ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ନରେନ୍ଦ୍ର ମୋଦୀ ଏବଂ ଫେଡେରାଲ ଚାନ୍ସେଲର ଓଲାଫ୍ ସ୍କୋଲ୍ଜ୍ ୨୫ ଅକ୍ଟୋବର ୨୦୨୪ରେ ନୂଆଦିଲ୍ଲୀଠାରେ ଭାରତ-ଜର୍ମାନୀ ଆନ୍ତଃସରକାରୀ ପରାମର୍ଶ (ସପ୍ତମ ଆଇଜିସି)ର ସପ୍ତମ ରାଉଣ୍ଡର ସହ-ଅଧ୍ୟକ୍ଷତା କରିଥିଲେ । ଭାରତ ପକ୍ଷରୁ ଏହି ପ୍ରତିନିଧି ଦଳରେ ପ୍ରତିରକ୍ଷା ମନ୍ତ୍ରୀ,ବୈଦେଶିକ ବ୍ୟାପାର ମନ୍ତ୍ରୀ,ବାଣିଜ୍ୟ ଓ ଶିଳ୍ପ ମନ୍ତ୍ରୀ,ଶ୍ରମ ଏବଂ ନିଯୁକ୍ତି ମନ୍ତ୍ରୀ,ବିଜ୍ଞାନ ଓ ପ୍ରଯୁକ୍ତି ବିଦ୍ୟା ମନ୍ତ୍ରୀ (MOS) ଏବଂ ଦକ୍ଷତା ବିକାଶ ମନ୍ତ୍ରୀ (MOS) ଏବଂ ଜର୍ମାନୀ ପକ୍ଷରୁ ଅର୍ଥନୈତିକ ବ୍ୟାପାର ଓ ଜଳବାୟୁ କାର୍ଯ୍ୟ ମନ୍ତ୍ରୀ,ବୈଦେଶିକ ବ୍ୟାପାର ମନ୍ତ୍ରୀ, ଶ୍ରମ ଓ ସାମାଜିକ ବ୍ୟାପାର ଏବଂ ଶିକ୍ଷା ଓ ଗବେଷଣା ମନ୍ତ୍ରୀ ସାମିଲ ଥିଲେ। ଏହା ସହିତ ଏହି ପ୍ରତିନିଧି ଦଳରେ ଜର୍ମାନ ପକ୍ଷରୁ ଅର୍ଥ,ପରିବେଶ, ପ୍ରକୃତି ସଂରକ୍ଷଣ,ପରମାଣୁ ନିରାପତ୍ତା ଏବଂ ଖାଉଟି ସୁରକ୍ଷା ଏବଂ ଅର୍ଥନୈତିକ ସହଯୋଗ ଓ ବିକାଶ ପାଇଁ ସଂସଦୀୟ ରାଜ୍ୟ ସଚିବ ଏବଂ ଉଭୟ ପକ୍ଷର ବରିଷ୍ଠ ଅଧିକାରୀମାନେ ସାମିଲ ଥିଲେ।
2. ଚାନ୍ସେଲର ଭାବେ ତାଙ୍କର ତୃତୀୟ ଭାରତ ଗସ୍ତରେ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ନରେନ୍ଦ୍ର ମୋଦୀ କୁଳପତି ଓଲାଫ୍ ସ୍କୋଲ୍ଜଙ୍କୁ ଉତ୍ସାହର ସହ ସ୍ୱାଗତ କରିଛନ୍ତି। ଭାରତ ଏବଂ ଜର୍ମାନୀ ମଧ୍ୟରେ ରଣନୈତିକ ଭାଗିଦାରୀକୁ ଆଗକୁ ବଢ଼ାଇବା ଏବଂ ପ୍ରଗଡ କରିବାରେ ପ୍ରମୁଖ ଭୂମିକା ଗ୍ରହଣ କରିଥିବା ସରକାର, ଶିଳ୍ପ, ନାଗରିକ ସମାଜ ଏବଂ ଶିକ୍ଷାକ୍ଷେତ୍ରରେ ଦ୍ୱିପାକ୍ଷିକ ସମ୍ପର୍କରେ ନୂତନ ଗତିକୁ ଉଭୟ ନେତା ପ୍ରଶଂସା କରିଥିଲେ ।
୩. ଜର୍ମାନୀ, ଭାରତ ଏବଂ ସମଗ୍ର ଭାରତ-ପ୍ରଶାନ୍ତ ମହାସାଗରୀୟ ଅଞ୍ଚଳ ମଧ୍ୟରେ ଅର୍ଥନୈତିକ ସମ୍ପର୍କ ଏବଂ ରଣନୈତିକ ଭାଗିଦାରୀକୁ ସୁଦୃଢ଼ କରିବା ରେ ସପ୍ତମ ଆଇଜିସି ସହିତ ନୂଆଦିଲ୍ଲୀରେ ଅନୁଷ୍ଠିତ ହେବାକୁ ଥିବା ଏସିଆ-ପ୍ରଶାନ୍ତ ମହାସାଗରୀୟ ଜର୍ମାନ ବ୍ୟବସାୟ ଶିଖର ସମ୍ମିଳନୀ (ଏପିକେ)ର ଗୁରୁତ୍ୱ ଉପରେ ଉଭୟ ନେତା ଗୁରୁତ୍ୱାରୋପ କରିଥିଲେ । ଭାରତରେ ୨୦୨୪ ଶିଖର ସମ୍ମିଳନୀ ଆୟୋଜନ ନିଷ୍ପତ୍ତି ଭାରତ-ପ୍ରଶାନ୍ତ ମହାସାଗରୀୟ ଅଞ୍ଚଳ ଏବଂ ବିଶ୍ୱସ୍ତରରେ ଭାରତର ରାଜନୈତିକ ଗୁରୁତ୍ୱକୁ ସୂଚାଇ ଦେଇଛି।
4. "ନବାଚାର, ଗତିଶୀଳତା ଏବଂ ସ୍ଥାୟୀତ୍ଵ ସହିତ ଉଭୟ ମିଳିମିଶି ବିକାଶ କରିବା” ଆଦର୍ଶ ବାକ୍ୟ ଅଧୀନରେ ସପ୍ତମ ଆଇଜିସି ପ୍ରଯୁକ୍ତି ବିଦ୍ୟା ଏବଂ ଉଦ୍ଭାବନ, ଶ୍ରମ ଏବଂ ପ୍ରତିଭା, ପ୍ରବାସ ଏବଂ ଗତିଶୀଳତା, ଜଳବାୟୁ କାର୍ଯ୍ୟ, ସବୁଜ ଏବଂ ସ୍ଥାୟୀ ବିକାଶ ସହିତ ଅର୍ଥନୈତିକ, ପ୍ରତିରକ୍ଷା ଏବଂ ରଣନୈତିକ ସହଯୋଗ ଉପରେ ବିଶେଷ ଗୁରୁତ୍ୱ ଦେଇଛି । ବାଣିଜ୍ୟ, ନିବେଶ, ପ୍ରତିରକ୍ଷା, ବିଜ୍ଞାନ ଓ ପ୍ରଯୁକ୍ତିବିଦ୍ୟା, ଉଦ୍ଭାବନ, ସ୍ଥାୟୀତା, ଅକ୍ଷୟ ଶକ୍ତି, ଉଦୀୟମାନ ପ୍ରଯୁକ୍ତିବିଦ୍ୟା, ବିକାଶ ସହଯୋଗ, ସଂସ୍କୃତି, ଶିକ୍ଷା, ନିରନ୍ତର ସମ୍ବଳ ପରିଚାଳନା, ଜୈବ ବିବିଧତା, ଜଳବାୟୁ ସ୍ଥିରତା ଏବଂ ଲୋକମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସମ୍ପର୍କ କୁ ବ୍ୟାପିଥିବା ଆମର ବହୁମୁଖୀ ଭାଗିଦାରୀର ମୁଖ୍ୟ ଚାଳକ ହେବ ବୋଲି ଉଭୟ ପକ୍ଷ ସହମତ ହୋଇଛନ୍ତି ।
5. ବିଜ୍ଞାନ ଓ ପ୍ରଯୁକ୍ତି, ଗବେଷଣା ଏବଂ ଉଦ୍ଭାବନ କ୍ଷେତ୍ରରେ ଭାରତ-ଜର୍ମାନୀ ସହଯୋଗ ପାଇଁ ଢାଞ୍ଚାକୁ ଅନୁଷ୍ଠାନିକ ରୂପ ଦେଇଥିବା ବୈଜ୍ଞାନିକ ଗବେଷଣା ଏବଂ ବୈଷୟିକ ବିକାଶକ୍ଷେତ୍ରରେ ସହଯୋଗ ପାଇଁ ଆନ୍ତଃସରକାରୀ ଚୁକ୍ତି ସ୍ୱାକ୍ଷରିତ ହେବାର 50 ତମ ବାର୍ଷିକୀ ମଧ୍ୟ 2024 ବର୍ଷ ପାଳନ କରୁଛି । ଏହି ପରିପ୍ରେକ୍ଷୀରେ ସପ୍ତମ ଆଇଜିସି ଭାରତ ଓ ଜର୍ମାନୀ ମଧ୍ୟରେ ଘନିଷ୍ଠ ସମ୍ପର୍କକୁ ନବୀକରଣ କରିବା ଏବଂ ସହଯୋଗର ପ୍ରମୁଖ ସ୍ତମ୍ଭ ଭାବରେ ପ୍ରଯୁକ୍ତି ବିଦ୍ୟା ଏବଂ ଉଦ୍ଭାବନର ଅଗ୍ରଗତିକୁ ପ୍ରାଥମିକତା ଦେବାର ସୁଯୋଗ ପ୍ରଦାନ କରିଥିଲା ।
6. ଷଷ୍ଠ ଆଇଜିସି ସମୟରେ ଦୁଇ ସରକାର ସବୁଜ ଏବଂ ନିରନ୍ତର ବିକାଶ ଭାଗିଦାରୀ (ଜିଏସଡିପି)ର ଘୋଷଣା କରିଥିଲେ, ଯାହା ଏହି ଅଞ୍ଚଳରେ ଦ୍ୱିପାକ୍ଷିକ ଢାଞ୍ଚା ଏବଂ ମିଳିତ ପଦକ୍ଷେପ ପାଇଁ ଏକ ବ୍ୟାପକ ଢାଞ୍ଚା ଭାବରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥାଏ। ପରବର୍ତ୍ତୀ ସମୟରେ, ଉଭୟ ପକ୍ଷ ଡିସେମ୍ବର ୨୦୨୨ରେ ମାଇଗ୍ରେସନ୍ ଆଣ୍ଡ ମୋବିଲିଟି ପାର୍ଟନରସିପ୍ ଚୁକ୍ତି (ଏମଏମପିଏ) ସ୍ୱାକ୍ଷର କରିଥିଲେ ଏବଂ ଫେବୃଆରୀ ୨୦୨୩ରେ "ଉଦ୍ଭାବନ ଏବଂ ପ୍ରଯୁକ୍ତିବିଦ୍ୟାରେ ସହଯୋଗ ବୃଦ୍ଧି ପାଇଁ ଭାରତ-ଜର୍ମାନୀ ଦୃଷ୍ଟିକୋଣ" ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ । ଷଷ୍ଠ ଆଇଜିସିର ଫଳାଫଳ ଏବଂ ଏହା ପରେ ଦୁଇ ପକ୍ଷ ମଧ୍ୟରେ ହୋଇଥିବା ବିଭିନ୍ନ ବୁଝାମଣାକୁ ମନେ ପକାଇ ଦୁଇ ସରକାର "ଭାରତ-ଜର୍ମାନୀ ଇନୋଭେସନ୍ ଏବଂ ଟେକ୍ନୋଲୋଜି ପାର୍ଟନରସିପ୍ ରୋଡମ୍ୟାପ୍" ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ ଏବଂ "ଭାରତ-ଜର୍ମାନୀ ଗ୍ରୀନ୍ ହାଇଡ୍ରୋଜେନ ରୋଡମ୍ୟାପ୍" ଉପସ୍ଥାପନ କରିଥିଲେ, ଯାହାର ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ସବୁଜ ହାଇଡ୍ରୋଜେନର ବଜାରକୁ ତ୍ୱରାନ୍ୱିତ କରିବା । ଶାନ୍ତି, ନିରାପତ୍ତା ଓ ସ୍ଥିରତା ପାଇଁ ମିଳିତ ଭାବେ ଆଗକୁ ବଢ଼ୁଛନ୍ତି।
7. ଦୁଇ ରାଜନେତା ଭବିଷ୍ୟତ ବୁଝାମଣା ବିଷୟରେ ଉଲ୍ଲେଖ କରିଥିଲେ ଏବଂ ଗଣତନ୍ତ୍ର, ସ୍ୱାଧୀନତା, ଅନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ଶାନ୍ତି ଏବଂ ନିରାପତ୍ତା ଏବଂ ଜାତିସଂଘ ଚାର୍ଟରର ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ଏବଂ ନୀତି ଅନୁଯାୟୀ ନିୟମ ଭିତ୍ତିକ ଅନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ବ୍ୟବସ୍ଥା ସମେତ ମିଳିତ ମୂଲ୍ୟବୋଧ ଏବଂ ନୀତିକୁ ବଜାୟ ରଖିବା ପାଇଁ ସେମାନଙ୍କର ପ୍ରତିବଦ୍ଧତାକୁ ଦୋହରାଇଥିଲେ । ମିଳିତ ଜାତିସଂଘ ନିରାପତ୍ତା ପରିଷଦର ଉଭୟ ସ୍ଥାୟୀ ଓ ଅସ୍ଥାୟୀ ବର୍ଗର ସଦସ୍ୟତା ସମ୍ପ୍ରସାରଣ, ସମସାମୟିକ ବାସ୍ତବତାକୁ ପ୍ରତିଫଳିତ କରିବା, ସାମ୍ପ୍ରତିକ ଏବଂ ଭବିଷ୍ୟତର ଆହ୍ୱାନର ମୁକାବିଲା କରିବା ଏବଂ ସମଗ୍ର ବିଶ୍ୱରେ ଶାନ୍ତି ଓ ସ୍ଥିରତାକୁ ସମର୍ଥନ ବଜାୟ ରଖିବା ସହିତ ବହୁପାକ୍ଷିକ ବ୍ୟବସ୍ଥାକୁ ସୁଦୃଢ଼ ଏବଂ ସଂସ୍କାର ଆଣିବା ପାଇଁ ଉଭୟ ସରକାର ସେମାନଙ୍କର ପ୍ରତିବଦ୍ଧତା ଉପରେ ମଧ୍ୟ ଗୁରୁତ୍ୱାରୋପ କରିଥିଲେ । ନିର୍ଦ୍ଧାରିତ ସମୟ ସୀମା ମଧ୍ୟରେ ଆଇଜିଏନରେ ଟେକ୍ସଟ୍ ଭିତ୍ତିକ ଆଲୋଚନା କରିବାକୁ ଦୁଇ ନେତା ଆହ୍ୱାନ ଦେଇଥିଲେ।
8. ଆଞ୍ଚଳିକ ଏବଂ ବୈଶ୍ୱିକ ସଙ୍କଟର ପ୍ରଭାବଶାଳୀ ସମାଧାନ ଦିଗରେ ଜାତିସଂଘ ନିରାପତ୍ତା ପରିଷଦର ଅସୁବିଧା ସଂସ୍କାରର ଜରୁରୀ ଆବଶ୍ୟକତାକୁ ସ୍ମରଣ କରୁଛି ବୋଲି ଭାରତ ଏବଂ ଜର୍ମାନୀ ସହମତ ହୋଇଛନ୍ତି। ଗ୍ରୁପ୍ ଅଫ୍ ଫୋର (ଜି-୪)ର ସଦସ୍ୟ ଭାବେ ଭାରତ ଓ ଜର୍ମାନୀ ଏକ ନିରାପତ୍ତା ପରିଷଦ ପାଇଁ ସେମାନଙ୍କ ଆହ୍ୱାନକୁ ଦୋହରାଇଥିଲେ ଯାହା ଦକ୍ଷ, ପ୍ରଭାବଶାଳୀ, ସ୍ୱଚ୍ଛ ଏବଂ ଏକବିଂଶ ଶତାବ୍ଦୀର ବାସ୍ତବତାକୁ ପ୍ରତିଫଳିତ କରିବ।
9. ୟୁକ୍ରେନରେ ଚାଲିଥିବା ଯୁଦ୍ଧର ଭୟାବହ ଏବଂ ଦୁଃଖଦ ମାନବିକ ପରିଣାମ କୁ ନେଇ ରାଜନୈତିକ ନେତାମାନେ ଗଭୀର ଉଦବେଗ ପ୍ରକାଶ କରିଛନ୍ତି। ସାର୍ବଭୌମତ୍ୱ ଏବଂ ଆଞ୍ଚଳିକ ଅଖଣ୍ଡତାକୁ ସମ୍ମାନ ଦେବା ସମେତ ଅନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ଆଇନ ଏବଂ ଜାତିସଂଘ ଚାର୍ଟରର ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ଏବଂ ନୀତି ଅନୁଯାୟୀ ଏକ ବ୍ୟାପକ, ନ୍ୟାୟପୂର୍ଣ୍ଣ ଏବଂ ସ୍ଥାୟୀ ଶାନ୍ତିର ଆବଶ୍ୟକତାକୁ ସେମାନେ ଦୋହରାଇଥିଲେ। ବିଶେଷ କରି ବିକାଶଶୀଳ ଏବଂ ଅଳ୍ପ ବିକଶିତ ଦେଶପରିପ୍ରେକ୍ଷୀରେ ବିଶ୍ୱଖାଦ୍ୟ ଓ ଶକ୍ତି ନିରାପତ୍ତା କ୍ଷେତ୍ରରେ ୟୁକ୍ରେନରେ ଯୁଦ୍ଧର ନକାରାତ୍ମକ ପ୍ରଭାବ ବିଷୟରେ ମଧ୍ୟ ସେ ଉଲ୍ଲେଖ କରିଥିଲେ। ଏହି ଯୁଦ୍ଧ ପରିପ୍ରେକ୍ଷୀରେ ସେମାନେ ମତ ବ୍ୟକ୍ତ କରିଥିଲେ ଯେ ପରମାଣୁ ଅସ୍ତ୍ରର ବ୍ୟବହାର କିମ୍ବା ବ୍ୟବହାର ର ଧମକ ଗ୍ରହଣୀୟ ନୁହେଁ । ସେମାନେ ଅନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ଆଇନକୁ ବଜାୟ ରଖିବା ଉପରେ ଗୁରୁତ୍ୱାରୋପ କରିଥିଲେ ଏବଂ ଜାତିସଂଘ ଚାର୍ଟର ଅନୁଯାୟୀ ପୁଣିଥରେ କହିଥିଲେ ଯେ ସମସ୍ତ ରାଷ୍ଟ୍ର କୌଣସି ରାଷ୍ଟ୍ରର ଆଞ୍ଚଳିକ ଅଖଣ୍ଡତା ଏବଂ ସାର୍ବଭୌମତ୍ୱ କିମ୍ବା ରାଜନୈତିକ ସ୍ୱାଧୀନତା ବିରୋଧରେ ବଳ ପ୍ରୟୋଗ କିମ୍ବା ଧମକରୁ ଦୂରେଇ ରହିବା ଉଚିତ୍ ।
10. ରାଜନେତାମାନେ ମଧ୍ୟପ୍ରାଚ୍ୟରେ ଶାନ୍ତି ଏବଂ ସ୍ଥିରତା ହାସଲ କରିବା ପାଇଁ ସେମାନଙ୍କର ମିଳିତ ଆଗ୍ରହ ପ୍ରକାଶ କରିଥିଲେ । ୨୦୨୩ ମସିହା ଅକ୍ଟୋବର ୭ ତାରିଖରେ ହୋଇଥିବା ହାମାସ ଆତଙ୍କବାଦୀ ଆକ୍ରମଣକୁ ସେମାନେ ସ୍ପଷ୍ଟ ନିନ୍ଦା କରିବା ସହ ଗାଜାରେ ବ୍ୟାପକ ବେସାମରିକ କ୍ଷୟକ୍ଷତି ଓ ମାନବିକ ସଙ୍କଟ କୁ ନେଇ ଉଦ୍ ବେଗ ପ୍ରକାଶ କରିଥିଲେ। ହମାସ ଦ୍ୱାରା ବନ୍ଧକ ଥିବା ସମସ୍ତଙ୍କୁ ତୁରନ୍ତ ମୁକ୍ତ କରିବା ସହ, ତୁରନ୍ତ ଅସ୍ତ୍ରବିରତି କରିବା ସହ ସମଗ୍ର ଗାଜାରେ ମାନବିକ ସହାୟତା ଯୋଗାଣରେ ତୁରନ୍ତ ଉନ୍ନତି ଆଣିବାକୁ ସେମାନେ ଦାବି କରିଥିଲେ। ଏହି ବିବାଦକୁ ଏହି ଅଞ୍ଚଳରେ ବ୍ୟାପିବାରୁ ରୋକିବା ଉପରେ ନେତାମାନେ ଗୁରୁତ୍ୱାରୋପ କରିଥିଲେ। ଏହି ପରିପ୍ରେକ୍ଷୀରେ, ସମସ୍ତ ଆଞ୍ଚଳିକ ଶକ୍ତିମାନେ ଦାୟିତ୍ବବାନ ଓ ସଂଯମତାର ସହ କାର୍ଯ୍ୟ କରିବାକୁ ସେ ଆହ୍ୱାନ ଦେଇଛନ୍ତି। ଉଭୟ ପକ୍ଷ ସାଧାରଣ ନାଗରିକଙ୍କ ଜୀବନ ରକ୍ଷା ଏବଂ ନାଗରିକଙ୍କୁ ସୁରକ୍ଷିତ ରଖିବା, ଠିକ୍ ସମୟରେ ଏବଂ ସ୍ଥାୟୀ ମାନବିକ ରିଲିଫ ପ୍ରଦାନ କରିବା ଉପରେ ଉଭୟ ପକ୍ଷ ଗୁରୁତ୍ୱାରୋପ କରିବା ସହ ଏ ସଂକ୍ରାନ୍ତରେ ଅନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ଆଇନ କୁ ପାଳନ କରିବାକୁ ସମସ୍ତ ପକ୍ଷଙ୍କୁ ଅନୁରୋଧ କରିଛନ୍ତି । ଲେବାନନରେ ଦ୍ରୁତ ଗତିରେ ଖରାପ ହେଉଥିବା ପରିସ୍ଥିତିକୁ ନେଇ ମଧ୍ୟ ନେତାମାନେ ବହୁତ ଚିନ୍ତିତ ଥିଲେ, ତୁରନ୍ତ ଶତ୍ରୁତା ବନ୍ଦ କରିବାକୁ ଆହ୍ୱାନ ଦେଇଥିଲେ ଏବଂ ଗାଜା ଏବଂ ଲେବାନନରେ ସଂଘର୍ଷକୁ କେବଳ କୂଟନୈତିକ ଉପାୟରେ ସମାଧାନ କରାଯାଇପାରିବ ବୋଲି ସହମତି ପ୍ରକାଶ କରିଥିଲେ । ଜାତିସଂଘ ନିରାପତ୍ତା ପରିଷଦ ପ୍ରସ୍ତାବ ୧୭୦୧ ରେ ବ୍ଲୁ ଲାଇନ୍ ଚାରିପଟେ କୂଟନୈତିକ ସମାଧାନ ଦିଗରେ ଆଗକୁ ଯିବାର ମାର୍ଗ ଦର୍ଶାଯାଇଛି। ଇସ୍ରାଏଲର ବୈଧ ନିରାପତ୍ତା ଚିନ୍ତାକୁ ଦୃଷ୍ଟିରେ ରଖି ଇସ୍ରାଏଲ ସହ ସମ୍ମାନ ଓ ଶାନ୍ତି ସହିତ ସୁରକ୍ଷିତ ଏବଂ ପାରସ୍ପରିକ ସ୍ୱୀକୃତିପ୍ରାପ୍ତ ସୀମା ମଧ୍ୟରେ ରହିପାରୁଥିବା ଏକ ସାର୍ବଭୌମ, ବ୍ୟାବହାରିକ ଏବଂ ସ୍ୱାଧୀନ ପାଲେଷ୍ଟାଇନ ରାଷ୍ଟ୍ର ପ୍ରତିଷ୍ଠା ଦିଗରେ ଦୁଇ ରାଷ୍ଟ୍ର ସମାଧାନ ପାଇଁ ସେମାନଙ୍କର ପ୍ରତିବଦ୍ଧତାକୁ ନେତାମାନେ ଆଲୋଚନା ମାଧ୍ୟମରେ ଦୋହରାଇଥିଲେ।
11. ବିଶ୍ୱର ଦୁଇଟି ବୃହତ୍ତମ ଗଣତାନ୍ତ୍ରିକ ରାଷ୍ଟ୍ର ଭାବରେ ଭାରତ ଏବଂ ୟୁରୋପୀୟ ସଂଘର ଏକ ବହୁ-ଧ୍ରୁବୀୟ ଦୁନିଆର ବିଶ୍ୱରେ ନିରାପତ୍ତା, ସମୃଦ୍ଧି ଏବଂ ସ୍ଥାୟୀ ବିକାଶ ସୁନିଶ୍ଚିତ କରିବା ପାଇଁ ମିଳିତ ଆଗ୍ରହ ରହିଛି ବୋଲି ରାଜନେତାମାନେ ଗୁରୁତ୍ୱାରୋପ କରିଥିଲେ । ଭାରତ-ୟୁରୋପୀୟ ସଂଘ ରଣନୈତିକ ଭାଗିଦାରୀକୁ ସୁଦୃଢ଼ କରିବା ଉପରେ ସେମାନେ ଗୁରୁତ୍ୱାରୋପ କରିଥିଲେ ଯାହା କେବଳ ଉଭୟ ପକ୍ଷଙ୍କୁ ଉପକୃତ କରିବ ନାହିଁ, ବରଂ ବିଶ୍ୱ ସ୍ତରରେ ସୁଦୂରପ୍ରସାରୀ ସକାରାତ୍ମକ ପ୍ରଭାବ ପକାଇବ । ଭାରତ-ୟୁରୋପୀୟ ସଂଘ ବାଣିଜ୍ୟ ଓ ପ୍ରଯୁକ୍ତି ବିଦ୍ୟା ପରିଷଦ କୁ ନେତାମାନେ ଦୃଢ଼ ସମର୍ଥନ ଜଣାଇଛନ୍ତି, ଯାହା ବ୍ୟବସାୟ, ବିଶ୍ୱସନୀୟ ଜ୍ଞାନକୌଶଳ ଏବଂ ନିରାପତ୍ତା ଭଳି ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ କ୍ଷେତ୍ରରେ ଘନିଷ୍ଠ ସମ୍ପର୍କ ଦିଗରେ ଏକ ଅଭିନବ ପ୍ଲାଟଫର୍ମ ଭାବରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିବ । ଭାରତ-ମଧ୍ୟ-ପୂର୍ବ-ୟୁରୋପ ଅର୍ଥନୈତିକ କରିଡର, ଯେଉଁଥିରେ ଭାରତ, ଜର୍ମାନୀ ଏବଂ ୟୁରୋପୀୟ ସଂଘ ର ସଦସ୍ୟ ଅଛନ୍ତି ଏବଂ ଇୟୁ ଇନିସିଏଟିଭ୍ ଗ୍ଲୋବାଲ ଗେଟୱେ ସମେତ ପ୍ରମୁଖ ଯୋଗାଯୋଗ ପଦକ୍ଷେପକୁ ଆଗେଇ ନେବା ପାଇଁ ଦ୍ୱିପାକ୍ଷିକ ଏବଂ ୟୁରୋପୀୟ ସଂଘ ସ୍ତରରେ ପ୍ରୟାସକୁ ସମନ୍ୱୟ କରିବାକୁ ସେମାନେ ରାଜି ହୋଇଥିଲେ ।
ଦୁଇ ନେତା ୟୁରୋପୀୟ ସଂଘ ଏବଂ ଭାରତ ମଧ୍ୟରେ ଏକ ବ୍ୟାପକ ମୁକ୍ତ ବାଣିଜ୍ୟ ଚୁକ୍ତି, ନିବେଶ ସୁରକ୍ଷା ଚୁକ୍ତି ଏବଂ ଭୌଗୋଳିକ ସଙ୍କେତ ଉପରେ ଏକ ବୁଝାମଣା ମହତ୍ଵ ଉପରେ ଗୁରୁତ୍ୱାରୋପ କରିଥିଲେ, ଏହା ସହିତ ଆଲୋଚନାକୁ ଶୀଘ୍ର ଶେଷ କରିବାକୁ ଆହ୍ୱାନ ଦେଇଥିଲେ ।
13. ଦୁଇ ନେତା ଆତଙ୍କବାଦ ଏବଂ ହିଂସାତ୍ମକ ଉଗ୍ରବାଦକୁ ସମସ୍ତ ପ୍ରକାରର ନିନ୍ଦା କରିଥିଲେ, ଯେଉଁଥିରେ ଆତଙ୍କବାଦୀ ପ୍ରୋକ୍ସି ର ବ୍ୟବହାର ଏବଂ ସୀମାପାର ଆତଙ୍କବାଦ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ ଥିଲା । ଆତଙ୍କବାଦ ଅନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ଶାନ୍ତି ଓ ସ୍ଥିରତା ପାଇଁ ଏକ ଗମ୍ଭୀର ବିପଦ ବୋଲି ଉଭୟ ପକ୍ଷ ସହମତ ହୋଇଥିଲେ। ମିଳିତ ଜାତିସଂଘ ନିରାପତ୍ତା ପରିଷଦ (ୟୁଏନଏସସି) ୧୨୬୭ କଟକଣା କମିଟି ଦ୍ୱାରା ନିଷିଦ୍ଧ କରାଯାଇଥିବା ସମସ୍ତ ଆତଙ୍କବାଦୀ ସଙ୍ଗଠନ ବିରୋଧରେ ମିଳିତ କାର୍ଯ୍ୟାନୁଷ୍ଠାନ ଗ୍ରହଣ କରିବାକୁ ସେମାନେ ଆହ୍ୱାନ ଦେଇଛନ୍ତି। ଆତଙ୍କବାଦୀଙ୍କ ସୁରକ୍ଷିତ ଆଶ୍ରୟସ୍ଥଳୀ ଏବଂ ଭିତ୍ତିଭୂମି କୁ ଉଚ୍ଛେଦ କରିବା ସହ ଆତଙ୍କବାଦୀ ନେଟୱାର୍କକୁ ନଷ୍ଟ କରିବା ଏବଂ ଅନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ଆଇନ ଅନୁଯାୟୀ ପାଣ୍ଠି ଯୋଗାଣ ଦିଗରେ କାର୍ଯ୍ୟ ଜାରି ରଖିବାକୁ ଉଭୟ ପକ୍ଷ ସମସ୍ତ ଦେଶକୁ ଆହ୍ୱାନ ଦେଇଛନ୍ତି ।
14. ଆତଙ୍କବାଦୀ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ ନୂତନ ଏବଂ ଉଦୀୟମାନ ଜ୍ଞାନକୌଶଳର ବ୍ୟବହାର, ଯଥା ମାନବବିହୀନ ବିମାନ ପ୍ରଣାଳୀ, ଆତଙ୍କବାଦୀ ଏବଂ ଆତଙ୍କବାଦୀ ସଂସ୍ଥାଦ୍ୱାରା ଭର୍ଚୁଆଲ ସମ୍ପତ୍ତିର ବ୍ୟବହାର ଏବଂ ଉଗ୍ରବାଦର ପ୍ରଚାର ପ୍ରସାର ପାଇଁ ସୂଚନା ଏବଂ ଯୋଗାଯୋଗ ପ୍ରଯୁକ୍ତିର ଅପବ୍ୟବହାର ଦ୍ୱାରା ଉପୁଜିଥିବା ବିପଦ କୁ ନେଇ ଦୁଇ ନେତା ଚିନ୍ତା ପ୍ରକଟ କରିଥିଲେ । ଏହି ପରିପ୍ରେକ୍ଷୀରେ ୨୦୨୨ରେ ଭାରତରେ ୟୁଏନସିଟିସି ବୈଠକ ଆୟୋଜନ ସମୟରେ ଆତଙ୍କବାଦ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ ନୂତନ ଏବଂ ଉଦୀୟମାନ ଜ୍ଞାନକୌଶଳର ବ୍ୟବହାରର ମୁକାବିଲା ପାଇଁ ଦିଲ୍ଲୀ ଘୋଷଣାନାମା ଗ୍ରହଣକୁ ସେମାନେ ସ୍ୱାଗତ କରିଥିଲେ।
15. ଆତଙ୍କବାଦ ର ମୁକାବିଲା ଏବଂ ଏ ଦିଗରେ ବୈଶ୍ୱିକ ସହଯୋଗ ବ୍ୟବସ୍ଥାକୁ ସୁଦୃଢ଼ କରିବା ପାଇଁ ଆମର ମିଳିତ ପ୍ରତିବଦ୍ଧତାକୁ ସ୍ୱୀକାର କରି ଦୁଇ ନେତା ଏଫଏଟିଏଫ ସମେତ ସମସ୍ତ ଦେଶ ଦ୍ଵାରା ଧନଶୋଧନ ମନି ଲଣ୍ଡରିଂ ବିରୋଧ ଅନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ମାନଦଣ୍ଡ ବଜାୟ ରଖିବା ଏବଂ ଆତଙ୍କବାଦ ପାଣ୍ଠି ଯୋଗାଣର ମୁକାବିଲା ଉପରେ ଗୁରୁତ୍ୱାରୋପ କରିଥିଲେ । ଆତଙ୍କବାଦୀ କାର୍ଯ୍ୟକଳାପର ଦୋଷୀଙ୍କୁ ନ୍ୟାୟ ଦେବା ପାଇଁ ଉଭୟ ପକ୍ଷ ଆହ୍ୱାନ ଦେଇଛନ୍ତି। ରିଅଲ ଟାଇମ୍ ଗୁଇନ୍ଦା ଆଦାନପ୍ରଦାନ ଏବଂ ଆତଙ୍କବାଦ ବିରୋଧୀ ପ୍ରୟାସର ସମନ୍ୱୟ ପାଇଁ ଚ୍ୟାନେଲଗୁଡ଼ିକୁ ସୁଦୃଢ଼ କରିବା ପାଇଁ ଆତଙ୍କବାଦ ମୁକାବିଲା ପାଇଁ ମିଳିତ କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ ଗୋଷ୍ଠୀର ନିୟମିତ ଆଲୋଚନା କରିବାକୁ ଉଭୟ ପକ୍ଷ ସେମାନଙ୍କର ପ୍ରତିବଦ୍ଧତା ଦୋହରାଇଛନ୍ତି। ଆତଙ୍କବାଦୀ ସଙ୍ଗଠନ ଏବଂ ବ୍ୟକ୍ତିବିଶେଷଙ୍କ ବିରୋଧରେ ପ୍ରତିବନ୍ଧକ ଏବଂ ପଦବୀ, ଉଗ୍ରବାଦର ମୁକାବିଲା ଏବଂ ଆତଙ୍କବାଦୀଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଇଣ୍ଟରନେଟ୍ ବ୍ୟବହାର ଏବଂ ଆତଙ୍କବାଦୀଙ୍କ ସୀମାପାର ଗତିବିଧି ସମ୍ପର୍କରେ ଉଭୟ ପକ୍ଷ ନିରନ୍ତର ସୂଚନା ଆଦାନ ପ୍ରଦାନ ପାଇଁ ପ୍ରତିଶ୍ରୁତି ଦେଇଛନ୍ତି।
16. ଆତଙ୍କବାଦ ସମ୍ବନ୍ଧୀୟ ଅପରାଧ ସମେତ ଅପରାଧୀମାନଙ୍କୁ ରୋକିବା, ଦମନ କରିବା, ତଦନ୍ତ କରିବା ଏବଂ ବିଚାର କରିବା ରେ ଘନିଷ୍ଠ ସହଯୋଗ ସୁନିଶ୍ଚିତ କରିବା ପାଇଁ ଭାରତ ଏବଂ ଜର୍ମାନୀ ଅପରାଧିକ ମାମଲାରେ ପାରସ୍ପରିକ ଆଇନଗତ ସହାୟତା ଚୁକ୍ତି (ଏମଏଲଏଟି)କୁ ଅନ୍ତିମ ରୂପ ଦେଇଛନ୍ତି । ଭାରତ-ଜର୍ମାନୀ ଏମଏଲଏଟି ଦୁଇ ଦେଶ ମଧ୍ୟରେ ସୁରକ୍ଷା ସହଯୋଗକୁ ସୁଦୃଢ଼ କରିବାରେ ଏହା ଏକ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ସଫଳତା, ଯାହା ସୂଚନା ଏବଂ ପ୍ରମାଣ ଆଦାନପ୍ରଦାନ, ପାରସ୍ପରିକ ଦକ୍ଷତା ବୃଦ୍ଧି ଏବଂ ଦୁଇ ଦେଶ ମଧ୍ୟରେ ସର୍ବୋତ୍ତମ ଅଭ୍ୟାସ ବାଣ୍ଟିବାରେ ସକ୍ଷମ କରିବ ବୋଲି ଦୁଇ ନେତା ସହମତ ହୋଇଥିଲେ ।
17. ନିରାପତ୍ତା ସହଯୋଗକୁ ସୁଦୃଢ଼ କରିବା ରେ ଏକ ଅଂଶୀଦାର ସ୍ୱାର୍ଥ ସହିତ ରଣନୈତିକ ଅଂଶୀଦାର ଭାବରେ, ଉଭୟ ପକ୍ଷ ବର୍ଗୀକୃତ ସୂଚନାର ଆଦାନ-ପ୍ରଦାନ ଏବଂ ପାରସ୍ପରିକ ସଂରକ୍ଷଣ ଉପରେ ଚୁକ୍ତିକୁ ଚୂଡ଼ାନ୍ତ ରୂପ ଦେଇଥିଲେ, ଯାହା ଭାରତୀୟ ଏବଂ ଜର୍ମାନ ସଂସ୍ଥାଗୁଡିକ ମଧ୍ୟରେ ସହଯୋଗ ଏବଂ ପାରସ୍ପରିକ ଯୋଗାଯୋଗ ପାଇଁ ଏକ ଆଇନଗତ ଢାଞ୍ଚା ସୃଷ୍ଟି କରିଥିଲା ଏବଂ ଏ ସମ୍ପର୍କରେ ମାର୍ଗଦର୍ଶନ ମିଳିଲା ଯେ ବର୍ଗୀକୃତ ସୂଚନାକୁ କିପରି ପରିଚାଳନା କରାଯିବ, ସୁରକ୍ଷିତ ଏବଂ ପ୍ରସାରିତ କରାଯିବା ଆବଶ୍ୟକ।
ବିଶ୍ୱର ପ୍ରମୁଖ ଅଞ୍ଚଳରେ ବୈଦେଶିକ ନୀତି ଦୃଷ୍ଟିକୋଣକୁ ଭଲ ଭାବରେ ବୁଝିବା ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ ଉଭୟ ସରକାର ଆଫ୍ରିକା ଏବଂ ପୂର୍ବ ଏସିଆ ଉପରେ ଦୀର୍ଘଦିନ ଧରି ଚାଲିଆସୁଥିବା ଆଲୋଚନା ବ୍ୟବସ୍ଥା ବ୍ୟତୀତ ପଶ୍ଚିମ ଏସିଆ ଏବଂ ଉତ୍ତର ଆଫ୍ରିକା ଉପରେ ଭାରତ-ଜର୍ମାନୀ ଆଲୋଚନା (WAANA) ଆରମ୍ଭ କରିବାକୁ ନିଷ୍ପତ୍ତି ନେଇଥିଲେ । ମିଳିତ ଜାତିସଂଘ ସମେତ ନୀତି ଯୋଜନା, ସାଇବର ନିରାପତ୍ତା, ସାଇବର ପ୍ରସଙ୍ଗ ଏବଂ ପାରସ୍ପରିକ ଚିନ୍ତାର ପ୍ରମୁଖ ପ୍ରସଙ୍ଗ ଉପରେ ନିୟମିତ ଆଲୋଚନା ଉପରେ ଉଭୟ ସରକାର ସନ୍ତୋଷ ବ୍ୟକ୍ତ କରିଛନ୍ତି।
19. ଥିଙ୍କ ଟ୍ୟାଙ୍କ ଏବଂ ବୈଦେଶିକ ଏବଂ ନିରାପତ୍ତା ନୀତି ବିଶେଷଜ୍ଞଙ୍କ ସମେତ ପରସ୍ପରର ଦୃଷ୍ଟିକୋଣକୁ ଗଭୀର ଭାବରେ ବୁଝିବାର ଆବଶ୍ୟକତାକୁ ସ୍ୱୀକାର କରି ଦୁଇ ସରକାର ଭାରତୀୟ ପକ୍ଷ ପକ୍ଷରୁ ଭାରତୀୟ ବିଶ୍ୱ ବ୍ୟାପାର ପରିଷଦ (ଆଇସିଡବ୍ଲୁଏ), ବିକାଶଶୀଳ ଦେଶମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଗବେଷଣା ଏବଂ ସୂଚନା ପ୍ରଣାଳୀ (ଆରଆଇଏସ) ଏବଂ ବୈଦେଶିକ ବ୍ୟାପାର ମନ୍ତ୍ରଣାଳୟ ଏବଂ ଜର୍ମାନ ପକ୍ଷରୁ ଜର୍ମାନ ଇନଷ୍ଟିଚ୍ୟୁଟ୍ ଅଫ୍ ଗ୍ଲୋବାଲ ଆଣ୍ଡ ରିଜିଓନାଲ ଷ୍ଟଡିଜ୍ (ଜିଆଇଜିଏ)କୁ ସମର୍ଥନ କରିଥିଲେ। ଜର୍ମାନ ଇନଷ୍ଟିଚ୍ୟୁଟ୍ ଫର ଇଣ୍ଟରନ୍ୟାସନାଲ ଆଣ୍ଡ ସିକ୍ୟୁରିଟି ଆଫେୟାର୍ସ (ଏସଡବ୍ଲ୍ୟୁପି) ଏବଂ ଜର୍ମାନ ସଙ୍ଘୀୟ ବୈଦେଶିକ କାର୍ଯ୍ୟାଳୟ ମଧ୍ୟରେ ଭାରତ-ଜର୍ମାନୀ ଟ୍ରାକ୍ ୧.୫ ଆଲୋଚନାର ଉପଯୋଗୀତା ଉପରେ ଆଲୋକପାତ କରିଥିଲେ। ଏହି ଆଲୋଚନା ଫର୍ମାଟ୍ର ପରବର୍ତ୍ତୀ ବୈଠକ ନଭେମ୍ବର ୨୦୨୪ରେ ଅନୁଷ୍ଠିତ ହେବ। ଉଭୟ ସରକାର ପୂର୍ବ ଏସିଆ ଉପରେ ଟ୍ରାକ୍ ୧.୫ ଆଲୋଚନାର ଶୁଭାରମ୍ଭକୁ ମଧ୍ୟ ପ୍ରଶଂସା କରିଥିଲେ ଏବଂ ସହମତି ପ୍ରକାଶ କରିଥିଲେ ଯେ ଏହି ଆଦାନ ପ୍ରଦାନ ଉଭୟ ପକ୍ଷଙ୍କୁ ଉତ୍ତମ ଭାବରେ ସମନ୍ୱିତ ଏବଂ ସମନ୍ୱୟ କରିବାରେ ସାହାଯ୍ୟ କରିଥାଏ । ଏହି ଗତିକୁ ବଜାୟ ରଖିବା ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ ଉଭୟ ପକ୍ଷ ଯଥାଶୀଘ୍ର ଟ୍ରାକ୍ ୧.୫ ଆଲୋଚନାର ପରବର୍ତ୍ତୀ ସଂସ୍କରଣ ଆୟୋଜନ କରିବାକୁ ସହମତି ହୋଇଥିଲେ।
20. ଆନ୍ତର୍ଜାତିକ ଆଇନ, ସାର୍ବଭୌମତ୍ୱ ପ୍ରତି ପାରସ୍ପରିକ ସମ୍ମାନ ଏବଂ ବିବାଦର ଶାନ୍ତିପୂର୍ଣ୍ଣ ସମାଧାନ ଏବଂ ପ୍ରଭାବଶାଳୀ ଆଞ୍ଚଳିକ ଅନୁଷ୍ଠାନଦ୍ୱାରା ସମର୍ଥିତ ଏକ ମୁକ୍ତ, ଖୋଲା, ସମାବେଶୀ, ଶାନ୍ତିପୂର୍ଣ୍ଣ ଏବଂ ସମୃଦ୍ଧ ଭାରତ-ପ୍ରଶାନ୍ତ ମହାସାଗରକୁ ପ୍ରୋତ୍ସାହିତ କରିବା ପାଇଁ ଉଭୟ ପକ୍ଷ ପ୍ରତିଶ୍ରୁତିବଦ୍ଧ । ଉଭୟ ପକ୍ଷ ଆସିଆନ ଏକତା ଏବଂ କେନ୍ଦ୍ରୀୟତା ପାଇଁ ସେମାନଙ୍କର ଅତୁଟ ସମର୍ଥନ କୁ ଦୋହରାଇଥିଲେ । ଭାରତ-ପ୍ରଶାନ୍ତ ମହାସାଗର ପଦକ୍ଷେପ (ଆଇପିଓଆଇ)ର ଦକ୍ଷତା ବିକାଶରେ ଜର୍ମାନୀର ନେତୃତ୍ୱ ଏବଂ ଜଳବାୟୁ ଜନିତ କ୍ଷତି ଏବଂ କ୍ଷୟକ୍ଷତି ବିରୋଧରେ ପ୍ରଶାନ୍ତ ମହାସାଗରୀୟ ଦ୍ୱୀପ ରାଷ୍ଟ୍ରଗୁଡ଼ିକୁ ସୁଦୃଢ଼ କରିବା ପାଇଁ ୨୦୨୨ରେ ଏହାର ଅନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ଜଳବାୟୁ ପଦକ୍ଷେପ ଅଧୀନରେ ଏକ ପ୍ରତିଯୋଗିତାମୂଳକ ଆହ୍ୱାନ ମାଧ୍ୟମରେ ୨୦ ନିୟୁତ ୟୁରୋ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ପ୍ରତିବଦ୍ଧତାକୁ ଭାରତ ସରକାର ସ୍ୱାଗତ କରିଥିଲେ ।
21. ସଫଳ ଜି-20 ଅଧ୍ୟକ୍ଷତା ପାଇଁ ଜର୍ମାନୀ ଭାରତକୁ ଅଭିନନ୍ଦନ ଜଣାଇଛି, ଯିଏ ବିକାଶ ଏଜେଣ୍ଡାକୁ G-୨୦ରେ କେନ୍ଦ୍ରରେ ଆଣିଛି । ଦୁଇ ନେତା ଉଲ୍ଲେଖ କରିଛନ୍ତି ଯେ ଜର୍ମାନୀର ଜି-୨୦ ଅଧ୍ୟକ୍ଷତା ସମୟରେ ଆଫ୍ରିକା ସହିତ ଚୁକ୍ତି ଉପରେ ଏକ ଫୋରମ୍ (ସିଡବ୍ଲ୍ୟୁଏ) ମଞ୍ଚ ଆରମ୍ଭ କରିବାଠାରୁ ଆରମ୍ଭ କରି ଭାରତର ଅଧ୍ୟକ୍ଷତା ସମୟରେ ଆଫ୍ରିକୀୟ ସଂଘକୁ ଜି-୨୦ର ସ୍ଥାୟୀ ସଦସ୍ୟ ଭାବରେ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ କରିବା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ, ଜି-୨୦ ବିଶ୍ୱ ଦକ୍ଷିଣର ସ୍ୱରକୁ ଦୃଢ଼ କରିବା ଦିଗରେ ବହୁତ ଆଗକୁ ଯାଇଛି। ବ୍ରାଜିଲର ଜି-୨୦ ଅଧ୍ୟକ୍ଷତା ଦ୍ୱାରା ଧାର୍ଯ୍ୟ ପ୍ରାଥମିକତା, ବିଶେଷକରି ବିଶ୍ୱ ଶାସନ ସଂସ୍କାର ଏବଂ ପ୍ରତିରକ୍ଷା ଏବଂ ରଣନୈତିକ ସହଯୋଗକୁ ସୁଦୃଢ଼ କରିବା ପାଇଁ ଭାରତ ଏବଂ ଜର୍ମାନୀ ସମର୍ଥନ ଜଣାଇଛନ୍ତି।
22. ଦୁଇ ଦେଶ ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରତିରକ୍ଷା ସମ୍ପର୍କକୁ ସୁଦୃଢ଼ କରିବାର ମିଳିତ ଲକ୍ଷ୍ୟକୁ ସ୍ୱୀକାର କରି ଭାରତ ସରକାର ସାଧାରଣ ପ୍ରାଧିକରଣ/ ସାଧାରଣ ଲାଇସେନ୍ସ (ଏଜିଜି) ବ୍ୟବସ୍ଥା ପରି ଅନୁକୂଳ ନିୟାମକ ନିଷ୍ପତ୍ତି ମାଧ୍ୟମରେ ଦ୍ରୁତ ରପ୍ତାନି ମଞ୍ଜୁରୀ ପ୍ରଦାନ ପାଇଁ ଜର୍ମାନ ଫେଡେରାଲ ସରକାରଙ୍କ ପ୍ରୟାସକୁ ସ୍ୱାଗତ କରିଛନ୍ତି। ଉଭୟ ପକ୍ଷ ଭାରତକୁ ରଣନୈତିକ ରପ୍ତାନିକୁ ସମର୍ଥନ କରିବାକୁ ପ୍ରତିଶ୍ରୁତି ଦେବା ସହ ଦୁଇ ଦେଶର ପ୍ରତିରକ୍ଷା ଶିଳ୍ପ ମଧ୍ୟରେ ସହ-ବିକାଶ, ସହ-ଉତ୍ପାଦନ ଏବଂ ମିଳିତ ଗବେଷଣାକୁ ପ୍ରୋତ୍ସାହିତ କରିଛନ୍ତି। ଭାରତ ଓ ଜର୍ମାନୀ ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରତିରକ୍ଷା ଶିଳ୍ପ ଭାଗିଦାରୀକୁ ସୁଦୃଢ଼ କରିବା ପାଇଁ ଅକ୍ଟୋବର ୨୪ ରେ ନୂଆଦିଲ୍ଲୀରେ ଅନୁଷ୍ଠିତ ପ୍ରତିରକ୍ଷା ରାଉଣ୍ଡଟେବୁଲ ବୈଠକକୁ ଉଭୟ ସରକାର ପ୍ରଶଂସା କରିଥିଲେ ।
23. ସଶସ୍ତ୍ର ବାହିନୀ ମଧ୍ୟରେ ନିୟମିତ ଗସ୍ତ ଏବଂ ବର୍ଦ୍ଧିତ ଯୋଗାଯୋଗ ବ୍ୟତୀତ, ଉଭୟ ପକ୍ଷ ଆସନ୍ତା ବର୍ଷ ଭାରତରେ ଅନୁଷ୍ଠିତ ହେବାକୁ ଥିବା ପରବର୍ତ୍ତୀ ଉଚ୍ଚ ପ୍ରତିରକ୍ଷା ସମିତି (ଏଚଡିସି)ର ବୈଠକକୁ ଅପେକ୍ଷା କରିଛନ୍ତି, ଯାହାର ଲକ୍ଷ୍ୟ ହେଉଛି ପ୍ରତିରକ୍ଷା ସହଯୋଗକୁ ଭାରତ ଏବଂ ଜର୍ମାନୀ ମଧ୍ୟରେ ରଣନୈତିକ ଭାଗିଦାରୀର ଏକ ପ୍ରମୁଖ ସ୍ତମ୍ଭ ଭାବରେ ବିକଶିତ କରିବା । ଭାରତ ଏବଂ ଜର୍ମାନୀ ନୂଆଦିଲ୍ଲୀରେ ଜାତିସଂଘ ଶାନ୍ତି ରକ୍ଷା କେନ୍ଦ୍ର (ସିୟୁଏନପିକେ) ଏବଂ ଜର୍ମାନୀରେ ଏହାର ପ୍ରତିପକ୍ଷ, ହେମେଲବର୍ଗ ସ୍ଥିତ ବୁଣ୍ଡେସବେହର ଜାତିସଂଘ ପ୍ରଶିକ୍ଷଣ କେନ୍ଦ୍ର (ଜିଏଏଏଫ୍ଏଫୟୁଏନଟିସି) ମଧ୍ୟରେ ଶାନ୍ତି ରକ୍ଷା ପ୍ରଶିକ୍ଷଣରେ ସହଯୋଗ ପାଇଁ ଅନ୍ତିମ ସ୍ତରରେ ନେବା ପାଇଁ ସହମତି ପ୍ରକାଶ କରିଛନ୍ତି ଏବଂ ଉଭୟ ଦେଶ ୨୦୨୫ରେ ବର୍ଲିନରେ ହେବାକୁ ଥିବା ଶାନ୍ତି ରକ୍ଷା ମନ୍ତ୍ରୀସ୍ତରୀୟ ବୈଠକକୁ ଅପେକ୍ଷା କରିଛନ୍ତି।
24. ସମୃଦ୍ଧି ଓ ନିରାପତ୍ତା ତଥା ବୈଶ୍ୱିକ ଆହ୍ୱାନର ମୁକାବିଲା ପାଇଁ ଉଭୟ ପକ୍ଷ ଭାରତ-ପ୍ରଶାନ୍ତ ମହାସାଗରୀୟ ଅଞ୍ଚଳର ମହତ୍ଵ ଉପରେ ଗୁରୁତ୍ୱାରୋପ କରିଥିଲେ । ଜର୍ମାନୀ ଭାରତ-ପ୍ରଶାନ୍ତ ମହାସାଗରୀୟ ଅଞ୍ଚଳ ପାଇଁ ସଂଘୀୟ ସରକାରଙ୍କ ନୀତି ନିର୍ଦ୍ଦେଶାବଳୀ ଅନୁଯାୟୀ ଏହି ଅଞ୍ଚଳ ସହିତ ନିଜର ସମ୍ପର୍କ ବୃଦ୍ଧି କରିବ। ଭାରତ-ପ୍ରଶାନ୍ତ ମହାସାଗରୀୟ ଅଞ୍ଚଳ ସମେତ ସମସ୍ତ ସାମୁଦ୍ରିକ ଅଞ୍ଚଳରେ ଅନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ଆଇନ ଅନୁଯାୟୀ ନାଭିଗେସନ୍ ଏବଂ ଅବାଧ ସମୁଦ୍ର ପଥର ସ୍ୱାଧୀନତା ଉପରେ ମଧ୍ୟ ଉଭୟ ପକ୍ଷ ଆଲୋକପାତ କରିଥିଲେ, ଯାହା କି ସମୁଦ୍ର ଆଇନ ଉପରେ ମିଳିତ ଜାତିସଂଘ ସମ୍ମିଳନୀ (ୟୁଏନସିଏଲ୍ଓଏସ୍) ୧୯୮୨ରେ ପ୍ରତିଫଳିତ ହୋଇଛି। ଏହି ପରିପ୍ରେକ୍ଷୀରେ ପ୍ରତିରକ୍ଷା ଏବଂ ନିରାପତ୍ତା ସମ୍ପର୍କକୁ ଆହୁରି ଗଭୀର କରିବା ଏବଂ ଭାରତ-ପ୍ରଶାନ୍ତ ମହାସାଗରୀୟ ଅଞ୍ଚଳ ସମେତ ପାରସ୍ପରିକ ଲଜିଷ୍ଟିକ୍ ସହାୟତା ପ୍ରଦାନ ପାଇଁ ଆଧାର ସ୍ଥାପନ କରିବା ନିମନ୍ତେ ଉଭୟ ସରକାର ଭାରତ ଏବଂ ଜର୍ମାନୀର ସଶସ୍ତ୍ର ବାହିନୀ ମଧ୍ୟରେ ପାରସ୍ପରିକ ଲଜିଷ୍ଟିକ୍ ସହାୟତା ଏବଂ ବିନିମୟ ଉପରେ ଏକ ବୁଝାମଣାପତ୍ର ଚୂଡ଼ାନ୍ତ କରିବାକୁ ସେମାନଙ୍କର ମିଳିତ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ଘୋଷଣା କରିଥିଲେ। ଭାରତ-ପ୍ରଶାନ୍ତ ମହାସାଗରୀୟ ଅଞ୍ଚଳରେ ସାମୁଦ୍ରିକ ଯାତାୟାତ ଉପରେ ନଜର ରଖିବା ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ ଜର୍ମାନୀ ଭାରତ ମହାସାଗରୀୟ ଅଞ୍ଚଳରେ ସାମୁଦ୍ରିକ ଯାତାୟାତ ଉପରେ ନଜର ରଖିବା ପାଇଁ ଗୁରୁଗ୍ରାମ- ଭାରତ ମହାସାଗର ଅଞ୍ଚଳ (ଆଇଏଫସି-ଆଇଓଆର)ରେ ଥିବା ତେଣୁ ସୂଚନା ଅଧିକାରୀଙ୍କୁ ସ୍ଥାୟୀ ଭାବେ ନିୟୋଜିତ କରିବ। ଯାହା ଦ୍ଵାରା ଏହି କ୍ଷେତ୍ରରେ ଘନିଷ୍ଠ ସହଯୋଗକୁ ଆହୁରି ପ୍ରୋତ୍ସାହନ ମିଳିବ ।
25.ସୁରକ୍ଷା ଏବଂ ପ୍ରତିରକ୍ଷା ସହଯୋଗ କ୍ଷେତ୍ରରେ ଭାରତ-ପ୍ରଶାନ୍ତ ମହାସାଗରୀୟ ଅଞ୍ଚଳରେ ଜର୍ମାନୀର ବଢୁଥିବା ଯୋଗଦାନକୁ ଉଭୟ ପକ୍ଷ ସ୍ୱାଗତ କରିଥିଲେ ଏବଂ ଅଗଷ୍ଟ ୨୦୨୪ରେ ତରଙ୍ଗ ଶକ୍ତି ଅଭ୍ୟାସ ସମୟରେ ଭାରତୀୟ ଏବଂ ଜର୍ମାନ ବାୟୁସେନାର ସଫଳ ସହଯୋଗ ଏବଂ ଗୋଆର ବନ୍ଦରରେ ଆଗମନ ଏବଂ ଜର୍ମାନ ନୌସେନା ଫ୍ରିଗେଟ୍ "ବାଡେନ-ବୁର୍ଟେମବର୍ଗ" ସହିତ ଲଡାକୁ ସହାୟତା ଜାହାଜ "ଫ୍ରୋଙ୍କଫର୍ଟଏମ୍" ଏବଂ ଭାରତୀୟ ନୌସେନା ମଧ୍ୟରେ ମିଳିତ ନୌସେନା ଅଭ୍ୟାସକୁ ପ୍ରଶଂସା କରିଥିଲେ। ଜର୍ମାନୀ ମଧ୍ୟ ଜୁଲାଇ ୨୦୨୪ରେ ଭାରତୀୟ ନୌସେନା ଜାହାଜ ଆଇଏନଏସ ଡବରର ହମ୍ବର୍ଗରେ ବନ୍ଦରରେ ଆଗମନ ମଧ୍ୟ କୁ ସ୍ୱାଗତ କରିଛନ୍ତି ।
26. ଦୁଇ ସରକାର ୟୁରୋପୀୟ ସଂଘ ବ୍ୟବସ୍ଥା ଅଧୀନରେ ଏବଂ ଅନ୍ୟ ଅଂଶୀଦାରମାନଙ୍କ ସହିତ ଦ୍ୱିପାକ୍ଷିକ ଭାବରେ ଗବେଷଣା, ସହ-ବିକାଶ ଏବଂ ସହ-ଉତ୍ପାଦନ କାର୍ଯ୍ୟକଳାପ ବୃଦ୍ଧି କରି ସୁରକ୍ଷା ଏବଂ ପ୍ରତିରକ୍ଷା ପ୍ରସଙ୍ଗରେ ଦ୍ୱିପାକ୍ଷିକ ଆଦାନପ୍ରଦାନକୁ ତ୍ୱରାନ୍ୱିତ କରିବାକୁ ସହମତି ହୋଇଥିଲେ । ଏହି ପରିପ୍ରେକ୍ଷୀରେ ଉଭୟ ପକ୍ଷ ପ୍ରତିରକ୍ଷା କ୍ଷେତ୍ରରେ ଶିଳ୍ପସ୍ତରୀୟ ସହଯୋଗ ବୃଦ୍ଧି କରିବା ସହ ବୈଷୟିକ ସହଯୋଗ, ଉତ୍ପାଦନ/ସହ-ଉତ୍ପାଦନ ଏବଂ ପ୍ରତିରକ୍ଷା ପ୍ଲାଟଫର୍ମ ଏବଂ ଉପକରଣର ସହ-ବିକାଶ ଉପରେ ବିଶେଷ ଧ୍ୟାନ ଦେବେ । ଓସିସିଏଆର (ସଂଯୁକ୍ତ ଆୟୁଧ ସହଯୋଗ ସଂଗଠନ)ର ୟୁରୋଡ୍ରୋନ୍ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମରେ ପର୍ଯ୍ୟବେକ୍ଷକଙ୍କ ମାନ୍ୟତା ପାଇଁ ଭାରତର ଆବେଦନକୁ ଜର୍ମାନୀ ସ୍ୱାଗତ କରିଛି।
ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଏବଂ ଉଦୀୟମାନ ପ୍ରଯୁକ୍ତି, ବିଜ୍ଞାନ ଏବଂ ଉଦ୍ଭାବନ ପାଇଁ ଭାଗିଦାରୀ
27. ଉଭୟ ନେତା ବିଜ୍ଞାନ ଏବଂ ପ୍ରଯୁକ୍ତିବିଦ୍ୟା କ୍ଷେତ୍ରରେ ଦୁଇ ଦେଶ ମଧ୍ୟରେ 50 ବର୍ଷ ଧରି ସଫଳ ସହଯୋଗକୁ ପ୍ରଶଂସା କରିଥିଲେ ଏବଂ 'ଭାରତ-ଜର୍ମାନୀ ଇନୋଭେସନ୍ ଆଣ୍ଡ ଟେକ୍ନୋଲୋଜି ପାର୍ଟନରସିପ୍ ରୋଡ୍ ମ୍ୟାପ୍' ଆରମ୍ଭ କରି ଏହାକୁ ଆଗକୁ ନେବା ପାଇଁ ସେମାନଙ୍କର ସମର୍ଥନ ଦୋହରାଇଥିଲେ, ଯାହା ଉଭୟ ଦେଶର ସରକାରୀ ଏବଂ ବେସରକାରୀ କ୍ଷେତ୍ର ଏବଂ ଗବେଷଣା ଅନୁଷ୍ଠାନଗୁଡ଼ିକୁ ନୂତନ ଶକ୍ତି। ଷ୍ଟାର୍ଟ-ଅପ୍, ସେମିକଣ୍ଡକ୍ଟର, ଏଆଇ ଏବଂ କ୍ୱାଣ୍ଟମ ଟେକ୍ନୋଲୋଜି, ଜଳବାୟୁ ବିପଦ ଏବଂ ସ୍ଥାୟୀ ସମ୍ବଳ ପରିଚାଳନା, ଜଳବାୟୁ ପରିବର୍ତ୍ତନ ଅନୁକୂଳନ ସହିତ କୃଷି ଇକୋସିଷ୍ଟମ କ୍ଷେତ୍ରରେ ଆମର ସହଯୋଗକୁ ଆଗକୁ ବଢ଼ାଇବା ପାଇଁ ଏହା ଏକ ମାର୍ଗଦର୍ଶିକା ଭାବରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିବ । ଉଭୟ ନେତା ମହାକାଶ ଏବଂ ମହାକାଶ ପ୍ରଯୁକ୍ତିବିଦ୍ୟାର ସମୃଦ୍ଧି, ବିକାଶ ଏବଂ ସମ୍ବାବ୍ୟ ସହଯୋଗ ପାଇଁ ଏକ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଏବଂ ଆଶାଜନକ କ୍ଷେତ୍ର ଭାବରେ ଚିହ୍ନଟ କରିଥିଲେ ।
28. ଗବେଷଣା ଓ ଶିକ୍ଷା କ୍ଷେତ୍ରରେ ଦୁଇ ଦେଶ ମଧ୍ୟରେ ବଢୁଥିବା ଆଦାନପ୍ରଦାନ ଏବଂ ଜର୍ମାନୀରେ ଅଧ୍ୟୟନ କରୁଥିବା ଭାରତୀୟ ଛାତ୍ରଛାତ୍ରୀଙ୍କ ସଂଖ୍ୟା ବୃଦ୍ଧି ପାଉଥିବାରୁ ଉଭୟ ନେତା ସନ୍ତୋଷ ବ୍ୟକ୍ତ କରିଥିଲେ । ଦ୍ୱିପାକ୍ଷିକ ଶିଳ୍ପ-ଶିକ୍ଷାଗତ ରଣନୈତିକ ଗବେଷଣା ଓ ବିକାଶ ଭାଗିଦାରୀକୁ ପ୍ରୋତ୍ସାହିତ କରିବାରେ ଭାରତ-ଜର୍ମାନ ବିଜ୍ଞାନ ଓ ପ୍ରଯୁକ୍ତି ବିଦ୍ୟା କେନ୍ଦ୍ର (ଆଇଜିଏସଟିସି)ର ପ୍ରମୁଖ ଭୂମିକାକୁ ଉଭୟ ଦୁଇ ନେତା ପ୍ରଶଂସା କରିଥିଲେ। ଉଭୟ ନେତା ଆଇଜିଏସଟିସିର ସାମ୍ପ୍ରତିକ ପଦକ୍ଷେପ ଏବଂ ଉନ୍ନତ ସାମଗ୍ରୀ କ୍ଷେତ୍ରରେ ୨+୨ ପ୍ରକଳ୍ପକୁ ସମର୍ଥନ କରିବା ପାଇଁ ଏକ ମିଳିତ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ଘୋଷଣାନାମା ସ୍ୱାକ୍ଷରକୁ ସ୍ୱାଗତ କରିଥିଲେ । ଆଇଜିଏସଟିସିର ଗୁରୁତ୍ୱକୁ ସ୍ୱୀକାର କରି ଦୁଇ ନେତା ମିଳିତ ମୂଲ୍ୟବୋଧ ଉପରେ ଆଧାରିତ ଏବଂ ଉଦ୍ଭାବନ ଭିତ୍ତିକ ଜ୍ଞାନକୌଶଳ ବିକାଶ ଏବଂ ଉତ୍ପାଦନ ଦ୍ୱାରା ପରିଚାଳିତ ନୂତନ ଭାଗିଦାରୀକୁ ସମ୍ପ୍ରସାରଣ ଏବଂ ଶେଷ କରିବାକୁ ଚାହୁଁଥିଲେ ।
29. ବିଜ୍ଞାନ ଏବଂ ପ୍ରଯୁକ୍ତି ବିଦ୍ୟା ବିଭାଗ (ଡିଏସଟି) ଏବଂ ଜର୍ମାନ ରିସର୍ଚ୍ଚ ଫାଉଣ୍ଡେସନ (ଡିଏଫଜି) ଯଥା ଇଣ୍ଟରନ୍ୟାସନାଲ ରିସର୍ଚ୍ଚ ଟ୍ରେନିଂ ଗ୍ରୁପ୍ (ଆଇଆରଟିଜି) ମିଳିତ ଭାବେ ଦୁଇ ଦେଶ ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରଥମ ମୌଳିକ ଗବେଷଣା ସଂଘ ମଡେଲ୍ ର ଶୁଭାରମ୍ଭ କୁ ଦୁଇ ନେତା ପ୍ରଶଂସା କରିଥିଲେ। ବିଜ୍ଞାନ ଏବଂ ନବସୃଜନ ପରିଦୃଶ୍ୟର ରୂପରେଖ ଦେଇ ସେ ବୈଜ୍ଞାନିକ ଉଦ୍ଭାବନ ଏବଂ ଇନକ୍ୟୁବେସନ୍ ଇକୋସିଷ୍ଟମକୁ ପ୍ରୋତ୍ସାହିତ କରିବା ଦିଗରେ ଶିକ୍ଷାନୁଷ୍ଠାନ ଏବଂ ଗବେଷଣା ଅନୁଷ୍ଠାନର ସାମୂହିକ ଦକ୍ଷତା ଏବଂ ସାମର୍ଥ୍ୟକୁ ଉପଯୋଗ କରିବା ପାଇଁ ଏକ ଭାରତ-ଜର୍ମାନ ଉଦ୍ଭାବନ ଏବଂ ଇନକ୍ୟୁବେସନ୍ ବିନିମୟ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ ଆରମ୍ଭ କରିବାକୁ ଚାହୁଁଥିଲେ ।
30. ଉଭୟ ନେତା ଜର୍ମାନୀର ଆଣ୍ଟି-ପ୍ରୋଟନ୍ ଏବଂ ଆୟନ ମେଗା-ବିଜ୍ଞାନ ଆୟନ ଗବେଷଣା ସୁବିଧା (AFAIR) ଏବଂ ଡଏଚ ଇଲେକ୍ଟ୍ରୋନର ସିକ୍ରୋଟ୍ରୋନ୍ (ଡିଇଏସ୍ୱାଇ)ରେ ଏକ ମେଗା-ବିଜ୍ଞାନ ସୁବିଧାରେ ଭାରତରେ ଅଂଶଗ୍ରହଣର ଉଦାହରଣ ଭାବରେ ଉଚ୍ଚସ୍ତରୀୟ ଅଂଶଗ୍ରହଣକୁ ସନ୍ତୋଷ ବ୍ୟକ୍ତ କରିଥିଲେ। ଏଫଏଆଇଆରଏଫକୁ ଠିକ୍ ସମୟରେ କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ କରିବା ସୁନିଶ୍ଚିତ କରିବା ପାଇଁ ସେମାନେ ଆର୍ଥିକ ସହାୟତା ସମେତ ସେମାନଙ୍କର ପ୍ରତିବଦ୍ଧତା ବୃଦ୍ଧି କରିଥିଲେ । ଉଭୟ ନେତା ସିକ୍ରୋଟ୍ରୋନ୍ ବିକିରଣ ସୁବିଧା ପେଟ୍ରା-୩ ଏବଂ ଫ୍ରି-ଇଲେକ୍ଟ୍ରୋନ୍ ଲେଜର୍ ଫେସିଲିଟି ଫ୍ଲାସ୍ ରେ ସହଯୋଗ ଜାରି ରଖିବାକୁ ମଧ୍ୟ ସ୍ୱୀକାର କରିଥିଲେ।
31. ଉଭୟ ସରକାର ଉଚ୍ଚଶିକ୍ଷା କ୍ଷେତ୍ରରେ କ୍ରମାଗତ ଭାବରେ ବୃଦ୍ଧି ପାଉଥିବା ଭାଗିଦାରୀକୁ ସ୍ୱାଗତ କରିଥିଲେ, ଯାହା ଦ୍ଵିତୀୟ ଏବଂ ସଂଯୁକ୍ତ ଡିଗ୍ରୀକୁ ସୁବିଧା ପ୍ରଦାନ କରିଥାଏ ଏବଂ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ ଏବଂ ଉଚ୍ଚ ଶିକ୍ଷାନୁଷ୍ଠାନ ମଧ୍ୟରେ ସହଯୋଗୀ ଗବେଷଣା ଏବଂ ଶୈକ୍ଷିକ ଏବଂ ଅନୁଷ୍ଠାନିକ ଆଦାନପ୍ରଦାନକୁ ପ୍ରୋତ୍ସାହିତ କରିଥାଏ । ବିଶେଷକରି ଜଳ ନିରାପତ୍ତା ଓ ବୈଶ୍ୱିକ ପରିବର୍ତ୍ତନ କ୍ଷେତ୍ରରେ ପ୍ରଥମ ଭାରତ-ଜର୍ମାନ ଯୁଗ୍ମ ମାଷ୍ଟର ଡିଗ୍ରୀ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ, ଡିଏଏଡି ଦ୍ୱାରା ଆର୍ଥିକ ସହାୟତାରେ ଟିୟୁ ଡ୍ରେସଡେନ, ଆରଡବ୍ଲୁଟିଏଚ୍-ଆଚେନ୍ ଏବଂ ଆଇଆଇଟି-ମାଡ୍ରାସ (ଆଇଆଇଟିଏମ୍)ର ମିଳିତ ଉଦ୍ୟମ ଏବଂ ଶିକ୍ଷାଦାନ, ଗବେଷଣା, ନବସୃଜନ ଏବଂ ଉଦ୍ୟୋଗକ୍ଷେତ୍ରରେ ଦ୍ୱିପାକ୍ଷିକ ସହଯୋଗକୁ ସୁଦୃଢ଼ କରିବା ପାଇଁ ଟିୟୁ ଡ୍ରେସଡେନ୍ ଏବଂ ଆଇଆଇଟିଏମ୍ର ଏକ ନୂତନ ପଦକ୍ଷେପ 'ଟ୍ରାନ୍ସକ୍ୟାମ୍ପସ୍' ପ୍ରତିଷ୍ଠା ପାଇଁ ଏକ ଚୁକ୍ତିକୁ ଚୂଡ଼ାନ୍ତ ରୂପ ଦେବା ପାଇଁ ଉଭୟ ପକ୍ଷ ପ୍ରଶଂସା ଓ ପୂର୍ଣ୍ଣ ସମର୍ଥନ ଜଣାଇଥିଲେ। ଆଇଆଇଟି ଖଡଗପୁର ଏବଂ ଡିଏଏଡି ମଧ୍ୟରେ ବୁଝାମଣା ପତ୍ର ସ୍ୱାକ୍ଷରକୁ ମଧ୍ୟ ଉଭୟ ସରକାର ସ୍ୱାଗତ କରିଥିଲେ, ଯାହା ଭାରତ-ଜର୍ମାନ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ ସହଯୋଗ ପ୍ରକଳ୍ପଗୁଡିକ ପାଇଁ ମିଳିତ ପାଣ୍ଠି ପ୍ରଦାନ କରିବାରେ ସକ୍ଷମ ହେବ । ଭାରତୀୟ ଓ ଜର୍ମାନ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ ମଧ୍ୟରେ ସହଯୋଗକୁ ଆଲୋକପାତ କରି ସ୍ପାର୍କ (ଏକାଡେମିକ ଏବଂ ଗବେଷଣା ସହଯୋଗକୁ ପ୍ରୋତ୍ସାହନ ଦେବା ପାଇଁ ଯୋଜନା) ଅଧୀନରେ "ଜର୍ମାନ ଇଣ୍ଡିଆନ ଏକାଡେମିକ ନେଟୱାର୍କ ଫର ଟୁମରୋ" (ଜାଏଣ୍ଟ)ର ଉତ୍ସର୍ଗୀକୃତ ଆହ୍ୱାନକୁ ଉଭୟ ପକ୍ଷ ଦୃଢ଼ ସମର୍ଥନ ଜଣାଇଛନ୍ତି।
32. ଭାରତ ଏବଂ ଜର୍ମାନୀ ମଧ୍ୟରେ ଡିଜିଟାଲ ଏବଂ ପ୍ରଯୁକ୍ତି ବିଦ୍ୟା ଭାଗିଦାରୀକୁ ଆହୁରି ସୁଦୃଢ଼ କରିବା ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ ଦୁଇ ସରକାର ଡିଜିଟାଲ ସାର୍ବଜନୀନ ଭିତ୍ତିଭୂମି (ଡିପିଆଇ)ରେ ଅଭିଜ୍ଞତା ଏବଂ ଦକ୍ଷତା ବାଣ୍ଟିବାକୁ ରାଜି ହୋଇଥିଲେ, ଉଦାହରଣ ସ୍ୱରୂପ, ଜର୍ମାନୀ ଡିପିଆଇରେ ଭାରତର ଦକ୍ଷତା ଏବଂ ଉଭୟ ଦେଶରେ ଉଦ୍ଭାବନ ଏବଂ ଡିଜିଟାଲ ରୂପାନ୍ତରଣକୁ ଅଗ୍ରଗତି କରିବା ପାଇଁ ଭାରତୀୟ ଆଇଟି ଶିଳ୍ପର ଶକ୍ତିର ଉପଯୋଗ କରିପାରିବ । ଇଣ୍ଟରନେଟ୍ ପ୍ରଶାସନ, ବୈଷୟିକ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ, ଅର୍ଥନୀତିର ଡିଜିଟାଲ ରୂପାନ୍ତରଣ ଏବଂ ଉଦୀୟମାନ ଡିଜିଟାଲ ପ୍ରଯୁକ୍ତି ବିଦ୍ୟା ଭଳି ଡିଜିଟାଲ ବିଷୟଉପରେ ଆଦାନ ପ୍ରଦାନ ପାଇଁ ଏକ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ପ୍ଲାଟଫର୍ମ ଭାବରେ ଉଭୟ ପକ୍ଷ ଭାରତ-ଜର୍ମାନ ଡିଜିଟାଲ ଡାଏଲଗ (ଆଇଜିଡିଡି) ଦ୍ୱାରା ପ୍ରସ୍ତୁତ ୨୦୨୩-୨୪ ଆକ୍ସନ ପ୍ଲାନକୁ ଚୂଡ଼ାନ୍ତ ରୂପ ଦେବାକୁ ସ୍ୱାଗତ କରିଥିଲେ ।
33. ଉଭୟ ପକ୍ଷ ଏଆଇର ଲାଭ ଉଠାଇବାକୁ ପ୍ରୟାସ କରିବେ, ଏଆଇ ପ୍ରଶାସନପାଇଁ ଉଦ୍ଭାବନ-ଅନୁକୂଳ, ସନ୍ତୁଳିତ, ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ, ମାନବ-କେନ୍ଦ୍ରୀତ ଏବଂ ବିପଦ-ଭିତ୍ତିକ ଆଭିମୁଖ୍ୟର ଆବଶ୍ୟକତାକୁ ସ୍ୱୀକାର କରିବେ। କୃଷକମାନଙ୍କୁ ସହାୟତା କରିବା ଏବଂ କୃଷି ଉତ୍ପାଦକତା, ଜଳବାୟୁ ସହନଶୀଳତା, କାର୍ବନ ସିଙ୍କ ଏବଂ ସ୍ଥାୟୀତା ବୃଦ୍ଧି କରି କୃଷିରେ ବୈପ୍ଳବିକ ପରିବର୍ତ୍ତନ ଆଣିବାରେ ଇମେଜ୍ ଡିଟେକ୍ସନ ଏବଂ ଏଆଇ ଭଳି ଡିଜିଟାଲ ସମାଧାନ ପ୍ରମୁଖ ଭୂମିକା ଗ୍ରହଣ କରୁଛି । ଉଭୟ ଦେଶ ଡିଜିଟାଲ କୃଷିର ବିକାଶ ପାଇଁ ଜାତୀୟ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ ଚଳାଉଛନ୍ତି ଏବଂ କୃଷିର ଆଧୁନିକୀକରଣ ପାଇଁ ଚାଲିଥିବା ସହଯୋଗ, ଉଦ୍ଭାବନ ଏବଂ ବିନିମୟକୁ ପ୍ରୋତ୍ସାହିତ କରିବା ପାଇଁ ଡିଜିଟାଲ କୃଷି, ଏଆଇ ଏବଂ ଆଇଓଟିକ୍ଷେତ୍ରରେ ସହଯୋଗକୁ ତୀବ୍ର କରିବାକୁ ରାଜି ହୋଇଛନ୍ତି ।
34. ଉଭୟ ସରକାର ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଏବଂ ଉଦୀୟମାନ ପ୍ରଯୁକ୍ତିବିଦ୍ୟା, ଉଦ୍ଭାବନ ଏବଂ ଦକ୍ଷତା ବିକାଶ କ୍ଷେତ୍ରରେ ସହଯୋଗର ରଣନୈତିକ ଗୁରୁତ୍ୱ ଉପରେ ଗୁରୁତ୍ୱାରୋପ କରିଥିଲେ । ଇନୋଭେସନ୍ ଏବଂ ଟେକ୍ନୋଲୋଜି ପାର୍ଟନରସିପ୍ ରୋଡମ୍ୟାପ୍ ରେ ଧାର୍ଯ୍ୟ ଦ୍ୱିପାକ୍ଷିକ ସହଯୋଗର ପ୍ରାଥମିକତାକୁ ଦୋହରାଇ ଦୁଇ ସରକାର ଉଦ୍ଭାବନ, ଦକ୍ଷତା ବିକାଶ ଏବଂ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଏବଂ ଉଦୀୟମାନ ପ୍ରଯୁକ୍ତିବିଦ୍ୟାକ୍ଷେତ୍ରରେ ସହଯୋଗ ଉପରେ ଧ୍ୟାନ ଦେବାକୁ ରାଜି ହୋଇଥିଲେ । ପ୍ରମୁଖ ବୈଷୟିକ କ୍ଷେତ୍ରରେ ଉଭୟ ଦେଶର ଶିଳ୍ପ ଓ ଶିକ୍ଷାବିତ୍ଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ; ପାରସ୍ପରିକ ବିଶ୍ୱାସ ଏବଂ ସମ୍ମାନ ଉପରେ ଆଧାରିତ ଏକ ମୁକ୍ତ, ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ ଏବଂ ସୁରକ୍ଷିତ ପ୍ରଯୁକ୍ତି ବିଦ୍ୟା ଢାଞ୍ଚା ସୁନିଶ୍ଚିତ କରିବା ଏବଂ ଅଂଶୀଦାର ମୂଲ୍ୟବୋଧ ଏବଂ ଗଣତାନ୍ତ୍ରିକ ନୀତିକୁ ପ୍ରତିଫଳିତ କରିବା ପାଇଁ ମିଳିତ ପ୍ରତିବଦ୍ଧତାକୁ ସ୍ୱୀକୃତି ଦେବା ପାଇଁ ଘନିଷ୍ଠ ସମ୍ପର୍କ ସୃଷ୍ଟି କୁ ପ୍ରାଥମିକତା ଦିଆଯିବ । ଏହା ଆଧାରରେ ଉଭୟ ଦେଶ ଚିହ୍ନଟ କ୍ଷେତ୍ରରେ ଫଳାଫଳ ଭିତ୍ତିକ ଏବଂ ପାରସ୍ପରିକ ଲାଭଦାୟକ ପ୍ରଯୁକ୍ତି ବିଦ୍ୟା ସହଯୋଗ ହାସଲ କରିବେ।
35. ବିପର୍ଯ୍ୟୟ ପ୍ରଶମନ, ସୁନାମି ଚେତାବନୀ, ଉପକୂଳ ବିପଦ, ପ୍ରାରମ୍ଭିକ ଚେତାବନୀ ବ୍ୟବସ୍ଥା, ବିପର୍ଯ୍ୟୟ ବିପଦ ହ୍ରାସ ଏବଂ ସମୁଦ୍ର ବିଜ୍ଞାନ, ମେରୁ ବିଜ୍ଞାନ, ଜୀବବିଜ୍ଞାନ ଏବଂ ଜୈବ ରସାୟନ ବିଜ୍ଞାନ, ଭୂ-ବିଜ୍ଞାନ ଏବଂ ଭୂବିଜ୍ଞାନରେ ଗବେଷଣା କ୍ଷେତ୍ରରେ ସହଯୋଗ କୁ ଆହୁରି ବଢ଼ାଇବା ପାଇଁ ଦୁଇ ସରକାର ଭାରତୀୟ ଜାତୀୟ ମହାସାଗର ସୂଚନା ସେବା କେନ୍ଦ୍ର (ଆଇଏନସିଓଆଇଏସ୍) ଏବଂ ହେଲମହୋଲଟ୍ଜ-ଜେଣ୍ଟ୍ରମ୍ ପୋଟ୍ସଡାମ୍ - ଡଏଚସ୍ ଜିଓଫୋର୍ସୁଙ୍ଗସ୍ଜେଣ୍ଟ୍ରମ୍ ଏବଂ ନ୍ୟାସନାଲ ସେଣ୍ଟର ଫର ପୋଲାର ଆଣ୍ଡ ଓସେନ୍ ରିସର୍ଚ୍ଚ (ଏନସିପିଓଆର) ଏବଂ ଆଲଫ୍ରେଡ୍ ୱେଜେନର-ଇନଷ୍ଟିଚ୍ୟୁଟ୍ ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରିଛନ୍ତି। ହେଲମହୋଲ୍ଟଜ୍-ଜେଣ୍ଟ୍ରମ୍ ଫର୍ ପୋଲାର-ଆଣ୍ଡ ୍ ମିରେସ୍ଫୋର୍ସଚୁଙ୍ଗ୍ (ଏଡବ୍ଲ୍ୟୁଆଇ) ମଧ୍ୟରେ ବୁଝାମଣାପତ୍ର ସ୍ୱାକ୍ଷରକୁ ସ୍ୱାଗତ କରାଯାଇଛି।
36. ଭାରତର ଆଣବିକ ଶକ୍ତି ବିଭାଗ ଅଧୀନରେ ଥିବା ଟାଟା ଇନଷ୍ଟିଚ୍ୟୁଟ୍ ଅଫ୍ ଫଣ୍ଡାମେଣ୍ଟାଲ ରିସର୍ଚ୍ଚ (ଟିଆଇଏଫଆର)ର ଦୁଇଟି କେନ୍ଦ୍ର, ନ୍ୟାସନାଲ ସେଣ୍ଟର ଫର ବାୟୋଲୋଜିକାଲ ସାଇନ୍ସ (ଏନସିବିଏସ) ଏବଂ ଇଣ୍ଟରନ୍ୟାସନାଲ ସେଣ୍ଟର ଫର ଥିଓରିଟିକାଲ ସାଇନ୍ସ (ଆଇସିଟିଏସ) ଏବଂ ଜର୍ମାନୀର ମ୍ୟାକ୍ସ-ପ୍ଲାଙ୍କ-ଗେସେଲସାଫ୍ଟ (ଏମପିଜି) ମଧ୍ୟରେ ଜୈବିକ, ଭୌତିକ ଏବଂ ଗାଣିତିକ ବିଜ୍ଞାନରେ ଦ୍ୱିପାକ୍ଷିକ ଚୁକ୍ତିକୁ ମଧ୍ୟ ଉଭୟ ସରକାର ସ୍ୱାଗତ କରିଛନ୍ତି । ଏହି ବୁଝାମଣା ପତ୍ର ବିଭିନ୍ନ ମ୍ୟାକ୍ସ ପ୍ଲାଙ୍କ ଇନଷ୍ଟିଚ୍ୟୁଟ୍ ମଧ୍ୟରେ ଆଇସିଟିଏସ୍ ଏବଂ ଏନସିବିଏସ୍ ମଧ୍ୟରେ ଛାତ୍ର ଏବଂ ଗବେଷଣା କର୍ମଚାରୀଙ୍କ ସମେତ ବୈଜ୍ଞାନିକମାନଙ୍କ ର ଆଦାନ ପ୍ରଦାନକୁ ସହଜ କରିବ ।
37. ଓସିୟନସାଟ୍ -3 ଏବଂ ରିସାଟ୍ -1 ଏ ଉପଗ୍ରହରୁ ଡାଟା ଗ୍ରହଣ ଏବଂ ପ୍ରକ୍ରିୟାକରଣ ପାଇଁ ଜର୍ମାନୀର ନୁଷ୍ଟ୍ରେଲିଟଜଠାରେ ଅନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ଗ୍ରାଉଣ୍ଡ ଷ୍ଟେସନର ଉନ୍ନତିକରଣ ପାଇଁ ମେସର୍ସ ନ୍ୟୁସ୍ପେସ ଇଣ୍ଡିଆ ଲିମିଟେଡ୍ ଏବଂ ମେସର୍ସ ଜିଏଏଫ ଏଜି ମଧ୍ୟରେ ସହଯୋଗକୁ ଦୁଇ ନେତା ପ୍ରଶଂସା କରିଥିଲେ ।
ଏକ ସବୁଜ ଏବଂ ସ୍ଥାୟୀ ଭବିଷ୍ୟତ ପାଇଁ ଭାଗିଦାରୀ
38. ନିଟ୍ ଶୂନ୍ୟ ନିର୍ଗମନ ହାସଲ କରିବା ପାଇଁ ଉଭୟ ପକ୍ଷ ସବୁଜ, ସ୍ଥାୟୀ, ଜଳବାୟୁ ସହନଶୀଳ ଏବଂ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ ଅଭିବୃଦ୍ଧିର ଆବଶ୍ୟକତାକୁ ସ୍ୱୀକାର କରିଥିଲେ । ଜଳବାୟୁ କାର୍ଯ୍ୟ ଏବଂ ନିରନ୍ତର ବିକାଶ କ୍ଷେତ୍ରରେ ଦ୍ୱିପାକ୍ଷିକ, ତ୍ରିପାକ୍ଷିକ ଏବଂ ବହୁପାକ୍ଷିକ ସହଯୋଗକୁ ଯଥେଷ୍ଟ ବୃଦ୍ଧି କରିବା ଦୁଇ ସରକାର ଲକ୍ଷ୍ୟ ରଖିଛନ୍ତି । ଭାରତ-ଜର୍ମାନ ଗ୍ରୀନ୍ ଆଣ୍ଡ ସଷ୍ଟେନେବଲ୍ ଡେଭଲପମେଣ୍ଟ ପାର୍ଟନରସିପ୍ (ଜିଏସଡିପି) ଅଧୀନରେ ଏପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ହୋଇଥିବା ଅଗ୍ରଗତିକୁ ଉଭୟ ପକ୍ଷ ସ୍ୱୀକାର କରିଛନ୍ତି। ମିଳିତ ପ୍ରତିଶ୍ରୁତି ଦ୍ୱାରା ପରିଚାଳିତ ଏହି ଭାଗିଦାରୀ ପ୍ୟାରିସ୍ ଚୁକ୍ତି ଏବଂ ଏସଡିଜିରେ ଦର୍ଶାଯାଇଥିବା ଲକ୍ଷ୍ୟଗୁଡ଼ିକର କାର୍ଯ୍ୟକାରିତାକୁ ତ୍ୱରାନ୍ୱିତ କରିବାକୁ ଚାହୁଁଛି । ଏହି ପରିପ୍ରେକ୍ଷୀରେ, ଉଭୟ ପକ୍ଷ ଆଗାମୀ ୟୁଏନଏଫସିସିସି ସିଓପି ୨୯ର ମହତ୍ୱାକାଂକ୍ଷୀ ଫଳାଫଳ, ବିଶେଷକରି ନୂତନ ସାମୂହିକ ଲକ୍ଷ୍ୟ (ଏନସିକ୍ୟୁଜି) ଉପରେ ମିଳିତ ଭାବରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିବା ର ଆବଶ୍ୟକତା ଉପରେ ଗୁରୁତ୍ୱାରୋପ କରିଥିଲେ। ଜାତୀୟ ପରିସ୍ଥିତିକୁ ଦୃଷ୍ଟିରେ ରଖି ପ୍ରଥମ ଗ୍ଲୋବାଲ ରିଭ୍ୟୁ ସମେତ ସିଓପି୨୮ର ଫଳାଫଳ ଉପରେ ଉଭୟ ପକ୍ଷ ସକାରାତ୍ମକ ପ୍ରତିକ୍ରିୟା ଦେବେ।
39. ଜି ଏସ୍ ଡି ପି ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ଉପରେ ମନ୍ତ୍ରୀସ୍ତରୀୟ ବୈଠକରେ ଅଗ୍ରଗତିର ସମୀକ୍ଷା କୁ ଉଭୟ ପକ୍ଷ ପ୍ରଶଂସା କରିଥିଲେ। ଜିଏସଡିପିର କାର୍ଯ୍ୟକାରିତାରେ ଯୋଗଦାନ କରିବା ପାଇଁ ଉଭୟ ପକ୍ଷ ବର୍ତ୍ତମାନର କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ ଗୋଷ୍ଠୀ ଏବଂ ଅନ୍ୟ ଦ୍ୱିପାକ୍ଷିକ ଫର୍ମାଟ ଏବଂ ପଦକ୍ଷେପ ମଧ୍ୟରେ ନିୟମିତ ଆଲୋଚନା ପାଇଁ ପ୍ରତିଶ୍ରୁତିବଦ୍ଧ । ପ୍ୟାରିସ୍ ଚୁକ୍ତି ଏବଂ ନିରନ୍ତର ବିକାଶ ଲକ୍ଷ୍ୟ ହାସଲ ପାଇଁ ଜି ଏସ୍ ଡି ପି ଲକ୍ଷ୍ୟ ଉପରେ ଅଗ୍ରଗତି ର ସମୀକ୍ଷା କରିବା ପାଇଁ ପରବର୍ତ୍ତୀ ଭାରତ-ଜର୍ମାନୀ ଆନ୍ତଃସରକାରୀ ଆଲୋଚନାର ଢାଞ୍ଚା ରେ ମନ୍ତ୍ରୀସ୍ତରୀୟ ବ୍ୟବସ୍ଥାର ପରବର୍ତ୍ତୀ ବୈଠକ ଅନୁଷ୍ଠିତ ହେବ। ଉଭୟ ପକ୍ଷ ଜଳବାୟୁ ପରିବର୍ତ୍ତନର ମୁକାବିଲା ପାଇଁ ସହଯୋଗ କରିବାକୁ ସେମାନଙ୍କର ଇଚ୍ଛା ଦୋହରାଇଥିଲେ ଏବଂ ତେଣୁ ନିକଟ ଭବିଷ୍ୟତରେ ଭାରତ-ଜର୍ମାନ ଜଳବାୟୁ କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ ଗୋଷ୍ଠୀର ଏକ ବୈଠକ ଆୟୋଜନ କରିବାକୁ ଇଚ୍ଛା ପ୍ରକାଶ କରିଥିଲେ ।
40. ଜି ଏସ୍ ଡି ପି ଅଧୀନରେ ଉଭୟ ପକ୍ଷ, ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ବିଷୟ ସହିତ, ଉତ୍ସାହିତ ହୋଇଛନ୍ତି:
କ.ଭାରତ ଜର୍ମାନ ଗ୍ରୀନ ହାଇଡ୍ରୋଜେନ ରୋଡମ୍ୟାପ ଲଞ୍ଚ କରିଛି । ଏହି ରୋଡ୍ ମ୍ୟାପ୍ ସବୁଜ ହାଇଡ୍ରୋଜେନ୍ ଉତ୍ପାଦନ, ବ୍ୟବହାର ଏବଂ ରପ୍ତାନି ପାଇଁ ଭାରତର ଅଭିଳାଷକୁ ସମର୍ଥନ କରିବାରେ ସହାୟକ ହେବ ଏବଂ ଉଭୟ ଦେଶରେ ଶକ୍ତିର ସ୍ଥାୟୀ ଉତ୍ସ ଭାବରେ ସବୁଜ ହାଇଡ୍ରୋଜେନକୁ ଦ୍ରୁତ ଗତିରେ ଗ୍ରହଣ କରିବାରେ ମଧ୍ୟ ଯୋଗଦାନ କରିବ ବୋଲି ନେତାମାନେ ରାଜି ହୋଇଥିଲେ।
ଖ. ଜିଏସଡିପି ଡ୍ୟାସବୋର୍ଡ ନାମକ ଏକ ସର୍ବସାଧାରଣ ଉପଲବ୍ଧ ଅନଲାଇନ ଟୁଲ ଲଞ୍ଚ କରିଛି, ଯାହା ଜିଏସଡିପି ଅଧୀନରେ ଜର୍ମାନୀ ଏବଂ ଭାରତ ମଧ୍ୟରେ ଗଭୀର ସହଯୋଗକୁ ପ୍ରଦର୍ଶିତ କରିବ । ଏହା ଭାରତ-ଜର୍ମାନୀ ସହଯୋଗରେ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ ପ୍ରମୁଖ ଉଦ୍ଭାବନ ଏବଂ ବ୍ୟାପକ ଅଭିଜ୍ଞତାକୁ ଦର୍ଶାଉଛି । ଏହା ଜିଏସଡିପି ଲକ୍ଷ୍ୟ ହାସଲ ଦିଗରେ ମିଳିତ ଅଗ୍ରଗତିର ସମୀକ୍ଷା କରିବାରେ ସହାୟକ ହୋଇଥାଏ ଏବଂ ବିଶ୍ୱସ୍ତରୀୟ ଆହ୍ୱାନର ଅଭିନବ ସମାଧାନ ଉପରେ ସମ୍ପୃକ୍ତ ଅଂଶୀଦାରମାନଙ୍କୁ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ପରାମର୍ଶ ପ୍ରଦାନ କରିଥାଏ ।
ଗ. ସମସ୍ତଙ୍କ ପାଇଁ ସ୍ଥାୟୀ ସହରୀ ଗତିଶୀଳତାକୁ ପ୍ରୋତ୍ସାହିତ କରିବା ପାଇଁ ଏକ ଅଂଶୀଦାର ଦୃଷ୍ଟିକୋଣ ଅନୁଯାୟୀ ଭାଗିଦାରୀକୁ ନବୀକରଣ ଏବଂ ଆଗକୁ ବଢ଼ାଇବା ପାଇଁ ଭାରତ ଏକ ମିଳିତ ଘୋଷଣାନାମା ସ୍ୱାକ୍ଷର କରିଛି, ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ ସାମାଜିକ ଏବଂ ଅର୍ଥନୈତିକ ବିକାଶ ପାଇଁ ସବୁଜ ଏବଂ ସ୍ଥାୟୀ ସହରୀକରଣର ଗୁରୁତ୍ୱ ଏବଂ ୨୦୧୯ ରେ ଏହାର ପ୍ରତିଷ୍ଠା ପରଠାରୁ ସବୁଜ ସହରାଞ୍ଚଳ ଗତିଶୀଳତା ଭାଗିଦାରୀର ଦୃଢ଼ ଫଳାଫଳକୁ ମାନ୍ୟତା ଦିଆଯାଇଛି।
ଘ. ଅନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ସୌର ମେଣ୍ଟ (ଆଇଏଏସଏ)ର ସଫଳତା ଏବଂ ଭବିଷ୍ୟତ ଦୃଷ୍ଟିକୋଣକୁ ଉଚ୍ଚ ପ୍ରଶଂସା କରିଥିଲେ ଏବଂ ଆଇଏଏସଏ ମଧ୍ୟରେ ଆମର ସହଯୋଗ ବୃଦ୍ଧି କରିବାକୁ ରାଜି ହୋଇଥିଲେ ।
ରିଓ ସମ୍ମିଳନୀ ଏବଂ ଏସଡିଜିର କାର୍ଯ୍ୟକାରିତାକୁ ସମର୍ଥନ କରି ସେମାନେ ଜଙ୍ଗଲ କ୍ଷୟ ଓ ଅବକ୍ଷୟ ରୋକିବା ଏବଂ ଏହି ଧାରାକୁ ପୁନରୁଦ୍ଧାର କରିବା ପାଇଁ ଜଙ୍ଗଲ ପରିଦୃଶ୍ୟ ପୁନରୁଦ୍ଧାର କ୍ଷେତ୍ରରେ ସହଯୋଗକୁ ପ୍ରଶଂସା କରିଥିଲେ ।
41. ଭାରତ-ଜର୍ମାନ ଶକ୍ତି ଫୋରମ୍ (ଆଇଜିଇଏଫ୍) ଏହାର ବିଭିନ୍ନ କାର୍ଯ୍ୟକଳାପ ମାଧ୍ୟମରେ ଜର୍ମାନୀ ଏବଂ ଭାରତ ମଧ୍ୟରେ ସାଧାରଣ ଦ୍ୱିପାକ୍ଷିକ ଅର୍ଥନୈତିକ ସମ୍ପର୍କକୁ ସୁଦୃଢ଼ କରିବା, ଅର୍ଥନୈତିକ ଅଭିବୃଦ୍ଧିକୁ ପ୍ରୋତ୍ସାହିତ କରିବା ଏବଂ ବିଶ୍ୱ ଜଳବାୟୁ ପରିବର୍ତ୍ତନ ଆହ୍ୱାନର ମୁକାବିଲା କରିବାରେ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଭୂମିକା ନିର୍ବାହ କରିଛି ବୋଲି ନେତାମାନେ ଉଲ୍ଲେଖ କରିଥିଲେ ।
42. ସେପ୍ଟେମ୍ବର 2024 ରେ ଗାନ୍ଧୀନଗରରେ ଅନୁଷ୍ଠିତ ଚତୁର୍ଥ ଗ୍ଲୋବାଲ ରି-ଇନଭେଷ୍ଟ ଅକ୍ଷୟ ଶକ୍ତି ନିବେଶକ ସମ୍ମିଳନୀ ଏବଂ ଏକ୍ସପୋର ଭୂମିକା ଉପରେ ଉଭୟ ପକ୍ଷ ଗୁରୁତ୍ୱାରୋପ କରିଥିଲେ, ଯେଉଁଥିରେ ଜର୍ମାନୀ ଅକ୍ଷୟ ଶକ୍ତି କ୍ଷେତ୍ରର ପ୍ରମୁଖ ଅଂଶୀଦାରମାନଙ୍କୁ ଏକ ଅଂଶୀଦାର ରାଷ୍ଟ୍ର ଭାବରେ ଏକାଠି କରିବାରେ ପ୍ରମୁଖ ଭୂମିକା ଗ୍ରହଣ କରିଥିଲା । ଅକ୍ଷୟ ଶକ୍ତି ପୁଞ୍ଜିନିବେଶକୁ ତ୍ୱରାନ୍ୱିତ କରିବା, ବାଣିଜ୍ୟ ସହଯୋଗକୁ ପ୍ରୋତ୍ସାହନ ଦେବା ଏବଂ ବିଶ୍ୱ ଯୋଗାଣ ଶୃଙ୍ଖଳାକୁ ବିସ୍ତାର କରିବା ପାଇଁ ଏକ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ପଦକ୍ଷେପ ଭାବରେ ରି-ଇନଭେଷ୍ଟ ସମୟରେ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିବା 'ଭାରତ-ଜର୍ମାନୀ ଗ୍ଲୋବାଲ ଅକ୍ଷୟ ଶକ୍ତି ନିବେଶ ଫୋରମ୍'କୁ ଦୁଇ ସରକାର ମନେ ପକାଇଥିଲେ। ଏହି ପ୍ଲାଟଫର୍ମ ସବୁଜ ଆର୍ଥିକ ସହାୟତା, ପ୍ରଯୁକ୍ତି ବିଦ୍ୟା ଏବଂ ବ୍ୟବସାୟିକ ସୁଯୋଗ ର ଆଦାନ ପ୍ରଦାନ ମାଧ୍ୟମରେ ଭାରତ ଏବଂ ସମଗ୍ର ବିଶ୍ୱରେ ଅକ୍ଷୟ ଶକ୍ତିର ସମ୍ପ୍ରସାରଣକୁ ତ୍ୱରାନ୍ୱିତ କରିବ ।
43. ଉଭୟ ସରକାର ଜୈବ ବିବିଧତା ଉପରେ ମିଳିତ କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ ଗୋଷ୍ଠୀ ମାଧ୍ୟମରେ ସହଯୋଗକୁ ସୁଦୃଢ଼ କରିବାକୁ ଇଚ୍ଛା ପ୍ରକାଶ କରିଥିଲେ ଏବଂ ସ୍ୱୀକାର କରିଥିଲେ ଯେ COP16 ବିଶ୍ୱ ଜୈବ ବିବିଧତା ଢାଞ୍ଚାର ଲକ୍ଷ୍ୟକୁ କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ କରିବା ପାଇଁ ବିଶ୍ୱସ୍ତରୀୟ ପ୍ରୟାସରେ ସିବିଡି ଏକ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ମୁହୂର୍ତ୍ତ ଅଟେ।
44. ବର୍ଜ୍ୟବସ୍ତୁ ପରିଚାଳନା ଏବଂ ସର୍କୁଲାର ଇକୋନୋମି ଉପରେ ମିଳିତ କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ ଗୋଷ୍ଠୀର ବିଚାର ବିମର୍ଶ ଏବଂ ଫଳାଫଳକୁ ସ୍ମରଣ କରି, ଯାହା ଦୁଇ ଦେଶ ମଧ୍ୟରେ ଅଭିଜ୍ଞତା ଏବଂ ପ୍ରଯୁକ୍ତିବିଦ୍ୟାର ଆଦାନ ପ୍ରଦାନକୁ ତୀବ୍ର କରି ସୁଯୋଗ ସୃଷ୍ଟି କରିଛି, ଉଭୟ ପକ୍ଷ ଏହି ଢାଞ୍ଚା ମଧ୍ୟରେ ସହଯୋଗକୁ ସୁଦୃଢ଼ କରିବାର ସମ୍ଭାବନା ଖୋଜିବାକୁ ସହମତି ପ୍ରକାଶ କରିଥିଲେ, ଉଦାହରଣ ସ୍ୱରୂପ, ସୌର ବର୍ଜ୍ୟବସ୍ତୁ ରିସାଇକ୍ଲିଂ ଉପରେ ଭବିଷ୍ୟତ କାର୍ଯ୍ୟ ଉପରେ ଧ୍ୟାନ କେନ୍ଦ୍ରିତ କରିବା । ବର୍ଜ୍ୟବସ୍ତୁ, ବିଶେଷକରି ପ୍ଲାଷ୍ଟିକକୁ ସାମୁଦ୍ରିକ ପରିବେଶରେ ପ୍ରବେଶ କରିବାରୁ ରୋକିବା ପାଇଁ ଉଚ୍ଚାକାଂକ୍ଷୀ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ଏବଂ ନୀତିର ପ୍ରଭାବଶାଳୀ ଏବଂ ଦକ୍ଷ ରୂପାୟନ ପାଇଁ ଭାରତ-ଜର୍ମାନୀ ପରିବେଶ ସହଯୋଗକୁ ସେମାନେ ପ୍ରଶଂସା କରିଥିଲେ । ପ୍ଲାଷ୍ଟିକ ପ୍ରଦୂଷଣ ଉପରେ ଆଇନଗତ ଭାବେ ବାଧ୍ୟତାମୂଳକ ବୈଶ୍ୱିକ ଚୁକ୍ତି ପ୍ରତିଷ୍ଠା ଦିଗରେ ଭାରତ ଏବଂ ଜର୍ମାନୀ ଘନିଷ୍ଠ ସହଯୋଗ କରିବାକୁ ସହମତି ହୋଇଥିଲେ।
45. ଉଭୟ ନେତା ତ୍ରିକୋଣୀୟ ବିକାଶ ସହଯୋଗ (ଟିଡିସି) ଅଧୀନରେ ହୋଇଥିବା ଅଗ୍ରଗତିକୁ ସ୍ୱୀକାର କରିଥିଲେ, ଯାହା ଆଫ୍ରିକା, ଏସିଆ ଏବଂ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଅଞ୍ଚଳରେ ଏସଡିଜି ଏବଂ ଜଳବାୟୁ ଲକ୍ଷ୍ୟ ହାସଲକୁ ସମର୍ଥନ କରିବା ପାଇଁ ସେମାନଙ୍କ ପ୍ରାଥମିକତା ଅନୁଯାୟୀ ତୃତୀୟ ଦେଶରେ ସ୍ଥାୟୀ, କାର୍ଯ୍ୟକ୍ଷମ ଏବଂ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ ପ୍ରକଳ୍ପ ପ୍ରଦାନ କରିବା ପାଇଁ ପାରସ୍ପରିକ ଶକ୍ତି ଏବଂ ଅଭିଜ୍ଞତାକୁ ବ୍ୟବହାର କରିଥାଏ । କ୍ୟାମେରୁନ୍, ଘାନା ଏବଂ ମଲାବିରେ ପାଇଲଟ୍ ପ୍ରକଳ୍ପର ଉତ୍ସାହଜନକ ଫଳାଫଳ ଏବଂ ବେନିନ୍ ଏବଂ ପେରୁ ସହିତ ଚାଲିଥିବା ପଦକ୍ଷେପରେ ହୋଇଥିବା ଅଗ୍ରଗତିକୁ ଉଭୟ ପକ୍ଷ ସ୍ୱାଗତ କରିଥିଲେ। ଉପରୋକ୍ତ ପଦକ୍ଷେପଗୁଡ଼ିକର ସଫଳ ରୂପାୟନକୁ ଦୃଷ୍ଟିରେ ରଖି ଉଭୟ ସରକାର ୨୦୨୪ ରେ କ୍ୟାମେରୁନ୍ (କୃଷି), ମାଲାବି (ମହିଳା ଉଦ୍ୟୋଗ) ଏବଂ ଘାନା (ଉଦ୍ୟାନ କୃଷି) ସହିତ ପାଇଲଟ୍ ପ୍ରକଳ୍ପ କରିବାକୁ ରାଜି ହୋଇଛନ୍ତି। ଏହାବ୍ୟତୀତ, ଉଭୟ ପକ୍ଷ ବାଜରା ସମ୍ବନ୍ଧୀୟ ତିନୋଟି ପାଇଲଟ୍ ପ୍ରକଳ୍ପ ଆରମ୍ଭ କୁ ସ୍ୱାଗତ କରିଥିଲେ: ଦୁଇଟି ଇଥିଓପିଆ ଏବଂ ଗୋଟିଏ ମେଡାଗାସ୍କର ସହିତ। ଏହାବ୍ୟତୀତ, ଉଭୟ ପକ୍ଷ ଅଂଶୀଦାରମାନଙ୍କ ନିକଟରେ ପହଞ୍ଚିବା, ସେମାନଙ୍କର ମିଳିତ ପଦକ୍ଷେପ ଚୟନ କରିବା ଏବଂ ଏହାକୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ରୂପେ କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ କରିବା ପାଇଁ ସଂସ୍ଥାଗତ ବ୍ୟବସ୍ଥା କରିଛନ୍ତି ଏବଂ ଏହି ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ ଦୁଇ ସରକାର ଏକ ଯୁଗ୍ମ ପରିଚାଳନା କମିଟି ଏବଂ ଏକ ଯୁଗ୍ମ କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ ଗୋଷ୍ଠୀ ଗଠନ କରିଛନ୍ତି ।
46. ନେତାମାନେ ନିଶ୍ଚିତ କରିଥିଲେ ଯେ ଲିଙ୍ଗଗତ ସମାନତା ପ୍ରାଥମିକ ମହତ୍ଵ ଏବଂ ମହିଳା ଏବଂ ବାଳିକା ସଶକ୍ତୀକରଣରେ ପୁଞ୍ଜିନିବେଶ କରିବା ଦ୍ଵାରା 2030 ଏଜେଣ୍ଡା କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ କରିବାରେ ଏକ ଗୁଣାତ୍ମକ ପ୍ରଭାବ ପକାଇଥାଏ । ଏହି ପରିପ୍ରେକ୍ଷୀରେ ସେ ଜର୍ମାନୀର ନାରୀବାଦୀ ବୈଦେଶିକ ଏବଂ ବିକାଶ ନୀତି ଅନୁଯାୟୀ ବିଶ୍ୱସ୍ତରୀୟ ଆହ୍ୱାନର ମୁକାବିଲା କରିବା ପାଇଁ ନିଷ୍ପତ୍ତି ନିର୍ମାତା ଭାବରେ ମହିଳାଙ୍କ ପୂର୍ଣ୍ଣ, ସମାନ, ପ୍ରଭାବଶାଳୀ ଏବଂ ଅର୍ଥପୂର୍ଣ୍ଣ ଅଂଶଗ୍ରହଣକୁ ପ୍ରୋତ୍ସାହିତ କରିବା ପାଇଁ ତାଙ୍କର ପ୍ରତିବଦ୍ଧତାକୁ ଦୋହରାଇଥିଲେ । ସବୁଜ ଏବଂ ସ୍ଥାୟୀ ବିକାଶରେ ମହିଳାଙ୍କ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଭୂମିକାକୁ ପ୍ରୋତ୍ସାହିତ କରିବା ପାଇଁ ଉଭୟ ପକ୍ଷ ଭାରତ-ଜର୍ମାନୀ ସହଯୋଗକୁ ସୁଦୃଢ଼ କରିବାକୁ ସେମାନଙ୍କର ଇଚ୍ଛାକୁ ଦୋହରାଇଥିଲେ।
47. ଏହା ବ୍ୟତୀତ, ଉଭୟ ପକ୍ଷ ଜିଏସଡିପି ଢାଞ୍ଚା ଅଧୀନରେ ବିଦ୍ୟମାନ ପଦକ୍ଷେପ ଏବଂ ଆର୍ଥିକ ଏବଂ ବୈଷୟିକ ସହଯୋଗ ପାଇଁ ନୂତନ ପ୍ରତିଶ୍ରୁତି ସମ୍ବନ୍ଧରେ ପୂର୍ବରୁ ହାସଲ ହୋଇଥିବା ସଫଳତାକୁ ସ୍ୱାଗତ କରିଥିଲେ, ଯାହା ଏହି ପ୍ରକାରରେ ଅଟେ ।
କ. ସେପ୍ଟେମ୍ବର ୨୦୨୪ରେ ଭାରତ ସରକାର ଏବଂ ଫେଡେରାଲ ରିପବ୍ଲିକ୍ ଅଫ୍ ଜର୍ମାନୀ ମଧ୍ୟରେ ବିକାଶ ସହଯୋଗ ଉପରେ ଆଲୋଚନା ସମୟରେ ସହମତି ଅନୁଯାୟୀ ଜିଏସଡିପିର ସମସ୍ତ ମୁଖ୍ୟ କ୍ଷେତ୍ରରେ ୧ ବିଲିୟନ ୟୁରୋରୁ ଅଧିକ ନୂତନ ପ୍ରତିଶ୍ରୁତି, ଯାହା ୨୦୨୨ରେ ଜିଏସଡିପି ପ୍ରଚଳନ ପରଠାରୁ ପ୍ରାୟ ୩.୨ ବିଲିୟନ ୟୁରୋର ସଞ୍ଚିତ ପ୍ରତିଶ୍ରୁତିକୁ ବୃଦ୍ଧି କରିଥାଏ;
ଖ. ଭାରତ-ଜର୍ମାନ ନବିକରଣୀୟ ଶକ୍ତି ଭାଗିଦାରୀ ଅଧୀନରେ ଏହି ସହଯୋଗ ଶକ୍ତି ଉପରେ ପରିବର୍ତ୍ତନକୁ ସୁବିଧାଜନକ କରିବା ଏବଂ ବିଶ୍ୱାସନୀୟ, ଚବିଶ ଘଣ୍ଟା, ନବୀକରଣୀୟ, ଶକ୍ତି ଯୋଗାଣର ଆବଶ୍ୟକତାକୁ ପୂରଣ କରିବା ପାଇଁ ଅଭିନବ ସୌରଶକ୍ତି, ସବୁଜ ହାଇଡ୍ରୋଜନ,ଅନ୍ୟ ନବୀକରଣୀୟ ଶକ୍ତି,ଗ୍ରୀଡ୍ ଏକୀକରଣ, ଭଣ୍ଡାରଣ ଏବଂ ଅକ୍ଷୟ ଶକ୍ତି କ୍ଷେତ୍ରରେ ନିବେଶ ଉପରେ ଧ୍ୟାନକେନ୍ଦ୍ରିତ କରିଥିଲେ ।
ଅଭିନବ ସୌର, ସବୁଜ ହାଇଡ୍ରୋଜେନ, ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଅକ୍ଷୟ ଶକ୍ତି, ଗ୍ରିଡ୍ ଏକୀକରଣ, ଷ୍ଟୋରେଜ୍ ଏବଂ ଅକ୍ଷୟ ଶକ୍ତି କ୍ଷେତ୍ରରେ ପୁଞ୍ଜିନିବେଶ ଉପରେ ଗୁରୁତ୍ୱାରୋପ କରିଥିଲା ଯାହା ଶକ୍ତି ଉତ୍ସକୁ ପରିବର୍ତ୍ତନକୁ ସହଜ କରିବ ଏବଂ ଏକ ବିଶ୍ୱସନୀୟ, ୨୪ ଘଣ୍ଟିଆ ଅକ୍ଷୟ ଶକ୍ତି ଯୋଗାଣର ଆବଶ୍ୟକତାକୁ ପୂରଣ କରିବ ।
ଗ. "ପ୍ରାକୃତିକ ସମ୍ପଦର କୃଷି-ପରିବେଶ ଏବଂ ସ୍ଥାୟୀ ପରିଚାଳନା" ସହଯୋଗ ଆୟ, ଖାଦ୍ୟ ସୁରକ୍ଷା, ଜଳବାୟୁ ସ୍ଥିରତା, ମୃତ୍ତିକା ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ, ଜୈବ ବିବିଧତା, ଜଙ୍ଗଲ ପରିବେଶ ଏବଂ ଜଳ ନିରାପତ୍ତାକୁ ପ୍ରୋତ୍ସାହିତ କରି ଭାରତର ଦୁର୍ବଳ ଗ୍ରାମୀଣ ଜନସଂଖ୍ୟା ଏବଂ କ୍ଷୁଦ୍ର କୃଷକମାନଙ୍କୁ ଉପକୃତ କରିଥାଏ ।
ଘ. ଉଭୟ ପକ୍ଷ ନିରନ୍ତର ସହରାଞ୍ଚଳ ବିକାଶ ଉପରେ ସେମାନଙ୍କର ସଫଳ ସହଯୋଗ ଜାରି ରଖିବାକୁ ସେମାନଙ୍କର ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ଦୋହରାଇଥିଲେ ।
ବାଣିଜ୍ୟ ଏବଂ ଅର୍ଥନୈତିକ ସହଯୋଗ ମାଧ୍ୟମରେ ସ୍ଥିରତା ସୃଷ୍ଟି କରିବା
48. ସାମ୍ପ୍ରତିକ ବର୍ଷଗୁଡ଼ିକରେ ଦୁଇ ଦେଶ ମଧ୍ୟରେ ଦ୍ୱିପାକ୍ଷିକ ବାଣିଜ୍ୟ କ୍ଷେତ୍ରରେ ନିରନ୍ତର ଉଚ୍ଚ ପ୍ରଦର୍ଶନକୁ ଉଭୟ ନେତା ପ୍ରଶଂସା କରିଥିଲେ ଏବଂ ବାଣିଜ୍ୟ ଏବଂ ନିବେଶ ପ୍ରବାହକୁ ଅଧିକ ସୁଦୃଢ଼ କରିବାକୁ ଭାରତ ଏବଂ ଜର୍ମାନୀର ଅଂଶୀଦାରମାନଙ୍କୁ ଉତ୍ସାହିତ କରିଥିଲେ । ଭାରତ ଏବଂ ଜର୍ମାନୀ ମଧ୍ୟରେ ଦୃଢ଼ ଦ୍ୱିପାକ୍ଷିକ ପୁଞ୍ଜିନିବେଶ ଏବଂ ବିଶ୍ୱ ଯୋଗାଣ ଶୃଙ୍ଖଳାରେ ବିବିଧତା ଆଣିବାରେ ଏଭଳି ନିବେଶର ସକାରାତ୍ମକ ପ୍ରଭାବ ବିଷୟରେ ମଧ୍ୟ ନେତାମାନେ ଉଲ୍ଲେଖ କରିଥିଲେ। ଏହି ପରିପ୍ରେକ୍ଷୀରେ, ନେତାମାନେ ବିଶ୍ୱାସ ବ୍ୟକ୍ତ କରିଥିଲେ ଯେ ଜର୍ମାନୀର ଶୀର୍ଷସ୍ତରୀୟ ବ୍ୟବସାୟ ଅଧିକାରୀଙ୍କ ଅଂଶଗ୍ରହଣ ସହିତ ଜର୍ମାନ ବ୍ୟବସାୟର ଦ୍ୱି-ବାର୍ଷିକ ଫ୍ଲାଗସିପ୍ ପ୍ଲାଟଫର୍ମ ଏପିକେ ୨୦୨୪, ଭାରତରେ ଉପଲବ୍ଧ ପ୍ରଚୁର ସୁଯୋଗପ୍ରଦର୍ଶନ କରିବା ପାଇଁ ଜର୍ମାନ ବ୍ୟବସାୟପାଇଁ ଏକ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ପ୍ଲାଟଫର୍ମ ।
49. ଉଭୟ ପକ୍ଷ ଭାରତରେ ଜର୍ମାନୀ ବ୍ୟବସାୟ ଏବଂ ଜର୍ମାନୀରେ ଭାରତୀୟ ବ୍ୟବସାୟର ଦୀର୍ଘ ଦିନର ଉପସ୍ଥିତି ଉପରେ ଆଲୋକପାତ କରିଥିଲେ ଏବଂ ଦୁଇ ଦେଶ ମଧ୍ୟରେ ଅର୍ଥନୈତିକ ଏବଂ ବ୍ୟବସାୟିକ ସମ୍ପର୍କକୁ ସୁଦୃଢ଼ କରିବା ଦିଗରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିବାକୁ ରାଜି ହୋଇଥିଲେ । ଏହି ପରିପ୍ରେକ୍ଷୀରେ ଭାରତ-ଜର୍ମାନୀ ସିଇଓ ଫୋରମ୍ ବୈଠକ ଆୟୋଜନକୁ ଉଭୟ ପକ୍ଷ ସ୍ୱାଗତ କରିଛନ୍ତି, ଯାହା ଭାରତ ଏବଂ ଜର୍ମାନୀର ବାଣିଜ୍ୟ ଏବଂ ଶିଳ୍ପର ନେତାମାନଙ୍କୁ ସାମିଲ କରିବା ପାଇଁ ଏକ ଉଚ୍ଚସ୍ତରୀୟ ଫୋରମ ଭାବରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥାଏ । ବାଣିଜ୍ୟ ଓ ପୁଞ୍ଜିନିବେଶ ସମ୍ବନ୍ଧୀୟ ସମସ୍ୟାର ସମାଧାନ ପାଇଁ ଭାରତ-ଜର୍ମାନ ଫାଷ୍ଟଟ୍ରାକ୍ ବ୍ୟବସ୍ଥାର ସଫଳତା ଉପରେ ଆଲୋକପାତ କରିବା ସହ ଏହାର କାର୍ଯ୍ୟଜାରି ରଖିବାକୁ ସହମତି ପ୍ରକାଶ କରିଥିଲେ।
50. ଅର୍ଥନୈତିକ ଅଭିବୃଦ୍ଧି ଏବଂ ନିଯୁକ୍ତି ସୃଷ୍ଟିରେ ଅଣୁ, କ୍ଷୁଦ୍ର ଏବଂ ମଧ୍ୟମ ଉଦ୍ୟୋଗ (ଏମଏସଏମଇ) ମିଟେଲଷ୍ଟାଣ୍ଡର ଗୁରୁତ୍ୱକୁ ସ୍ୱୀକାର କରି ଉଭୟ ପକ୍ଷ ଦ୍ୱିପାକ୍ଷିକ ପୁଞ୍ଜିନିବେଶ ବୃଦ୍ଧି ଏବଂ ଭାରତରେ ନିବେଶ ଏବଂ ବାଣିଜ୍ୟ କରିବାକୁ ଚାହୁଁଥିବା ଜର୍ମାନ ମିଟେଲଷ୍ଟାଣ୍ଡ ଉଦ୍ୟୋଗଗୁଡ଼ିକୁ ସମର୍ଥନ କରୁଥିବା 'ମେକ୍ ଇନ୍ ଇଣ୍ଡିଆ ମିଟେଲଷ୍ଟାଣ୍ଡ' କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମର ସଫଳତାକୁ ସ୍ୱୀକାର କରିଥିଲେ । ସେହିଭଳି ଉଭୟ ସରକାର ଉଦ୍ଭାବନକୁ ପ୍ରୋତ୍ସାହିତ କରିବାରେ ଷ୍ଟାର୍ଟଅପ୍ ଗୁଡ଼ିକର ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଭୂମିକା ଉପରେ ଆଲୋକପାତ କରିଥିଲେ ଏବଂ ଭାରତୀୟ ବଜାରକୁ ସମ୍ବୋଧିତ କରିବାରେ ଷ୍ଟାର୍ଟଅପ୍ ଗୁଡ଼ିକୁ ସଫଳତାର ସହ ସୁବିଧା ପ୍ରଦାନ କରିଥିବାରୁ ଜର୍ମାନ ଆକ୍ସେଲେରେଟର (ଜିଏ)କୁ ପ୍ରଶଂସା କରିଥିଲେ ଏବଂ ଭାରତରେ ଏହାର ଉପସ୍ଥିତି ସ୍ଥାପନ କରିବା ପାଇଁ ଜିଏର ଯୋଜନାକୁ ସ୍ୱାଗତ କରିଥିଲେ । ଜର୍ମାନୀରେ ବଜାର ପ୍ରବେଶ ପାଇଁ ଭାରତୀୟ ଷ୍ଟାର୍ଟଅପ୍ ଗୁଡ଼ିକୁ ସାହାଯ୍ୟ କରିବା ପାଇଁ ଏକ ନିରନ୍ତର କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ ଦୁଇ ଦେଶ ମଧ୍ୟରେ ଅର୍ଥନୈତିକ ସହଯୋଗକୁ ଆହୁରି ବୃଦ୍ଧି କରିପାରିବ ବୋଲି ଉଭୟ ପକ୍ଷ ଉଲ୍ଲେଖ କରିଥିଲେ।
ଶ୍ରମ ବଜାର, ଗତିଶୀଳତା ଏବଂ ଲୋକମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସମ୍ପର୍କକୁ ସୁଦୃଢ଼ କରିବା
51. ଦକ୍ଷ ପ୍ରବାସ ଉପରେ ଦ୍ୱିପାକ୍ଷିକ ସହଯୋଗ ସଂଘୀୟ ଏବଂ ରାଜ୍ୟ ସରକାର ଏବଂ ଘରୋଇ କ୍ଷେତ୍ରର ଅଂଶୀଦାରଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସହଯୋଗ ସମେତ ଅନେକ କ୍ଷେତ୍ରରେ ବିସ୍ତାରିତ ହେଉଥିବାରୁ ଉଭୟ ପକ୍ଷ ମାଇଗ୍ରେସନ୍ ଆଣ୍ଡ ମୋବିଲିଟି ପାର୍ଟନରସିପ୍ ଚୁକ୍ତି (ଏମଏମପିଏ)ର ବ୍ୟବସ୍ଥାଗୁଡ଼ିକୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ରୂପେ କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ କରିବାକୁ ପ୍ରତିଶ୍ରୁତିବଦ୍ଧ ହୋଇଛନ୍ତି। ଏମଏମପିଏରେ ଦର୍ଶାଯାଇଥିବା ପ୍ରତିଶ୍ରୁତି ଅନୁଯାୟୀ, ଉଭୟ ପକ୍ଷ ନିରପେକ୍ଷ ଏବଂ ଆଇନଗତ ଶ୍ରମିକ ସ୍ଥାନାନ୍ତରକୁ ପ୍ରୋତ୍ସାହିତ କରିବା ପାଇଁ ଉତ୍ସର୍ଗୀକୃତ । ଏହି ଆଭିମୁଖ୍ୟ ଅନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ମାନଦଣ୍ଡ ଅନୁଯାୟୀ ଯାହା ସୁନିଶ୍ଚିତ କରେ ଯେ ପ୍ରବାସୀ ଶ୍ରମିକମାନଙ୍କୁ ଉଚିତ ନିଯୁକ୍ତି ଅଭ୍ୟାସ, ସ୍ୱଚ୍ଛ ଭିସା ପ୍ରକ୍ରିୟା ଏବଂ ଶ୍ରମିକଙ୍କ ଅଧିକାରର ସୁରକ୍ଷା ସହିତ ସମ୍ମାନ ଏବଂ ସମ୍ମାନର ସହ ବ୍ୟବହାର କରାଯାଏ । ଏହି ନୀତିଗୁଡ଼ିକ ଉପରେ ଧ୍ୟାନ ଦେଇ ଉଭୟ ଦେଶ କୁଶଳୀ ଶ୍ରମିକମାନଙ୍କ ଗତିଶୀଳତାକୁ ଏପରି ଭାବରେ ସୁଗମ କରିବାକୁ ଲକ୍ଷ୍ୟ ରଖିଛନ୍ତି ଯାହା ସମସ୍ତ ପକ୍ଷଙ୍କୁ ଉପକୃତ କରିବ, ଶ୍ରମିକମାନଙ୍କୁ ଶୋଷଣରୁ ରକ୍ଷା କରିବ ଏବଂ ଅନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ଶ୍ରମ ମାନଦଣ୍ଡର ଅନୁପାଳନସୁନିଶ୍ଚିତ କରିବ ।
52. ଏମଏମପିଏ ଉପରେ ଅଗ୍ରସର ହୋଇ ଉଭୟ ପକ୍ଷ ସମ୍ପୃକ୍ତ ମନ୍ତ୍ରଣାଳୟ ମଧ୍ୟରେ ପାରସ୍ପରିକ ସ୍ୱାର୍ଥ କ୍ଷେତ୍ରରେ ଦ୍ୱିପାକ୍ଷିକ ସହଯୋଗ ଏବଂ ଆଦାନ ପ୍ରଦାନ କୁ ବୃଦ୍ଧି କରିବା ପାଇଁ ନିଯୁକ୍ତି ଏବଂ ଶ୍ରମ କ୍ଷେତ୍ରରେ ଏକ ଯୁଗ୍ମ ଉଦ୍ୟୋଗ ପୁଞ୍ଜିନିବେଶ (ଜେଡିଆଇ) ଶେଷ କରିଛନ୍ତି । ଜର୍ମାନୀ ପକ୍ଷ କହିଛି ଯେ ଏହା ଅନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ରେଫରେନ୍ସ ବର୍ଗୀକରଣ ଉପରେ ସମ୍ଭାବ୍ୟତା ଅଧ୍ୟୟନକୁ ସମର୍ଥନ କରିବ, ଯାହା କି ୨୦୨୩ରେ ଭାରତୀୟ ଜି-୨୦ ଅଧ୍ୟକ୍ଷତା ଦ୍ୱାରା କରାଯାଇଥିବା ଜି-୨୦ ପ୍ରତିଶ୍ରୁତିବଦ୍ଧ । ଉଭୟ ନେତା କର୍ମଚାରୀ ରାଜ୍ୟ ବୀମା ନିଗମ (ଇଏସ୍ଆଇସି), ନିଯୁକ୍ତି ମହାନିର୍ଦ୍ଦେଶକ (ଡିଜିଇ) ଏବଂ ଜର୍ମାନ ସାମାଜିକ ଦୁର୍ଘଟଣା ବୀମା (ଡିଜିୟୁଭି) ମଧ୍ୟରେ ବୁଝାମଣାପତ୍ର ସ୍ୱାକ୍ଷରିତ ହେବା ପାଇଁ ଉଭୟ ନେତା ଆଗ୍ରହୀ ଥିଲେ।
53. ଦୁଇ ନେତା ଉଲ୍ଲେଖ କରିଥିଲେ ଯେ ଜର୍ମାନୀରେ ସମସ୍ତ ବ୍ଲୁ କାର୍ଡ ଧାରକଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ 1/4 ଭାଗରୁ ଅଧିକ ଭାରତୀୟ ପେସାଦାର ଏବଂ ଭାରତୀୟ ଛାତ୍ରମାନେ ବର୍ତ୍ତମାନ ଜର୍ମାନୀରେ ଅନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ଛାତ୍ରମାନଙ୍କର ବୃହତ୍ତମ ଗୋଷ୍ଠୀର ପ୍ରତିନିଧିତ୍ୱ କରୁଛନ୍ତି । ଏହି ପରିପ୍ରେକ୍ଷୀରେ, ସେମାନେ ଜର୍ମାନୀରେ ଦକ୍ଷତା ଏବଂ ପ୍ରତିଭା ଆବଶ୍ୟକତା ଏବଂ ଭାରତର ଯୁବ, ଶିକ୍ଷିତ ଏବଂ କୁଶଳୀ ବ୍ୟକ୍ତିମାନଙ୍କର ବିଶାଳ ଭଣ୍ଡାର ମଧ୍ୟରେ ଥିବା ପରିପୂରକତାକୁ ଚିହ୍ନଟ କରିଥିଲେ, ଯେଉଁମାନେ ଜର୍ମାନ ଶ୍ରମ ବଜାର ପାଇଁ ଏକ ସମ୍ପତ୍ତି ହୋଇପାରିବେ । ଫେଡେରାଲ୍ ଏମ୍ପ୍ଲଏମେଣ୍ଟ ଏଜେନ୍ସି ଜାତୀୟ ଦକ୍ଷତା ବିକାଶ ପରିଷଦ, ଇଣ୍ଡିଆ (ଏନ୍ ଏସ୍ ଡିସି) ଏବଂ ଜାତୀୟ ଓ ରାଜ୍ୟ ସ୍ତରରେ ଅନ୍ୟ ସମକକ୍ଷ ସରକାରୀ ଏଜେନ୍ସିମାନଙ୍କ ସହିତ ବିଦ୍ୟମାନ ଆଦାନ ପ୍ରଦାନକୁ ସୁଦୃଢ଼ କରିବ। ଭାରତରୁ କୁଶଳୀ ପ୍ରବାସକୁ ପ୍ରୋତ୍ସାହିତ କରିବା ପାଇଁ ଜର୍ମାନ ଫେଡେରାଲ ସରକାରଙ୍କ ନୂତନ ଜାତୀୟ ରଣନୀତି ର ଶୁଭାରମ୍ଭକୁ ଉଭୟ ପକ୍ଷ ସ୍ୱାଗତ କରିଛନ୍ତି ।
54. ଦକ୍ଷତା ବିକାଶ ଏବଂ ଧନ୍ଦାମୂଳକ ଶିକ୍ଷା ଏବଂ ପ୍ରଶିକ୍ଷଣ ଉପରେ ବୁଝାମଣାପତ୍ର ସ୍ୱାକ୍ଷରିତ ହୋଇଥିବାରୁ ଉଭୟ ନେତା ସନ୍ତୋଷ ବ୍ୟକ୍ତ କରିଥିଲେ, ଯାହା ବିଶେଷ ଭାବରେ ସବୁଜ ଦକ୍ଷତା କ୍ଷେତ୍ରରେ ଏକ ସମୂହ ସୃଷ୍ଟି କରିବା ଏବଂ ମହିଳାଙ୍କ ଅଂଶଗ୍ରହଣକୁ ସୁଦୃଢ଼ କରିବା ଦିଗରେ ଭାରତ ଏବଂ ଜର୍ମାନୀର ଶକ୍ତିର ଲାଭ ଉଠାଇବ । ଶ୍ରମର ଅନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ଗତିଶୀଳତାକୁ ସୁଗମ କରିବା ପାଇଁ ଉଭୟ ପକ୍ଷ ଉପାଦାନଗୁଡ଼ିକୁ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ କରିବାକୁ ସହମତି ପ୍ରକାଶ କରିଥିଲେ।
55. ମାଧ୍ୟମିକ ବିଦ୍ୟାଳୟ, ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ ଏବଂ ଧନ୍ଦାମୂଳକ ଶିକ୍ଷା କେନ୍ଦ୍ର ସମେତ ଭାରତରେ ଜର୍ମାନ ଭାଷା ଶିକ୍ଷାର ପ୍ରଚାର ପ୍ରସାର ଲକ୍ଷ୍ୟ ପ୍ରତି ଉଭୟ ପକ୍ଷ ପ୍ରତିଶ୍ରୁତିବଦ୍ଧ । ଭାରତ ଓ ଜର୍ମାନୀରେ ଭାଷା ଶିକ୍ଷକଙ୍କ ପ୍ରଶିକ୍ଷଣ ସହିତ ପରସ୍ପରର ଭାଷା ଶିକ୍ଷାକୁ ପ୍ରୋତ୍ସାହିତ କରିବା ପାଇଁ ସେ ଭାରତ ଓ ଜର୍ମାନୀ ରାଜ୍ୟ, ସଂସ୍କୃତି କେନ୍ଦ୍ର ଏବଂ ଶିକ୍ଷାନୁଷ୍ଠାନଗୁଡ଼ିକୁ ଉତ୍ସାହିତ କରିଥିଲେ । ଜର୍ମାନ ଶିକ୍ଷକମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଆନୁଷ୍ଠାନିକ ପ୍ରଶିକ୍ଷଣ ଏବଂ ଅଧିକ ଶିକ୍ଷାର ଏକ ମଡେଲ୍ ବିକଶିତ କରିବା ପାଇଁ ଡିଏଏଡି ଏବଂ ଗୋଏଥ୍ ଇନଷ୍ଟିଚ୍ୟୁଟ୍ ମିଳିତ ପ୍ରୟାସକୁ ଉଭୟ ପକ୍ଷ ସ୍ୱାଗତ କରିଥିଲେ ଯାହା ମାଧ୍ୟମରେ ଭାରତକୁ ଏକ ସ୍ୱୀକୃତିପ୍ରାପ୍ତ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ ସାର୍ଟିଫିକେଟ୍ ହାସଲ କରିବାରେ ସକ୍ଷମ କରିବ ।
56. ଉଭୟ ପକ୍ଷ ଅର୍ଥନୈତିକ ବିକାଶରେ ଉଚ୍ଚ କୁଶଳୀ ବୃତ୍ତିଗତଙ୍କ ଅବଦାନକୁ ଦୋହରାଇଥିଲେ, "ଜର୍ମାନୀ ସହିତ ବ୍ୟବସାୟରେ ଭାଗିଦାରୀ" କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ ଅଧୀନରେ ହାସଲ ହୋଇଥିବା ଫଳାଫଳରେ ସନ୍ତୋଷ ବ୍ୟକ୍ତ କରିଥିଲେ ଏବଂ ଭାରତୀୟ କର୍ପୋରେଟ କାର୍ଯ୍ୟନିର୍ବାହୀ ଏବଂ କନିଷ୍ଠ କାର୍ଯ୍ୟନିର୍ବାହୀଙ୍କ ଉନ୍ନତ ପ୍ରଶିକ୍ଷଣ ଉପରେ ଯୁଗ୍ମ ବିକାଶ ସହଯୋଗ (ଜେଡିଆଇ)କୁ ନବୀକରଣ କରିଥିଲେ ।
57. ମାଇଗ୍ରେସନ ଆଣ୍ଡ ମୋବିଲିଟି ପାର୍ଟନରସିପ୍ ଏଗ୍ରିମେଣ୍ଟ (ଏମଏମପିଏ) ସହିତ ଉଭୟ ପକ୍ଷ ଅନିୟମିତ ପ୍ରବାସକୁ ଦୂର କରିବାକୁ ମଧ୍ୟ ରାଜି ହୋଇଛନ୍ତି । ଏହି ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ ଏମଏମପିଏ କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ ହେବା ପରଠାରୁ ପ୍ରତ୍ୟାହାର କ୍ଷେତ୍ରରେ ଉଭୟ ପକ୍ଷ ସହଯୋଗ ସ୍ଥାପନ କରିଥିଲେ । ଉଭୟ ପକ୍ଷ ଏପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ହୋଇଥିବା ଅଗ୍ରଗତିକୁ ସ୍ୱାଗତ କରିବା ସହ ଉପଯୁକ୍ତ ପ୍ରକ୍ରିୟାଗତ ବ୍ୟବସ୍ଥା ମାଧ୍ୟମରେ ସହଯୋଗକୁ ଆହୁରି ବିକଶିତ ଏବଂ ଶୃଙ୍ଖଳିତ କରିବା ଉପରେ ଗୁରୁତ୍ୱାରୋପ କରିଥିଲେ ।
58. ନେତାମାନେ ଦୁଇ ପକ୍ଷ ଏବଂ ସେ ସମ୍ବନ୍ଧିତ ନାଗରିକଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ବଢୁଥିବା ସମ୍ପର୍କକୁ ନେତାମାନେ ସ୍ୱାଗତ କରିଥିଲେ । ସେମାନେ ଏହି ବଢୁଥିବା ସମ୍ପର୍କରୁ ଉତ୍ପନ ହେଉଥିବା ବିଭିନ୍ନ ଦୂତାବାସ ସମ୍ବନ୍ଧୀୟ ସମସ୍ୟା ଏବଂ ବ୍ୟାପକ ସମାଧାନ ଦୂତାବାସ ସମ୍ବନ୍ଧୀୟ ସହିତ ଜଡିତ ସମସ୍ତ ବିଷୟରେ ଆଲୋଚନା କରିବାର ଆବଶ୍ୟକତାକୁ ସ୍ୱୀକାର କରିଥିଲେ । ଦୁଇ ଦେଶର ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ନାଗରିକଙ୍କୁ ପ୍ରଭାବିତ କରୁଥିବା ବିଭିନ୍ନ ଦୂତାବାସ, ଭିସା ଏବଂ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ପ୍ରସଙ୍ଗରେ ଦ୍ୱିପାକ୍ଷିକ ଆଲୋଚନା ପାଇଁ ଏକ ଉପଯୁକ୍ତ ଫର୍ମାଟ ଶୀଘ୍ର ସ୍ଥାପନା ଦିଗରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିବାକୁ ସେମାନେ ସହମତି ହୋଇଥିଲେ।
59. ଉଭୟ ପକ୍ଷ ସାଂସ୍କୃତିକ ରାଷ୍ଟ୍ରଦୂତ ଏବଂ ଉଦ୍ଭାବନର ଉତପ୍ରେରକ ଭାବରେ ଏବଂ ଦୁଇ ଦେଶ ମଧ୍ୟରେ ଲୋକମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସମ୍ପର୍କକୁ ପ୍ରୋତ୍ସାହିତ କରିବା ପାଇଁ ସେମାନଙ୍କ ର ଯୁବବର୍ଗଙ୍କ ଭୂମିକାକୁ ସ୍ୱୀକାର କରିଥିଲେ । ଏହି ପରିପ୍ରେକ୍ଷୀରେ ଉଭୟ ନେତା ଯୁବ ସହଯୋଗର ମହତ୍ଵ ଉପରେ ଗୁରୁତ୍ୱାରୋପ କରିବା ସହ ଦୁଇ ପକ୍ଷ ମଧ୍ୟରେ ଯୁବ ବିନିମୟ ଏବଂ ପ୍ରତିନିଧି ଦଳ ପାଇଁ ଏକ ପ୍ଲାଟଫର୍ମ ପ୍ରତିଷ୍ଠା ପ୍ରସ୍ତାବ ବିଷୟରେ ଉଲ୍ଲେଖ କରିଥିଲେ । ଉଭୟ ପକ୍ଷ ପାରସ୍ପରିକ ଭିତ୍ତିରେ ଛାତ୍ର ବିନିମୟ କୁ ସୁଗମ କରିବାକୁ ମଧ୍ୟ ସହମତି ହୋଇଥିଲେ।
60. ସଂସ୍କୃତି କ୍ଷେତ୍ରରେ କରାଯାଉଥିବା କାର୍ଯ୍ୟକୁ ନେଇ ଉଭୟ ପକ୍ଷ ସନ୍ତୋଷ ବ୍ୟକ୍ତ କରିଥିଲେ ଏବଂ ପ୍ରଶିୟା ହେରିଟେଜ୍ ଫାଉଣ୍ଡେସନ ଏବଂ ନ୍ୟାସନାଲ ଗ୍ୟାଲେରୀ ଅଫ୍ ମଡର୍ଣ୍ଣ ଆର୍ଟ, ଇଣ୍ଡିଆ ମଧ୍ୟରେ ସଂଗ୍ରହାଳୟ ସହଯୋଗ ଉପରେ ବୁଝାମଣାପତ୍ରର ପରିସର କୁ ବୃଦ୍ଧି କରିବା ଦିଗରେ ପ୍ରୟାସକୁ ସ୍ୱାଗତ କରିଥିଲେ ।
61. ଜି-20 ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ ରାଜନେତା ଘୋଷଣାନାମା (2023) ଅନୁଯାୟୀ, ଉଭୟ ନେତା ସାଂସ୍କୃତିକ ବସ୍ତୁର ପ୍ରତ୍ୟାବର୍ତ୍ତନ ଏବଂ ସଂରକ୍ଷଣ ଏବଂ ଜାତୀୟ, ଆଞ୍ଚଳିକ ଏବଂ ରାଜ୍ୟ ସ୍ତରରେ ସାଂସ୍କୃତିକ ସମ୍ପତ୍ତିର ବେଆଇନ ଚାଲାଣ ବିରୋଧରେ ଲଢ଼େଇ ରେ ଘନିଷ୍ଠ ସହଯୋଗ କରିବାକୁ ସେମାନଙ୍କର ନେଇ ଗୁରୁତ୍ୱାରୋପ କରିଥିଲେ ଏବଂ ଏହି ପ୍ରୟାସରେ ନିରନ୍ତର ଆଲୋଚନା ଏବଂ କାର୍ଯ୍ୟାନୁଷ୍ଠାନ ପାଇଁ ଆହ୍ୱାନ ଦେଇଥିଲେ ।
62. ଜର୍ମାନୀର ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟଗୁଡ଼ିକରେ ଭାରତୀୟ ଏକାଡେମିକ ସେଲ୍ ପ୍ରତିଷ୍ଠା ଭଳି ପଦକ୍ଷେପ ମାଧ୍ୟମରେ ସାଂସ୍କୃତିକ ଏବଂ ଶୈକ୍ଷିକ ଆଦାନପ୍ରଦାନ ସମ୍ଭବ ହୋଇଥିବାରୁ ଉଭୟ ସରକାର ପ୍ରଶଂସା କରିଥିଲେ ।
63. ଉଭୟ ନେତା ସପ୍ତମ ଆଇଜିସିରେ ହୋଇଥିବା ଆଲୋଚନାରେ ସନ୍ତୋଷ ବ୍ୟକ୍ତ କରିଥିଲେ ଏବଂ ଭାରତ-ଜର୍ମାନୀ ରଣନୈତିକ ଭାଗିଦାରୀକୁ ଆହୁରି ବିସ୍ତାର ଏବଂ ଗଭୀର କରିବା ପାଇଁ ସେମାନଙ୍କର ପ୍ରତିବଦ୍ଧତାକୁ ଦୋହରାଇଥିଲେ । ଚାନ୍ସଲର ସ୍କୋଲ୍ଜ୍ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ମୋଦୀଙ୍କୁ ତାଙ୍କ ଉଷ୍ମ ଆତିଥ୍ୟ ପାଇଁ ଧନ୍ୟବାଦ ଜଣାଇଛନ୍ତି ଏବଂ କହିଛନ୍ତି ଯେ ଜର୍ମାନୀ ପରବର୍ତ୍ତୀ ଆଇଜିସି ଆୟୋଜନ କରିବାକୁ ଅପେକ୍ଷା କରିଛି।
