ରାଜ୍ୟରେ ପାଖାପାଖି 5 କୋଟି ହିତାଧିକାରୀ ପିଏମଜିକେଏଓ୍ବାଇ ଦ୍ବାରା ଲାଭବାନ ହେଉଛନ୍ତି : ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ
ବନ୍ୟା ଓ ବର୍ଷା ସମୟରେ ଭାରତ ସରକାର ଏବଂ ସାରା ଦେଶ ମଧ୍ୟପ୍ରଦେଶ ସହିତ ଛିଡ଼ା ହୋଇଥିଲା : ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ
କରୋନା ସଙ୍କଟର ମୁକାବିଲା ରଣନୀତିରେ, ଭାରତ ଗରିବଙ୍କ ପ୍ରତି ସର୍ବୋଚ୍ଚ ପ୍ରାଥମିକତା ଦେଇଛି : ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ
କେବଳ 80କୋଟିରୁ ଅଧିକ ନାଗରିକ ମାଗଣା ରାସନ ପାଉନାହାନ୍ତି ବରଂ 8 କୋଟିରୁ ଅଧିକ ଗରିବ ପରିବାରକୁ ମାଗଣାରେ ଗ୍ୟାସ ସିଲିଣ୍ଡର ମିଳିଛି : ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ
20 କୋଟିରୁ ଅଧିକ ମହିଳାଙ୍କ ଜନ ଧନ ଆକାଉଣ୍ଟକୁ 30 ହଜାର କୋଟି ଟଙ୍କା ହସ୍ତାନ୍ତର କରାଯାଇଛି
ଶ୍ରମିକ ଓ ଚାଷୀଙ୍କ ଆକାଉଣ୍ଟକୁ ହଜାର ହଜାର କୋଟି ଟଙ୍କା ହସ୍ତାନ୍ତର କରାଯାଇଛି, ଦିନକ ପରେ ଆଉ ଏକ କିସ୍ତି ଜାରି କରାଯିବ
‘ଡବଲ-ଇଞ୍ଜିନ ସରକାର’ରେ, କେନ୍ଦ୍ର ସରକାରଙ୍କ ଯୋଜନାରେ ସହାୟତା ଯୋଗାଇ ଦେବା ସହିତ ସୁଧାର ଆଣିଥାନ୍ତି ରାଜ୍ୟ ସରକାର : ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ
ଶ୍ରୀ ଶିବରାଜ ସିଂ ଚୌହାନଙ୍କ ନେତୃତ୍ବରେ ମଧ୍ୟପ୍ରଦେଶ ବହୁଦିନ ପୂର୍ବରୁ ରହିଥିବା ବିମାରୁ ରାଜ୍ୟର ଅପବାଦକୁ ଦୂର କରିପାରିଛି : ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ

ନମସ୍କାର ଆଜ୍ଞା!

ମଧ୍ୟପ୍ରଦେଶର ରାଜ୍ୟପାଳ ଏବଂ ମୋର ବହୁତ ପୁରୁଣା ପରିଚିତ ଶ୍ରୀ ମଙ୍ଗୁଭାଇ ପଟେଲ, ଯିଏ ନିଜର ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଜୀବନ ଆଦିବାସୀମାନଙ୍କର କଲ୍ୟାଣରେ, ଜନଜାତୀୟ ସମାଜର ଉତ୍କର୍ଷ ପାଇଁ ସେ ନିଜର ସାରା ଜୀବନ ବିତାଇଦେଇଛନ୍ତି, ଏଭଳି ଲୋକ ହେଉଛନ୍ତି ମଧ୍ୟ ପ୍ରଦେଶର ରାଜ୍ୟପାଳ ଶ୍ରୀମାନ ମଙ୍ଗୁଭାଇ। ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ ଶ୍ରୀମାନ ଶିବରାଜ ସିଂହ, ରାଜ୍ୟ ସରକାରଙ୍କର ସମସ୍ତ ଅନ୍ୟ ମନ୍ତ୍ରିଗଣ, ସାଂସଦଗଣ, ବିଧାୟକ ସାଥୀ ଏବଂ ମଧ୍ୟ ପ୍ରଦେଶର ଭିନ୍ନ ଭିନ୍ନ ଭାଗରୁ ଯୋଡି ହୋଇଥିବା ସମସ୍ତ ଭଉଣୀ ଓ ଭାଇମାନେ!

ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ଗରିବ କଲ୍ୟାଣ ଅନ୍ନ ଯୋଜନା ଅଧୀନରେ ହେଉଥିବା ଏହି ଅନ୍ନ ବିତରଣ ପାଇଁ ଆପଣ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ବହୁତ ଶୁଭେଚ୍ଛା। ପ୍ରାୟ 5 କୋଟି ହିତାଧିକାରୀଙ୍କୁ ଆଜି ମଧ୍ୟ ପ୍ରଦେଶରେ ଏହି ଯୋଜନା ମାଧ୍ୟମରେ ଏକ ସଙ୍ଗରେ ପହଞ୍ଚାଇବାର ବଡ଼ ଅଭିଯାନ ଚାଲୁ ରହିଛି। ଏହି ଯୋଜନା ଆଦୌ ନୂଆ ନୁହେଁ, ଯେତେବେଳେ କରୋନା ଆରମ୍ଭ ହେଲା ବର୍ଷେ-ଚାରିମାସ ପୂର୍ବରୁ ସେତେବେଳେଠାରୁ ଏହାକୁ ଦେଶର 80 କୋଟିରୁ ଅଧିକ ଗରିବଙ୍କ ଘରେ ମାଗଣାରେ ରାସନ ପହଞ୍ଚାଯାଉଛି। କିନ୍ତୁ ମୋତେ କେବେ ଗରିବଙ୍କ ଘରକୁ ଯାଇ ସେମାନଙ୍କ ଗହଣକୁ ଯାଇ ବସି କଥା ହେବାର ସୁଯୋଗ ମିଳି ନ ଥିଲା। ଆଜି ମଧ୍ୟ ପ୍ରଦେଶ ସରକାର ମୋତେ ଆପଣ ସମସ୍ତଙ୍କର ଦର୍ଶନ କରିବାର ସୁଯୋଗ ଦେଲେ। ଆଜି ମୁଁ ଦୂରରୁ ହେଉ ପଛେ, କିନ୍ତୁ ମୋର ଗରିବ ଭାଇ- ଭଉଣୀମାନଙ୍କ ଦର୍ଶନ କରୁଛି, ସେମାନଙ୍କର ଆଶୀର୍ବାଦ ପ୍ରାପ୍ତ କରୁଛି ଏବଂ ସେହି କାରଣରୁ ମୋତେ ଗରିବଙ୍କ ପାଇଁ କିଛି ନା କିଛି କରି ଚାଲିବାକୁ ଶକ୍ତି ମିଳୁଛି। ଆପଣମାନଙ୍କ ଆଶୀର୍ବାଦ ଯୋଗୁଁ ମୋତେ ଉର୍ଜ୍ଜା ମିଳୁଛି, ଆଉ ଏଥିପାଇଁ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ ଯଦିଓ ବର୍ଷେ ଚାରିମାସ ହେବ ଚାଲୁ ରହିଛି, କିନ୍ତୁ ଆଜି ଆପଣମାନଙ୍କର ଦର୍ଶନ ପାଇଁ ମୋତେ ଆସିବାର ସୁଯୋଗ ମିଳିଲା। ଏବେ ମୁଁ ଆମର ମଧ୍ୟ ପ୍ରଦେଶର କିଛି ଭାଇ ଓ ଭଉଣୀମାନଙ୍କ ସହିତ କଥା ହେଉଥିଲି। କିଭଳି ଏହି ସଙ୍କଟ କାଳରେ ସରକାରଙ୍କ ଠାରୁ ଯେଉଁ ମାଗଣା ଖାଦ୍ୟଶସ୍ୟ ମିଳିଛି, ତାହା ପ୍ରତ୍ୟେକ ପରିବାର ପାଇଁ ବଡ଼ ଆଶ୍ୱସ୍ତିର କଥା ନେଇ ଆସିଛି। ସେମାନଙ୍କର କଥାରେ ଏକ ଆତ୍ମସନ୍ତୋଷ ଦେଖିବାକୁ ମିଳୁଥିଲା, ବିଶ୍ୱାସ ଦୃଷ୍ଟିଗୋଚର ହେଉଥିଲା। କିନ୍ତୁ, ଏହା ଦୁଃଖଦ ଖବର ଯେ ଆଜି ଏମପିର ଅନେକ ଜିଲ୍ଲାରେ ବର୍ଷା ଏବଂ ବନ୍ୟାର ପରିସ୍ଥିତି ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଛି। ଅନେକ ସାଥୀମାନଙ୍କ ଜୀବନ ଏବଂ ଜୀବିକା ଉଭୟ ପ୍ରଭାବିତ ହୋଇଛି। ଏଭଳି କଠିନ ସମୟରେ ଭାରତ ସରକାର ଏବଂ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଦେଶ, ମଧ୍ୟ ପ୍ରଦେଶ ସହିତ ଠିଆ ହୋଇଛି। ଶିବରାଜ ମହାଶୟ ଏବଂ ତାଙ୍କ ପୂରା ଟିମ୍‍ ନିଜେ ମଧ୍ୟ ଘଟଣା ସ୍ଥଳକୁ ଯାଇ ରିଲିଫ ଏବଂ ଉଦ୍ଧାର କାର୍ଯ୍ୟକୁ ଗତି ଦେଇଛନ୍ତି। ଏନଡିଆରଏଫ୍‍ ହୁଅନ୍ତୁ, କେନ୍ଦ୍ରୀୟ ବଳ ଅବା ପୁଣି ଆମର ବାୟୁସେନାର ଯବାନ, ଯଥାସାଧ୍ୟ ସାହାଯ୍ୟ, ଏହି ସ୍ଥିତିର ମୁକାବିଲା ପାଇଁ ରାଜ୍ୟ ସରକାରଙ୍କୁ ଯାହା କିଛି ମଧ୍ୟ ଆବଶ୍ୟକ ଅଛି, ସେ ସମସ୍ତ ସହାୟତା ଉପଲବ୍ଧ କରାଯାଉଛି।

ଭାଇ  ଭଉଣୀମାନେ,

କୌଣସି ପ୍ରକାରର ମଧ୍ୟ ବିପର୍ଯ୍ୟୟ ହେଉ, ତାହାର ପ୍ରଭାବ ବହୁତ ବ୍ୟାପକ ହୋଇଥାଏ, ଦୂରଗାମୀ ହୋଇଥାଏ। କରୋନା ରୂପରେ ତ ସମଗ୍ର ମାନବ ସମାଜ ଉପରେ ଶହେ ବର୍ଷରେ ସବୁଠାରୁ ବଡ଼ ବିପତି ଆସିଛି। ବିଗତ ବର୍ଷର ପ୍ରାରମ୍ଭରେ ଯେତେବେଳେ ବିଶ୍ୱର କୌଣସି ଦେଶ ଏହି ସମସ୍ୟା ଦେଖି ନଥିଲେ। ବିଗତ ବର୍ଷର ଆରମ୍ଭରେ ଯେତେବେଳେ କରୋନା ସଂକ୍ରମଣ ବ୍ୟାପିବା ଆରମ୍ଭ କଲା, ସେତେବେଳେ ସାରା ବିଶ୍ୱର ଧ୍ୟାନ ତୁରନ୍ତ ନିଜର ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ସୁବିଧାଗୁଡ଼ିକ ଉପରକୁ ଚାଲିଗଲା। ପ୍ରତ୍ୟେକ ନିଜ- ନିଜର ମେଡିକାଲ ସୁବିଧାକୁ ସଶକ୍ତ କରିବାରେ ଲାଗି ପଡ଼ିଲେ। କିନ୍ତୁ ଏତେ ଅଧିକ ଜନସଂଖ୍ୟା ବିଶିଷ୍ଟ ଆମର ଭାରତ ପାଇଁ ଏହି ଆହ୍ୱାନ ବିଶ୍ୱର ଅନ୍ୟ ଦେଶ ଠାରୁ ବହୁତ ବଡ଼ ବିପଦ ଭାବେ ଗ୍ରହଣ କରାଗଲା, କାରଣ ଆମର ଜନସଂଖ୍ୟା ହେଉଛି ବହୁତ ଅଧିକ। ଆମକୁ କରୋନା ଠାରୁ ରକ୍ଷା କରିବା ଏବଂ ଚିକିତ୍ସା ପାଇଁ ମେଡିକାଲ ଭିତିଭୂମି ପ୍ରସ୍ତୁତ କରିବାର ଥିଲା, ଏହି ସଙ୍କଟ ସହିତ ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଥିବା ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ସମସ୍ୟାକୁ ମଧ୍ୟ ସମାଧାନ କରିବାର ଥିଲା। କରୋନାରୁ ରକ୍ଷା ପାଇବା ପାଇଁ ସାରା ବିଶ୍ୱରେ ସମସ୍ତ କାର୍ଯ୍ୟକୁ ଅଟକାଇ ଦିଆଗଲା, ଯାତାୟତ ଉପରେ ପ୍ରତିବନ୍ଧକ ଲାଗିଲା । ଏହି ଉପାୟରେ ଭାରତ ସାମ୍ନାରେ ଆହୁରି ଅନେକ ସଙ୍କଟ ଆସି ଠିଆ ହୋଇଥିଲା। ଏହି ସଙ୍କଟ ଉପରେ ମଧ୍ୟ ଭାରତ, ଆମେ ସମସ୍ତେ ଏକାଠି ମିଳିମିଶି କାର୍ଯ୍ୟ କଲେ। ଆମକୁ କୋଟି- କୋଟି ଲୋକଙ୍କ ପାଖରେ ମାଗଣା ରାସନ ପହଞ୍ଚାଇବାର ଥିଲା, କାରଣ ଖାଦ୍ୟାଭାବ ଜନିତ ସ୍ଥିତି ସୃଷ୍ଟି ନ ହେଉ। ଆମର ବହୁତ ସାଥୀ ଗାଁରୁ କାମଧନ୍ଦା ପାଇଁ ସହରକୁ ଆସିଥାଆନ୍ତି। ଆମକୁ ସେମାନଙ୍କ ଖାଇବା- ପିଇବା, ରହିବା- ଚଳିବାର ବ୍ୟବସ୍ଥା ମଧ୍ୟ କରିବାର ଥିଲା। ଆଉ ପୁଣି ଗାଁକୁ ଫେରିବା ପରେ ସେମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଉଚିତ ରୋଜଗାର ମଧ୍ୟ ସୁନିଶ୍ଚିତ କରିବାର ଥିଲା। ଏହି ସମସ୍ତ ସମସ୍ୟାଗୁଡ଼ିକ ଏକସଙ୍ଗେ ହିନ୍ଦୁସ୍ତାନର ପ୍ରତ୍ୟେକ କୋଣ- ଅନୁକୋଣରେ ଆମ ସାମ୍ନାରେ ଥିଲା, ଯାହା ଅବଶିଷ୍ଟ ବିଶ୍ୱ ଅପେକ୍ଷା ଭାରତର ଲଢ଼େଇକୁ ଆଉ ଭାରତ ସାମ୍ନାରେ ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଥିବା ଆହ୍ୱାନକୁ ଆହୁରି ଅଧିକ ଅନେକ ଗୁଣ ଆହ୍ୱାନପୂର୍ଣ୍ଣ କରିଦେଲା।

କିନ୍ତୁ ସାଥୀଗଣ,

ଆହ୍ୱାନ କେତେ ମଧ୍ୟ ବଡ଼ ହେଉ ନା କାହିଁକି, ଯେତେବେଳେ ଦେଶ ଏକାଠି ହୋଇ ତାହାର ମୁକାବିଲା କରିଥାଏ, ସେତେବେଳେ ତହାର ମୁକାବିଲାର ପଥ ମଧ୍ୟ ବାହାରି ଆସିଥାଏ, ସମସ୍ୟାର ସମାଧାନ ମଧ୍ୟ ହୋଇଥାଏ। କରୋନା ଯୋଗୁଁ ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଥିବା ସଙ୍କଟର ମୁକାବିଲା ପାଇଁ ଭାରତ ନିଜର ରଣନୀତିରେ ଗରିବଙ୍କୁ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ପ୍ରାଥମିକତା ଦେଇଛି। ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ଗରିବ କଲ୍ୟାଣ ରୋଜଗାର ଯୋଜନା ହେଉ, ପ୍ରଥମ ଦିନରୁ ହିଁ ଗରିବ ଏବଂ ଶ୍ରମିକଙ୍କ ପାଇଁ ଭୋଜନ ଏବଂ ରୋଜଗାରର ଚିନ୍ତା କରାଗଲା। ଏହି ସମ୍ପୁର୍ଣ୍ଣ ସମୟରେ 80 କୋଟିରୁ ଅଧିକ ଦେଶବାସୀଙ୍କୁ, ମାଗଣା ରାସନ ପହଞ୍ଚାଯାଇଛି। କେବଳ ଗହମ, ଚାଉଳ ଏବଂ ଡାଲି ହିଁ ନୁହେଁ ବରଂ ଲକ୍‍ ଡାଉନ୍‍ ସମୟରେ ଆମର 8 କୋଟିରୁ ଅଧିକ ଗରିବ ପରିବାରଙ୍କୁ ଗ୍ୟାସ ସିଲିଣ୍ଡର ମଧ୍ୟ ମାଗଣାରେ ଦିଆଗଲା। 80 କୋଟି ଲୋକଙ୍କୁ ଖାଦ୍ୟଶସ୍ୟ, 8 କୋଟି ଲୋକଙ୍କୁ ଗ୍ୟାସ ମଧ୍ୟ। କେବଳ ଏତିକି ହିଁ ନୁହେଁ, ପ୍ରାୟ 20 କୋଟିରୁ ଅଧିକ ଭଉଣୀମାନଙ୍କର ଜନ-ଧନ ବ୍ୟାଙ୍କ ଖାତାରେ ପାଖାପାଖି 30 ହଜାର କୋଟି ଟଙ୍କା ସିଧାସଳଖ ନଗଦ ହସ୍ତାନ୍ତର ମଧ୍ୟ କରାଗଲା। ଶ୍ରମିକ ଏବଂ କୃଷକଙ୍କ ବ୍ୟାଙ୍କ ଖାତାରେ ମଧ୍ୟ ହଜାର- ହଜାର କୋଟି ଟଙ୍କା ଜମା କରାଗଲା। ଏବେ ଦୁଇ ଦିନ ପରେ 9 ଅଗଷ୍ଟକୁ ପାଖାପାଖି 10-11 କୋଟି କୃଷକ ପରିବାରଙ୍କ ବ୍ୟାଙ୍କ ଖାତାରେ ପୁଣି ଥରେ ହଜାର-ହଜାର କୋଟି ଟଙ୍କା ସିଧାସଳଖ ହସ୍ତାନ୍ତର ହେବ ।

ସାଥୀଗଣ,

ଏହି ସମସ୍ତ ବ୍ୟବସ୍ଥା ସହିତ ଭାରତ ମେଡ୍‍ ଇନ୍‍ ଇଣ୍ଡିଆ ଟିକା ଉପରେ ମଧ୍ୟ ସମ୍ପୁର୍ଣ୍ଣ ଗୁରୁତ୍ୱ ଦେଲା। ଏହି କାରଣରୁ ଆଜି ଭାରତ ପାଖରେ ନିଜସ୍ୱ ଟିକା ଅଛି। ଏହି ଟିକା ମଧ୍ୟ ବେଶ୍‍ ପ୍ରଭାବଶାଳୀ, ଏବଂ ସୁରକ୍ଷିତ ମଧ୍ୟ। ଗତକାଲି ହିଁ ଭାରତ 50 କୋଟି ଡୋଜ୍‍ ଟିକାକରଣର ବହୁତ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ସୋପାନ ଅତିକ୍ରମ କରିଛି। ବିଶ୍ୱରେ ଏଭଳି ଅନେକ ଦେଶ ଅଛନ୍ତି, ଯେଉଁମାନଙ୍କର ମୋଟ ଜନସଂଖ୍ୟାଠାରୁ ମଧ୍ୟ ଅଧିକ ଟିକା ଭାରତ ଗୋଟିଏ ସପ୍ତାହରେ ଦେଇଛି। ଏହା ହେଉଛି ନୂତନ ଭାରତର, ଆତ୍ମନିର୍ଭର ହେଉଥିବା ଭାରତର ନୂଆ ସାମର୍ଥ୍ୟ। କେବେ ଆମେ ଅବଶିଷ୍ଟ ବିଶ୍ୱଠାରୁ ପଛରେ ରହି ଯାଉଥିଲେ। ଆଜି ଆମେ ବିଶ୍ୱଠାରୁ କେଇ ପାଦ ଆଗରେ ଅଛେ। ଆଗାମୀ ଦିନରେ ଟିକାକରଣର ଏହି ଗତିକୁ ଆମକୁ ଆହୁରି ଦ୍ରୁତ କରିବାର ଅଛି।

ସାଥୀଗଣ,

କରୋନା ଯୋଗୁଁ ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଥିବା ପରିସ୍ଥିତିରେ ଭାରତ ଆଜି ଯେଉଁ- ଯେଉଁ କ୍ଷେତ୍ରରେ ଏକାଠି ମୁକାବିଲା କରୁଛି, ତାହା ଆମ ଦେଶର ସାମର୍ଥ୍ୟକୁ ଦର୍ଶାଉଛି। ଆଜି ଅନ୍ୟ ରାଜ୍ୟରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରୁଥିବା ଶ୍ରମିକମାନଙ୍କର ସୁବିଧା ପାଇଁ ଏକ ରାଷ୍ଟ୍ର, ଏକ ରାସନ କାର୍ଡର ସୁବିଧା ଦିଆଯାଉଛି। ବଡ଼- ବଡ଼ ସହରରେ ଶ୍ରମିକଙ୍କୁ ବସ୍ତିରେ ରହିବାକୁ ନପଡ଼ୁ, ଏଥିପାଇଁ ଉଚିତ ଭଡ଼ା ମୂଲ୍ୟର ଯୋଜନା ଲାଗୁ କରାଯାଇଛି। ଆମର ରାସ୍ତାକଡ଼ର ଠେଲା ଲଗାଉଥିବା, ଉଠା ଦୋକାନ ଖୋଲିଥିବା ଭାଇ ଭଉଣୀ, ଆମର ଏହି ସାଥୀ ପୁଣି ନିଜର କାମଧନ୍ଦା ଆରମ୍ଭ କରି ପାରନ୍ତୁ, ଏଥିପାଇଁ ପିଏମ ସ୍ୱନିଧି ଅଧୀନରେ ସେମାନଙ୍କୁ ବ୍ୟାଙ୍କରୁ ଶସ୍ତା ଏବଂ ସହଜ ଋଣ ଉପଲବ୍ଧ କରାଯାଉଛି। ଆମର ବିନିର୍ମାଣ କ୍ଷେତ୍ର, ଆମର ଭିତିଭୂମି କ୍ଷେତ୍ର, ରୋଜଗାରର ହେଉଛି ଏକ ବଡ଼ ମାଧ୍ୟମ। ଏଥିପାଇଁ ସାରା ଦେଶରେ ଭିତିଭୂମିର ପ୍ରକଳ୍ପ ଉପରେ କ୍ରମାଗତ ଭାବରେ ଦ୍ରୁତ ଗତିରେ କାର୍ଯ୍ୟ ଚାଲୁ ରହିଛି।

ସାଥୀଗଣ,

ଜୀବନ- ଜୀବିକାକୁ ନେଇ ସାରା ବିଶ୍ୱରେ ଆଜି ଏକ ସଙ୍କଟ କାଳରେ ଏହା ନିରନ୍ତର ସୁନିଶ୍ଚିତ କରାଯାଉଛି ଯେ ଭାରତରେ ଅତି କମ୍‍ କ୍ଷୟକ୍ଷତି ହେଉ। ଏଥିପାଇଁ ବିଗତ ବର୍ଷମାନଙ୍କରେ ଅନେକ ପଦକ୍ଷେପ ଉଠାଯାଇଛି ଏବଂ ନିରନ୍ତର ଉଠାଯାଉଛି। ଅଣୁ, କ୍ଷୁଦ୍ର ଏବଂ ମଧ୍ୟମ ଉଦ୍ୟୋଗକୁ ନିଜର କାର୍ଯ୍ୟ ଜାରି ରଖିବା ପାଇଁ ଲକ୍ଷ- ଲକ୍ଷ କୋଟି ଟଙ୍କାର ସହାୟତା ଉପଲବ୍ଧ କରାଯାଇଛି। ସରକାର ଏହି କଥାକୁ ମଧ୍ୟ ଧ୍ୟାନରେ ରଖିଛନ୍ତି ଯେ ଚାଷବାସ ଏବଂ ଏହା ସହିତ ଜଡ଼ିତ ସମସ୍ତ କାମଧନ୍ଦା ସୂଚାରୁ ରୂପେ ଚାଲୁ ରହୁ। ଆମେ କୃଷକମାନଙ୍କ ପାଖରେ ସହାୟତା ପହଞ୍ଚାଇବା ପାଇଁ ନୂଆ- ନୂଆ ସମାଧାନ ବାହାର କରିଛୁ। ମଧ୍ୟ ପ୍ରଦେଶ ଏଥିରେ ମଧ୍ୟ ପ୍ରଶଂସନୀୟ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଛି। ମଧ୍ୟପ୍ରଦେଶର କୃଷକମାନେ ରେକର୍ଡ ପରିମାଣର ଉତ୍ପାଦନ ମଧ୍ୟ କରିଛନ୍ତି, ସେଥିରେ ସରକାର ମଧ୍ୟ ରେକର୍ଡ ପରିମାଣରେ ଏମଏସପିରେ କ୍ରୟକୁ ମଧ୍ୟ ସୁନିଶ୍ଚିତ କରିଛନ୍ତି। ମୋତେ ଅବଗତ କରାଯାଇଛି ଯେ ଏମଏସପିରେ ଚଳିତ ଥର ଗହମର କ୍ରୟ ପାଇଁ ଦେଶରେ ସବୁଠାରୁ ଅଧିକ କ୍ରୟକେନ୍ଦ୍ର ଖୋଲା ଯାଇଥିଲା। ମଧ୍ୟପ୍ରଦେଶ ନିଜର 17 ଲକ୍ଷରୁ ଅଧିକ କୃଷକମାନଙ୍କ ଠାରୁ ଗହମ କ୍ରୟ କରିଛି ଏବଂ ସେମାନଙ୍କ ପାଖରେ ସିଧାସଳଖ 25 ହଜାର କୋଟି ଟଙ୍କାରୁ ଅଧିକ ଅର୍ଥ ପହଞ୍ଚାଇଛି।

ଭାଇ  ଭଉଣୀମାନେ,

ଡବଲ ଇଂଜିନ ସରକାରର ସବୁଠାରୁ ବଡ଼ ଲାଭ ଏହା ଯେ କେନ୍ଦ୍ର ସରକାରଙ୍କର ଯୋଜନାଗୁଡ଼ିକୁ ରାଜ୍ୟ ସରକାର ଆହୁରି ଅଧିକ ପ୍ରସ୍ଫୁଟିତ କରି ଦେଇଥାଆନ୍ତି, ତାହାର ଶକ୍ତିକୁ ବଢ଼଼ାଇ ଦେଇ ଥାଆନ୍ତି। ମଧ୍ୟ ପ୍ରଦେଶରେ ଯୁବକମାନଙ୍କ ଦକ୍ଷତା ବିକାଶ ହେଉ, ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ଭିତିଭୂମି ହେଉ, ଡିଜିଟାଲ ଭିତିଭୂମି ହେଉ, ରେଳ- ସଡ଼କ ଯୋଗାଯୋଗ ହେଉ, ସବୁକିଛି ଉପରେ ଦ୍ରୁତ ଗତିରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରାଯାଉଛି। ଶିବରାଜ ମହାଶୟଙ୍କ ନେତୃତ୍ୱରେ ମଧ୍ୟ ପ୍ରଦେଶ ରୋଗଗ୍ରସ୍ତ ରାଜ୍ୟର ପରିଚୟକୁ ଅନେକ ଦିନ ଆଗରୁ ପଛରେ ଛାଡ଼ି ଦେଇଛି। ନଚେତ୍‍ ମୋର ମନେଅଛି, ଏମପିର ସଡ଼କ ଗୁଡ଼ିକର କ’ଣ ସ୍ଥିତି ଥିଲା। ଏଠାରୁ କେତେ ବଡ଼- ବଡ଼ ଘୋଟାଲା ଦୁର୍ନୀତିର ଖବର ଆସୁଥିଲା। ଆଜି ଏମପିର ସହର ସ୍ୱଚ୍ଛତା ଏବଂ ବିକାଶର ନୂତନ କିର୍ତୀମାନ ସୃଷ୍ଟି କରୁଛନ୍ତି।

ଭାଇ  ଭଉଣୀମାନେ,

ଆଜି ଯଦି ସରକାରଙ୍କ ଯୋଜନାମାନ ତୃଣମୂଳ ସ୍ତରରେ ଦ୍ରୁତ ଗତିରେ ପହଞ୍ଚିପାରୁଛି, ଲାଗୁ କରାଯାଉଛି, ତେବେ ଏହା ପଛରେ ସରକାରଙ୍କର କାର୍ଯ୍ୟକଳାପରେ ଆସିଥିବା ପରିବର୍ତନ ହିଁ ରହିଛି। ପୂର୍ବ ସରକାରୀ ବ୍ୟବସ୍ଥାରେ ଏକ ବିକୃତି ଥିଲା। ସେମାନେ ଗରିବଙ୍କ ବିଷୟରେ ନିଜେ ମଧ୍ୟ ପ୍ରଶ୍ନ ପଚାରୁଥିଲେ ଏବଂ ନିଜେ ମଧ୍ୟ ଉତର ଦେଉଥିଲେ। ଯେଉଁମାନଙ୍କ ପାଖରେ ଲାଭ ପହଞ୍ଚାଇବାର ଅଛି, ସେମାନଙ୍କ ବିଷୟରେ ପୂର୍ବରୁ କେବେ ଚିନ୍ତା କରାଯାଉ ନଥିଲା। କିଛି ଲୋକ ଚିନ୍ତା କରୁଥିଲେ, ଗରିବମାନଙ୍କୁ ସଡ଼କଗୁଡ଼ିକର କ’ଣ ଆବଶ୍ୟକତା ଅଛି, ସେମାନଙ୍କୁ ତ, ପ୍ରଥମେ ରୁଟି ଦରକାର। କିଛି ଲୋକ ଏହା ମଧ୍ୟ କହୁଥିଲେ ଯେ ଗରିବଙ୍କୁ ଗ୍ୟାସର କ’ଣ ଆବଶ୍ୟକତା ଅଛି, ଖାଦ୍ୟ ମଧ୍ୟ କାଠଚୂଲିରେ ମଧ୍ୟ ପ୍ରସ୍ତୁତ ହୋଇଯିବ। ଆଉ ଗୋଟିଏ ଚିନ୍ତାଧାରା ଏହା ମଧ୍ୟ ଥିଲା, ଯେଉଁମାନଙ୍କ ପାଖରେ ରଖିବା ପାଇଁ ଅର୍ଥ ହିଁ ନାହିଁ, ସେମାନେ ବ୍ୟାଙ୍କ ଖାତାକୁ ନେଇ କ’ଣ କରିବେ? ବ୍ୟାଙ୍କ ଖାତା ପଛରେ କାହିଁକି ଲାଗିଛନ୍ତି? ଏହା ମଧ୍ୟ ପ୍ରଶ୍ନ କରାଯାଉଥିଲା ଯେ ଗରିବଙ୍କୁ ଯଦି ଋଣ ଦିଆଯାଏ, ତେବେ ସେମାନେ ଏହାକୁ କିପରି ସୁଝିବେ? ଦଶକ- ଦଶକ ଧରି ଏହିଭଳି ପ୍ରଶ୍ନ ଗରିବମାନଙ୍କୁ ସୁବିଧାଗୁଡ଼ିକ ଠାରୁ ଦୂରରେ ରଖାଗଲା। ଏହା ଏକ ପ୍ରକାରରେ କିଛି ନ କରିବାର ଏକ ବଡ଼ ବାହାନା ପାଲଟି ଯାଇଥିଲା। ନା ଗରିବଙ୍କ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସଡ଼କ ପହଞ୍ଚିଲା, ନା ଗରିବଙ୍କୁ ଗ୍ୟାସ ମିଳିଲା, ନା ଗରିବଙ୍କୁ ବିଜୁଳି ମିଳିଲା, ନା ଗରିବଙ୍କୁ ରହିବା ପାଇଁ ପକ୍କା ଘର ମିଳିଲା, ନା ଗରିବଙ୍କ ବ୍ୟାଙ୍କ ଖାତା ଖୋଲିଲା, ନା ଗରିବଙ୍କ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ପାଣି ପହଞ୍ଚିଲା। ପରିଣାମ ଏହା ହେଲା ଯେ ଗରିବମାନେ ମୌଳିକ ସୁବିଧା ସୁଯୋଗ ଗୁଡ଼ିକଠାରୁ ଦଶକ- ଦଶକ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ବଞ୍ଚିତ ହୋଇ ରହିଲେ। ଆଉ ଛୋଟ- ଛୋଟ ଆବଶ୍ୟକତା ପାଇଁ ଗରିବମାନଙ୍କୁ ସାରା ଦିନ ଛଟପଟ ହେବାକୁ ପଡ଼ୁଥିଲା, ଏବେ ଏହାକୁ ଆମେ କାହିଁକି କରିବା? ମୁହଁରେ ଦିନକୁ 100 ଥର ଗରିବ ଶବ୍ଦ କହୁଥିଲେ, ଗରିବଙ୍କ ସଂଗୀତ ଗାଉଥିଲେ, ଗରିବଙ୍କ ଗୀତ ଗାଉଥିଲେ। କିନ୍ତୁ ବ୍ୟବହାର ଏପରି ଥିଲା, ଏପରି କଥାଗୁଡ଼ିକୁ ଆମର ଏଠାରେ ପାଖଣ୍ଡ କୁହାଯାଇଥାଏ, ପାଖଣ୍ଡ। ଏହି ସୁବିଧାଗୁଡ଼ିକୁ ତ, ଦେଉ ନ ଥିଲେ କିନ୍ତୁ ଗରିବମାନଙ୍କ ଠାରୁ ମିଥ୍ୟା ସହାନୁଭୂତି ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ପାଉଥିଲେ। କିନ୍ତୁ ତୃଣମୂଳ ସ୍ତରରୁ ଉଠିଥିବା ଆମେମାନେ, ଆମେ ଯେଉଁମାନେ ଆପଣମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଆସିଛୁ, ଆପଣଙ୍କ ସୁଖ-ଦୁଃଖକୁ ନିକଟରୁ ଅନୁଭବ କରିଛୁ, ଆମେ ଆପଣମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ହିଁ ଆସିଛୁ ଆଉ ଏଥିପାଇଁ ଆମେ ଆପଣଙ୍କ ଭଳି ଲୋକଙ୍କ ପାଇଁ କାର୍ଯ୍ୟ କରିବାର ଶୈଳୀ ଭିନ୍ନ ଭାବେ ରଖିଛୁ। ଆମେ ଏଭଳି ବ୍ୟବସ୍ଥାଗୁଡ଼ିକ ସହିତ ଜଡ଼ିତ ହୋଇ ମଣିଷ ହୋଇଛୁ! ଏଥିପାଇଁ ବିଗତ ବର୍ଷମାନଙ୍କରେ ଗରିବଙ୍କୁ ଶକ୍ତି ଦେବାର ଉପଯୁକ୍ତ ମାଧ୍ୟମରେ ସଶକ୍ତୀକରଣର ପ୍ରୟାସ କରାଯାଉଛି। ଆଜି ଯେଉଁ ଦେଶର ଗାଁ- ଗାଁରେ ସଡ଼କମାନ ନିର୍ମାଣ ହେଉଛି, ସେଥିରେ ନୂଆ- ନୂଆ ରୋଜଗାର ସୃଷ୍ଟି ହେଉଛି, ବଜାର ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ କୃଷକର ପହଞ୍ଚିବାକୁ ସୁଲଭ କରାଯାଇଛି, ରୋଗଗ୍ରସ୍ତ ଅବସ୍ଥାରେ ଗରିବ ଠିକ୍‍ ସମୟରେ ଡାକ୍ତରଖାନାରେ ପହଞ୍ଚିପାରୁଛି। ଦେଶରେ ଗରିବମାନଙ୍କର ଯେଉଁ ଜନ-ଧନ ଖାତା ଖୋଲା ଯାଇଥିଲା, ସେହି ଖାତା ଖୋଲିବା ଦ୍ୱାରା ଗରିବମାନଙ୍କୁ ବ୍ୟାଙ୍କିଙ୍ଗ ବ୍ୟବସ୍ଥା ସହିତ ଯୋଡ଼ାଗଲା । ଆଜି ତାକୁ ମଧ୍ୟସ୍ଥି ତଥା ଦଲାଲମାନଙ୍କ ଠାରୁ ମୁକ୍ତ ହୋଇ ସିଧାସଳଖ ଲାଭ ମିଳୁଛି, ସହଜରେ ଋଣ ମିଳୁଛି। ପକ୍କା ଘର, ବିଜୁଳି, ପାଣି, ଗ୍ୟାସ ଏବଂ ଶୌଚାଳୟର ସୁବିଧା ଗରିବଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ ଦେଇଛି, ଆତ୍ମବିଶ୍ୱାସ ଦେଇଛି, ଅପମାନ ଏବଂ କଷ୍ଟରୁ ମୁକ୍ତି ମଧ୍ୟ ଦେଇଛି। ସେହିଭଳି ମୁଦ୍ରା ଲୋନ୍‍ ଦ୍ୱାରା ଆଜି ନା କେବଳ କୋଟି-କେ।ଟି ସ୍ୱରୋଜଗାର ହୋଇ ପାରିଛନ୍ତି, ବରଂ ସେମାନେ ଅନ୍ୟମାନଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ରୋଜଗାର ଦେଉଛନ୍ତି।

ସାଥୀଗଣ,

ଯେଉଁମାନେ କହୁଥିଲେ ଯେ ଗରିବମାନଙ୍କୁ ଡିଜିଟାଲ ଇଣ୍ଡିଆ ଦ୍ୱାରା, ଶସ୍ତା ଡାଟା ଦ୍ୱାରା, ଇଂଟରନେଟ ଯୋଗୁଁ କୌଣସି ପ୍ରଭାବ ପଡ଼ି ନଥାଏ। ସେମାନେ ଆଜି ଡିଜିଟାଲ ଇଣ୍ଡିଆର ଶକ୍ତିକୁ ଅନୁଭବ କରୁଛନ୍ତି।

ଭାଇ  ଭଉଣୀମାନେ,

ଗାଁ, ଗରିବ, ଆଦିବାସୀମାନଙ୍କୁ ସଶକ୍ତ କରିବା ଭଳି ଆଉ ଏକ ବଡ଼ ଅଭିଯାନ ଦେଶରେ ଚାଲୁ କରାଯାଇଛି। ଏହି ଅଭିଯାନ ଆମର ହସ୍ତଶିଳ୍ପକୁ, ହସ୍ତତନ୍ତକୁ, କପଡ଼ାର କାରିଗରୀକୁ ପ୍ରୋତ୍ସାହିତ କରୁଛି। ଏହି ଅଭିଯାନ ଲୋକାଲ ପ୍ରତି ଭୋକାଲ ହେବାର ଅଛି। ଏହି ଭାବନା ସହିତ ଆଜି ଦେଶ ରାଷ୍ଟ୍ରୀୟ ହସ୍ତତନ୍ତ ଦିବସ- ଜାତୀୟ ହ୍ୟାଣ୍ଡଲୁମ ଦିବସ ପାଳନ କରୁଛି। ଆଉ ଆଜି ଯେତେବେଳେ ଆମେ ସ୍ୱାଧୀନତାର 75 ବର୍ଷ ପାଳନ କରୁଛୁ, ସ୍ୱାଧୀନତାର ଅମୃତ ମହୋତ୍ସବ ପାଳନ କରୁଛୁ, ସେତେବେଳେ ଏହି 7 ଅଗଷ୍ଟର ମହତ୍ୱ ଆହୁରି ବଢ଼଼ି ଯାଇଥାଏ। ଆଜି ଆମେମାନେ ମନେ ରଖିବା ଯେ, ଆଜି 7 ଅଗଷ୍ଟର ଦିନରେ ହିଁ 1905 ରେ ସ୍ୱଦେଶୀ ଆନ୍ଦୋଳନର ଶୁଭାରମ୍ଭ ହୋଇଥିଲା। ଏହି ଐତିହାସିକ ଦିନରୁ ପ୍ରେରଣା ନେଇ ଅଗଷ୍ଟ 7 ତାରିଖକୁ ହସ୍ତତନ୍ତକୁ ସମର୍ପିତ କରାଯାଇଛି। ଏହା ଗାଁ- ଗାଁରେ, ଆଦିବାସୀ ଅଞ୍ଚଳରେ ଆମର ଅଦ୍ଭୁତ ଶିଳ୍ପୀମାନଙ୍କୁ, ଅଦ୍ଭୁତ କଳାକାରମାନଙ୍କ ପ୍ରତି ସମ୍ମାନ ଜଣାଇବା, ଆଉ ହେଉଛି ଆମ ଉତ୍ପାଦକୁ ବୈଶ୍ୱିକ ମଞ୍ଚ ଦେବାର ଦିନ।

ଭାଇ  ଭଉଣୀମାନେ,

ଆଜି ଯେତେବେଳେ ଦେଶ ସ୍ୱାଧୀନତାର ଅମୃତ ମହୋତ୍ସବ ପାଳନ କରୁଛି, ସେତେବେଳେ ଏହି ହସ୍ତତନ୍ତ ଦିବସ ମଧ୍ୟ ଆହୁରି ମହତ୍ୱ ରଖୁଛି। ଆମର ଚରଖାର, ଆମର ଖଦୀର ଆମ ସ୍ୱାଧୀନତାର ଲଢେଇରେ କେତେ ବଡ଼ ଯୋଗଦାନ ରହିଛି, ଏହା ଆମେ ସମସ୍ତେ ଜାଣିଛେ। ବିଗତ ବର୍ଷମାନଙ୍କରେ ଦେଶ ଖଦୀକୁ ବହୁତ ସମ୍ମାନ ଦେଇଛି। ଯେଉଁ ଖଦୀକୁ କେବେ ଭୁଲି ଯାଇଥିଲେ, ତାହା ଆଜି ନୂଆ ବ୍ରାଣ୍ଡ ପାଲଟି ଯାଇଛି। ଏବେ ଯେତେବେଳେ ଆମେ ସ୍ୱାଧୀନତାର 100 ବର୍ଷ ଆଡ଼କୁ ନୂତନ ଯାତ୍ରାରେ ବାହାରୁଛୁ, ସେତେବେଳେ ସ୍ୱାଧୀନତା ପାଇଁ ଖଦୀର ସେହି ଉତ୍ସାହକୁ ଆମକୁ ଆହୁରି ସୁଦୃଢ଼ କରିବାର ଅଛି। ଆତ୍ମନିର୍ଭର ଭାରତ ପାଇଁ ଆମକୁ, ଲୋକାଲ୍‍ ନିମନ୍ତେ ଭୋକାଲ ହେବାର ଅଛି। ମଧ୍ୟ ପ୍ରଦେଶରେ ତ, ଖଦୀ, ରେଶମ ଠାରୁ ନେଇ ଅନେକ ପ୍ରକାରର ହସ୍ତଶିଳ୍ପର ଏକ ସମୃଦ୍ଧ ପରମ୍ପରା ରହିଛି। ମୋର ଆପଣ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ସମଗ୍ର ଦେଶକୁ ଅନୁରୋଧ ଯେ ଆପଣ ଆଗାମୀ ଉତ୍ସବ ବା ପାର୍ବଣ ସମୟରେ ହସ୍ତଶିଳ୍ପର କୌଣସି ନା କୌଣସି ସ୍ଥାନୀୟ ଉତ୍ପାଦ କ୍ରୟ କରନ୍ତୁ, ଆମର ହସ୍ତଶିଳ୍ପକୁ ସହାୟତା କରନ୍ତୁ।

ଆଉ ସାଥୀଗଣ,

ମୁଁ ଏହା ମଧ୍ୟ କହିବି ଯେ ଉତ୍ସବର ଆଗ୍ରହ ମଧ୍ୟରେ ଆମକୁ କରୋନାକୁ ଭୁଲିବାର ନାହିଁ। କରୋନାର ତୃତୀୟ ଲହର ଆସିବାରେ ଆମକୁ ରୋକ୍‍ ଲଗାଇବାକୁ ପଡ଼ିବ, ଆଉ ରୋକିବାକୁ ହିଁ ପଡ଼ିବ। ଏଥିପାଇଁ ଆମ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ମିଳିମିଶି କାର୍ଯ୍ୟ କରିବାକୁ ହେବ। ମାସ୍କ, ଟିକା ଏବଂ ଦୁଇ ଗଜର ଦୂରତା, ଏହା ହେଉଛି ବହୁତ ଜରୁରୀ। ଆମକୁ ସୁସ୍ଥ ଭାରତର ସଂକଳ୍ପ ନେବାର ଅଛି, ସମୃଦ୍ଧ ଭାରତର ସଂକଳ୍ପ ନେବାର ଅଛି। ପୁଣିଥରେ ଆପଣ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ମୋର ବହୁତ- ବହୁତ ଶୁଭକାମନା। ଆଉ ଆଜି ସମଗ୍ର ମଧ୍ୟ ପ୍ରଦେଶରେ 25 ହଜାରରୁ ଅଧିକ ମାଗଣା ରାସନ ଦୋକାନରେ କୋଟି- କୋଟି ନାଗରିକ ଏକାଠି ହୋଇଛନ୍ତି, ମୁଁ ମଧ୍ୟ ସେମାନଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ କରୁଛି ଆଉ ମୁଁ ମଧ୍ୟ ବିଶ୍ୱାସ ଦେଉଛି ଯେ ସମଗ୍ର ମାନବ ଜାତି, ସାରା ବିଶ୍ୱ, ଏହି ସଙ୍କଟରେ ଫସି ଯାଇଛି। କରୋନା ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଅସ୍ତବ୍ୟସ୍ତ କରି ରଖିଛି। ଆମେ ମିଳିମିଶି ଏହି ବେମାରୀରୁ ବାହାରକୁ ବାହାରିବା। ସମସ୍ତଙ୍କୁ ବଞ୍ଚାଇବା, ଆମେ ମିଳିମିଶି ବଞ୍ଚାଇବା, ସମସ୍ତ ନିୟମର ପାଳନ କରି ଏହି ବିଜୟକୁ ସୁନିଶ୍ଚିତ କରିବା। ମୋର ଆପଣ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ବହୁତ- ବହୁତ ଶୁଭକାମନା ।

ଧନ୍ୟବାଦ!

 

Explore More
ଶ୍ରୀରାମ ଜନ୍ମଭୂମି ମନ୍ଦିର ଧ୍ଵଜାରୋହଣ ସମାରୋହରେ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀଙ୍କ ଅଭିଭାଷଣ

ଲୋକପ୍ରିୟ ଅଭିଭାଷଣ

ଶ୍ରୀରାମ ଜନ୍ମଭୂମି ମନ୍ଦିର ଧ୍ଵଜାରୋହଣ ସମାରୋହରେ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀଙ୍କ ଅଭିଭାଷଣ
Parliament on verge of history, says PM Modi, as it readies to take up women's bills

Media Coverage

Parliament on verge of history, says PM Modi, as it readies to take up women's bills
NM on the go

Nm on the go

Always be the first to hear from the PM. Get the App Now!
...
Text of PM Modi’s address during inauguration of the Delhi-Dehradun Economic Corridor
April 14, 2026
The Delhi-Dehradun Economic Corridor, being inaugurated today, is a world-class infrastructure project that will deepen connectivity, boost the economy and tourism: PM
With the completion of 25 years since its formation, Uttarakhand has now entered its 26th year; Today, with the inauguration of the Delhi-Dehradun Expressway, another major milestone has been added: PM
The Dehradun-Delhi Economic Corridor will transform the entire region: PM
The Corridor will save time, travel will become cheaper and faster, people will spend less on petrol and diesel, and fares and freight costs will decrease;it will also facilitate employment: PM
Our mountains, these forest areas, this heritage of Devbhoomi, these are very, very sacred places; It is our duty to keep such places clean: PM
Plastic bottles, heaps of garbage in these areas hurt the sanctity of Devbhoomi ; it is very essential that we keep these sites of Devbhoomi, our pilgrimage sites, clean and beautiful: PM

 

भारत माता की जय।

भारत माता की जय।

भारत माता की जय।

उत्तराखंड के राज्यपाल गुरमीत सिंह जी, यहां के लोकप्रिय और कर्मठ युवा मुख्यमंत्री पुष्कर सिंह धामी जी, केंद्रीय मंत्रिमंडल के मेरे साथी नितिन गड़करी जी, अजय टमटा जी, टेक्नॉलोजी के माध्यम से जुड़े उत्तर प्रदेश के मुख्यमंत्री योगी आदित्यनाथ जी, गर्वनर आनंदी बेन, दिल्ली की मुख्यमंत्री रेखा गुप्ता जी, मंच पर उपस्थित प्रदेश भाजपा अध्यक्ष महेंद्र भट्ट जी, पूर्व राज्यपाल भगत सिंह कोश्यारी जी, पूर्व मुख्यमंत्री भाई रमेश पोखरियाल, विजय बहुगुना जी, तीरथ सिंह रावत जी, त्रिवेंद्र सिंह रावत जी, उत्तराखंड सरकार के सभी मंत्रीगण, सांसद और विधायकगण और विशाल संख्या में पधारे मेरे प्यारे भाईयों बहनों।

देवभूमि उत्तराखंड़ की इस पावन धरती पर आप सभी को मेरा प्रणाम। बहुत बडी संख्या में आए हुए पूज्य संतगण को भी प्रणाम। उत्तराखंड का प्यारा भुलों-भैबंदों, बौड़ी-भूलियों, स्याणा-बुजुर्गों, आप सबु तैं नमस्कार! मेरो प्यारो दाजी भाई, दीदी-बैनी, आमा-बाबा सबई लाई मेरो तरफ़ देखी ढोग दिनछू।

इस कार्यक्रम से टेक्नोलॉजी के जरिये भी दिल्ली, यूपी से अनेक लोग जुड़े हैं, मैं सभी का अभिनन्दन करता हूं। सबसे पहले तो मैं आप सबकी क्षमा चाहता हूं, उत्तरप्रदेश और दिल्ली के कार्यक्रम में जुड़े हुए लोगों की भी क्षमा मांगता हूं, कि मुझे यहां पहुंचने में एक घंटे से भी ज्यादा देर हो गई, सब स्थान पर लंबे समय तक आप सबको इंतजार करना पड़ा, और कारण यही था, मैं निकला तो समय पर था, लेकिन करीब-करीब 12 किलोमीटर का रोड शो, काली मंदिर से लेकर के यहां तक, इतना उत्साह इतना उमंग, कि मेरे लिए तेज गति से गाड़ी चलाना बड़ा मुश्किल हो गया। तो धीरे-धीरे लोगों को प्रणाम करते-करते, जनता जनार्दन के आशीर्वाद लेते लेते यहां पहुंचने में मुझे एक घंटे से भी ज्यादा देरी हो गई, और इसके लिए मैं आपकी क्षमा मांगता हूं, और ऐसी धूप में 12 किलोमीटर ये जन सैलाब, ये उत्तराखंड़ का प्यार, माताओं-बहनों का आशीर्वाद, मैं आज उत्तराखंड़ से एक नई ऊर्जा लेकर के जाऊंगा, नई प्रेरणा लेकर के जाऊंगा और मैं इसके लिए हर किसी का हृदय से आभार व्यक्त करता हूं।

साथियों,

आज देश में पर्व त्योहार की उमंग है। विभिन्न हिस्सों में नववर्ष का आगमन हुआ है। मैं देशवासियों को बैसाखी, बोहाग बीहू और पुथांडु की शुभकामनाएं देता हूं!

साथियों,

अगले कुछ ही दिनों में, यमुनोत्री, गंगोत्री, बाबा केदारनाथ, बद्रीनाथ धाम की यात्रा भी शुरू होने जा रही है। इस पवित्र समय का, देश के कोटि-कोटि आस्थावान, श्रद्धाभाव से इंतज़ार करते हैं। मैं पंच बद्री, पंच केदार, पंच प्रयाग और यहां के आराध्य देवों को श्रद्धापूर्वक प्रणाम करता हूं। मैं संतला माता को भी नमन करता हूं। यहां आने से पहले मुझे, मां डाट काली के दर्शन करने का सौभाग्य मिला है। देहरादून शहर पर, मां डाट काली की बड़ी कृपा है। दिल्ली-देहरादून इकनॉमिक कॉरिडोर के इतने बड़े प्रोजेक्ट को पूरा करने में, माता डाट काली का आशीर्वाद बहुत बड़ी शक्ति रहा है।

साथियों,

उत्तराखंड राज्य अपनी स्थापना के 25 वर्ष पूरा करने के साथ ही छब्बीसवें वर्ष में प्रवेश कर चुका है। आज दिल्ली देहरादून एक्सप्रेस-वे के उद्घाटन के साथ इस प्रगति में एक और बड़ी उपलब्धि जुड़ी है। आपको याद होगा, बाबा केदार के दर्शन के बाद मेरे मुंह से अनायास निकला था, कि इस शताब्दी का तीसरा दशक उत्तराखंड का दशक होगा। मुझे बहुत खुशी है कि डबल इंजन सरकार की नीतियों, और उत्तराखंड के लोगों के परिश्रम से, ये युवा राज्य, विकास के नए आयाम जोड़ रहा है। ये प्रोजेक्ट भी, उत्तराखंड के विकास को नई गति देगा। इस एक्सप्रेसवे का बहुत बड़ा हिस्सा यूपी से होकर गुजरता है। इससे गाजियाबाद, बागपत, बड़ौत, शामली और सहारनपुर जैसे अनेक शहरों को भी बहुत फायदा होगा। टूरिज्म के लिहाज से ये प्रोजेक्ट बहुत अहम है। मैं पूरे देश को इस प्रोजेक्ट की बहुत-बहुत बधाई देता हूं।

साथियों,

आज डॉक्टर बाबा साहेब आंबेडकर की जयंती भी है। मैं बाबा साहेब को कोटि-कोटि देशवासियों की ओर से श्रद्धांजलि अर्पित करता हूं। बीते दशक में हमारी सरकार ने जो नीतियां बनाईं, जो निर्णय लिए, वो संविधान की गरिमा को पुनर्स्थापित करने वाले रहे हैं। आर्टिकल 370 हटने के बाद आज पूरे देश में भारत का संविधान लागू है। जिन दर्जनों जिलों में माओवाद-नक्सलवाद खत्म हुआ है, वहां भी अब संविधान की भावना के अनुरूप काम हो रहा है। देश में समान नागरिक संहिता लागू हो, ये हमारे संविधान की अपेक्षा है। उत्तराखंड ने संविधान की इस भावना को आगे बढ़कर और उस भावना को आगे बढ़ाकर पूरे देश को राह दिखाई है।

साथियों,

बाबा साहेब का जीवन, गरीबों को, वंचितों को, शोषितों को न्यायपूर्ण व्यवस्था देने के लिए समर्पित था। हमारी सरकार आज उसी भावना के साथ, हर गरीब, हर वंचित को सच्चा सामाजिक न्याय देने में जुटी है। और सामाजिक न्याय का एक बहुत बड़ा माध्यम, देश का संतुलित विकास है, सबको सुविधा है, सबकी समृद्धि है। इसलिए ही बाबा साहेब आधुनिक इंफ्रास्ट्रक्चर की, औद्योगीकरण की भरपूर वकालत करते थे।

साथियों,

भविष्य की दशा और दिशा क्या होगी, अक्सर लोग, इसके लिए हाथ की रेखाओं को देखते हैं, दिखाते हैं। जो भविष्य वक्ता होते हैं ना, वो हस्त रेखाएं देखते हैं, और हर व्यक्ति के भविष्य के विषय में बताते हैं। मैं इस विज्ञान को तो नहीं जानता हूं, लेकिन कहते हैं कि ये भी एक शास्त्र है। अब ये तो हो गई व्यक्ति के भाग्य की जो उसके हाथ में रेखाएं हैं उसकी बात, लेकिन मैं अगर इसी संदर्भ मे बात को, इसी संदर्भ को राष्ट्र-जीवन से जोड़कर के देखूं, तो राष्ट्र की भाग्य रेखाएं कौन सी होती हैं? राष्ट्र की भाग्य रेखाएं ये हमारी ये सड़कें होती हैं, हमारे हाईवे होते हैं, हमारे एक्सप्रेसवे होते हैं, एयरवे, रेलवे, वॉटरवे, ये हमारे राष्ट्र की भाग्य रेखाएं होती हैं। और बीते एक दशक से हमारा देश, विकसित भारत बनाने के लिए विकास की ऐसी ही भाग्य रेखाओं के निर्माण में जुटा हुआ है। ये विकास रेखाएं सिर्फ आज की सुविधाएं नहीं हैं, ये आने वाली पीढ़ियों की समृद्धि की गारंटी हैं और ये मोदी की भी गारंटी है। बीते दशक से हमारी सरकार राष्ट्र की इन विकास-रेखाओं पर अभूतपूर्व निवेश कर रही है। मैं आपको एक आंकड़ा देता हूं। अभी नितिन जी ने बहुत सारे आंकड़ें सिर्फ उत्तराखंड़ से संबंधित बताए हैं आपको। देखिए साल 2014 तक ऐसे इंफ्रास्ट्रक्चर के लिए साल में, पूरे देश में, 2 लाख करोड़ रुपए भी खर्च नहीं होते थे। ये मैं पूरे हिन्दुस्तान की बात बताता हूं, 2 लाख करोड़ भी नहीं होते थे, आज ये छह गुना अधिक, 12 लाख करोड़ रुपए से भी ज्यादा हो चुका है। यहां उत्तराखंड में ही, सवा दो लाख करोड़ रुपए से अधिक के इंफ्रास्ट्रक्चर प्रोजेक्ट्स पर काम जारी है। 2014 के पहले पूरे देश के लिए 2 लाख करोड़, आज अकेले उत्तराखंड़ के लिए सवा दो लाख करोड़ रूपया। कभी उत्तराखंड के गांवों में सड़क के इंतज़ार में पीढ़ियां बदल जाती थीं। आज डबल इंजन सरकार के प्रयासों से, अब सड़क गांव तक पहुंच रही है, जो गांव पहले वीरान पड़ गए थे, वो फिर से जीवंत हो रहे हैं। चारधाम महामार्ग परियोजना हो, रेल परियोजनाओं का विस्तार हो, केदारनाथ और हेमकुंड साहिब रोपवे हो, विकास की ये रेखाएं, इस क्षेत्र के कोने-कोने में जीवन की भी भाग्य रेखाएं बन रही हैं।

साथियों,

21वीं सदी का भारत आज जिस स्पीड और जिस स्केल पर काम कर रहा है, उसकी पूरी दुनिया चर्चा कर रही है। मैं आपको उत्तराखंड, पश्चिमी यूपी और दिल्ली का ही उदाहरण देता हूं। कुछ सप्ताह पहले ही, दिल्ली मेट्रो का विस्तार हुआ, मेरठ में मेट्रो-सेवा की शुरुआत हुई, दिल्ली-मेरठ नमो-भारत रेल देश को समर्पित की गई, नोएडा इंटरनेशनल एयरपोर्ट की शुरुआत हुई, हवाई जहाजों के लिए MRO फेसिलिटी पर काम शुरू हुआ, और आज, देहरादून-दिल्ली एक्सप्रेसवे शुरु हो रहा है।

साथियों,

इतने छोटे से रीजन में ये सब इतने कम समय में हो रहा है। कल्पना कीजिए, देश में कितने बड़े पैमाने पर इंफ्रास्ट्रक्चर बन रहा है। और इसलिए ही मैं कहता हूं - 21वीं सदी का भारत, आधुनिक इंफ्रास्ट्रक्चर के जिस नए युग में प्रवेश कर रहा है, वो अभूतपूर्व है, अकल्पनीय है।

साथियों,

आज भारत के अलग-अलग हिस्सों को जोड़ने वाले, अनेक इकोनॉमिक कॉरिडोर्स, उस पर काम चल रहा है। जैसे दिल्ली-मुबंई इंडस्ट्रियल कॉरिडोर, बेंगलुरू-मुंबई इंडस्ट्रियल कॉरिडोर, ईस्ट कोस्ट इकोनॉमिक कॉरिडोर, अमृतसर-कोलकाता इंडस्ट्रियल कॉरिडोर, ऐसे बहुत से इकोनॉमिक कॉरिडोर देश में बनाए जा रहे हैं। ये इकोनॉमिक कॉरिडोर, प्रगति के नए द्वार हैं, गेटवे हैं, डोर हैं। और इनसे उम्मीदों की डोर भी जुड़ी हुई है। ये इकोनॉमिक कॉरिडोर, सड़क के अलावा नए-नए व्यापार-कारोबार का मार्ग बनाते हैं। फैक्ट्रियों के लिए, गोदामों के लिए पूरा नेटवर्क, उसका आधार तैयार करते हैं।

साथियों,

देहरादून-दिल्ली इकोनॉमिक कॉरिडोर से भी इस पूरे क्षेत्र का कायाकल्प होने जा रहा है। पहला फायदा तो ये है कि इससे समय बचेगा, आना-जाना सस्ता और तेज होगा, लोगों का पेट्रोल-डीजल कम खर्च होगा, किराया-भाड़ा कम होगा, और दूसरा बड़ा फायदा रोजगार का होगा। अभी इसके निर्माण में 12 हजार करोड़ रुपए खर्च हुए, तो हज़ारों श्रमिकों को काम मिला है। साथ ही, जो इंजीनियर हैं, अन्य स्किल्ड वर्कफोर्स हैं, ट्रांसपोर्ट से, उससे जुड़े साथी हैं, उनको भी बहुत बड़ी मात्रा में काम मिला है। किसानों और पशुपालकों की उपज भी, अब तेज़ गति से, बड़ी मंडियों और बड़े बाज़ारों तक पहुंचेगी।

साथियों,

इस शानदार एक्सप्रेस-वे से उत्तराखंड के टूरिज्म को बहुत ही बड़ा फायदा होगा। देहरादून, हरिद्वार, ऋषिकेश, मसूरी और चारधाम यात्रा के लिए ये सबसे प्रमुख मार्ग बनेगा। और हम सभी जानते हैं, जब टूरिज्म का विकास होता है, तो हर कोई कुछ न कुछ कमाता है। होटल हो, ढाबे वाले हो, टैक्सी हो, ऑटो हो, होम स्टे हो, सबको इसका फायदा होता है।

साथियों,

मुझे खुशी है कि आज उत्तराखंड, विंटर टूरिज्म, विंटर स्पोर्टस और wed in india, शादी के लिए, बहुत बेहतरीन डेस्टिनेशन बनता जा रहा है।

साथियों,

उत्तराखंड की अर्थव्यवस्था के लिए बारहमासी पर्यटन बहुत जरूरी है। इसलिए मेरा सर्दियों में होने वाली धार्मिक यात्राओं को लेकर बहुत आग्रह रहा है। और मुझे खुशी है कि हर साल इन यात्राओं में लोगों की संख्या बढ़ रही है। आपको याद होगा, मैं 2023 में आदि कैलाश और ओम पर्वत की यात्रा पर गया था। पहले बहुत जाता था, बीच में बिल्कुल जा नहीं पाया, कई वर्षों के बाद मैं गया, और मुझे मुख्यमंत्री जी बता रहे थे, गर्वनर साहब बीच मे आए, वो भी बता रहे थे कि 2023 में वहां गया और उसके बाद, बहुत बड़ी संख्या में श्रद्धालु वहां जा रहे हैं। पहले वहां कुछ सौ लोग ही सर्दियों में यात्रा के लिए जाते थे। साल 2025 में, करीब-करीब 40 हजार से अधिक लोगों ने इन पवित्र स्थानों की यात्रा की है। कभी एक हजार नहीं होते थे, अगर चालीस हजार पहुंचते हैं तो यहां के लोगों की रोजी-रोटी की कितनी बड़ी ताकत आ जाती है। इसी तरह साल 2024 में शीतकालीन चारधाम यात्रा में, करीब अस्सी हज़ार श्रद्धालु आए थे। 2025 में ये संख्या डेढ़ लाख पार कर चुकी है।

साथियों,

हम ऐसा विकसित भारत बनाने में जुटे हैं, जहां प्रगति भी हो, प्रकृति भी हो और संस्कृति भी हो। और इसलिए, आज होने वाले हर निर्माण को, इन्हीं त्रिवेणी, प्रगति, प्रकृति और सांस्कृति की त्रिवेणी, इन्हीं मूल्यों के आधार पर विकसित किया जा रहा है। इंफ्रास्ट्रक्चर से इंसानों को भी सुविधा हो, और वहां रहने वाले वन्यजीवों को भी असुविधा न हो, ये हमारा प्रयास है। और इसलिए ही इस एक्सप्रेसवे पर, करीब 12 किलोमीटर लंबा एलिवेटेड वाइल्ड लाइफ कॉरिडोर भी बनाया गया है। हाथियों को भी असुविधा न हो, इसका भी ध्यान रखा गया है।

वैसे साथियों,

मैं आज देशभर के सभी पर्यटकों और तीर्थयात्रियों से भी एक आग्रह करना चाहता हूं। हमारे पहाड़, ये वन क्षेत्र, ये देवभूमि की धरोहर, ये बहुत ही बहुत पवित्र स्थान हैं। ऐसे स्थानों को साफ-सुथरा रखना, ये हम सभी का कर्तव्य है। यहां रहने वालों का भी और यात्री के रूप में आने वालों का भी। इन इलाकों में प्लास्टिक की बोतलें, कूड़े-कचरे का ढेर, ये देवभूमि की पवित्रता को ठेस पहुंचाता है। इसलिए बहुत आवश्यक है कि हम देवभूमि के इन स्थलों को, हमारे इन तीर्थ स्थलों को स्वच्छ रखें, सुंदर रखें।

साथियों,

अगले वर्ष हरिद्वार में कुंभ का भी आयोजन होना है। हमें आस्था के इस संगम को दिव्य-भव्य और स्वच्छ बनाने में कोई कोर-कसर बाकी नहीं छोड़नी है।

साथियों,

उत्तराखंड में नंदा देवी राजजात यात्रा भी होती है। ये आस्था का उत्सव तो है ही, ये हमारी सांस्कृतिक चेतना का भी जीवंत उदाहरण है। जहां मां नंदा को बेटी मानकर पूरे सम्मान के साथ विदा किया जाता है। इस यात्रा में बहनों-बेटियों की भागीदारी, इसे विशेष बनाती है। मैं मां नंदा को प्रणाम करते हुए, देशभर की बहनों-बेटियों को भी विशेष संदेश देना चाहता हूं। विकसित भारत के निर्माण में आपकी बहुत बड़ी भूमिका है। इस देश की बेटियों की, इस देश की माताओं की, बहनों की बहुत बड़ी भूमिका मैं देख रहा हूं। और बहनों-बेटियों की सुविधा, सुरक्षा और लोकतंत्र में भागीदारी, ये डबल इंजन सरकार की बहुत बड़ी प्राथमिकता है। आप अभी देख रही हैं, कि दुनिया में कितना बड़ा संकट आया है। इससे दुनिया के विकसित देशों में भी कितना हाहाकार मचा है। ऐसे मुश्किल हालात में भी, सरकार का निरंतर प्रयास है कि हमारी बहनों को कम से कम परेशानी हो।

साथियों,

बहनों-बेटियों की भागीदारी का एक और महत्वपूर्ण पड़ाव अब देश के सामने है। 4 दशकों के इंतज़ार के बाद संसद ने, नारीशक्ति वंदन अधिनियम पारित किया था। इससे विधानसभा और लोकसभा में महिलाओं के लिए तैंतीस प्रतिशत आरक्षण तय हो गया। सभी दलों ने आगे आकर इस महत्वपूर्ण कानून को समर्थन दिया। अब महिलाओं को ये जो हक मिला है ना, इस हक को लागू करने में देर नहीं होनी चाहिए। अब ये लागू होना चाहिए। अब जो 2029 में लोकसभा के चुनाव होंगे, अब तब से लेकर विधान सभा के भी चुनाव आते रहेंगे, जो भी चुनाव आते रहेंगे, 2029 से ही ये लागू हो जाना चाहिए। ये देश की भावना है, ये देश की हर बहन-बेटी की इच्छा है। मातृशक्ति की इसी इच्छा को नमन करते हुए, 16 अप्रैल से संसद में विशेष चर्चा तय की गई है। देश की बहनों-बेटियों के हक से जुड़े इस काम को, सभी राजनीतिक दल मिलकर के सर्वसम्मति से आगे बढ़ाएं, उसको पूरा करे। और मैंने आज देश की सभी बहनों के नाम एक खुला पत्र लिखा है, सोशल मीडिया में शायद ये मेरा पत्र आप तक पहुंचा होगा, हो सकता है टीवी और अखबार वाले भी इस पत्र का जिक्र करते होंगे। मैंने बड़े आग्रह के साथ देश की माताओं-बहनों को इस कार्य में भागीदार बनने के लिए निमंत्रित किया है। मुझे पक्का विश्वास है कि पत्र मेरे देश की माताएं-बहनें जरूर पढ़ेंगी। एक एक शब्द पर मनन करेंगी, और इतना बड़ा पवित्र कार्य करने के लिए 16-17-18 को संसद में आने वाले सभी सांसदों को उनके आशीर्वाद भी मिलेंगे। मैं आज देवभूमि से देश के सभी दलों से फिर अपील करूंगा कि नारीशक्ति वंदन अधिनियम में संशोधन का जरूर समर्थन करें। 2029 में हमारे देश की 50 प्रतिशत जनसंख्या हमारी माताएं-बहनें, हमारी बेटियां, उनको उनका हक हम देकर रहें।

साथियों,

मैं उत्तराखंड आउं और फौज की बात ना हो, तो बात अधूरी ही रहती है। ये गढ़ी कैंट, ये सभा स्थल, ये उत्तराखंड की महान सैन्य परंपरा का प्रमाण है। यहां पास ही देश की रक्षा सुरक्षा से जुड़े कई संस्थान हैं, 1962 की लड़ाई में, शहीद जसवंत सिंह रावत जी के शौर्य को देश कभी भुला नहीं सकता।

साथियों,

सेना के सामर्थ्य को सशक्त करना हो, या हमारे सैनिक परिवारों की सुविधा और सम्मान हो, हमारी सरकार इसके लिए निरंतर प्रयासरत है। वन रैंक वन पेंशन के माध्यम से हमारी सरकार ने, अब तक करीब सवा लाख करोड़ रुपए पूर्व फौजियों को उनके खाते में जमा कर दिए हैं। उत्तराखंड के भी हजारों परिवारों को इसका लाभ मिला है। इसके अलावा, इस वर्ष पूर्व फौजियों के लिए health scheme का बजट भी छत्तीस प्रतिशत बढ़ाया गया है। 70 वर्ष और इससे अधिक के ex-servicemen के लिए, दवाईयों की door step home delivery भी शुरू की गई है। पूर्व फौजियों के बच्चों की एजुकेशन ग्रांट भी डबल की गई है। और बेटियों के विवाह के लिए जो सहायता मिलती है, उसको भी 50 हज़ार से बढ़ाकर एक लाख रुपए किया गया है।

साथियों,

देशभक्ति, देवभक्ति और प्रगति, ऐसे हर आयाम को जोड़ते हुए, हमें देश को विकसित बनाना है। एक बार फिर दिल्ली-वासियों को, उत्तर प्रदेश वासियों को, और एक प्रकार से देशवासियों को, इस शानदार एक्सप्रेसवे की मैं बहुत-बहुत शुभकामनाएं देता हूं।

मेरे साथ बोलिये-

भारत माता की जय!

भारत माता की जय!

वंदे मातरम!

वंदे मातरम!

वंदे मातरम!

वंदे मातरम!

वंदे मातरम!

वंदे मातरम!

वंदे मातरम!

बहुत-बहुत धन्यवाद !