ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ଶିକ୍ଷା ଓ କୌଶଳ ବିକାଶ କ୍ଷେତ୍ରରେ କେନ୍ଦ୍ରୀୟ ବଜେଟ-୨୦୨୨ର ସକାରାତ୍ମକ ପ୍ରଭାବ ସମ୍ପର୍କୀତ ୱେବିନାରରେ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ତାଙ୍କ ଅଭିଭାଷଣ ରଖିଛନ୍ତି । ଏଥିସହ ଯୋଡି ରହିଥିବା କେନ୍ଦ୍ର ମନ୍ତ୍ରୀଗଣ, ଶିକ୍ଷା, କୌଶଳ ବିକାଶ, ବିଜ୍ଞାନ, ପ୍ରଯୁକ୍ତିବିଦ୍ୟା ଓ ଗବେଷଣା କ୍ଷେତ୍ରରେ ଅଂଶୀଦାର ଏଥିରେ ଉପସ୍ଥିତ ଥିଲେ । ବଜେଟ ଉପସ୍ଥାପନ ପୂର୍ବରୁ ଓ ପରେ ବିଭିନ୍ନ ଅଂଶୀଦାର ବା ତୃତୀୟପକ୍ଷ ସହ ଆଲୋଚନା ସଂକ୍ରାନ୍ତ ନୂତନ ଚଳଣି ପରିପ୍ରେକ୍ଷୀରେ ଏହି ୱେବିନାର ଆୟୋଜିତ ହୋଇଛି ।
ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ଆମ ଦେଶ ଗଠନର ଯୁବପୀଢିର ଭୂମିକା ଉପରେ ଗୁରୁତ୍ୱ ଆରୋପ କରି ତାଙ୍କ ଅଭିଭାଷଣ ରଖିଥିଲେ । ଆମ ଭବିଷ୍ୟତ “ଦେଶ ଗଠନକାରୀ ଯୁବଶକ୍ତିର ସଶକ୍ତିକରଣ ଦ୍ୱାରା ଭାରତ ଭବିଷ୍ୟତର ସଶକ୍ତିକରଣ” ସମ୍ଭବ ବୋଲି ସେ କହିଥିଲେ ।
୨୦୨୨ ବଜେଟ୍ରେ ଆଲୋକପାତ କରାଯାଇଥିବା ପାଞ୍ଚଟି ବିଷୟ ଉପରେ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ବର୍ଣ୍ଣନା କରିଥିଲେ । ପ୍ରଥମ ଗୁଣାତ୍ମକ ଶିକ୍ଷାକୁ ସାର୍ବଜନୀନ କରିବାକୁ ଯେପିରକି ଗୁଣାତ୍ମକ ଶିକ୍ଷାର ସମ୍ପ୍ରସାରଣ କରି ଶିକ୍ଷାକ୍ଷେତ୍ରକୁ ଅଧିକ ସାମର୍ଥ୍ୟ କରାଇବା । ଦ୍ୱିତୀୟରେ କୌଶଳ ବିକାଶ ଦିଗରେ ପଦକ୍ଷେପ ନିଆଯାଉଛି । ଶିଳ୍ପର ଚାହିଦା ଓ ଉନ୍ନତ ମାନର ଶିଳ୍ପ ସଂଯୋଗୀକରଣ ନିମନ୍ତେ ଡିଜିଟାଲ କୌଶଳ ବିକାଶ ବାତବରଣ ସୃଷ୍ଟି କରିବାକୁ ପ୍ରୟାସ ହେଉଛି । ତୃତୀୟରେ ନଗର ଯୋଜନାରେ ଭାରତୀୟ ପ୍ରାଚୀନ ଅଭିଜ୍ଞତା ଓ ଜ୍ଞାନକୁ ଶିକ୍ଷାରେ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ କରିବା। ଚତୁର୍ଥରେ ଆନ୍ତର୍ଜାତୀୟକରଣ ଉପରେ ମଧ୍ୟ ଗୁରୁତ୍ୱଆରୋପ କରାଯାଇଛି । ଏଥିରେ ବିଶ୍ୱସ୍ତରୀୟ ବିଦେଶୀ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ ଓ ଉନ୍ନତ ଶିକ୍ଷାନୁଷ୍ଠାନ । ପଞ୍ଚମରେ ଆନିମେସନ ଭିଜୁଆଲ ଇଫେକ୍ଟ ଗେମିଂ କମିକ (ଏଭିଜିଏନ) ଯେଉଁଠି ବ୍ୟାପକ ନିଯୁକ୍ତି ସୁଯୋଗ ଓ ବିଶାଳ ବୈଶ୍ୱିକ ବଜାର ରହିଛି । ଏହି ବଜେଟ ଜାତୀୟ ଶିକ୍ଷାନୀତିକୁ ସାକାର କରିବା ଦିଗରେ ଅନେକ ସାହାଯ୍ୟ କରିବ ବୋଲି ସେ କହିଥିଲେ ।
ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ କହିଥିଲେ ଯେ ବୈଶ୍ୱିକ ମହାମାରୀ କାଳରେ ଡିଜିଟାଲ ସଂଯୋଗୀକରଣ ହିଁ ଭାରତୀୟ ଶିକ୍ଷା ବ୍ୟବସ୍ଥାକୁ ବଞ୍ଚାଇ ରଖିଥିଲା । ଦେଶରେ ଡିଜିଟାଲ ବିଚ୍ଛିନ୍ନତା ହ୍ରାସ ପାଉଛି । “ଅଭିନବୀକରଣ ଦେଶରେ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ ହେବାରେ ଲାଗିଛି । ଏହା ଆହୁରି ଆଗକୁ ଯାଇ ଦେଶକୁ ସଂହତି ପଥରେ ଅଗ୍ରସର କରାଉଛି ବୋଲି ସେ କହିଛନ୍ତି । ଇ-ବିଦ୍ୟା, ଗୋଟିଏ ଶ୍ରେଣୀ, ଗୋଟିଏ ଚ୍ୟାନେଲ, ଡିଜିଟାଲ ଲ୍ୟାବ, ଡିଜିଟାଲ ବିଶ୍ୱ ବିଦ୍ୟାଳୟ ଦ୍ୱାରା ଯେଉଁ ଶିକ୍ଷା ଭିତ୍ତିଭୂମି ନିର୍ମିତ ହେଉଛି ତାହା ଶେଷରେ ଆମ ଦେଶର ଯୁବଗୋଷ୍ଠୀ ନିମନ୍ତେ ବିଶେଷ ସହାୟକ ହେବ । “ଦେଶର ସାମାଜିକ -ଆର୍ଥିକ ବ୍ୟବସ୍ଥାରେ ଗ୍ରାମ,ଗରିବ, ଦଳିତ, ଅନଗ୍ରସର ଓ ଆଦିବାସୀମାନଙ୍କ ବିକାଶ ନିମନ୍ତେ ଶିକ୍ଷାଗତ ସମାଧାନର ପନ୍ଥା ବାହାର କରାଯାଉଛି” ବୋଲି ସେ କହିଥିଲେ। ନିକଟରେ ଘୋଷିତ ଜାତୀୟ ଡିଜିଟାଲ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ ଯୋଗୁଁ ଏକ ଅଭିନବ ଓ ଅସାଧାରଣ ପଦକ୍ଷେପ ନିଆଯାଇଛି । ଯେଉଁଥିପାଇଁ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟରେ ଭର୍ତ୍ତି ହେବା ସମସ୍ୟା ରହିବ ନାହିଁ । ସେ ଶିକ୍ଷା ମନ୍ତ୍ରଣାଳୟ, ୟୁଜିସି, ଏଆଇସିଟି ଏବଂ ଅନ୍ୟ ଡିଜିଆଲ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟର ସମସ୍ତ ଭାଗିଦାରଙ୍କୁ ଏହି ପ୍ରକଳ୍ପକୁ ଗତି ଦେବାକୁ ଆହ୍ୱାନ ଦେଇଥିଲେ । ଶିକ୍ଷାନୁଷ୍ଠାନ ଗଠନ ପୂର୍ବରୁ ଏହାର ଆନ୍ତର୍ଜାତିକମାନ ବଜାୟ ରଖିବା ଉପରେ ସେ ଗୁରୁତ୍ୱଆରୋପ କରିଥିଲେ ।
ଆଜି ଆନ୍ତର୍ଜାତିକ ମାତୃଭାଷା ଦିବସରେ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ମାତୃଭାଷା ମାଧ୍ୟମରେ ଶିକ୍ଷା ଓ ପିଲାମାନଙ୍କ ମାନସିକ ବିକାଶର ସଂଯୋଗ ଉପରେ ଆଲୋକପାତ କରିଥିଲେ । ସେ କହିଥିଲେ ଯେ ଆଜି ଅନେକ ସ୍ଥାନରେ ମେଡିକାଲ ଓ ବୈଷୟିକ ଶିକ୍ଷା ମଧ୍ୟ ସ୍ଥାନୀୟ ଭାଷା ଜରିଆରେ ପ୍ରଦାନ କରାଯାଉଛି । ସ୍ଥାନୀୟ ଭାରତୀୟ ଭାଷାର ଡିଜିଟାଲ ଫର୍ମାଟରେ ଉନ୍ନତ ବିଷୟ ରଖିବାକୁ ତ୍ୱରାନ୍ୱିତ କରିବ ଉପରେ ସେ ଜୋର ଦେଇଥିଲେ । ସେସବୁ ଯେପରି ଇଂଟରନେଟ,ମୋବାଇଲ ଫୋନ,ଟିଭି ଓ ରେଡିଓ ଜରିଆରେ ଉପଲବ୍ଧ ହେବ ତାହା ଉପରେ ସେ ଗୁରୁତ୍ୱାଆରୋପ କରିଥିଲେ । ବିଷୟବସ୍ତୁ ସାଙ୍କେତିକ ଭାଷାର ପ୍ରାଧାନ୍ୟ ପାଇବା ଉପରେ ସେ ଦୃଢୋକ୍ତି ପ୍ରକାଶ କରିଥିଲେ ।
ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ କହିଥିଲେ ଯେ “ଆତ୍ମନିର୍ଭର ଭାରତ ପାଇଁ ବୈଶ୍ୱିକ ମେଧାବୀ ସୃଷ୍ଟି ଲାଗି ଗତିଶୀଳ କୌଶଳର ଆବଶ୍ୟକତା ରହିଛି ।” ନିଯୁକ୍ତି ଭୂମିକା ପରିବର୍ତ୍ତତ ହେଉଥିବାବେଳେ, ଆମକୁ ଦେଶର ଜନସଂଖ୍ୟା ଲାଭାଂଶ ସେଥିସହ ତାଳ ଦେଇ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରିବାକୁ ହେବ । ଏହାକୁ ଦୃଷ୍ଟିରେ ରଖି କୌଶଳ, ଜୀବନଜୀବିକା ଓ ଇ-କୌଶଳ ଲ୍ୟାବ ଇତ୍ୟାଦି ପାଇଁ ଡିଜିଟାଲ ବାତାବରଣ ସୃଷ୍ଟି କରିବାକୁ ବଜେଟ୍ରେ ବ୍ୟବସ୍ଥା ହୋଇଛି ।
ନିକଟରେ ବଜେଟ୍ରେ ହୋଇଥିବା ପରିବର୍ତ୍ତନ ଯୋଗୁଁ ବଜେଟ୍ କିପରି ଅବସ୍ଥାନ୍ତର ପ୍ରକ୍ରିୟା ଦେଇ ଗତି କରିଛି ଶେଷରେ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ତାହା ବର୍ଣ୍ଣନା କରିଥିଲେ । ତୃତୀୟପକ୍ଷ ଅଂଶୀଦାରମାନଙ୍କୁ ସେ ବଜେଟ ବ୍ୟବସ୍ଥାକୁ ସିମଲେସ ଢଙ୍ଗରେ ତ୍ୱରାନ୍ୱିତ କରିବାକୁ କହିଥିଲେ । ନିକଟରେ ବଜେଟ୍କୁ ମାସକ ଆଗରୁ ଉପସ୍ଥାପନ କରାଯିବା ଯୋଗୁଁ ଏପ୍ରିଲ ପହିଲା ବେଳକୁ ଏହାକୁ ତ୍ୱରାନ୍ୱିତ କଲାବେଳେ ଏହା ଉପରେ ସମସ୍ତ ଆଲୋଚନା ଓ ପର୍ଯ୍ୟାଲୋଚନା ହୋଇସାରିଥିବ । ବଜେଟରୁ ଯେପରି ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଲାଭ ଉଠାଇହୁଏ ତାହା ଦେଖିବାକୁ ସେ ପରାମର୍ଶ ଦେଇଥିଲେ । “ଆଜାଦୀ କା ଅମ୍ରିତ ମହୋତ୍ସବ ଓ ଜାତୀୟ ଶିକ୍ଷା ପରିପ୍ରେକ୍ଷୀରେ ଏହା ହେଉଛି ପ୍ରଥମ ବଜେଟ୍ । ସେ ଦୃଷ୍ଟିରୁ ଅମୃତକାଳର ମୂଳଭିତ୍ତି ସ୍ଥାପନ ନିମନ୍ତେ ଆମକୁ ବଜେଟ୍ ବ୍ୟବସ୍ଥାଗୁଡିକୁ ଶୀଘ୍ର ତ୍ୱରାନ୍ୱିତ କରିବାକୁ ହେବ । ସେ କହିଥିଲେ ଯେ ବଜେଟ୍ କେବଳ ଏକ ପରିସଂଖ୍ୟନଜନିତ ଲେଖା ନୁହେଁ । ବଜେଟ୍ ଯଦି ଠିକ୍ ଢଙ୍ଗରେ ତ୍ୱରାନ୍ୱିତ ହୁଏ, ସୀମିତ ସମ୍ବଳ ମଧ୍ୟରେ ମଧ୍ୟ ବିରାଟ ଅବସ୍ଥାନ୍ତର ଆସିପାରିବ” ବୋଲି ସେ କହିଥିଲେ ।
हमारी आज की युवा पीढ़ी, देश के भविष्य की कर्णधार है, वही भविष्य के Nation Builders हैं।
— PMO India (@PMOIndia) February 21, 2022
इसलिए आज की युवा पीढ़ी को empowering करने का मतलब है, भारत के भविष्य को empower करना: PM @narendramodi
पांचवा महत्वपूर्ण पक्ष है- AVGC- यानि Animation Visual Effects Gaming Comic, इन सभी में रोजगार की अपार संभावनाएं हैं, एक बहुत बड़ा ग्लोबल मार्केट है: PM @narendramodi
— PMO India (@PMOIndia) February 21, 2022
चौथा अहम पक्ष है- Internationalization : भारत में वर्ल्ड क्लास विदेशी यूनिवर्सिटियां आएं, जो हमारे औद्योगिक क्षेत्र हैं, जैसे GIFT City, वहां FinTech से जुड़े संस्थान आएं, इसे भी प्रोत्साहित किया गया है: PM @narendramodi
— PMO India (@PMOIndia) February 21, 2022
2022 के बजट में Education Sector से जुड़ी पांच बातों पर बहुत जोर दिया गया है।
— PMO India (@PMOIndia) February 21, 2022
पहला - Universalization of Quality Education : हमारी शिक्षा व्यवस्था का विस्तार हो, उसकी क्वालिटी सुधरे और एजुकेशन सेक्टर की क्षमता बढ़े, इसके लिए अहम निर्णय लिए गए हैं: PM @narendramodi
Digital connectivity ही है जिसने वैश्विक महामारी के इस समय में हमारी शिक्षा व्यवस्था को बचाए रखा।
— PMO India (@PMOIndia) February 21, 2022
हम देख रहे हैं कि कैसे भारत में तेजी से digital divide कम हो रहा है।
Innovation हमारे यहां inclusion सुनिश्चित कर रहा है: PM @narendramodi
ई-विद्या हो, वन क्लास वन चैनल हो, डिजिटल लैब्स हों, डिजिटल यूनिवर्सिटी हो, ऐसा एजुकेशनल इंफ्रास्ट्रक्चर युवाओं को बहुत मदद करने वाला है।
— PMO India (@PMOIndia) February 21, 2022
ये भारत के socio-economic setup में गांव हों, गरीब हों, दलित, पिछड़े, आदिवासी, सभी को शिक्षा के बेहतर समाधान देने का प्रयास है: PM
नेशनल डिजिटल यूनिवर्सिटी, भारत की शिक्षा व्यवस्था में अपनी तरह का अनोखा और अभूतपूर्व कदम है।
— PMO India (@PMOIndia) February 21, 2022
मैं डिजिटल यूनिवर्सिटी में वो ताकत देख रहा हूं कि ये यूनिवर्सिटी हमारे देश में सीटों की जो समस्या होती है, उसे पूरी तरह समाप्त कर सकती है: PM @narendramodi
आज विश्व मातृभाषा दिवस भी है।
— PMO India (@PMOIndia) February 21, 2022
मातृभाषा में शिक्षा बच्चों के मानसिक विकास से जुड़ी है।
अऩेक राज्यों में स्थानीय भाषाओं में मेडिकल और टेक्निकल एजुकेशन की पढ़ाई शुरु हो चुकी है: PM @narendramodi
