‘Mann Ki Baat’ has become a wonderful medium for expression of public participation: PM Modi
A few days ago, ‘Ustad Bismillah Khan Yuva Puraskar’ was conferred. These awards were given away to emerging, talented artists in the field of music and performing arts: PM Modi
In our fast-moving country, the power of Digital India is visible in every corner: PM Modi
Tele-consultants using e-Sanjeevani app has crossed the figure of 10 crores: PM Modi
Many countries of the world are drawn towards India’s UPI. Just a few days ago, UPI-PayNow Link has been launched between India and Singapore: PM Modi
'Tribeni Kumbho Mohotshav' was organized in Bansberia of Hooghly district in West Bengal: PM Modi in Mann Ki Baat
Swachh Bharat Abhiyan has changed the meaning of public participation in our country: PM Modi
'Waste to Wealth' is also an important dimension of the Swachh Bharat Abhiyan: PM Modi

মোৰ মৰমৰ দেশবাসীসকল, নমস্কাৰ।  'মন কী বাত'ৰ এই ৯৮ তম খণ্ডত আপোনালোক সকলোৰে সৈতে অংশগ্ৰহণ কৰি মই বহুত সুখী অনুভৱ কৰিছো। এক শতিকাৰ দিশে এই যাত্ৰাত, আপোনালোক সকলোৱে জনসাধাৰণৰ অংশগ্ৰহণৰ অভিব্যক্তি হিচাপে 'মন কী বাত'ক এক আশ্চৰ্যকৰ মঞ্চ হিচাপে গঢ়ি তুলিছে। প্ৰতি মাহে, লাখ লাখ বাৰ্তাত, বহুতো লোকৰ 'মন কী বাত' মোৰ ওচৰলৈ আহে। আপোনালোকে আপোনালোকৰ মনৰ শক্তি জানে... একেদৰে, সমাজৰ শক্তিৰ সৈতে দেশৰ শক্তি কেনেদৰে বৃদ্ধি হয়... এইটো আমি 'মন কী বাত'ৰ বিভিন্ন খণ্ডত দেখিছোঁ আৰু বুজি পাইছো। আৰু মই ইয়াক অনুভৱ কৰিছো - লগতে ইয়াক গ্ৰহণ কৰিছো। মোৰ সেই দিনটো মনত আছে যেতিয়া আমি 'মন কী বাত'ত ভাৰতৰ পৰম্পৰাগত ক্ৰীড়াক উৎসাহিত কৰাৰ কথা কৈছিলো। সেই সময়তে, ভাৰতীয় ক্ৰীড়াত যোগদান কৰিবলৈ, সেইবোৰ উপভোগ কৰিবলৈ, সেইবোৰ শিকিবলৈ দেশত এটা ঢৌৰ সৃষ্টি হৈছিল। 'মন কী বাত'ত, যেতিয়া আমি ভাৰতীয় পুতলাৰ কথা উল্লেখ কৰিছিলো, দেশৰ মানুহেও ইয়াক সহজে প্ৰচাৰ কৰিছিল। আজিকালি, ভাৰতীয় পুতলাবোৰ ইমানেই জনপ্ৰিয় হৈ পৰিছে যে বিদেশতো এইবোৰৰ চাহিদা বৃদ্ধি পাইছে। যেতিয়া আমি 'মন কী বাত'ত ভাৰতীয় কাহিনী কোৱাৰ কথা কৈছিলো, ইয়াৰ খ্যাতিও বহু দূৰলৈ বিয়পি গৈছিল। মানুহে ভাৰতীয় কাহিনী কথনৰ ধাৰাৰ প্ৰতি আকৰ্ষিত হ'বলৈ আৰম্ভ কৰিছিল।

বন্ধুসকল, আপোনালোকৰ মনত থাকিব পাৰে যে চৰ্দাৰ পেটেলৰ জন্ম জয়ন্তী অৰ্থাৎ 'একতা দিৱস'ত আমি 'মন কী বাত'ত তিনিটা প্ৰতিযোগিতাৰ কথা কৈছিলো। এই প্ৰতিযোগিতাসমূহ, 'গীত' - দেশপ্ৰেমমূলক গীত, 'লুল্লী' আৰু 'ৰংগোলী' ইয়াৰ সৈতে জড়িত আছিল। মই আপোনালোকক জনাবলৈ পাই আনন্দিত যে সমগ্ৰ দেশৰ ৭০০ খনতকৈও অধিক জিলাৰ ৫ লাখতকৈও অধিক লোকে এই ক্ষেত্ৰত উৎসাহেৰে অংশগ্ৰহণ কৰিছে। শিশু, প্ৰাপ্তবয়স্ক আৰু বৃদ্ধসকলে উৎসাহেৰে অংশগ্ৰহণ কৰিছে আৰু ২০টাতকৈ অধিক ভাষাত প্ৰবিষ্টি প্ৰেৰণ কৰা হৈছে। মোৰ ফালৰ পৰা এই প্ৰতিযোগিতাবোৰত অংশগ্ৰহণকাৰীসকললৈ অনেক অভিনন্দন জনাইছো। আপোনালোকৰ প্ৰত্যেকেই নিজৰ ক্ষেত্ৰত এজন চেম্পিয়ন, এজন কলা সন্ধানকাৰী। আপোনালোক সকলোৱে দেখুৱাইছে যে আপোনালোকৰ দেশৰ বৈচিত্ৰ্য আৰু সংস্কৃতিৰ প্ৰতি কিমান মৰম আছে।

বন্ধুসকল, আজি এই উপলক্ষে লতা মংগেশকাৰ জী, লতা দিদিক স্মৰণ কৰাটো মোৰ বাবে অতি স্বাভাৱিক। কিয়নো যিদিনা এই প্ৰতিযোগিতা আৰম্ভ হৈছিল, লতা দিদিয়ে টুইট কৰি দেশবাসীক আহ্বান জনাইছিল যে তেওঁলোকে এই প্ৰচেষ্টাত অংশগ্ৰহণ কৰাটো আৱশ্যক।

বন্ধুসকল, নিচুকনি গীত লিখাৰ প্ৰতিযোগিতাত, প্ৰথম পুৰস্কাৰ কৰ্ণাটকৰ চামৰাজনগৰ জিলাৰ বি.এম. মঞ্জুনাথজীয়ে লাভ কৰিছে। তেওঁ কানাড়াত লিখা তেওঁৰ নিচুকনি গীত 'মালাগু কান্দা'ৰ বাবে এই বঁটা লাভ কৰিছে। তেওঁ এইটো তেওঁৰ মাক আৰু আইতাৰ দ্বাৰা গোৱা নিচুকনি গীতৰ পৰা লিখিবলৈ অনুপ্ৰেৰণা পাইছিল। এইটো শুনক, আপোনালোকেও ইয়াক উপভোগ কৰিব।

[কানাড়া ধ্বনি ক্লিপ (৩৫ ছেকেণ্ড)]

"টোপনি যোৱা মোৰ সোণ

টোপনি যোৱা মোৰ সোণ

দিন শেষ হৈছে আৰু আন্ধাৰ নামিছে,

টোপনিৰ দেৱী আহি পাব এতিয়া,

তৰাবোৰৰ বাগিচাৰ পৰা,

তোমাৰ বাবে সপোন ৰচিব!

টোপনি যোৱা, টোপনি যোৱা

জোজো... জো.। জো.।

জোজো... জো.। জো।"


অসমৰ কামৰূপ জিলাৰ বাসিন্দা দিনেশ গোৱালাই এই প্ৰতিযোগিতাত দ্বিতীয় পুৰস্কাৰ লাভ কৰিছে। তেওঁ লিখা নিচুকনি গীতটোৱে স্থানীয়ভাৱে মাটিৰ পাত্ৰ তৈয়াৰ কৰা শিল্পীসকলৰ জনপ্ৰিয় শিল্পৰ প্ৰতিফলন বহন কৰে।

[অসমীয়া ধ্বনি ক্লিপ (৩৫ ছেকেণ্ড)]

ভাই কুমাৰে এটা মোনা লৈ আহিছে,

মোনাত কি আছে কোৱা?

খুলি কুমাৰৰ মোনাটো দেখিলে,

মোনাটোত এটা সুন্দৰ বাটি আছিল!

আমাৰ পুতলাই কুমাৰক সুধিলে,

এই সৰু বাটিটো কি!

গান আৰু নিচুকনি গীতৰ দৰে, ৰংগোলী প্ৰতিযোগিতাও যথেষ্ট জনপ্ৰিয় হৈ পৰিছিল। অংশগ্ৰহণকাৰীসকলে বহুতো ধুনীয়া ৰংগোলী তৈয়াৰ কৰিছিল, এটাতকৈ আনটো ভাল। ইয়াত, পঞ্জাৱৰ কমল কুমাৰ বিজয়ী হৈছিল। তেওঁ নেতাজী সুভাষ চন্দ্ৰ বসু আৰু অমৰ শ্বহীদ বীৰ ভগত সিঙৰ অতি সুন্দৰ ৰংগোলী তৈয়াৰ কৰিছিল। চাংলি মহাৰাষ্ট্ৰৰ শচীন নৰেন্দ্ৰ অৱসাৰীজীয়ে তেওঁৰ ৰংগোলীত জালিয়ানৱালাবাগৰ গণহত্যা আৰু শ্বহীদ উধম সিঙৰ সাহসিকতা চিত্ৰিত কৰিছে। গোৱাৰ বাসিন্দা গুৰুদত্ত ভাণ্টেকাৰে গান্ধীজীৰ ওপৰত ৰংগোলী নিৰ্মাণ কৰিছিল, আনহাতে পুডুচেৰীৰ মালাথিচেলভামজীয়েও বহুতো মহান স্বাধীনতা সংগ্ৰামীৰ ৰংগোলী নিৰ্মাণ কৰিছিল। দেশপ্ৰেমমূলক গীত প্ৰতিযোগিতাৰ বিজয়ী টি. বিজয় দুৰ্গাজী অন্ধ্ৰ প্ৰদেশৰ। তেওঁ তেলেগুত পঞ্জীয়ন কৰিছিল। তেওঁ নিজৰ অঞ্চলৰ বিখ্যাত স্বাধীনতা সংগ্ৰামী নৰসিংহ ৰেড্ডী গাৰুজীৰ দ্বাৰা যথেষ্ট অনুপ্ৰাণিত হৈছে। বিজয় দুৰ্গাজীৰ এই অংশটো শুনিব,

[তেলেগু ধ্বনি ক্লিপ (২৭ ছেকেণ্ড)]

ৰেনাডু ৰাজ্যৰ সূৰ্য,

হে সাহসী নৰসিংহ!

আপুনি ভাৰতীয় স্বাধীনতা সংগ্ৰাম আৰু সংযমৰ বীজ!

ব্ৰিটিছসকলৰ অন্যায় আৰু স্বৈৰাচাৰী দমন প্ৰৱণতাবোৰ লক্ষ্য কৰি

আপোনাৰ তেজ জ্বলি উঠিল আৰু বিয়পি পৰিল!

ৰেনাডু ৰাজ্যৰ সূৰ্য,

হে সাহসী নৰসিংহ!

তেলেগুৰ পিছত, মই এতিয়া আপোনাক মৈথিলীৰ এটা ক্লিপ শুনিবলৈ দিম। এইটো দীপক বৎসজীৰ দ্বাৰা প্ৰেৰণ কৰা হৈছে। তেওঁ এই প্ৰতিযোগিতাখনত এটা পুৰস্কাৰো লাভ কৰিছে।

[মৈথিলী ধ্বনি ক্লিপ (৩০ ছেকেণ্ড)]

ভাৰত হৈছে বিশ্ব ভাতৃৰ গৌৰৱ,

আমাৰ দেশ মহান

তিনিফালে সাগৰেৰে আৱৰি আছে,

কৈলাশ উত্তৰত শক্তিশালী,

গংগা, যমুনা, কৃষ্ণ, কাবেৰী,

কুশী, কমলা বালান,

আমাৰ দেশ মহান ভাতৃ

আমাৰ জীৱন ৰক্ষা হৈছে আমাৰ ত্ৰিৰংগা!

বন্ধুসকল, মই আশা কৰিছো আপোনালোকে এয়া ভাল পাইছে। প্ৰতিযোগিতাখনত প্ৰৱেশ কৰা এনে প্ৰবিষ্টিৰ তালিকা বহুত দীঘল। সংস্কৃতি মন্ত্ৰালয়ৰ ৱেবছাইট পৰিদৰ্শন কৰি পৰিয়ালৰ সৈতে সেইবোৰ চাব আৰু শুনিব - আপোনালোক যথেষ্ট অনুপ্ৰাণিত হ'ব।

মোৰ মৰমৰ দেশবাসীসকল, সেয়া বেনাৰসৰ বিষয়ে হওক বা চেহনাই হওক বা ওস্তাদ বিছমিল্লা খান জীৰ বিষয়ে হওক, মোৰ মনোযোগ সেই দিশত আকৰ্ষিত হোৱাটো স্বাভাৱিক। কেইদিনমান আগতে, 'ওস্তাদ বিছমিল্লা খান যুৱ পুৰস্কাৰ' প্ৰদান কৰা হৈছিল। এই বঁটাবোৰ সংগীত আৰু প্ৰদৰ্শন কলাৰ ক্ষেত্ৰত উদীয়মান, প্ৰতিভাশালী শিল্পীসকলক প্ৰদান কৰা হৈছিল। এইবোৰ, লগতে কলা আৰু সংগীত জগতৰ বৰ্ধিত জনপ্ৰিয়তাই তেওঁলোকৰ সমৃদ্ধিত অৰিহণা যোগাইছে। ইয়াত সেইবোৰ বাদ্যযন্ত্ৰত নতুন জীৱন লাভ কৰা শিল্পীও অন্তৰ্ভুক্ত আছে, যাৰ জনপ্ৰিয়তা সময়ৰ লগে লগে হ্ৰাস পাইছিল। এতিয়া এই সুৰটো মনোযোগেৰে শুনিব।

[ধ্বনি ক্লিপ (২১ ছেকেণ্ড) বাদ্যযন্ত্ৰ- 'সুৰচিংগাৰ', শিল্পী -জয়দীপ মুখাৰ্জী]

আপোনালোকে জানেনে এইটো কি সঁজুলি? এইটো সম্ভৱ হ'ব পাৰে যে আপোনালোকে ইয়াৰ বিষয়ে অৱগত নহ'ব পাৰে! এই সংগীতবাদ্য মন্ত্ৰৰ নাম হৈছে 'সুৰচিংগাৰ' আৰু এই সুৰটো জয়দীপ মুখাৰ্জীয়ে ৰচনা কৰিছে। জয়দীপ জী ওস্তাদ বিছমিল্লা খান বঁটাৰে সন্মানিত যুৱসকলৰ ভিতৰত আছে। ৫০ আৰু ৬০ ৰ দশকৰ শেষৰ ফালৰ পৰা এই বাদ্যযন্ত্ৰৰ সুৰ শুনাটো বিৰল হৈ পৰিছিল। কিন্তু, জয়দীপে সুৰচিংগাৰক আকৌ এবাৰ জনপ্ৰিয় কৰাৰ দিশত অটল হৈছে। একেদৰে, ভগ্নী উপ্পলপু নাগমণিজীৰ প্ৰচেষ্টাও যথেষ্ট অনুপ্ৰেৰণাদায়ক, যাক মেণ্ডোলিনত কৰ্ণাটিক ইনষ্ট্ৰুমেণ্টেল শ্ৰেণীত পুৰস্কৃত কৰা হৈছে। আনহাতে, সংগ্ৰাম সিং সুহাস ভাণ্ডাৰেজীক ৱাৰ্কাৰী কীৰ্তনৰ বাবে পুৰস্কৃত কৰা হৈছে। এই তালিকাখন কেৱল সংগীত শিল্পীসকলৰ সৈতে সম্পৰ্কিত নহয় - ভি দুৰ্গা দেৱীজীয়ে প্ৰাচীন নৃত্য প্ৰকাৰ 'কাৰাকাট্টম'ৰ বাবে এই বঁটা লাভ কৰিছে। বঁটাবিজয়ী আন এজন ৰাজ কুমাৰ নায়কজীয়ে তেলেংগানাৰ ৩১ খন জিলাত ১০১ দিন ধৰি চলি থকা পেৰিনি ওডিচী আয়োজন কৰে। আজি, মানুহে তেওঁক পেৰিনী ৰাজকুমাৰ নামেৰে জানিবলৈ আৰম্ভ কৰিছে। কাকতীয়া ৰাজবংশৰ সময়ত ভগৱান শিৱক উৎসৰ্গিত এক নৃত্য পেৰিনি নাটিয়াম যথেষ্ট জনপ্ৰিয় আছিল। এই ৰাজবংশৰ শিপা এতিয়াও তেলেংগানাৰ সৈতে জড়িত হৈ আছে। আন এজন বঁটা বিজয়ী হৈছে - চাইখোম সুৰচন্দ্ৰ সিং। তেওঁ মেইটেই পুং বাদ্যযন্ত্ৰ তৈয়াৰ কৰাৰ নিপুণতাৰ বাবে জনাজাত। এই সঁজুলিটোৰ মণিপুৰৰ সৈতে সম্পৰ্ক আছে। পুৰাণ সিং এজন দিব্যাংগ শিল্পী, যি বিভিন্ন সংগীত প্ৰকাৰ যেনে - ৰাজুলা-মালুশাহী, নিউলি, হুদকা বোল, জাগৰ জনপ্ৰিয় কৰি আছে। তেওঁ ইয়াৰ সৈতে সম্পৰ্কিত বহুতো অডিঅ' ৰেকৰ্ডিঙো প্ৰস্তুত কৰিছে। উত্তৰাখণ্ডৰ প্ৰতিভাশালী লোক সংগীত শিল্পী পুৰাণ সিংজীয়েও বহুতো বঁটা লাভ কৰিছে। সময়ৰ সীমাবদ্ধতাৰ বাবে, মই ইয়াত সকলো পুৰস্কাৰ প্ৰাপ্ত ব্যক্তিৰ বিষয়ে কথা পাতিব নোৱাৰিম, কিন্তু মই নিশ্চিত যে আপোনালোকে নিশ্চিতভাৱে এওঁলোকৰ বিষয়ে পঢ়িব। মই আশা কৰোঁ যে এই সকলো শিল্পীয়ে প্ৰদৰ্শন কলাক অধিক জনপ্ৰিয় কৰাৰ দিশত তৃণমূল পৰ্যায়ৰ সকলোকে অনুপ্ৰাণিত কৰি থাকিব।

মোৰ মৰমৰ দেশবাসীসকল, আমাৰ দ্ৰুত গতিশীল দেশত ডিজিটেল ইণ্ডিয়াৰ শক্তি প্ৰতিটো কোণতে দৃশ্যমান। ডিজিটেল ইণ্ডিয়াৰ শক্তি প্ৰতিখন ঘৰলৈ লৈ যোৱাত বিভিন্ন এপে এক ডাঙৰ ভূমিকা পালন কৰে। এনে এটা এপ আছে, ই-সঞ্জীৱনী। এই এপ্প টেলি-পৰামৰ্শৰ জৰিয়তে, অৰ্থাৎ দূৰত বহি থাকোঁতে, ভিডিঅ' কনফাৰেন্সৰ জৰিয়তে, আপোনালোকে ৰোগৰ বিষয়ে চিকিৎসকৰ পৰামৰ্শ ল'ব পাৰে। এতিয়ালৈকে, এই এপ্পটো ব্যৱহাৰ কৰা টেলি-পৰামৰ্শদাতাৰ সংখ্যা ১০ কোটিৰ সংখ্যা অতিক্ৰম কৰিছে। আপোনালোকে কল্পনা কৰিব পাৰে!... ভিডিঅ' কনফাৰেন্সৰ জৰিয়তে ১০ কোটি পৰামৰ্শ... ৰোগী আৰু চিকিৎসকৰ মাজত এক আশ্চৰ্যকৰ বন্ধন - এইটো এটা ডাঙৰ সাফল্য। এই সাফল্যৰ বাবে, মই এই সুবিধা গ্ৰহণ কৰা সকলো চিকিৎসক আৰু ৰোগীক অভিনন্দন জনাইছো। ভাৰতৰ মানুহে কেনেকৈ প্ৰযুক্তিক তেওঁলোকৰ জীৱনৰ অংশ কৰি তুলিছে তাৰ এইটো এটা জীৱন্ত উদাহৰণ। আমি দেখিছোঁ যে ক’ৰোনাৰ সময়ত, ই-সঞ্জীৱনী এপ্প জনসাধাৰণৰ বাবে এক ডাঙৰ আশীৰ্বাদ হিচাপে প্ৰমাণিত হৈছে। এইটো মোৰ মনলৈও আহিছিল... কিয়নো এজন চিকিৎসক আৰু ৰোগীৰ সৈতে 'মন কী বাত'ত এই বিষয়ে কথা নাপাতো আৰু বিষয়টো আপোনালোক সকলোকে নজনাও!।  আমি জনসাধাৰণৰ বাবে টেলি-পৰামৰ্শ কিমান কাৰ্যকৰী হৈছে জানিবলৈ চেষ্টা কৰোঁ আহক। আমাৰ লগত ছিকিমৰ ড০ মদন মণিজী আছে। ড. মদন মণি নিজেই ছিকিমৰ পৰা আহিছে, কিন্তু ধনবাদৰ পৰা তেওঁৰ এমবিবিএছ কৰিছিল আৰু তাৰ পিছত বেনাৰস হিন্দু বিশ্ববিদ্যালয়ৰ পৰা এমডি কৰিছিল। তেওঁ গ্ৰামাঞ্চলৰ শ শ লোকক টেলি-পৰামৰ্শ প্ৰদান কৰিছে।

প্ৰধানমন্ত্ৰীঃ নমস্কাৰ... নমস্কাৰ মদন মণি জী।

ডঃ মদন মণিঃ জী নমস্কাৰ ছাৰ।

প্ৰধানমন্ত্ৰীঃ এয়া নৰেন্দ্ৰ মোদীয়ে কৈছো!

ডঃ মদন মণি: হয়... হয় মহোদয়।

প্ৰধানমন্ত্ৰীঃ আপুনি বেনাৰসত অধ্যয়ন কৰিছে।

ডঃ মদন মণিঃ হয়, মই বেনাৰসত পঢ়িছোঁ, ছাৰ

প্ৰধানমন্ত্ৰীঃ আপোনাৰ চিকিৎসা শিক্ষা তাত হৈছিল।

ডঃ মদন মণি: হয়... হয়।

প্ৰধানমন্ত্ৰীঃ গতিকে, আপুনি কেতিয়াবা সেই সময়ৰ বেনাৰস আৰু আজিৰ পৰিৱৰ্তিত বেনাৰস চাবলৈ গৈছে নেকি?

ড০ মদন মণিঃ জী প্ৰধানমন্ত্ৰীজী, মই ছিকিমলৈ উভতি অহাৰ পিছৰে পৰা ভ্ৰমণ কৰিবলৈ সক্ষম হোৱা নাই, কিন্তু মই শুনিছো যে বহুত পৰিৱৰ্তন হৈছে।

প্ৰধানমন্ত্ৰীঃ তেন্তে আপুনি বেনাৰস এৰি যোৱাৰ কিমান বছৰ পাৰ হৈ গ'ল?

ডঃ মদন মণি: মই ২০০৬ চনৰ পৰা বেনাৰস এৰিছো ছাৰ।

প্ৰধানমন্ত্ৰীঃ অ... তেন্তে আপুনি নিশ্চিতভাৱে যাব ।

ডঃ মদন মণি: হয়... হয়।

প্ৰধানমন্ত্ৰীঃ আচ্ছা, মই ফোন কৰিছিলো কাৰণ আপুনি দূৰৱৰ্তী পৰ্বতমালাত বাস কৰা ছিকিমৰ লোকসকলক টেলিকমপ্লেচমেণ্টৰ মহান সেৱা আগবঢ়াইছে।

ডঃ মদন মণি: হয়

প্ৰধানমন্ত্ৰীঃ মই আপোনাৰ অভিজ্ঞতা 'মন কী বাত'ৰ শ্ৰোতাসকলৰ সৈতে ভাগ বতৰা কৰিব বিচাৰো।

ডঃ মদন মণিঃ হয়।

প্ৰধানমন্ত্ৰীঃ মোক কওক, কেনে অভিজ্ঞতা হৈছিল?

ড০ মদন মণি: এইটো এটা মহান অভিজ্ঞতা আছিল প্ৰধানমন্ত্ৰীজী... সত্যটো হৈছে ছিকিমৰ নিকটতম পিএইচচি... তালৈ যাবলৈ মানুহে এখন বাহনত উঠি কমেও এক বা দুশ টকা ভাড়া দিব লাগিব। আৰু এজন চিকিৎসক উপলব্ধ হ'ব নে নাই... এইটোও এটা সমস্যা। গতিকে টেলি পৰামৰ্শৰ জৰিয়তে, আমি মানুহৰ সৈতে পোনপটীয়াকৈ সংযোগ স্থাপন কৰোঁ...। দূৰৱৰ্তী ঠাইৰ লোকৰ সৈতে। স্বাস্থ্য আৰু কল্যাণ কেন্দ্ৰৰ চিএইচঅ’-য়ে তেওঁলোকক আমাৰ সৈতে সংযুক্ত কৰে। আৰু তেওঁলোকে আমাক তেওঁলোকৰ পুৰণি ৰোগৰ প্ৰতিবেদন, তেওঁলোকৰ বৰ্তমানৰ অৱস্থাৰ বিষয়ে কয়... সকলো।

প্ৰধানমন্ত্ৰীঃ ইয়াৰ অৰ্থ হৈছে আপুনি নথিপত্ৰসমূহ স্থানান্তৰ কৰে!

ডঃ মদন মণি: হয়... হয়।।। আমি নথিপত্ৰও স্থানান্তৰ কৰোঁ আৰু যদি তেওঁলোকে স্থানান্তৰ কৰিবলৈ অক্ষম হয়, তেওঁলোকে পঢ়ি শুনায় আৰু আমাক কয়।

প্ৰধানমন্ত্ৰীঃ তাত থকা কল্যাণ কেন্দ্ৰৰ চিকিৎসকে জনায়!

ডাঃ মদন মণি: হয়, কল্যাণ কেন্দ্ৰত বাস কৰা চিএইচঅ’, কমিউনিটি হেল্থ অফিচাৰ।

প্ৰধানমন্ত্ৰীঃ আৰু যিজন ৰোগী তেওঁ আপোনাক তেওঁৰ অসুবিধাৰ বিষয়ে পোনপটীয়াকৈ কয়।

ডাঃ মদন মণি: হয়, ৰোগীয়ে আমাক তেওঁৰ অসুবিধাৰ বিষয়েও কয়। তাৰ পিছত পুৰণি ৰেকৰ্ডবোৰ চোৱাৰ পিছত, যদি আমি কোনো নতুন কথা জানিব বিচাৰো। উদাহৰণ স্বৰূপে, কাৰোবাৰ বুকু পৰীক্ষা কৰিব লাগে... যদি তেওঁৰ ভৰি ফুলিছে নে নাই? যদি চিঅ’-য়ে ইয়াক দেখা নাই, তেন্তে আমি তেওঁক গৈ চাবলৈ কওঁ যে ফুলিছে নে নাই

প্ৰধানমন্ত্ৰীঃ আপুনি ভইচ কলৰ জৰিয়তে কথা পাতে নে আপুনি ভিডিঅ' কলও ব্যৱহাৰ কৰে?

ডাঃ মদন মণি: হয়, আমি ভিডিঅ' কল ব্যৱহাৰ কৰোঁ।

প্ৰধানমন্ত্ৰীঃ গতিকে আপুনি ৰোগীকো দেখা পায়।

ডাঃ মদন মণিঃ ৰোগীকো চাব পাৰিব, চাৰ।

প্ৰধানমন্ত্ৰীঃ ৰোগীয়ে কি অনুভৱ কৰে?

ডাঃ মদন মণি: ৰোগীয়ে ইয়াক ভাল পায় কাৰণ তেওঁ চিকিৎসকক ওচৰৰ পৰা চাব পাৰে। তেওঁৰ ঔষধ বৃদ্ধি কৰিব লাগিব নে হ্ৰাস কৰিব লাগিব সেয়া তেওঁ বিভ্ৰান্ত হৈছে, কিয়নো ছিকিমৰ বেছিভাগ ৰোগী ডায়েবেটিচ আৰু উচ্চ ৰক্তচাপৰ আৰু ডায়েবেটিচ আৰু উচ্চ ৰক্তচাপৰ ঔষধ সলনি কৰিবলৈ তেওঁ কিমান দূৰ চিকিৎসক বিচাৰিব লাগিব। কিন্তু টেলিকনচাল্টেচনৰ জৰিয়তে, ই তাত উপলব্ধ আৰু স্বাস্থ্য আৰু সুস্থতা কেন্দ্ৰত বিনামূলীয়া ঔষধ উদ্যোগৰ জৰিয়তে ঔষধও উপলব্ধ। সেয়েহে, ৰোগীয়ে তাৰ পৰাই ঔষধ গ্ৰহণ কৰে।

প্ৰধানমন্ত্ৰীঃ আচ্ছা মদন মণিজী, আপুনি জানে যে ৰোগীৰ এটা প্ৰৱণতা আছে যে চিকিৎসক অহালৈকে; চিকিৎসকে তেওঁক নোচোৱালৈকে; তেওঁ সন্তুষ্ট নহয় আৰু চিকিৎসকেও অনুভৱ কৰে যে তেওঁ ৰোগীক চাব লাগিব। এতিয়া যিহেতু টেলিকমৰ জৰিয়তে সকলো পৰামৰ্শ কৰা হয়, চিকিৎসকে কি অনুভৱ কৰে; ৰোগীয়ে কি অনুভৱ কৰে?

ডাঃ মদন মণি: জী... আমি এইটোও অনুভৱ কৰোঁ যে যদি ৰোগীয়ে অনুভৱ কৰে যে তেওঁ চিকিৎসকৰ ওচৰলৈ যাব লাগে, তেনেহ'লে আমি যিবোৰ বস্তু চাব বিচাৰো, আমি, চি.ও.এইচ.ও.-ৰ সৈতে কথা পাতি, কেৱল ভিডিঅ'টোত, আমি চাবলৈ কওঁ। আৰু কেতিয়াবা, ভিডিঅ'টোত ৰোগীৰ ওচৰলৈ আহি, তেওঁ সন্মুখীন হোৱা সমস্যাবোৰ, যদি কাৰোবাৰ ছালৰ সমস্যা হয়, তেন্তে তেওঁ আমাক ভিডিঅ'টোৰ জৰিয়তে দেখুৱায়। গতিকে সেই লোকসকল সন্তুষ্ট হৈ থাকে।

প্ৰধানমন্ত্ৰীঃ আৰু পিছত তেওঁৰ চিকিৎসা কৰাৰ পিছত, তেওঁ সন্তুষ্টি লাভ কৰে নেকি... তেওঁ কি অনুভৱ কৰে? ৰোগীসকল সুস্থ হয় নে?

ডঃ মদন মণিঃ হয়, মই যথেষ্ট সন্তুষ্টি পাওঁ। আমিও সন্তুষ্টি পাওঁ চাৰ। কিয়নো মই বৰ্তমান স্বাস্থ্য বিভাগত আছোঁ আৰু একে সময়তে টেলি-পৰামৰ্শ কৰোঁ... ফাইলটোৰ সৈতে ৰোগীক দেখাটো মোৰ বাবে এক অতি ভাল, মনোৰম অভিজ্ঞতা।

প্ৰধানমন্ত্ৰীঃ টেলি কনচাল্টেচন কেছৰ জৰিয়তে গড়ে কিমান জন ৰোগী চাইছে?

ডাঃ মদন মণিঃ এতিয়ালৈকে মই ৫৩৬ জন ৰোগী চাইছো।

প্ৰধানমন্ত্ৰীঃ ওহ... ইয়াৰ অৰ্থ হৈছে আপুনি ইয়াক বহুত আয়ত্ত কৰিছে।

ডাঃ মদন মণিঃ হয়, ভাল লাগিছে।

প্ৰধানমন্ত্ৰীঃ ঠিক আছে, মই আপোনালোকক শুভকামনা জনাইছো। এই প্ৰযুক্তি ব্যৱহাৰ কৰি, আপুনি ছিকিমৰ দূৰৱৰ্তী অৰণ্য আৰু পৰ্বতমালাত বাস কৰা লোকসকলৰ বাবে ইমান মহান সেৱা আগবঢ়াইছে। আৰু এইটো আনন্দৰ বিষয় যে আমাৰ দেশৰ দূৰৱৰ্তী অঞ্চলতো প্ৰযুক্তিৰ ইমান ভাল ব্যৱহাৰ কৰা হৈছে। ফাইন... মোৰ ফালৰ পৰা আপোনাক বহুত অভিনন্দন।

ডাঃ মদন মণি: ধন্যবাদ!

বন্ধুসকল, ই-সঞ্জীৱনী এপে তেওঁলোকক কেনেদৰে সহায় কৰিছে ডাঃ মদন মণিৰ কথাৰ পৰা এইটো স্পষ্ট। ডাঃ মদনজীৰ পিছত, আমি এতিয়া আন এজন মদন জীৰ সৈতে যোগদান কৰিছো। এয়া হৈছে উত্তৰ প্ৰদেশৰ চান্দৌলি জিলাৰ বাসিন্দা মদন মোহন লালজী। এতিয়া এইটোও কাকতালীয় যে চান্দৌলিও বেনাৰসৰ কাষত আছে। আহক, আমি মদন মোহনজীৰ পৰা জনাওঁ যে ই-সঞ্জীৱনী সম্পৰ্কে ৰোগী হিচাপে তেওঁৰ অভিজ্ঞতা কি আছিল!

প্ৰধানমন্ত্ৰীঃ মদন মোহনজী, প্ৰণাম!

মদন মোহন জী: নমস্কাৰ, নমস্কাৰ ছাৰ!

প্ৰধানমন্ত্ৰীঃ নমস্কাৰ! ঠিক আছে, মোক কোৱা হৈছে যে আপুনি এজন ডায়েবেটিক ৰোগী।

মদন মোহন জী: হয়... হয়

প্ৰধানমন্ত্ৰীঃ আৰু আপুনি টেলিকনচাৰ্জেন্সৰ জৰিয়তে আপোনাৰ অসুস্থতা সম্পৰ্কে প্ৰযুক্তিৰ সহায় লয়!

মদন মোহন জী: হয়, হয়

বন্ধুসকল, ই-সঞ্জীৱনী দেশৰ সাধাৰণ মানুহৰ বাবে, মধ্যবিত্ত শ্ৰেণীৰ বাবে, পাহাৰীয়া অঞ্চলত বাস কৰা লোকসকলৰ বাবে এক জীৱন ৰক্ষাকাৰী এপ্প হৈ পৰিছে। এয়া হৈছে ভাৰতৰ ডিজিটেল বিপ্লৱৰ শক্তি। আৰু আজি আমি প্ৰতিটো ক্ষেত্ৰতে ইয়াৰ প্ৰভাৱ দেখিছোঁ। আপুনি ভাৰতৰ ইউপিআইৰ শক্তিও জানে। পৃথিৱীৰ বহুতো দেশ ইয়াৰ প্ৰতি আকৰ্ষিত হৈছে। মাত্ৰ কেইদিনমান আগতে, ভাৰত আৰু ছিংগাপুৰৰ মাজত ইউপিআই-পে নাও লিংক মুকলি কৰা হৈছে। এতিয়া, ছিংগাপুৰ আৰু ভাৰতৰ লোকসকলে তেওঁলোকৰ মোবাইল ফোনৰ পৰা তেওঁলোকৰ নিজ নিজ দেশৰ দৰে একেধৰণে ধন স্থানান্তৰ কৰি আছে। মই সুখী যে মানুহে ইয়াৰ সুবিধা লোৱা আৰম্ভ কৰিছে। ভাৰতৰ ই-সঞ্জীৱনী এপ্প হওক বা ইউপিআই হওক, এইবোৰ জীৱনৰ সহজতা বৃদ্ধিত যথেষ্ট সহায়ক বুলি প্ৰমাণিত হৈছে।

মোৰ মৰমৰ দেশবাসীসকল, যেতিয়া এখন দেশত বিলুপ্ত হৈ যোৱা চৰাইৰ এটা প্ৰজাতি, জীৱ ৰক্ষা কৰা হয়, ইয়াক সমগ্ৰ বিশ্বতে আলোচনা কৰা হয়। আমাৰ দেশত এনে বহুতো মহান পৰম্পৰা আছে যিবোৰ নাইকিয়া হৈ গৈছিল, মানুহৰ মন আৰু হৃদয়ৰ পৰা আঁতৰাই দিয়া হৈছিল, কিন্তু এতিয়া এইবোৰক জনসাধাৰণৰ অংশগ্ৰহণৰ শক্তিৰে পুনৰুজ্জীৱিত কৰাৰ চেষ্টা কৰা হৈছে, সেয়েহে সেই বিষয়ে আলোচনা কৰাৰ বাবে... 'মন কী বাত'তকৈ ভাল মঞ্চ কি হ'ব পাৰে।

মই এতিয়া আপোনালোকক যি ক'বলৈ গৈ আছোঁ সিয়ে আপোনালোকক সঁচাকৈয়ে সুখী কৰি তুলিব... আপোনালাকে আমাৰ ঐতিহ্যক লৈ গৌৰৱান্বিত হ'ব। আমেৰিকাত বাস কৰা শ্ৰীমান কাঞ্চন বেনাৰ্জীয়ে ঐতিহ্য সংৰক্ষণ সম্পৰ্কীয় এনে এটা অভিযানৰ প্ৰতি মোৰ দৃষ্টি আকৰ্ষণ কৰিছে। মই তেওঁক অভিনন্দন জনাইছো। বন্ধুসকল, এই মাহত পশ্চিম বংগৰ হুগলী জিলাৰ বনচবেৰিয়াত 'ত্ৰিবেণী কুম্ভ মহোৎসৱ' আয়োজন কৰা হৈছিল। ইয়াত আঠ লাখতকৈও অধিক ভক্তই অংশগ্ৰহণ কৰিছিল... কিন্তু আপুনি জানেনে এইটো কিয় ইমান বিশেষ? এইটো বিশেষ, কিয়নো ৭০০ বছৰৰ পিছত এই প্ৰথাটো পুনৰুজ্জীৱিত কৰা হৈছে। যদিও এই পৰম্পৰা হাজাৰ হাজাৰ বছৰ পুৰণি, কিন্তু দুৰ্ভাগ্যবশতঃ ত্ৰিবেণীত অনুষ্ঠিত হোৱা এই উৎসৱটো ৭০০ বছৰ আগতে বন্ধ কৰা হৈছিল। এইটো স্বাধীনতাৰ পিছত আৰম্ভ কৰিব লাগিছিল, কিন্তু সেয়াও হ'ব নোৱাৰিলে। দুবছৰ আগতে, উৎসৱটো স্থানীয় লোকসকলে পুনৰ আৰম্ভ কৰিছে আৰু 'ত্ৰিবেণী কুম্ভ পৰিচালনা সমিতি'ৰ জৰিয়তে। মই ইয়াৰ সংগঠনৰ সৈতে জড়িত সকলো লোকক অভিনন্দন জনাইছো। আপোনালোকে কেৱল এটা পৰম্পৰা জীয়াই ৰাখিছে এনে নহয়, বৰঞ্চ ভাৰতৰ সাংস্কৃতিক ঐতিহ্যকো সুৰক্ষিত কৰি আছে।

বন্ধুসকল, পশ্চিম বংগৰ ত্ৰিবেণী বহু শতাব্দী ধৰি এক পবিত্ৰ স্থান হিচাপে পৰিচিত। ই বিভিন্ন মংগলাকাব্য, বৈষ্ণৱ সাহিত্য, শাক্ত সাহিত্য আৰু অন্যান্য বাংলা সাহিত্যত স্থান পাইছে। বিভিন্ন ঐতিহাসিক দস্তাবেজৰ পৰা গম পোৱা যায় যে এই অঞ্চলটো এসময়ত সংস্কৃত, শিক্ষা আৰু ভাৰতীয় সংস্কৃতিৰ কেন্দ্ৰ আছিল। বহুতো সাধুয়ে ইয়াক মাঘ সংক্ৰান্তিত কুম্ভ স্নানৰ বাবে এক পবিত্ৰ স্থান বুলি গণ্য কৰে। ত্ৰিবেণীত, আপোনালোকে টেৰাকোটা স্থাপত্যৰে সজ্জিত বহুতো গংগা ঘাট, শিৱ মন্দিৰ আৰু প্ৰাচীন অট্টালিকা পাব। ত্ৰিবেণীৰ সাংস্কৃতিক ঐতিহ্য পুনৰুদ্ধাৰ আৰু কুম্ভ পৰম্পৰাৰ গৌৰৱ পুনৰুজ্জীৱিত কৰিবলৈ যোৱা বছৰ ইয়াত কুম্ভ মেলাৰ আয়োজন কৰা হৈছিল। সাত শতিকাৰ পিছত, তিনিদিনীয়া কুম্ভ মহাচনন আৰু মেলাখনে অঞ্চলটোত এক নতুন শক্তি সঞ্চাৰিত কৰিছে। তিনিদিন ধৰি প্ৰতিদিনে অনুষ্ঠিত হোৱা গংগা আৰতি, ৰুদ্ৰঅভিষেক আৰু যজ্ঞত বহু সংখ্যক লোকে অংশগ্ৰহণ কৰিছিল। এইবাৰ উৎসৱটোত বিভিন্ন আশ্ৰম, মুথ আৰু আখাড়াও অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হৈছিল। কীৰ্তন, বাউল, গদিয়ো নৃতো, শ্ৰী-খোল, পোটাৰ গান, চৌ-নাচ আদি বঙালী পৰম্পৰাৰ সৈতে সম্পৰ্কিত বিভিন্ন ধাৰা সন্ধিয়াৰ কাৰ্যসূচীত আকৰ্ষণৰ কেন্দ্ৰবিন্দু হৈ পৰিছিল। আমাৰ যুৱপ্ৰজন্মক দেশৰ সোণালী অতীতৰ সৈতে সংযোগ কৰাৰ এইটো এটা অতি প্ৰশংসনীয় প্ৰয়াস। ভাৰতত এনে ধৰণৰ আন বহুতো প্ৰথা আছে, যাক পুনৰুজ্জীৱিত কৰিব লাগিব। মই আশা কৰোঁ যে তেওঁলোকৰ বিষয়ে আলোচনাই নিশ্চিতভাৱে জনসাধাৰণক এই দিশত অনুপ্ৰাণিত কৰিব।

মোৰ মৰমৰ দেশবাসীসকল স্বচ্ছ ভাৰত অভিযানে আমাৰ দেশত জনসাধাৰণৰ অংশগ্ৰহণৰ অৰ্থ সলনি কৰিছে। যদি দেশৰ যিকোনো ঠাইতে পৰিষ্কাৰ পৰিচ্ছন্নতাৰ সৈতে সম্পৰ্কিত কিবা ঘটে তেন্তে মানুহে নিশ্চিতভাৱে মোক এই বিষয়ে অৱগত কৰে। এনেদৰেই হাৰিয়ানাৰ যুৱক-যুৱতীসকলৰ দ্বাৰা পৰিষ্কাৰ পৰিচ্ছন্নতা অভিযানৰ প্ৰতি মোৰ মনোযোগ আকৰ্ষণ কৰা হৈছিল। হাৰিয়ানাত এখন গাওঁ আছে – দুলহেদী। ইয়াত যুৱসকলে সিদ্ধান্ত লৈছিল যে পৰিষ্কাৰ পৰিচ্ছন্নতাৰ ক্ষেত্ৰত ভিৱানী চহৰখন অনুকৰণীয় কৰিব লাগিব। তেওঁলোকে যুৱ স্বচ্ছতা ইভাম জনসেৱ সমিতি নামৰ এটা সংগঠন গঠন কৰিছিল। এই সমিতিৰ সৈতে জড়িত যুৱকসকল ৰাতিপুৱা ৪ বজাত ভিৱানীত উপস্থিত হয়। তেওঁলোকে একেলগে চহৰৰ বিভিন্ন ঠাইত পৰিষ্কাৰ পৰিচ্ছন্নতা অভিযান চলায়। এই লোকসকলে এতিয়ালৈকে চহৰখনৰ বিভিন্ন অঞ্চলৰ পৰা বহু টন আৱৰ্জনা পৰিষ্কাৰ কৰিছে।

বন্ধুসকল, 'সম্পদৰ বাবে আৱৰ্জনা' স্বচ্ছ ভাৰত অভিযানৰ এক গুৰুত্বপূৰ্ণ মাত্ৰা। ওড়িশাৰ কেন্দ্ৰপদ জিলাৰ এগৰাকী ভগ্নী কমলা মোহৰানাই এটা আত্মসহায়ক গোট চলায়। এই গোটৰ মহিলাসকলে গাখীৰৰ পাউচ্চ আৰু অন্যান্য প্লাষ্টিক পেকিং সামগ্ৰীৰ পৰা বাস্কেট আৰু মোবাইল ষ্টেণ্ডৰ দৰে বহুতো বস্তু তৈয়াৰ কৰে। এইটো পৰিষ্কাৰ পৰিচ্ছন্নতা নিশ্চিত কৰাৰ লগতে তেওঁলোকৰ বাবে উপাৰ্জনৰ এক ভাল উৎস হৈ পৰিছে। যদি আমি সংকল্প লওঁ, আমি এক পৰিষ্কাৰ ভাৰতৰ দিশত এক বৃহৎ অৱদান আগবঢ়াব পাৰোঁ। অন্ততঃ আমি সকলোৱে প্লাষ্টিকৰ মোনাবোৰ কাপোৰৰ মোনাৰ সৈতে সলনি কৰাৰ প্ৰতিশ্ৰুতি লোৱা উচিত। আপোনালোকে দেখিব, এই সংকল্পই আপোনাক কিমান সন্তুষ্টি প্ৰদান কৰিব, আৰু আন লোককো অনুপ্ৰাণিত কৰিব।

মোৰ মৰমৰ দেশবাসীসকল, আজি আপোনালোক আৰু মই একেলগে যোগদান কৰিছো আৰু আকৌ এবাৰ বহুতো অনুপ্ৰেৰণামূলক বিষয়ৰ বিষয়ে কথা পাতিছো। আমি পৰিয়ালৰ সৈতে বহি সকলোবোৰ শুনিছো আৰু এতিয়া গোটেই দিনটো ইয়াক গুণগুণাই থাকিম। আমি যিমানে দেশৰ পৰিশ্ৰমৰ কথা কওঁ, সিমানে আমি অধিক শক্তি আহৰণ কৰোঁ। এই শক্তি প্ৰবাহৰ সৈতে আগবাঢ়ি, আজি আমি 'মন কী বাত'ৰ ৯৮তম খণ্ডৰ মাইলপোষ্টত উপনীত হৈছো। হোলী উৎসৱ আজিৰ পৰা মাত্ৰ কেইদিনমানৰ পিছত। আপোনালোক সকলোলৈ হোলীৰ শুভেচ্ছা জনালো। আমি আমাৰ উৎসৱটো 'ভোকেল ফ’ৰ লোকেল'ৰ সংকল্পৰ সৈতে উদযাপন কৰিব লাগিব। আপোনালোকৰ অভিজ্ঞতাবোৰ মোৰ সৈতে ভাগ-বতৰা কৰিবলৈ নাপাহৰিব। তেতিয়ালৈকে, মই আপোনালোকৰ পৰা বিদায় লৈছো। পৰৱৰ্তীবাৰ আমি নতুন বিষয়ৰ সৈতে পুনৰ লগ পাম। নমস্কাৰ, আপোনালোকক অশেষ ধন্যবাদ!

Explore More
শ্ৰী ৰাম জনমভূমি মন্দিৰৰ ধ্বজাৰোহণ উৎসৱত প্ৰধানমন্ত্ৰীৰ সম্বোধনৰ অসমীয়া অনুবাদ

Popular Speeches

শ্ৰী ৰাম জনমভূমি মন্দিৰৰ ধ্বজাৰোহণ উৎসৱত প্ৰধানমন্ত্ৰীৰ সম্বোধনৰ অসমীয়া অনুবাদ
India lays roadmap to become global logistics leader by 2030

Media Coverage

India lays roadmap to become global logistics leader by 2030
NM on the go

Nm on the go

Always be the first to hear from the PM. Get the App Now!
...
Prime Minister reflects on the success of PM Mudra Yojana on its 11th anniversary
April 08, 2026
PM shares glimpses of how PM Mudra Yojana has empowered millions with the confidence to dream and means to fulfill it

Prime Minister Shri Narendra Modi today reflected on the success of PM Mudra Yojana and shared glimpses of how the scheme has empowered millions with the confidence to dream and the means to fulfill them.

The Prime Minister observed that by removing barriers and trusting the aspirations of our people, the initiative has strengthened the spirit of enterprise across India. Shri Modi further remarked that PM Mudra Yojana reflects an economic ethos where opportunities are accessible and initiatives are encouraged. Highlighting the scheme's transformative potential, the Prime Minister pointed out how it has positively impacted Yuva Shakti and Nari Shakti, ensuring every dream is given the support to grow.

In a series of posts on X, the Prime Minister wrote:

"PM Mudra Yojana has redefined access to credit by empowering millions with the confidence to dream and the means to fulfil it.

By removing barriers and trusting the aspirations of our people, it has strengthened the spirit of enterprise across India.

#11YearsOfMUDRA"

"A glimpse of Mudra Yojana’s transformative potential and how it has positively impacted our Yuva Shakti and Nari Shakti.

#11YearsOfMUDRA"

"PM Mudra Yojana reflects an economic ethos where opportunities are accessible, initiatives are encouraged and every dream is given the support to grow.

#11YearsOfMUDRA"