ଦେବଭୂମି ଉତ୍ତରାଖଣ୍ଡକୁ ଆଉଥରେ ଆସିବା ମୋର ପରମ ସୌଭାଗ୍ୟ : ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ
ଚଳିତ ଶତାବ୍ଦୀ ଉତ୍ତରାଖଣ୍ଡର ଶତାବ୍ଦୀ ଭାବେ ପରିଚିତ : ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ
ପର୍ଯ୍ୟଟନ କ୍ଷେତ୍ରର ବିକାଶ ଉତ୍ତରାଖଣ୍ଡ ପାଇଁ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ
ସବୁ ଋତୁରେ ଉତ୍ତରାଖଣ୍ଡରେ ପର୍ଯ୍ୟଟନ ହେବା ଜରୁରୀ
ଉତ୍ତରାଖଣ୍ଡକୁ ଏକ ବିକଶିତ ରାଜ୍ୟରେ ପରିଣତ କରିବା ପାଇଁ ଉଭୟ କେନ୍ଦ୍ର ଓ ରାଜ୍ୟରେ ଆମ ସରକାର ମିଳିତ ଭାବେ କାମ କରୁଛନ୍ତି

ଗଙ୍ଗା ମାତା କି ଜୟ !

ଗଙ୍ଗା ମାତା କି ଜୟ !

ଗଙ୍ଗା ମାତା କି ଜୟ !

ଭାରତ ମାତା କି ଜୟ !

ଭାରତ ମାତା କି ଜୟ !

ଭାରତ ମାତା କି ଜୟ !

ଉତ୍ତରାଖଣ୍ଡର ମୋର ପ୍ରିୟ ଭାଇ-ଭଉଣୀମାନେ, ଆପଣ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ମୋର ଶୁଭେଚ୍ଛା, ନମସ୍କାର!

ଏଠାର ସାମର୍ଥ୍ୟ ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ, ମୋର ଛୋଟ ଭାଇ ପୁଷ୍କର ସିଂହ ଧାମୀ ଜୀ, କେନ୍ଦ୍ର ମନ୍ତ୍ରୀ ଶ୍ରୀ ଅଜୟ ଟମ୍‌ଟା ଜୀ, ରାଜ୍ୟ ମନ୍ତ୍ରୀ ସତପାଲ ମହାରାଜ ଜୀ, ସଂସଦରେ ମୋର ସାଥି ଏବଂ ଭାରତୀୟ ଜନତା ପାର୍ଟିର ରାଜ୍ୟ ସଭାପତି ମହେନ୍ଦ୍ର ଭଟ୍ଟ ଜୀ, ସଂସଦରେ ମୋର ସହଯୋଗୀ ମାଲା ରାଜ୍ୟ ଲକ୍ଷ୍ମୀ ଜୀ, ବିଧାୟକ ସୁରେଶ ଚୌହାନ ଜୀ, ସମସ୍ତ ଗଣ୍ୟମାନ୍ୟ ବ୍ୟକ୍ତି, ଭାଇ ଓ ଭଉଣୀମାନେ।

ସର୍ବପ୍ରଥମେ ମୁଁ ମାଣାଗାଁଓରେ କିଛିଦିନ ପୂର୍ବର ଯେଉଁ ଦୁର୍ଘଟଣା ଘଟିଥିଲା ତାକୁ ନେଇ ମୁଁ ଦୁଃଖପ୍ରକାଶ କରୁଛି । ମୁଁ ଦୁର୍ଘଟଣାରେ ପ୍ରାଣ ହରାଇଥିବା ସାଥିମାନଙ୍କ ପରିବାରବର୍ଗଙ୍କ ପ୍ରତି ମୋର ସମବେଦନା ପ୍ରକାଶ କରୁଛି। ସଙ୍କଟ ସମୟରେ ମୁଁ ଦେଶର ଲୋକମାନଙ୍କୁ ଯେଉଁ ଏକତ୍ରୀକରଣ ଦର୍ଶାଇଛି, ତା’ର ଦ୍ୱାରା ପୀଡିତ ପରିବାରବର୍ଗଙ୍କୁ ବହୁ ସାହସ ମିଳିଛି ।

 

ସାଥିମାନେ,

ଉତ୍ତରାଖଣ୍ଡର ଏହି ଭୂମି, ଆମର ଏହି ଦେବଭୂମି, ଆଧ୍ୟାତ୍ମିକ ଶକ୍ତିରେ ସମୃଦ୍ଧ। ଚାରିଧାମ ଏବଂ ଅସୀମ ତୀର୍ଥଯାତ୍ରାର ଆଶୀର୍ବାଦ ପ୍ରାପ୍ତ, ଜୀବନଦାତା ମା 'ଗଙ୍ଗାଙ୍କ ଏହି ଶୀତକାଳୀନ ପୀଠ, ମୁଁ ଆଜି ପୁଣି ଥରେ ଏଠାକୁ ଆସି, ଆପଣ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଏବଂ ଆପଣଙ୍କ ପରିବାରକୁ ଭେଟିବାର ସୌଭାଗ୍ୟ ପାଇଛି। ମା 'ଗଙ୍ଗାଙ୍କ କୃପା ଯୋଗୁଁ ହିଁ ମୋତେ ଦଶନ୍ଧି ଦଶନ୍ଧି ଧରି ଉତ୍ତରାଖଣ୍ଡର ସେବା କରିବାର ସୌଭାଗ୍ୟ ମିଳିଛି। ମୁଁ ବିଶ୍ୱାସ କରେ ଯେ ତାଙ୍କ ଆଶୀର୍ବାଦ ଯୋଗୁଁ ମୁଁ କାଶୀରେ ପହଞ୍ଚିଲି, ଏବଂ ବର୍ତ୍ତମାନ ମୁଁ ଜଣେ ସାଂସଦ ଭାବରେ କାଶୀର ସେବା କରୁଛି। ଏବଂ ସେଥିପାଇଁ ମୁଁ କାଶୀରେ କହିଥିଲି-ମା ଗଙ୍ଗା ମୋତେ ଡାକିଛନ୍ତି। ଏବଂ କିଛି ମାସ ପୂର୍ବରୁ, ମୁଁ ମଧ୍ୟ ଅନୁଭବ କଲି ଯେ ମା ଗଙ୍ଗା ଏବେ ମୋତେ ପୋଷ୍ୟ ଭାବେ ଗ୍ରହଣ କରିଛନ୍ତି। ଏହା ହେଉଛି ମା ଗଙ୍ଗାଙ୍କ ସ୍ନେହ। ତାଙ୍କର ଏହି ସନ୍ତାନ ପ୍ରତି ତାଙ୍କର ସ୍ନେହ ଯୋଗୁଁ ଆଜି ମୁଁ ତାଙ୍କ ମାତୃଗୃହ ମୁଖୱା ଗ୍ରାମକୁ ଆସିଛି। ଏଠାରେ ମୋତେ ମୁଖିମଠ-ମୁଖୱାରେ ଦର୍ଶନ ଏବଂ ପୂଜାର୍ଚ୍ଚନାର ସୌଭାଗ୍ୟ ମଧ୍ୟ ମିଳିଛି।

ସାଥିମାନେ,

ଆଜି ଯେତେବେଳେ ମୁଁ ହର୍ସିଲର ଏହି ଦେଶକୁ ଆସିଛି, ସେତେବେଳେ ମୋର ଦିଦି-ଭୁଲିୟନଙ୍କ ସ୍ନେହକୁ ମଧ୍ୟ ମନେ ପକାଉଛି। ସେମାନେ ମୋତେ ହର୍ସିଲ୍ ରାଜମା ଏବଂ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ସ୍ଥାନୀୟ ଉତ୍ପାଦ ପଠାଉଛନ୍ତି। ଏହି ସ୍ନେହ ଏବଂ ଉପହାର ପାଇଁ ମୁଁ ଆପଣଙ୍କ ନିକଟରେ କୃତଜ୍ଞ।

ସାଥିମାନେ,

 କିଛି ବର୍ଷ ପୂର୍ବେ ଯେତେବେଳେ ମୁଁ ଦର୍ଶନ ବାବା କେଦାରନାଥ ପାଇଁ ଯାଇଥିଲି, ସେତେବେଳେ ବାବାଙ୍କ ପୂଜାର୍ଚ୍ଚନା କରିବା ପରେ, ହଠାତ୍ ମୋ ମନରୁ ଅଚାନକ କିଛି ଭାବନା ପ୍ରକଟ ହୋଇଥିଲା, ଏବଂ ମୁଁ କହିଲି-ଏହି ଦଶନ୍ଧି ଉତ୍ତରାଖଣ୍ଡର ଦଶନ୍ଧି ହେବ। ସେହି ଶବ୍ଦଗୁଡ଼ିକ ମୋର ଥିଲା, ସେହି ଭାବନାଗୁଡ଼ିକ ମୋର ଥିଲା, କିନ୍ତୁ ସେମାନଙ୍କ ପଛରେ ସାମର୍ଥ୍ୟ ଦେବାର ଶକ୍ତି ସ୍ୱୟଂ ବାବା କେଦାରନାଥ ପ୍ରଦାନ କରିଥିଲେ । ମୁଁ ଦେଖୁଛି ଯେ ବାବା କେଦାରଙ୍କ ଆଶୀର୍ବାଦରେ, ସେହି ଶବ୍ଦ, ସେହି ଭାବନାଗୁଡ଼ିକ ଧୀରେ ଧୀରେ ସତରେ, ବାସ୍ତବତାରେ ପରିଣତ ହେଉଛି। ଏହି ଦଶନ୍ଧି ଉତ୍ତରାଖଣ୍ଡର ଦଶନ୍ଧି ହେବାରେ ଲାଗିଛି। ଉତ୍ତରାଖଣ୍ଡର ପ୍ରଗତି ପାଇଁ ନୂଆ ନୂଆ ରାସ୍ତା ଖୋଲୁଛି। ଯେଉଁ ଆକାଂକ୍ଷା ସହିତ ଉତ୍ତରାଖଣ୍ଡର ଜନ୍ମ ହୋଇଥିଲା, ଉତ୍ତରାଖଣ୍ଡର ବିକାଶ ପାଇଁ ଆମେ ଯେଉଁ ସଂକଳ୍ପ ନେଇଥିଲୁ, ପ୍ରତିଦିନ ନୂଆ ସଫଳତା, ନୂଆ ଲକ୍ଷ୍ୟ ଦିଗରେ ଆଗକୁ ବଢ଼ୁଛୁ, ସେହି ସଂକଳ୍ପ ଆଜି ପୂରଣ ହେଉଛି। ଏହି ଦିଗରେ, ଶୀତକାଳୀନ ପର୍ଯ୍ୟଟନ ହେଉଛି ଆଉ ଏକ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ପଦକ୍ଷେପ। ଏହା ମାଧ୍ୟମରେ ଉତ୍ତରାଖଣ୍ଡର ଆର୍ôଥକ ସାମର୍ଥ୍ୟକୁ ବାସ୍ତବ ରୂପ ଦେବାରେ ବହୁତ ବଡ଼ ସହାୟତା ମିଳିବ। ଏହି ଅଭିନବ ପ୍ରୟାସ ପାଇଁ ମୁଁ ଧାମିଜୀ ଏବଂ ଉତ୍ତରାଖଣ୍ଡ ସରକାରଙ୍କୁ ଅଭିନନ୍ଦନ ଜଣାଉଛି, ଏବଂ ଉତ୍ତରାଖଣ୍ଡର ପ୍ରଗତି ପାଇଁ କାମନା କରୁଛି।

 

ସାଥିମାନେ,

ଉତ୍ତରାଖଣ୍ଡ ପାଇଁ ଏହା ଅତ୍ୟନ୍ତ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଯେ ଏହାର ପର୍ଯ୍ୟଟନ କ୍ଷେତ୍ର ବିବିଧତାପୂର୍ଣ୍ଣ ହେଉ, ଏହାକୁ ବର୍ଷସାରା ୩୬୫ ଦିନ ବିଶିଷ୍ଟ ହେଉ। ମୁଁ ଚାହୁଁଛି ଯେ ଉତ୍ତରାଖଣ୍ଡରେ ପର୍ଯ୍ୟଟନ ଋତୁ ଯାହା ହେଉନା କାହିଁକି, କୌଣସି ବନ୍ଦ ରହିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ। ଏବେ ଅନ୍ ଏବଂ ଅଫ୍ କରିବାର ସମୟ ନୁହେଁ। ବର୍ତ୍ତମାନ, ପାହାଡ ଉପରେ ପର୍ଯ୍ୟଟନ ଋତୁ ହିସାବରେ ଚାଲିଥାଏ । ଆପଣମାନେ ସମସ୍ତେ ଜାଣନ୍ତି, ମାର୍ଚ୍ଚ, ଏପ୍ରିଲ, ମେ ଏବଂ ଜୁନ ମାସରେ ବହୁ ସଂଖ୍ୟାରେ ପର୍ଯ୍ୟଟକ ଆସିଥାନ୍ତି, କିନ୍ତୁ ଏହା ପରେ ସେମାନଙ୍କ ସଂଖ୍ୟା ହ୍ରାସ ପାଇଥାଏ। ଶୀତଦିନେ ଅଧିକାଂଶ ହୋଟେଲ, ରିସର୍ଟ ଏବଂ ହୋମ୍‌ଷ୍ଟେ ଖାଲି ରହିଥାଏ। ଏହି ଅସନ୍ତୁଳନ ଉତ୍ତରାଖଣ୍ଡରେ ବର୍ଷର ଏକ ବଡ଼ ଅଂଶରେ ଁ ଆର୍ôଥକ ମାନ୍ଦାବସ୍ଥା ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଥାଏ, ଏହାଦ୍ୱାରା ପର୍ଯ୍ୟବରଣ ପାଇଁ ମଧ୍ୟ ଏକ ଆହ୍ୱାନ ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଥାଏ।

ସାଥିମାନେ,

ସତ୍ୟ ହେଉଛି ଯେ ଯଦି ଶୀତ ଋତୁରେ ଭାରତ ଏବଂ ବିଦେଶରୁ ଲୋକମାନେ ଏଠାକୁ ଆସନ୍ତି, ତେବେ ସେମାନଙ୍କୁ ଦେବଭୂମିର ଆଭା ବିଷୟରେ ପ୍ରକୃତ ପରିଚୟ ମିଳିବ। ଶୀତକାଳୀନ ପର୍ଯ୍ୟଟନରେ ଟ୍ରେକିଂ, ସ୍କିଇଂ ଇତ୍ୟାଦି କାର୍ଯ୍ୟକଳାପର ଏଠାକାର ଲୋକଙ୍କୁ ପ୍ରକୃତରେ ରୋମାଞ୍ଚିତ କରିବ । ଉତ୍ତରାଖଣ୍ଡରେ ଧାର୍ମିକ ତୀର୍ଥଯାତ୍ରା ପାଇଁ ଶୀତ ଋତୁ ମଧ୍ୟ ଅତ୍ୟନ୍ତ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର । ଏହି ସମୟରେ ଅନେକ ତୀର୍ଥସ୍ଥାନରେ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ରୀତିନୀତି ମଧ୍ୟ ପାଳନ କରାଯାଏ । କେବଳ ମୁଖୱା ଗ୍ରାମକୁ ଦେଖନ୍ତୁ, ଏଠାରେ ଯେଉଁ ଧାର୍ମିକ ରୀତିନୀତି ପାଳନ କରାଯାଏ ତାହା ଆମର ପ୍ରାଚୀନ ଏବଂ ଚମତ୍କାର ପରମ୍ପରାର ଏକ ଅଂଶ। ତେଣୁ, ଉତ୍ତରାଖଣ୍ଡ ସରକାରଙ୍କ ବର୍ଷବ୍ୟାପୀ ପର୍ଯ୍ୟଟନର ପରିକଳ୍ପନା, ୩୬୫ ଦିନିଆ ପର୍ଯ୍ୟଟନର ପରିକଳ୍ପନା ଲୋକମାନଙ୍କୁ ଦିବ୍ୟ ଅନୁଭୂତି ସହିତ ଯୋଡ଼ି ହେବାର ସୁଯୋଗ ପ୍ରଦାନ କରିବ। ଏହାଦ୍ୱାରା ବର୍ଷସାରା ଉପଲବ୍ଧ ନିଯୁକ୍ତି ସୁଯୋଗ ବିକଶିତ ହେବ, ଏହା ଉତ୍ତରାଖଣ୍ଡର ସ୍ଥାନୀୟ ଲୋକଙ୍କ ପାଇଁ, ଏଠାକାର ଯୁବକମାନଙ୍କ ପାଇଁ ବହୁତ ଲାଭଦାୟକ ହେବ।

ସାଥିମାନେ,

ଆମର ଡବଲ ଇଞ୍ଜିନ ସରକାର ଉତ୍ତରାଖଣ୍ଡକୁ ଏକ ବିକଶିତ ରାଜ୍ୟ କରିବା ପାଇଁ ମିଳିତ ଭାବେ କାର୍ଯ୍ୟ କରୁଛନ୍ତି। ଚାରିଧାମ-ଅଲ ୱେଦର ରୋଡ, ଆଧୁନିକ ଏକ୍ସପ୍ରେସୱେ, ରାଜ୍ୟରେ ରେଳ, ବିମାନ ଏବଂ ହେଲିକପ୍ଟର ସେବାର ସମ୍ପ୍ରସାରଣ, ଉତ୍ତରାଖଣ୍ଡରେ ଗତ ୧୦ ବର୍ଷ ମଧ୍ୟରେ ଦ୍ରୁତ ଗତିରେ ବିକଶିତ ହୋଇଛି। ଗତକାଲି କେନ୍ଦ୍ର ସରକାର ଉତ୍ତରାଖଣ୍ଡ ପାଇଁ ବହୁତ ବଡ଼ ନିଷ୍ପତ୍ତି ନେଇଛନ୍ତି। ଗତକାଲି କେନ୍ଦ୍ର କ୍ୟାବିନେଟ କେଦାରନାଥ ରୋପୱେ ପ୍ରକଳ୍ପ ଏବଂ ହେମକୁଣ୍ଡ ରୋପୱେ ପ୍ରକଳ୍ପକୁ ଅନୁମୋଦନ କରିଛନ୍ତି। କେଦାରନାଥ ରୋପୱେ ନିର୍ମାଣ ପରେ ୮ ରୁ ୯ ଘଣ୍ଟା ସମୟ ନେଉଥିବା ଯାତ୍ରା ଏବେ ପ୍ରାୟ ୩୦ ମିନିଟରେ ଶେଷ ହେବ। ଏହାଦ୍ୱାରା ବୟସ୍କ, ଶିଶୁ ଏବଂ ମହିଳାମାନଙ୍କ ପାଇଁ କେଦାରନାଥ ଯାତ୍ରା ସହଜ ହେବ। ଏହି ରୋପୱେ ପ୍ରକଳ୍ପଗୁଡ଼ିକ ଉପରେ ହଜାର ହଜାର କୋଟି ଟଙ୍କା ଖର୍ଚ୍ଚ କରାଯିବ। ଏହି ପ୍ରକଳ୍ପଗୁଡ଼ିକ ପାଇଁ ମୁଁ ଉତ୍ତରାଖଣ୍ଡ ସମେତ ସମଗ୍ର ଦେଶକୁ ଅଭିନନ୍ଦନ ଜଣାଉଛି।

 

ସାଥିମାନେ,

ଆଜି ପାହାଡ଼ରେ ଇକୋ ଲଗ୍ ହଟ୍‌, ସମ୍ମିଳନୀ କେନ୍ଦ୍ର, ହେଲିପ୍ୟାଡ୍ ଭିତ୍ତିଭୂମି ଉପରେ ମଧ୍ୟ ଧ୍ୟାନ ଦିଆଯାଉଛି। ଉତ୍ତରାଖଣ୍ଡର ଟିମ୍ମର-ସେନ ମହାଦେବ, ମାନା ଗ୍ରାମ, ଜାଦୁଙ୍ଗ ଗ୍ରାମରେ ପର୍ଯ୍ୟଟନ ଭିତ୍ତିଭୂମିର ନୂତନ ବିକାଶ କରାଯାଉଛି, ଏବଂ ଦେଶବାସୀମାନେ ଜଣାଥିବ , ହୁଏତ କେତେକଙ୍କୁ ଜଣା ନ ଥିବ ଯେ ୧୯୬୨ ମସିହାରେ ଯେତେବେଳେ ଚୀନ୍ ଭାରତ ଉପରେ ଆକ୍ରମଣ କରିଥିଲା, ସେତେବେଳେ ଆମର ଜାଦୁଙ୍ଗ ଗ୍ରାମକୁ ଖାଲି କରାଯାଇଥିଲା, ଆମର ଏହି ଦୁଇଟି ଗ୍ରାମକୁ ଖାଲି କରିଦିଆଯାଇଥିଲା। ୬୦-୭୦ ବର୍ଷ ବିତିଗଲାଣି, ଲୋକମାନେ ଭୁଲି ଯାଇଛନ୍ତି, ଆମେ ଭୁଲି ପାରିବୁ ନାହିଁ, ଆମେ ସେହି ଦୁଇଟି ଗ୍ରାମକୁ ପୁନଃସ୍ଥାପନ କରିବା ପାଇଁ ଏକ ଅଭିଯାନ ଆରମ୍ଭ କରିଛୁ, ଏବଂ ଆମେ ଏହାକୁ ଏକ ବହୁତ ବଡ଼ ପର୍ଯ୍ୟଟନ ସ୍ଥଳୀ କରିବା ଦିଗରେ ଆଗକୁ ବଢ଼ୁଛୁ। ଏବଂ ଏହାର ପରିଣାମ ହେଉଛି ଯେ ଏହି ଦଶନ୍ଧିରେ ଉତ୍ତରାଖଣ୍ଡରେ ପର୍ଯ୍ୟଟକଙ୍କ ସଂଖ୍ୟା ଦ୍ରୁତ ଗତିରେ ବୃଦ୍ଧି ପାଇଛି। ୨୦୧୪ ପୂର୍ବରୁ ପ୍ରତିବର୍ଷ ହାରାହାରି ୧୮ ଲକ୍ଷ ତୀର୍ଥଯାତ୍ରୀ ଚାରିଧାମ ଯାତ୍ରାରେ ଆସୁଥିଲେ। ଏବେ ପ୍ରତିବର୍ଷ ପାଖାପାଖି ୫୦ ଲକ୍ଷ ତୀର୍ଥଯାତ୍ରୀ ଏଠାକୁ ଆସିବାକୁ ଆରମ୍ଭ କରିଛନ୍ତି। ଚଳିତ ବର୍ଷର ବଜେଟରେ ୫୦ଟି ପର୍ଯ୍ୟଟନ ସ୍ଥଳୀର ବିକାଶ ପାଇଁ ବ୍ୟବସ୍ଥା କରାଯାଇଛି। ଏହି ଗନ୍ତବ୍ୟସ୍ଥଳରେ ଥିବା ହୋଟେଲଗୁଡ଼ିକୁ ଭିତ୍ତିଭୂମିର ମାନ୍ୟତା ଦିଆଯିବ। ଏହାଦ୍ୱାରା ପର୍ଯ୍ୟଟକମାନଙ୍କ ପାଇଁ ସୁବିଧା ବୃଦ୍ଧି ପାଇବ ଏବଂ ସ୍ଥାନୀୟ ନିଯୁକ୍ତି ମଧ୍ୟ ବୃଦ୍ଧି ପାଇବ।

ସାଥିମାନେ,

ଉତ୍ତରାଖଣ୍ଡର ସୀମାବର୍ତ୍ତୀ ଅଞ୍ଚଳକୁ ପର୍ଯ୍ୟଟନର ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ଲାଭ ପ୍ରଦାନ କରିବା ଆମର ପ୍ରୟାସ। ପୂର୍ବରୁ, ସୀମାନ୍ତବର୍ତ୍ତୀ ଗ୍ରାମଗୁଡ଼ିକୁ ଶେଷ ଗ୍ରାମ କୁହାଯାଉଥିଲା। ଆମେ ଏହି ଦୃଷ୍ଟିକୋଣକୁ ବଦଳାଇଛୁ, ଆମେ କହିଛୁ ଯେ ଏଗୁଡ଼ିକ ଆମର ଶେଷ ଗ୍ରାମ ନୁହେଁ, ଏଗୁଡ଼ିକ ଆମର ପ୍ରଥମ ଗ୍ରାମ। ଆମେ ସେମାନଙ୍କ ବିକାଶ ପାଇଁ 'ଭାଇବ୍ରାଣ୍ଟ ଭିଲେଜ୍ "କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ ଆରମ୍ଭ କରିଛୁ। ଏହି କ୍ଷେତ୍ରର ୧୦ଟି ଗ୍ରାମକୁ ମଧ୍ୟ ଏହି ଯୋଜନାରେ ସାମିଲ କରାଯାଇଛି, ଏବଂ ମୋତେ କୁହାଯାଇଛି ଯେ ସେହି ଗାଁର କିଛି ବନ୍ଧୁ ମଧ୍ୟ ଆଜି ଆମ ସମ୍ମୁଖରେ ଉପସ୍ଥିତ ଅଛନ୍ତି। ୧୯୬୨ ମସିହାରେ ଯାହା ଘଟିଥିଲା, ନେଲଙ୍ଗ ଏବଂ ଜାଡୁଙ୍ଗ ଗ୍ରାମଗୁଡ଼ିକୁ ପୁନଃସ୍ଥାପିତ କରିବାର କାର୍ଯ୍ୟ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଛି, ଯାହା ବିଷୟରେ ମୁଁ ବର୍ଣ୍ଣନା କରିଥିଲି। ଆଜି ମୁଁ ଏଠାରୁ ଜାଡୁଙ୍ଗ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଏକ ବାଇକ୍ ରାଲିକୁ ପତାକା ଦେଖାଇ ଶୁଭାରମ୍ଭ କରିଛି। ଯେଉଁମାନେ ହୋମଷ୍ଟେ ନିର୍ମାଣ କରୁଛନ୍ତି ସେମାନଙ୍କୁ ମୁଦ୍ରା ଯୋଜନାର ଲାଭ ପ୍ରଦାନ କରିବାକୁ ଆମେ ଘୋଷଣା କରିଛୁ। ଉତ୍ତରାଖଣ୍ଡ ସରକାର ମଧ୍ୟ ରାଜ୍ୟରେ ହୋମଷ୍ଟେକୁ ପ୍ରୋତ୍ସାହିତ କରିବାରେ ନିୟୋଜିତ ଅଛନ୍ତି। ଏତେ ଦଶନ୍ଧି ଧରି ଭିତ୍ତିଭୂମିରୁ ବଞ୍ଚିତ ଥିବା ଗ୍ରାମଗୁଡ଼ିକରେ, ନୂତନ ହୋମଷ୍ଟେ ଖୋଲିବା କାରଣରୁ ପର୍ଯ୍ୟଟନ ବୃଦ୍ଧି ପାଉଛି, ଏବଂ ଲୋକଙ୍କ ଆୟ ମଧ୍ୟ ବୃଦ୍ଧି ପାଉଛି।

ସାଥିମାନେ,

 ଆଜି ମୁଁ ବିଶେଷ କରି ଦେବଭୂମିରୁ, ଦେଶର କୋଣ ଅନୁକୋଣରୁ, ପୂର୍ବ-ପଶ୍ଚିମ-ଉତ୍ତର-ଦକ୍ଷିଣରୁ, ଏପରିକି କେନ୍ଦ୍ରରୁ, ବିଶେଷ କରି ଯୁବପିଢ଼ି, ମା "ଗଙ୍ଗାଙ୍କ ଜନ୍ମଭୂମି, ଏହି ପବିତ୍ର ଭୂମିରୁ, ଦେଶର ଯୁବପିଢ଼ିଙ୍କୁ ନିବେଦନ କରୁଛି, ଅନୁରୋଧ କରୁଛି।

 

ସାଥିମାନେ,

 ଶୀତଦିନେ ଯେତେବେଳେ ଦେଶର ଏକ ବଡ଼ ଭାଗରେ କୁହୁଡ଼ି ପଡ଼ିଥାଏ ଏବଂ ସୂର୍ଯ୍ୟଦେବଙ୍କୁ ଦେଖିବାକୁ ମିଳିନଥାଏ, ସେତେବେଳେ ପାହାଡ଼ ଉପରେ ସୂର୍ଯ୍ୟକିରଣର ଆନନ୍ଦ ଦେଖିବାକୁ ମିଳିଥାଏ। ଏହା ଏକ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ଘଟଣା ହୋଇପାରେ।ଶୀତ ଋତୁରେ ଯେତେବେଳେ ଦେଶର ଏକ ବଡ଼ ଅଂଶରେ କୁହୁଡ଼ି ରହିଥାଏ ଏବଂ ସୂର୍ଯ୍ୟ ଦୃଶ୍ୟମାନ ହୁଅନ୍ତି ନାହିଁ, ସେତେବେଳେ ପାହାଡ଼ ଉପରେ ସୂର୍ଯ୍ୟକିରଣର ଆନନ୍ଦ ନିଆଯାଉଛି। ଏହା ଏକ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ଦୃଶ୍ୟ। ଏବଂ ଗଢ଼ୱାଲିରେ ଆମେ ଏହାକୁ କ "ଣ କହିବୁ? 'ଧାମ୍ ତପୋ ପର୍ଯ୍ୟତନ ", ଠିକ୍‌? 'ଧାମ୍ ତପୋ ପର୍ଯ୍ୟତନ "। ଏଥିପାଇଁ ଦେଶର କୋଣ ଅନୁକୋଣରୁ ଲୋକମାନେ ନିଶ୍ଚୟ ଉତ୍ତରାଖଣ୍ଡ ପରିଦର୍ଶନ କରନ୍ତୁ। ବିଶେଷ କରି କର୍ପୋରେଟ ଜଗତର ଆମର ବନ୍ଧୁମାନେ ଶୀତକାଳୀନ ପର୍ଯ୍ୟଟନର ଅଂଶବିଶେଷ ହେବା ଉଚିତ। ଯଦି ବୈଠକ, ସମ୍ମିଳନୀ, ପ୍ରଦର୍ଶନୀ ଆୟୋଜନ କରିବାର ଅଛି, ତେବେ ଶୀତ ଋତୁ ଏବଂ ଦେବଭୂମି ଠାରୁ ଅଧିକ ଆଶାଜନକ ସ୍ଥାନ ଆଉ କିଛି ହୋଇପାରିବ ନାହିଁ। ମୁଁ କର୍ପୋରେଟ ଜଗତର ବଡ଼ ବଡ଼ ବ୍ୟକ୍ତିତ୍ୱମାନଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ଅନୁରୋଧ କରିବି ଯେ ସେମାନେ ନିଜ ବଡ଼ ବଡ଼ ସେମିନାର ପାଇଁ ଉତ୍ତରାଖଣ୍ଡ ଆସନ୍ତୁ, ଏମ୍‌. ଆଇ. ସି. ଇ. କ୍ଷେତ୍ରର ଅନ୍ୱେଷଣ କରନ୍ତୁ। ଯୋଗ ଏବଂ ଆୟୁର୍ବେଦ ମାଧ୍ୟମରେ ଲୋକମାନେ ଏଠାକୁ ଆସି ଅନୁସନ୍ଧାନ ଏବଂ ପୁନଃ ଶକ୍ତି ମଧ୍ୟ କରିପାରିବେ। ମୁଁ ଦେଶର ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ, ଘରୋଇ ବିଦ୍ୟାଳୟ, କଲେଜଗୁଡ଼ିକର ସେହି ସମସ୍ତ ଯୁବ ବନ୍ଧୁମାନଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ଅନୁରୋଧ କରିବି ଯେ ଛାତ୍ରଛାତ୍ରୀମାନଙ୍କ ଶୀତକାଳୀନ ଯାତ୍ରା ପାଇଁ ଉତ୍ତରାଖଣ୍ଡକୁ ବାଛନ୍ତୁ।

ସାଥିମାନେ,

ଆମର ହଜାର ହଜାର କୋଟି ଟଙ୍କାର ଅର୍ଥ ବ୍ୟବସ୍ଥା ରହିଛି, ବିବାହ ପାଇଁ ହଜାର ହଜାର କୋଟି ଟଙ୍କା ଖର୍ଚ୍ଚ ହେଉଛି, ଏହା ଏକ ବହୁତ ବଡ଼ ଅର୍ଥ ବ୍ୟବସ୍ଥା। ଆପଣ ମନେ ରଖିବେ, ମୁଁ ଦେଶର ଲୋକମାନଙ୍କୁ ଅନୁରୋଧ କରିଥିଲି-ଭାରତରେ ବିବାହ କରନ୍ତୁ, ଆଜିକାଲି ଲୋକମାନେ ବିଶ୍ୱର ଅନ୍ୟ ଦେଶକୁ ଯାଉଛନ୍ତି, ଏଠାରେ କ "ଣ ଅଭାବ ରହିଛି? ଏଠାରେ ଅର୍ଥ ଖର୍ଚ୍ଚ କରନ୍ତୁ, ଏବଂ ଉତ୍ତରାଖଣ୍ଡଠାରୁ ଭଲ ଆଉ କ’ଣ ହୋଇପାରେ। ମୁଁ ଚାହୁଁଛି ଯେ ଦେଶବାସୀ ମଧ୍ୟ ଶୀତଦିନେ ଗନ୍ତବ୍ୟ ବିବାହ ପାଇଁ ଉତ୍ତରାଖଣ୍ଡକୁ ପ୍ରାଥମିକତା ଦିଅନ୍ତୁ। ସେହିଭଳି, ଭାରତୀୟ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ଜଗତରୁ ମୋର ବହୁତ ଆଶା ରହିଛି। ଉତ୍ତରାଖଣ୍ଡ ସର୍ବାଧିକ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ଅନୁକୂଳ ରାଜ୍ୟ ପୁରସ୍କାର ପାଇଛି। ଏଠାରେ ଆଧୁନିକ ସୁବିଧାଗୁଡ଼ିକ ଦ୍ରୁତ ଗତିରେ ବିକଶିତ ହେଉଛି। ତେଣୁ, ଶୀତ ଋତୁରେ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ସୁଟିଂ ପାଇଁ ଉତ୍ତରାଖଣ୍ଡ ସମଗ୍ର ଭାରତର ପ୍ରିୟ ଗନ୍ତବ୍ୟସ୍ଥଳ ହୋଇପାରିବ।

ସାଥିମାନେ,

ବିଶ୍ୱର ଅନେକ ଦେଶରେ ଶୀତକାଳୀନ ପର୍ଯ୍ୟଟନ ବେଶ୍ ଲୋକପ୍ରିୟ। ଉତ୍ତରାଖଣ୍ଡରେ ଶୀତକାଳୀନ ପର୍ଯ୍ୟଟନକୁ ପ୍ରୋତ୍ସାହନ ଦେବା ଏବଂ ଏଥିପାଇଁ ଆମେ ଏଭଳି ଦେଶମାନଙ୍କଠାରୁ ଅନେକ କିଛି ଶିଖିପାରିବା। ମୁଁ ଚାହୁଁଛି ଯେ ଉତ୍ତରାଖଣ୍ଡର ପର୍ଯ୍ୟଟନ କ୍ଷେତ୍ର ସହିତ ଜଡିତ ସମସ୍ତ ଅଂଶୀଦାର, ହୋଟେଲ ଏବଂ ରିସର୍ଟ ସେହି ଦେଶଗୁଡ଼ିକୁ ଅଧ୍ୟୟନ କରିବା ଉଚିତ୍‌। ମୁଁ ବର୍ତ୍ତମାନ ଏଠାରେ ଅଛି, ମୁଁ ଏକ ଛୋଟ ପ୍ରଦର୍ଶନୀ ଦେଖିଲି, ମୋତେ ଏହା ବହୁତ ଚିତ୍ତାକର୍ଷକ ଲାଗିଲା, ଯେଉଁ କଳ୍ପନା କରାଯାଇଛି, ଯେଉଁ ସ୍ଥାନ ସ୍ଥିର ହୋଇଛି, ଯେଉଁ ଆଧୁନିକ ସୃଷ୍ଟି କରାଯାଉଛି, ପ୍ରତ୍ୟେକ ସ୍ଥାନର ପ୍ରତ୍ୟେକ ଚିତ୍ର ଏତେ ଚିତ୍ତାକର୍ଷକ ଥିଲା ଯେ ମୁଁ ପୁଣି ଥରେ ଏଠାକୁ ଆସି ମୋର ୫୦ ବର୍ଷର ପୁରୁଣା ଜୀବନର ସେହି ଦିନଗୁଡ଼ିକୁ ଆପଣମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ବିତାଇବାକୁ ଚାହୁଁଥିଲି, ଏବଂ ପ୍ରତ୍ୟେକ ଗନ୍ତବ୍ୟ ସ୍ଥଳକୁ ଯିବାର ସୁଯୋଗ ଖୋଜୁଥିଲି, ସେମାନେ ଏହାକୁ ଏତେ ସୁନ୍ଦର କରୁଛନ୍ତି। ମୁଁ ଉତ୍ତରାଖଣ୍ଡ ସରକାରଙ୍କୁ ଅନୁରୋଧ କରିବାକୁ ଚାହେଁ ଯେ ବିଦେଶୀ ଅଧ୍ୟୟନରୁ ବାହାରିଥିବା କାର୍ଯ୍ୟକ୍ଷମ ପଏଣ୍ଟ ଉପରେ ସକ୍ରିୟ ଭାବରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରନ୍ତୁ। ଆମକୁ ସ୍ଥାନୀୟ ପରମ୍ପରା, ସଙ୍ଗୀତ, ନୃତ୍ୟ ଏବଂ ଖାଦ୍ୟପେୟକୁ ପ୍ରୋତ୍ସାହିତ କରିବାକୁ ହେବ। ଏଠାରେ ଅନେକ ଗରମ ଝରଣା ଅଛି, ଏହା କେବଳ ବଦ୍ରିନାଥରେ ନୁହେଁ, ଆହୁରି ଅନେକ ଅଛି, ସେହି ଅଞ୍ଚଳକୁ ସୁସ୍ଥତା ୱେଲନେସ ସ୍ପା ଭାବରେ ମଧ୍ୟ ବିକଶିତ କରାଯାଇପାରିବ । ଶାନ୍ତ ଏବଂ ବରଫାବୃତ ଅଞ୍ଚଳରେ ଶୀତକାଳୀନ ଯୋଗ ଅବସର ଆୟୋଜନ କରାଯାଇପାରିବ। ମୁଁ ସମସ୍ତ ମହାନ ଋଷି, ମଠ ଏବଂ ମନ୍ଦିରର ମୁଖ୍ୟ ଏବଂ ସମସ୍ତ ଯୋଗ ଶିକ୍ଷକମାନଙ୍କୁ ଅନୁରୋଧ କରିବି ଯେ ଶୀତ ଋତୁରେ ବର୍ଷକୁ ଥରେ ଉତ୍ତରାଖଣ୍ଡରେ ସେମାନଙ୍କ ଶିଷ୍ୟମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଏକ ଯୋଗ ଶିବିର ଆୟୋଜନ କରନ୍ତୁ। ଶୀତ ଋତୁ ପାଇଁ ଏକ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ବନ୍ୟଜନ୍ତୁ ସଫାରିର ଆକର୍ଷଣ ଉତ୍ତରାଖଣ୍ଡର ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ପରିଚୟ ହୋଇପାରେ । ଅର୍ଥାତ୍ ଆମକୁ ୩୬୦ ଡିଗ୍ରୀ ଆଭିମୁଖ୍ୟ ନେଇ ଆଗକୁ ବଢ଼ିବାକୁ ପଡ଼ିବ ଏବଂ ପ୍ରତ୍ୟେକ ସ୍ତରରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିବାକୁ ପଡ଼ିବ।

 

ସାଥିମାନେ,

 ସୁବିଧାଗୁଡ଼ିକର ବିକାଶ ବ୍ୟତୀତ, ଲୋକମାନଙ୍କୁ ସୂଚନା ପ୍ରଦାନ କରିବା ମଧ୍ୟ ସେତିକି ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ। ଏଥିପାଇଁ ମୁଁ ଦେଶର ଯୁବ ବିଷୟବସ୍ତୁ ନିର୍ମାତାଙ୍କୁ କହିବାକୁ ଚାହେଁ, ଆଜିକାଲି ସୋସିଆଲ ମିଡିଆରେ ବହୁ ସଂଖ୍ୟାରେ ପ୍ରଭାବଶାଳୀ ବ୍ୟକ୍ତି, ବିଷୟବସ୍ତୁ ନିର୍ମାତା ଅଛନ୍ତି, ସେମାନେ ମୋ ଉତ୍ତରାଖଣ୍ଡ, ମୋ ଦେବଭୂମିର ସେବା କରିପାରିବେ, ଘରେ ବସି ମଧ୍ୟ ପୁଣ୍ୟ ଅର୍ଜନ କରିପାରିବେ। ଦେଶର ପର୍ଯ୍ୟଟନ କ୍ଷେତ୍ରକୁ ତ୍ୱରାନ୍ୱିତ କରିବାରେ ଆପଣ ବହୁତ ବଡ଼ ଭୂମିକା ଗ୍ରହଣ କରିପାରିବେ, ଲୋକଙ୍କୁ ସୂଚନା ପ୍ରଦାନ କରିବାରେ, ଯେଉଁ ଭୂମିକା ଗ୍ରହଣ କରାଯାଇଛି, ତାହାକୁ ଆହୁରି ବିସ୍ତାର କରିବାର ଆବଶ୍ୟକତା ରହିଛି। ଆପଣମାନେ ମଧ୍ୟ ଉତ୍ତରାଖଣ୍ଡରେ ଶୀତକାଳୀନ ପର୍ଯ୍ୟଟନର ଏହି ଅଭିଯାନର ଅଂଶ ହୁଅନ୍ତୁ, ଏବଂ ମୁଁ ଚାହୁଁଛି ଯେ ଉତ୍ତରାଖଣ୍ଡ ସରକାର ଏକ ବଡ଼ ପ୍ରତିଯୋଗିତା ଆୟୋଜନ କରନ୍ତୁ, ଏହି ବିଷୟବସ୍ତୁ ନିର୍ମାତା, ପ୍ରଭାବଶାଳୀ ବ୍ୟକ୍ତିମାନେ, ଶୀତକାଳୀନ ପର୍ଯ୍ୟଟନକୁ ପ୍ରୋତ୍ସାହିତ କରିବା ପାଇଁ ୫ ମିନିଟର ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ନିର୍ମାଣ କରନ୍ତୁ, ସେମାନଙ୍କ ପ୍ରତିଯୋଗିତା ହେବା ଉଚିତ ଏବଂ ଯିଏ ସର୍ବୋତ୍ତମ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ତିଆରି କରିବ ତାକୁ ସର୍ବୋତ୍ତମ ପୁରସ୍କାର ଦିଆଯିବା ଉଚିତ, ସାରା ଦେଶର ଲୋକଙ୍କୁ ଆଗକୁ ଆସିବାକୁ କୁହାଯିବ, ବହୁତ ପ୍ରଚାର ଆରମ୍ଭ ହେବ। ଏବଂ ମୁଁ ନିଶ୍ଚିତ ଯେ ଯେତେବେଳେ ଏଭଳି ପ୍ରତିଯୋଗିତା ଅନୁଷ୍ଠିତ ହେବ, ନୂଆ ନୂଆ ସ୍ଥାନର ଅନ୍ୱେଷଣ ହେବ, ନୂଆ ନୂଆ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ନିର୍ମାଣ ହେବ, ଲୋକଙ୍କୁ ଏ ବିଷୟରେ ଅବଗତ କରାଯିବ।

ସାଥିମାନେ,

ମୋର ବିଶ୍ୱାସ ଯେ ଆଗାମୀ ବର୍ଷଗୁଡ଼ିକରେ ଆମେ ଏହି କ୍ଷେତ୍ରରେ ଦ୍ରୁତ ବିକାଶର ସାକ୍ଷୀ ହେବୁ। ପୁଣି ଥରେ, ୩୬୫ ଦିନିଆ, ବର୍ଷସାରା ଚାଲିଥିବା ଏହି ପର୍ଯ୍ୟଟନ ଅଭିଯାନ ପାଇଁ ମୁଁ ଉତ୍ତରାଖଣ୍ଡର ସମସ୍ତ ଭାଇ ଓ ଭଉଣୀମାନଙ୍କୁ ଶୁଭେଚ୍ଛା ଜଣାଉଛି, ଅଭିନନ୍ଦନ ଜଣାଉଛି ଏବଂ ରାଜ୍ୟ ସରକାରଙ୍କୁ ଅଭିନନ୍ଦନ ଜଣାଉଛି। ଆପଣମାନେ ସମସ୍ତେ ମୋ ସହିତ କୁହନ୍ତୁ –

ଗଙ୍ଗା ମାତା କି ଜୟ !

ଗଙ୍ଗା ମାତା କି ଜୟ !

ଗଙ୍ଗା ମାତା କି ଜୟ !

ବହୁତ ବହୁତ ଧନ୍ୟବାଦ।

 

Explore More
ଶ୍ରୀରାମ ଜନ୍ମଭୂମି ମନ୍ଦିର ଧ୍ଵଜାରୋହଣ ସମାରୋହରେ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀଙ୍କ ଅଭିଭାଷଣ

ଲୋକପ୍ରିୟ ଅଭିଭାଷଣ

ଶ୍ରୀରାମ ଜନ୍ମଭୂମି ମନ୍ଦିର ଧ୍ଵଜାରୋହଣ ସମାରୋହରେ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀଙ୍କ ଅଭିଭାଷଣ
Engineering goods exports up 10.4% in January,2026, crosses $100 billion mark in April-January Period of FY26

Media Coverage

Engineering goods exports up 10.4% in January,2026, crosses $100 billion mark in April-January Period of FY26
NM on the go

Nm on the go

Always be the first to hear from the PM. Get the App Now!
...
Prime Minister Pays Tributes to Chandra Shekhar Azad on Martyrdom Day: Shares a Sanskrit Subhshitam Highlighting his Life Lessons
February 27, 2026

Prime Minister Shri Narendra Modi, offered his respectful tributes to the legendary revolutionary, Chandra Shekhar Azad, the brave son of Mother India on his martyrdom day .

The Prime Minister stated that Azad sacrificed his everything to free Mother India from the shackles of slavery, and for this, he will always be remembered.

Reflecting on the legacy of the immortal revolutionary, the Prime Minister remarked that the life of Chandra Shekhar Azad demonstrates that the resolution to stand firm against injustice is the essence of true prowess. Shri Modi, added that the saga of his sacrifice for the motherland will continue to inspire every generation of the country.

Prime Minister Shared on X;

“भारत माता के वीर सपूत चंद्रशेखर आजाद के बलिदान दिवस पर उन्हें मेरी आदरपूर्ण श्रद्धांजलि। उन्होंने मां भारती को गुलामी की बेड़ियों से आजाद कराने के लिए अपना सर्वस्व न्योछावर कर दिया, जिसके लिए वे सदैव स्मरणीय रहेंगे।”

“अमर क्रांतिकारी चंद्रशेखर आजाद का जीवन बताता है कि अन्याय के खिलाफ अडिग रहने का संकल्प ही सच्चा पराक्रम है। मातृभूमि के लिए उनके बलिदान की गाथा देश की हर पीढ़ी को प्रेरित करती रहेगी।

न हि शौर्यात्परं किञ्चित् त्रिषु लोकेषु विद्यते।

शूरः सर्वं पालयति सर्वं शूरे प्रतिष्ठितम् ।।”

"There is no element more transcendent than bravery in the three worlds. Valor is the fundamental force that nourishes and protects the animate and inanimate world. All worldly dignity, prosperity and duty exist solely in the valor of the valiant."