ଅରୋଭିଲର ସୁବର୍ଣ୍ଣ ଜୟନ୍ତୀ ସପ୍ତାହ ଅବସରରେ ଏଠି ଉପସ୍ଥିତ ହୋଇଥିବାରୁ ମୁଁ ଖୁସି । ଭାରତର ଆଧ୍ୟାତ୍ମିକ ନେତୃତ୍ୱରେ ଶ୍ରୀ ଅରବିନ୍ଦଙ୍କ ଦର୍ଶନ ଆଜି ଆମ୍ଭମାନଙ୍କୁ ପ୍ରେରଣା ଯୋଗାଇଆସୁଛି ।
ବାସ୍ତବରେ, ଅରୋଭିଲ ସେହି ଦର୍ଶନର ଅଭିବ୍ୟକ୍ତି । ଗତ 5 ଦଶନ୍ଧି ଧରି ଏହା ସାମାଜିକ, ସାଂସ୍କୃତିକ, ଶୈକ୍ଷିକ, ଆର୍ଥିକ ଓ ଆଧ୍ୟାତ୍ମିକ ନବସୃଜନର କେନ୍ଦ୍ର ଭାବେ ଉଭା ହୋଇଛି ।
ଶ୍ରୀ ଅରବିନ୍ଦଙ୍କ କାର୍ଯ୍ୟର ବିଶାଳତା ଓ ବିଚାରକୁ ସ୍ମରଣ କରିବା ହେଉଛି ଆଜିର ଦିନରେ ସବୁଠୁ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ।
ଜଣେ ମଣିଷ ଯେ ନିଜେ କାର୍ଯ୍ୟରେ କରି ଦେଖାଉଥିଲେ, ଜଣେ ଦାର୍ଶନିକ, ଜଣେ କବି ଥିଲେ ଓ ତାଙ୍କର ଚରିତ୍ରରେ ଅନେକ ଦିଗ ଥିଲା ଏବଂ ରାଷ୍ଟ୍ର ଓ ମାନବତାର ଭଲ ପାଇଁ ସେସବୁ ପ୍ରତ୍ୟେକଟି ସମର୍ପିତ ଥିଲା ।
ରବିନ୍ଦ୍ରନାଥ ଟାଗୋରଙ୍କ ଭାଷାରେ :
ରବିନ୍ଦ୍ରନାଥ ଓ ଅରବିନ୍ଦ, ଧନୁତୀର !
ହେ ବନ୍ଧୁ, ମୋ’ ଦେଶର ବନ୍ଧୁ, ହେ ଶବ୍ଦ ଅବତାର, ମୁକ୍ତ ଭାରତର ଆତ୍ମା!
ବନ୍ଧୁଗଣ,
ଯେମିତିକି ମା’ ଦେଖିଥିଲେ, ଅରୋଭିଲ ଏକ ବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡର ସହରର ହେବାର ଥିଲା । ଅରୋଭିଲର ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ହେଉଛି ମାନବ ଏକତାର ଅନୁଭବ କରିବା ।
ଆଜି ଏଠି ବହୁସଂଖ୍ୟାରେ ଏକଜୁଟ ହୋଇଥିବ ଭିଡ଼ ହେଉଛି ସେହି ଚିନ୍ତାଧାରାର ପ୍ରତିଫଳନ । ଯୁଗ ଯୁଗ ଧରି ଭାରତ ବିଶ୍ୱ ପାଇଁ ଏକ ଆଧ୍ୟାତ୍ମିକ ସ୍ଥଳୀ ହୋଇ ରହିଛି । ମହାନ ନାଳନ୍ଦା ଓ ତକ୍ଷଶିଳା ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟକୁ ସମଗ୍ର ବିଶ୍ୱର ଛାତ୍ରମାନେ ଆସୁଥିଲେ । ବିଶ୍ୱର ଅନେକ ମହାନ ଧର୍ମ ମଧ୍ୟ ଏଠାରେ ଜନ୍ମ ନେଇଛି । ସେମାନେ ଲୋକଙ୍କୁ ଜୀବନର ସମସ୍ତ କ୍ଷେତ୍ରରେ ପ୍ରେରଣା ଦେଇଥାନ୍ତି ନିଜର ଦୈନନ୍ଦିନ କାର୍ଯ୍ୟରେ ଆଧ୍ୟାତ୍ମିକ ମାର୍ଗ ମାଧ୍ୟମରେ ।
ନିକଟରେ ଜୁନ୍ 21 ତାରିଖକୁ ଆନ୍ତର୍ଜାତିକ ଯୋଗ ଦିବସ ଭାବେ ଜାତିସଂଘ ଘୋଷଣା କରିଛି ଯାହାକି ଭାରତର ମହାନ୍ ପରମ୍ପରାର ସ୍ୱୀକୃତି ମାତ୍ର । ଅରୋଭିଲ ସମସ୍ତ ପୁରୁଷ ଓ ମହିଳା, ଯୁବ ଓ ବୃଦ୍ଧ, ସୀମା ଓ ପରିଚୟରୁ ଉର୍ଦ୍ଧ୍ଵକୁ ଏକଜୁଟ୍ କରାଇଛି ।
ମୁଁ ଭାବୁଛି, ଅରୋଭିଲର ସନନ୍ଦ(Charter) ଦିବ୍ୟ ମା’ଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଫରାସୀ ଭାଷାରେ ହାତରେ ଲେଖାଯାଇଛି । ସେହି ଚାର୍ଟର ଅନୁସାରେ ମା’ ଅରୋଭିଲ ପାଇଁ 5ଟି ଉଚ୍ଚ ସିଦ୍ଧାନ୍ତ ନିର୍ଦ୍ଧାରଣ କରିଛନ୍ତି ।
ଅରୋଭିଲର ପ୍ରଥମ ଉଚ୍ଚ ସିଦ୍ଧାନ୍ତ ହେଉଛି ଯାହାକି ସମସ୍ତ ମାନବତା ଅନ୍ତର୍ଗତ ଆସୁଛି । ଏହା ଆମର ପ୍ରାଚୀନ ବିଶ୍ୱାସର ପ୍ରତିଫଳନ ହେଉଛି ବସୁଧୈବ କୁଟୁମ୍ବକମ – ସାରା ବିଶ୍ୱ ଗୋଟିଏ ପରିବାରର ।
ମୋତେ କୁହାଯାଇଛି ଯେ 1968 ମସିହାରେ ଅରୋଭିଲର ଉଦ୍ଘାଟନୀ ସମାରୋହରେ 124ଟି ରାଷ୍ଟ୍ରର ପ୍ରତିନିଧିମାନେ ଯୋଗ ଦେଇଥିଲେ । ଆଜି ମୁଁ ଜାଣିବାକୁ ପାଇଛି ଯେ, ଅରୋଭିଲରେ 49ଟି ରାଷ୍ଟ୍ରର 2400 ନାଗରିକ ରହୁଛନ୍ତି ।
ଏହା ଆମକୁ ଅରୋଭିଲର ଦ୍ୱିତୀୟ ଉଚ୍ଚ ସିଦ୍ଧାନ୍ତ ଆଡ଼କୁ ନେଇ ଯାଉଛି । ଯଦି କେହି ସ୍ୱଇଚ୍ଛାରେ ଦିବ୍ୟ ଚେତନାର ସେବା କରିବାକୁ ଚାହିଁବ, ସିଏ ଅରୋଭିଲରେ ରହିବା ପାଇଁ ହକଦାର ହେବ ।
ମହର୍ଷି ଅରବିନ୍ଦଙ୍କ ଚେତନାର ଦର୍ଶନ କେବଳ ମନୁଷ୍ୟକୁ ନୁହେଁ ସମଗ୍ର ବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡକୁ ଏକୀକୃତ କରିଥାଏ । ଏହା ଈଶଭାସ୍ୟ ଉପନିଷଦର ପ୍ରାଚୀନ କାହାଣୀ ସହ ମେଳ ଖାଉଛି । ଏହାର ଅର୍ଥ ମହାତ୍ମା ଗାନ୍ଧିଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଅନୁବାଦିତ କରାଯାଇଛି, ଏହାର ଅର୍ଥ ହେଉଛି “ସବୁଠୁ କମ୍ ପରମାଣୁ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସବୁକିଛି ହେଉଛି ଦୈବୀୟ ।”
ଅରୋଭିଲର ତୃତୀୟ ସଂସ୍ଥାପକ ସିଦ୍ଧାନ୍ତ ହେଉଛି ଏହା ଅତୀତ ଓ ଭବିଷ୍ୟତ ମଧ୍ୟରେ ସେତୁ ଭାବେ ଉଭା ହେବ । ଯଦି କାହାକୁ ଜାଣିବାକୁ ଚାହିଁବ 1968ରେ ବିଶ୍ୱ ଓ ଭାରତ କେଉଁଠି ଥିଲା ଯେତେବେଳେ ଅରୋଭିଲ ସ୍ଥାପିତ ହୋଇଥିଲା, ଶୀତଳ ଯୁଦ୍ଧ ମଧ୍ୟରେ ବିଶ୍ୱ ରହିଥିଲା । ଅରୋଭିଲର ଚିନ୍ତାଧାରା ହିଁ ବାଣିଜ୍ୟ, ଗସ୍ତ ଓ ଯୋଗାଯୋଗ ମାଧ୍ୟମରେ ସମଗ୍ର ବିଶ୍ୱକୁ ଏକୀକୃତ କରାଇଥିଲା ।
ଅରୋଭିଲକୁ ଏକ ଛୋଟ ଅଂଚଳରୁ ସମଗ୍ର ମାନବତାକୁ ଆଚ୍ଛାଦିତ କରିବାର ଦୃଷ୍ଟିରେ ପରିକଳ୍ପନା କରାଯାଇଥିଲା । ଯାହା ଦେଖାଇ ହେବ କି ଗୋଟିଏ ଏକୀକୃତ ବିଶ୍ୱକୁ ଭବିଷ୍ୟତ ଦେଖିପାରିବ । ଅରୋଭିଲର ଚତୁର୍ଥ ସଂସ୍ଥାପକ ସିଦ୍ଧାନ୍ତ ହେଉଛି ଏହା ସମକାଳୀନ ବିଶ୍ୱର ଆଧ୍ୟାତ୍ମିକ ଓ ଭୌତିକ ଦୃଷ୍ଟିକୋଣ ସହ ଜଡ଼ିତ ହେବ । ଯଦିଓ ବିଜ୍ଞାନ ଓ ପ୍ରଯୁକ୍ତବିଦ୍ୟା ମାଧ୍ୟମରେ ବିଶ୍ୱର ଭୌତିକ ବିକାଶ ହେଉଛି, ତଥାପି ଏହା ସାମାଜିକ କ୍ରମାଙ୍କ ଓ ସ୍ଥିରତା ପାଇଁ ଆଧ୍ୟାତ୍ମିକତା ଭିତ୍ତିକ ଆବଶ୍ୟକତା ପାଇ ଅଧିକ ଦୀର୍ଘ ହେବ ।
ଅରୋଭିଲରେ ହେଉଛି ଭୌତିକ ଓ ଆଧ୍ୟାତ୍ମିକ, ସଦିଚ୍ଛାରେ ସହାବସ୍ଥାନ ।
ଅରୋଭିଲର ପଞ୍ଚମ ମୌଳିକ ସିଦ୍ଧାନ୍ତ ହେଉଛି ଏହା ଶିକ୍ଷଣୀୟ ଓ ନିରନ୍ତର ପ୍ରଗତିର ଅସମାପ୍ତ ସ୍ଥାନ, ଯାହାଫଳରେ ଏହା କଦାପି ସ୍ଥିର ହେବ ନାହିଁ ।
ମାନବତାର ପ୍ରଗତି ନିରନ୍ତର ଚିନ୍ତାଧାରା ଓ ପୁନଃ ବିଚାର ଆବଶ୍ୟକ କରେ । ଯାହାଫଳରେ ମଣିଷର ମନ ଗୋଟିଏ ବିଚାର ମଧ୍ୟରେ ସ୍ଥିର ହୋଇ ରହିବ ନାହିଁ ।
ଏହି ତଥ୍ୟ ହିଁ ଅରୋଭିଲକୁ ଏତେ ବିଶାଳ ବିବିଧ ଲୋକ ଓ ଚିନ୍ତାଧାରାକୁ ଏକାଠି କରାଇପାରିଛି । ଯାହାକି ଆଲୋଚନା ଓ ବିତର୍କକୁ ପ୍ରାକୃତିକ କରାଇଛି ।
ଭାରତୀୟ ସମାଜର ମୌଳିକତା ହେଉଛି ବିବିଧପୂର୍ଣ୍ଣ । ଏଥିରେ ଆଲୋଚନା ଓ ଦାର୍ଶନିକ ପରମ୍ପରାକୁ ପ୍ରୋତ୍ସାହନ ଦିଆଯାଇଛି । ଅରୋଭିଲ ଏହି ପ୍ରାଚୀନ ଭାରତୀୟ ପରମ୍ପରାକୁ ବିଶ୍ୱରେ ପ୍ରଦର୍ଶନ କରାଇ ବିଶ୍ୱସ୍ତରୀୟ ବିବିଧତାକୁ ଏକଜୁଟ୍ କରାଇଛି ।
ଭାରତ ସର୍ବଦା ବିଭିନ୍ନ ଧର୍ମ ଓ ସଂସ୍କୃତି ମଧ୍ୟରେ ପାରସ୍ପରିକ ସମ୍ମାନ ଓ ସହାବସ୍ଥାନର ଅନୁମତି ଦେଇଥାଏ । ଭାରତ ହେଉଛି ଗୁରୁକୂଳର ପୁରୁଣା ପରମ୍ପରାର ଘର, ଯେଉଁଠି ଶିକ୍ଷା କେବଳ ଶ୍ରେଣୀଗୃହ ମଧ୍ୟରେ ଆବଦ୍ଧ ହୋଇ ରହିନଥାଏ । ଯେଉଁଠି ଜୀବନ କେବଳ ଜୀବନ୍ତ ପରୀକ୍ଷାଗାର ମଧ୍ୟରେ ସୀମିତ ନଥାଏ । ଅରୋଭିଲ ମଧ୍ୟ ସେଭଳି ଅସରନ୍ତି ଓ ଜୀବନତମାମ ଶିକ୍ଷାର ସ୍ଥାନ ବିକଶିତ କରିଛି ।
ପ୍ରାଚୀନ ଯୁଗରେ ଆମର ସନ୍ଥ ଓ ଋଷିମାନେ ମହାନ ପ୍ରୟାସକୁ ଆରମ୍ଭ କରିବା ପାଇଁ ‘ଯଜ୍ଞ’ କରୁଥିଲେ । ବେଳେବେଳେ ଏହି ଯଜ୍ଞ ହିଁ ଇତିହାସର ପାଠ୍ୟକ୍ରମକୁ ଆକାର ଦେଇଥିଲା ।
ଏକତା ପାଇଁ ସେଭଳି ଏକ ‘ଯଜ୍ଞ’ ଏଠି ପ୍ରାୟ 50ବର୍ଷ ପୂର୍ବରୁ ହୋଇଥିଲା । ବିଶ୍ୱର ସବୁ ଭାଗରୁ ପୁରୁଷ ଓ ମହିଳମାନେ ମାଟି ଆଣିଥିଲେ । ମାଟିର ମିଶ୍ରଣରେ ଗୋଟିଏ ରାଷ୍ଟ୍ରର ଯାତ୍ରା ଆରମ୍ଭ ହୋଇଛି ।
ଅନେକ ବର୍ଷ ଧରି ବିଶ୍ୱକୁ ଅରୋଭିଲରୁ ସକାରାତ୍ମକ କମ୍ପନ ପ୍ରାପ୍ତ ହୋଇଛି ।
ଏହା ଅସରନ୍ତି ଶିକ୍ଷା, ପରିବେଶର ପୁନର୍ଜୀବନ, ଅକ୍ଷୟ ଶକ୍ତି, ଜୈବ କୃଷି, ସଠିକ୍ କୋଠା ନିର୍ମାଣ ଜ୍ଞାନକୌଶଳ, ଜଳ ପରିଚାଳନା ଅବା ବର୍ଜ୍ୟ ପରିଚାଳନା । ସବୁଥିରେ ଅରୋଭିଲ ଅଗ୍ରଣୀ ରହିଛି କହିଲେ ଅତ୍ୟୁକ୍ତି ହେବନି।
ଆପଣମାନେ ଦେଶରେ ଗୁଣାତ୍ମକ ଶିକ୍ଷାକୁ ପ୍ରୋତ୍ସାହନ ଦେବା ପାଇଁ ଅନେକ କିଛି କରିଛନ୍ତି । ଅରୋଭିଲର 50ବର୍ଷ ଅବସରରେ, ମୁଁ ଆଶା କରୁଛି ଏ ଦିଗରେ ଆପଣମାନେ ନିଜର ପ୍ରୟାସକୁ ଆହୁରି ବୃଦ୍ଧି କରିବେ । ଶିକ୍ଷା ମାଧ୍ୟମରେ ଯୁବ ମନର ସେବା ହିଁ ଶ୍ରୀ ଅରବିନ୍ଦ ଓ ମାଆଙ୍କୁ ବଡ଼ ଶ୍ରଦ୍ଧାଞ୍ଜଳି ହେବ ।
ଆପଣମାନେ ଅଧିକାଂଶ ଜାଣିନଥିବେ, କିନ୍ତୁ ମୁଁ ବି, ଶିକ୍ଷା କ୍ଷେତ୍ରରେ ଆପଣମାନଙ୍କର ପ୍ରୟାସର ମୁଁ ଜଣେ ଅନୁଗାମୀ । ଶ୍ରୀ ଅରବିନ୍ଦ ଓ ମା’ଙ୍କ ଜଣେ ପ୍ରେରକ ଶିଷ୍ୟ ଶ୍ରୀ କିରତ ଭାଇ ଯୋଶୀ ଜଣେ ବିଶିଷ୍ଟ ଶିକ୍ଷାବିତ୍ ଥିଲେ ।
ଯେତେବେଳେ ମୁଁ ଗୁଜରାଟର ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ ଥିଲି, ସେତେବେଳେ ସେ ମୋର ଶିକ୍ଷା ପରାମର୍ଶଦାତା ଥିଲେ । ଆଜି ସେ ଆମ ଭିତରେ ନାହାନ୍ତି । କିନ୍ତୁ ଭାରତର ଶିକ୍ଷା କ୍ଷେତ୍ରରେ ତାଙ୍କର ଯୋଗଦାନ ସର୍ବଦା ସ୍ମରଣୀୟ ହୋଇ ରହିବ ।
ବନ୍ଧୁଗଣ,
ଋକ୍ ବେଦ କହେ : “ଆନୋ ଭଦ୍ରାଃ କ୍ରତବୋ ୟନ୍ତୁ ବିଶ୍ୱତଃ”
(आनो भद्रा: क्रतवो यन्तु विश्वत:)
ସବୁ ପକ୍ଷଠାରୁ ଆମକୁ ମହାନ୍ ବିଚାରଧାରା ଆସିବା ଉଚିତ୍ ।
ଆମର ଦେଶର ସାଧାରଣ ନାଗରିକଙ୍କୁ ସଶକ୍ତ କରିବାର ଚିନ୍ତାଧାରା ନେଇ ଅରୋଭିଲ ଆଗକୁ ବଢ଼ୁ ।
ଲୋକମାନେ ଦୂର ଦୂରାନ୍ତରୁ ନୂଆ ଚିନ୍ତାଧାରା ସହ ଏଠାକୁ ଆସନ୍ତୁ । ଅରୋଭିଲ ଏସବୁ ବିଚାରଧାରା ସଂଶ୍ଲେଷିତ କରିବାର କେନ୍ଦ୍ର ପାଲଟୁ ।
ଅରୋଭିଲ ବିଶ୍ୱର ଏକ ଦୀପଶିଖା ଭଳି ସେବା କରୁ ।
ଏକ ସଂରକ୍ଷକ ଭଳି ମନର ସଂକୀର୍ଣ୍ଣ ପାଚେରୀକୁ ଭାଙ୍ଗିବା ପାଇଁ ଆହ୍ୱାନ କରୁ । ପ୍ରତ୍ୟେକଙ୍କୁ ମାନବତାର ଏକତ୍ୱର ସମ୍ଭାବନାକୁ ପାଳନ ନିମନ୍ତେ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଆମନ୍ତ୍ରଣ କରିବା ଜାରି ରଖୁ ।
ମହର୍ଷି ଅରବିନ୍ଦ ଓ ଦିବ୍ୟ ମା’ଙ୍କ ଚେତନା ଅରୋଭିଲ ନିଜର ବିଶାଳ ସଂସ୍ଥାପନ ସିଦ୍ଧାନ୍ତର ସମସ୍ତ ପୂର୍ତ୍ତି ନିମନ୍ତେ ମାର୍ଗଦର୍ଶନ ଜାରି ରଖୁ ।
ଧନ୍ୟବାଦ ।
It is important today to remember the vast extent of action and thought of Shri Aurobindo. A man of action, a philosopher, a poet, there were so many facets to his character. And each of them was dedicated to the good of the nation and humanity: PM @narendramodi
— PMO India (@PMOIndia) February 25, 2018
Auroville has brought together men and women, young and old, cutting across boundaries and identities. I understand that Auroville’s Charter was hand-written in French by the Divine Mother herself. According to the Charter, the Mother set five high principles for Auroville: PM
— PMO India (@PMOIndia) February 25, 2018
Maharishi Aurobindo’s philosophy of Consciousness integrates not just humans, but the entire universe. This matches with the ancient saying: “ईशावास्यम इदम सर्वम्.” This has been translated by Mahatma Gandhi to mean “everything down to the tiniest atom is divine”: PM
— PMO India (@PMOIndia) February 25, 2018
As the world progresses materially through science and technology, it will increasingly long for and need spiritual orientation for social order and stability. At Auroville, the material and the spiritual, co-exist in harmony: PM
— PMO India (@PMOIndia) February 25, 2018
The fact that Auroville has brought together such huge diversity of people and ideas makes dialogue and debate natural. Indian society is fundamentally diverse. It has fostered dialogue & a philosophic tradition. Auroville show-cases this ancient Indian tradition to the world: PM
— PMO India (@PMOIndia) February 25, 2018
India has always allowed mutual respect & co-existence of different religions and cultures. India is home to the age old tradition of Gurukul, where learning is not confined to classrooms. Auroville too has developed as a place of un-ending and life-long education: PM
— PMO India (@PMOIndia) February 25, 2018
