से होनहार बालकों की संख्‍या हमारे देश में अपरम्‍पार है। आप सबको एक बार फिर इन पुरस्कारों के लिए बहुत बहुत बधाई। आज National Girl Child Day भी है। मैं देश की सभी बेटियों को भी बधाई देता हूं, शुभकामनाएं देता हूं।

साथियों

आपके साथ-साथ मैं आपके माता-पिता और टीचर्स को भी विशेष रूप से बधाई देना चाहता हूँ। आज आप इस मुकाम पर पहुंचे हैं, इसके पीछे उनका भी बहुत बड़ा योगदान है। इसीलिए, आपकी हर सफलता आपके अपनों की भी सफलता है। उसमें आपके अपनों का प्रयास और उनकी भावनाएं शामिल हैं।

मेरे नौजवान साथियों,

आपको आज ये जो अवार्ड मिला है, ये एक और वजह से बहुत खास है। ये वजह है- इन पुरस्कारों का अवसर! देश इस समय अपनी आज़ादी के 75 साल का पर्व मना रहा है। आपको ये अवार्ड इस महत्वपूर्ण कालखंड में मिला है। आप जीवन भर, गर्व से कहेंगे कि जब मेरा देश आज़ादी का अमृत महोत्सव मना रहा था, तब मुझे ये अवार्ड मिला था। इस अवार्ड के साथ आपको बहुत बड़ी ज़िम्मेदारी भी मिली है। अब दोस्तों की, परिवार की, समाज की, हर किसी की आपसे अपेक्षाएँ भी बढ़ गई हैं। इन अपेक्षाओं का आपको दबाव नहीं लेना है, इनसे प्रेरणा लेनी है।

युवा साथियों, हमारे देश के छोटे छोटे बच्चों ने, बेटे-बेटियों ने हर युग में इतिहास लिखा है। हमारी आज़ादी की लड़ाई में वीरबाला कनकलता बरुआ, खुदीराम बोस, रानी गाइडिनिल्यू जैसे वीरों का ऐसा इतिहास है जो हमें गर्व से भर देता है। इन सेनानियों ने छोटी सी उम्र में ही देश की आज़ादी को अपने जीवन का मिशन बना लिया था, उसके लिए खुद को समर्पित कर दिया था।

आपने टीवी देखा होगा, मैं पिछले साल दीवाली पर जम्मू-कश्मीर के नौशेरा सेक्टर में गया था। वहां मेरी मुलाकात श्रीमान बलदेव सिंह और श्रीमान बसंत सिंह नाम के ऐसे वीरों से हुई जिन्होंने आज़ादी के तुरंत बाद जो युद्ध हुआ था कश्‍मीर की धरती पर, अभी तो इनकी उम्र बहुत बड़ी है, तब वो बहुत छोटी उम्र के थे और उन्‍होंने उस युद्ध में बाल सैनिक की भूमिका निभाई थी। और हमारी सेना में पहली बार बाल-सैनिक के रूप में उनकी पहचान की गई थी। उन्होंने अपने जीवन की परवाह न करते हुए उतनी कम उम्र में अपनी सेना की मदद की थी।

इसी तरह, हमारे भारत का एक और उदाहरण है- गुरु गोविन्द सिंह जी के बेटों का शौर्य और बलिदान! साहिबज़ादों ने जब असीम वीरता के साथ, धैर्य के साथ, साहस के साथ पूर्ण समर्पण भाव से बलिदान दिया था तब उनकी उम्र बहुत कम थी। भारत की सभ्यता, संस्कृति, आस्था और धर्म के लिए उनका बलिदान अतुलनीय है। साहिबज़ादों के बलिदान की स्मृति में देश ने 26 दिसम्बर को 'वीर बाल दिवस' की भी शुरुआत की है। मैं चाहूँगा कि आप सब, और देश के सभी युवा वीर साहिबज़ादों के बारे में जरूर पढ़ें।

आपने ये भी जरूर देखा होगा, कल दिल्ली में इंडिया गेट के पास नेताजी सुभाषचंद्र बोस की डिजिटल प्रतिमा भी स्थापित की गई है। नेताजी से हमें सबसे बड़ी प्रेरणा मिलती है- कर्तव्य की, राष्ट्रप्रथम की! नेताजी से प्रेरणा लेकर हम सबको, और युवा पीढ़ी को विशेष रूप से देश के लिए अपने कर्तव्यपथ पर आगे बढ़ना है।

साथियों,

हमारी आजादी के 75 साल इसलिए महत्वपूर्ण हैं क्योंकि आज हमारे सामने अपने अतीत पर गर्व करने का, उससे ऊर्जा लेने का समय है। ये समय वर्तमान के संकल्पों को पूरा करने का है। ये समय भविष्य के लिए नए सपने देखने का है, नए लक्ष्य निर्धारित करके उन पर बढ़ने का है। ये लक्ष्य अगले 25 सालों के लिए हैं, जब देश अपनी आज़ादी के सौ साल पूरे करेगा।

अब आप कल्‍पना कीजिए, आज आप में से ज्‍यादातर लोग 10 और 20 के बीच की उम्र के हैं। जब आजादी के सौ साल होंगे तब आप जीवन के उस पड़ाव पर होंगे, तब ये देश कितना भव्‍य, दिव्‍य, प्रगतिशील, ऊंचाइयों पर पहुंचा हुआ, आपका जीवन कितना सुख-शांति से भरा हुआ होगा। यानी, ये लक्ष्य हमारे युवाओं के लिए हैं, आपकी पीढ़ी और आपके लिए हैं। अगले 25 सालों में देश जिस ऊंचाई पर होगा, देश का जो सामर्थ्य बढ़ेगा, उसमें बहुत बड़ी भूमिका हमारी युवा पीढ़ी की है।

साथियों,

हमारे पूर्वजों ने जो बोया, उन्‍होंने जो तप किया, त्‍याग किया, उसके फल हम सबको नसीब हुए हैं। लेकिन आप वो लोग हैं, आप एक ऐसे कालखंड में पहुंचे हैं, देश आज उस जगह पर पहुंचा हुआ है कि आप जो बोऐंगे उसके फल आपको खाने को मिलेंगे, इतना जल्‍दी से बदलाव होने वाला है। इसीलिए, आप देखते होंगे, आज देश में जो नीतियाँ बन रही हैं, जो प्रयास हो रहे हैं, उन सबके केंद्र में हमारी युवा पीढ़ी है, आप लोग हैं।

आप किसी सेक्टर को सामने रखिए, आज देश के सामने स्टार्टअप इंडिया जैसे मिशन हैं, स्टैंडअप इंडिया जैसे प्रोग्राम चल रहे हैं, डिजिटल इंडिया का इतना बड़ा अभियान हमारे सामने है, मेक इन इंडिया को गति दी जा रही है, आत्मनिर्भर भारत का जनआंदोलन देश ने शुरू किया है, देश के हर कोने में तेजी से आधुनिक इनफ्रास्ट्रक्चर विस्तार ले रहा है, हाइवेज़ बन रहे हैं, हाइस्पीड एक्सप्रेसवेज़ बन रहे हैं, ये प्रगति, ये गति किसकी स्पीड से मैच करती है? आप लोग ही हैं जो इन सब बदलावों से खुद को जोड़कर देखते हैं, इन सबके लिए इतना excited रहते हैं। आपकी ही जेनेरेशन, भारत ही नहीं, बल्कि भारत के बाहर भी इस नए दौर को लीड कर रही है।

आज हमें गर्व होता है जब देखते हैं कि दुनिया की तमाम बड़ी कंपनियों के CEO, हर कोई उसकी चर्चा कर रहा है, ये CEO कौन हैं, हमारे ही देश की संतान हैं। इसी देश की युवा पीढ़ी है जो आज विश्‍व में छाई हुई है। आज हमें गर्व होता है जब देखते हैं कि भारत के युवा स्टार्ट अप की दुनिया में अपना परचम फहरा रहे हैं। आज हमें गर्व होता है, जब हम देखते हैं कि भारत के युवा नए-नए इनोवेशन कर रहे हैं, देश को आगे बढ़ा रहे हैं। अब से कुछ समय बाद, भारत अपने दमखम पर, पहली बार अंतरिक्ष में भारतीयों को भेजने वाला है। इस गगनयान मिशन का दारोमदार भी हमारे युवाओं के पर ही है। जो युवा इस मिशन के लिए चुने गए हैं, वो इस समय कड़ी मेहनत कर रहे हैं।

साथियों,

आज आपको मिले ये अवार्ड भी हमारी युवा पीढ़ी के साहस और वीरता को भी celebrate करते हैं। ये साहस और वीरता ही आज नए भारत की पहचान है। कोरोना के खिलाफ देश की लड़ाई हमने देखी है, हमारे वैज्ञानिकों ने, हमारे वैक्सीन Manufacturers ने दुनिया में लीड लेते हुये देश को वैक्सीन्स दीं। हमारे हेल्थकेयर वर्कर्स ने मुश्किल से मुश्किल समय में भी बिना डरे, बिना रुके देशवासियों की सेवा की, हमारी नर्सेस गाँव गाँव, मुश्किल से मुश्किल जगहों पर जाकर लोगों को वैक्सीन लगा रही हैं, ये एक देश के रूप में साहस और हिम्मत की बड़ी मिसाल है।

इसी तरह, सीमाओं पर डटे हमारे सैनिकों की वीरता को देखिए। देश की रक्षा के लिए उनकी जांबाजी हमारी पहचान बन गई है। हमारे खिलाड़ी भी आज वो मुकाम हासिल कर रहे हैं, जो भारत के लिए कभी संभव नहीं माने जाते थे। इसी तरह, जिन क्षेत्रों में बेटियों को पहले इजाजत भी नहीं होती थी, बेटियाँ आज उनमें कमाल कर रही हैं। यही तो वो नया भारत है, जो नया करने से पीछे नहीं रहता, हिम्मत और हौसला आज भारत की पहचान है।

साथियों,

आज भारत, अपनी वर्तमान और आने वाली पीढ़ियों के भविष्य को मजबूत करने के लिए निरंतर कदम उठा रहा है। नई राष्ट्रीय शिक्षा नीति में स्थानीय भाषा में पढ़ाई पर जोर दिया जा रहा है। इससे आपको पढ़ने में, सीखने में और आसानी होगी। आप अपनी पसंद के विषय पढ़ पाएं, इसके लिए भी शिक्षा नीति में विशेष प्रावधान किए गए हैं। देश भर के हजारों स्कूलों में बन रही अटल टिंकरिंग लैब्स, पढ़ाई के शुरुआती दिनों से ही बच्चों में इनोवेशन का सामर्थ्य बढ़ा रही हैं।

साथियों,

भारत के बच्चों ने, युवा पीढ़ी ने हमेशा साबित किया है कि वो 21वीं सदी में भारत को नई ऊंचाई पर ले जाने के लिए कितने सामर्थ्य से भरे हुए हैं। मुझे याद है, चंद्रयान के समय, मैंने देशभर के बच्चों को बुलाया था। उनका उत्साह, उनका जोश मैं कभी भूल नहीं सकता। भारत के बच्चों ने, अभी वैक्सीनेशन प्रोग्राम में भी अपनी आधुनिक और वैज्ञानिक सोच का परिचय दिया है। 3 जनवरी के बाद से सिर्फ 20 दिनों में ही चार करोड़ से ज्यादा बच्चों ने कोरोना वैक्सीन लगवाई है। ये दिखाता है कि हमारे देश के बच्चे कितने जागरूक हैं, उन्हें अपनी जिम्मेदारियों का कितना एहसास है।

साथियों,

स्वच्छ भारत अभियान की सफलता का बहुत बड़ा श्रेय भी मैं भारत के बच्चों को देता हूं। आप लोगों ने घर-घर में बाल सैनिक बनकर, स्‍वच्‍छाग्रही बनकर अपने परिवार को स्वच्छता अभियान के लिए प्रेरित किया। घर के लोग, स्वच्छता रखें, घर के भीतर और बाहर गंदगी ना हो, इसका बीड़ा बच्चों ने खुद उठा लिया था। आज मैं देश के बच्चों से एक और बात के लिए सहयोग मांग रहा हूं। और बच्‍चे मेरा साथ देंगे तो हर परिवार में परिवर्तन आएगा। और मुझे विश्‍वास है ये मेरे नन्‍हें-मुन्‍हें साथी, यही मेरी बाल सेना मुझे इस काम में बहुत मदद करेगी।

जैसे आप स्वच्छता अभियान के लिए आगे आए, वैसे ही आप वोकल फॉर लोकल अभियान के लिए भी आगे आइए। आप घर में बैठ करके, सब भाई-बहन बैठ करके एक लिस्‍ट बनाइए, गिनती करिए, कागज ले करके देखिए, सुबह से रात देर तक आप जो चीजों का उपयोग करते हैं, घर में जो सामान है, ऐसे कितने Products हैं, जो भारत में नहीं बने हैं, विदेशी हैं। इसके बाद घर के लोगों से आग्रह करें कि भविष्य में जब वैसा ही कोई Product खरीदा जाए तो वो भारत में बना हो। उसमें भारत की मिट्टी की सुगंध हो, जिसमें भारत के युवाओं के पसीने की सुगंध हो। जब आप भारत में बनी चीजें खरीदेंगे तो क्‍या होने वाला है। एकदम से हमारा उत्‍पादन बढ़ने लग जाएगा। हर चीज में उत्पादन बढ़ेगा। और जब उत्पादन बढ़ेगा, तो रोजगार के भी नए अवसर बनेंगे। जब रोजगार बढ़ेंगे तो आपका जीवन भी आत्मनिर्भर बनेगा। इसलिए आत्मनिर्भर भारत का अभियान, हमारी युवा पीढ़ी, आप सभी से भी जुड़ा हुआ है।

साथियों,

आज से दो दिन बाद देश अपना गणतन्त्र दिवस भी मनाएगा। हमें गणतन्त्र दिवस पर अपने देश के लिए कुछ नए संकल्प लेने हैं। हमारे ये संकल्प समाज के लिए, देश के लिए, और पूरे विश्व के भविष्य के लिए हो सकते हैं। जैसे कि पर्यावरण का उदाहरण हमारे सामने है। भारत पर्यावरण की दिशा में आज इतना कुछ कर रहा है, और इसका लाभ पूरे विश्व को मिलेगा।

मैं चाहूँगा कि आप उन संकल्पों के बारे में सोचें जो भारत की पहचान से जुड़े हों, जो भारत को आधुनिक और विकसित बनाने में मदद करें। मुझे पूरा भरोसा है, आपके सपने देश के संकल्पों से जुड़ेंगे, और आप आने वाले समय में देश के लिए अनगिनत कीर्तिमान स्थापित करेंगे।

इसी विश्वास के साथ आप सभी को एक बार फिर बहुत बहुत बधाई,

सभी मेरे बाल मित्रों को बहुत-बहुत प्‍यार, बहुत-बहुत बधाई, बहुत बहुत धन्यवाद !