Congress continues to ignore the contributions of the great Sardar Patel: PM Modi in Sojitra
20 years ago there were less than 1000 colleges in Gujarat, today there are more than 4000 colleges in Gujarat: PM Modi in Sojitra

ભારત માતા કી (ઑડિયન્સમાંથી જયઘોષ)
ભારત માતા કી (ઑડિયન્સમાંથી જયઘોષ)
ભારત માતા કી (ઑડિયન્સમાંથી જયઘોષ)
આ ચુંટણીમાં આવતીકાલે પ્રચારના પડઘમ પુરા થશે. એના પહેલા આણંદ જિલ્લાનો મારો આ છેલ્લો પ્રવાસ છે. ગુજરાતમાં જ્યાં જ્યાં જવાનો મને અવસર મળ્યો, ચારેય તરફ ખાસ કરીને મેં જોયું છે કે આ ચુંટણી ન નરેન્દ્ર લડે છે, ન ભુપેન્દ્ર લડે છે. આ ચુંટણી અહીં બેઠેલાય નથી લડતા. આ ચુંટણી ગુજરાતની જનતા લડી રહી છે. ખાસ કરીને ગુજરાતના જવાનીયાઓ લડી રહ્યા છે. એમાંય જે ફર્સ્ટ ટાઈમ વોટર છે, એણે તો પોતાના 25 વર્ષના ભવિષ્યને નક્કી કરવા માટે આ ચુંટણીનું બીડું ઉઠાવ્યું છે, ભાઈઓ. અને હુ જ્યાં ગયો ત્યાં, માતાઓને મળું, તો ત્યાંથી પણ, દીકરીઓને મળું, તો ત્યાંથી પણ, જવાનીયાઓને મળું, તો ત્યાંથી પણ, ગામડું હોય કે શહેર, ઝુંપડપટ્ટી હોય કે મધ્યમ વર્ગના લોકો હોય, એક જ વાત, એક જ સ્વર, બધેથી એક જ વાત સંભળાય છે,
ફિર એક બાર (ઑડિયન્સમાંથી મોદી સરકાર...)
ફિર એક બાર (ઑડિયન્સમાંથી મોદી સરકાર...)
ફિર એક બાર (ઑડિયન્સમાંથી મોદી સરકાર...)
સાથીઓ,
સોજીત્રામાં બપોરે સભા હોય, ને આટલી મોટી જનમેદની હોય, એ જ બતાવે છે કે ભારતીય જનતા પાર્ટી ગુજરાતના વિકાસ અને વિકસિત ગુજરાત, એનું જે સપનું લઈને નીકળી છે, એને તમે મહોર મારી દીધી છે. ગઈ કાલે ચુંટણીનું પહેલા દોરનું મતદાન પુરું થયું. 89 બેઠકોની ચુંટણીનું મતદાન થયું. પરંતુ આ છાપાવાળા મારા કરતા વધારે સમજે. અને હવે તો દેશભરના નાગરિકોય સમજી ગયા છે કે કોંગ્રેસ જ્યારે ચુંટણીના બે દહાડા પહેલા કાગારોળ ચાલુ કરી દે, ઈવીએમ, ઈવીએમ, ઈવીએમ... ઈવીએમમાં ગરબડ, ઈવીએમમાં ઢીંકણું, ઈવીએમમાં ફલાણું, એનું કારણ શું? આ કોંગ્રેસવાળા ઈવીએમ ઉપર તૂટી પડે, એનું કારણ શું? કે એમને ખબર છે કે હવે ઉચાળા ભરવાના છે, ભાઈ. હવે ક્યાંય પત્તો પડે એમ નથી. અને કોંગ્રેસને હાર દેખાય, એટલે પછી ઈવીએમ ઉપર ઠીકરું ફોડે. આખી ચુંટણીમાં, મોદીને ગાળો દેવાની. અને મતદાન આવે, એટલે ઈવીએમને ગાળો દેવાની.
ભાઈઓ, બહેનો,
કોંગ્રેસના આ બધા ખેલ, હવે આ દેશનો બચ્ચો, બચ્ચો સમજી ગયો છે, ભઈલા. ભાઈઓ, બહેનો, આણંદની ધરતી પર આવીએ, એટલે ખાલી આણંદ આવીએ એવું નહિ. આણંદ આવીએ, એટલે આનંદ તો આવે જ. પણ આણંદ, તો પ્રેરણાભુમિ છે, પ્રેરણાભુમિ... આણંદ એ સંકલ્પોની ભુમિ છે. આ એ પવિત્ર ધરતી છે, જ્યાં સરદાર વલ્લભભાઈ પટેલે એક ભારત, શ્રેષ્ઠ ભારતનો સંકલ્પ સાકાર કર્યો. રાજા-રજવાડાઓને એક કર્યા.
અને આ મારું સૌભાગ્ય છે, ભાઈઓ કે વિશ્વનું સૌથી ઊંચું સ્ટેચ્યુ ઓફ યુનિટી, એ બનાવવાનું સૌભાગ્ય મને મળ્યું. અને આખી દુનિયામાં, આખી દુનિયામાં સરદાર સાહેબનું નામ લોકજીભે ચર્ચામાં ચઢ્યું. ખાલી એની ઊંચાઈના કારણે નહિ, બાવલાની ઊંચાઈના કારણે નહિ, આ બાવલાની ઊંચાઈ પછી, એના ઊંચાઈનો લોકોને સમજણ પડવા માંડી. જે લોકોએ દબાવી રાખ્યું હતું ને, બધું બહાર આવવા માંડ્યું.
હમણા હું એકતાનગર ગયો હતો, સરદાર સરોવર ડેમ પર. તો યુનાઈટેડ નેશન્સના સેક્રેટરી જનરલ ત્યાં આવ્યા હતા. દુનિયાના સૌથી મોટું જે સંગઠન છે, એના વડા. અને મારી સાથે સરદાર સાહેબને શ્રદ્ધાંજલિ આપવા માટે આવ્યા.
તો એમણે કહ્યું કે નરેન્દ્રભાઈ, મારે માટે ખરેખર આ યાત્રા સુખદ યાત્રા છે.
મેં કહ્યું, કેમ?
તો કહે, અહીં આવવાનું થયું એટલે હું જરા સરદાર સાહેબ વિશે વાંચવા માંડ્યો. મારા જે લોકો, રિપોર્ટીંગ કરતા હોય, ફીડબેક આપતા હોય, પ્રવાસ પહેલા, એ મારી ટીમે અધ્યયન કર્યું. અને સરદાર સાહેબનું આટલું મોટું વ્યક્તિત્વ, જો હું અહીંયા ન આવ્યો હોત તો મારું ધ્યાન જ ના ગયું હોત. અને હું તો મારું માથું ગર્વથી ભરાઈ ગયું કે આવો મહાપુરુષ આ પૃથ્વી પર થયો હતો. સરદાર સાહેબના આટલા વખાણ યુ.એન. સેક્રેટરી જનરલે મારી સામે કર્યા, ભાઈઓ.
સરદાર સાહેબની પ્રેરણા, ભારતની એકતા, અને આ ભાવને કારણે આજે ભારત દુનિયાની અંદર એક મોટી તાકાત બનતું જઈ રહ્યું છે, ભાઈઓ. અને એ સત્ય છે, ભાઈ, કોંગ્રેસને સરદાર સાહેબ સાથે, એને સરદાર સાહેબ સાથેય વાંધો, અને દેશની એકતા સામેય વાંધો. કારણ કે એની, આખું રાજકારણ, ભાગલા પાડો અને રાજ કરો, આ જ હતું. અને સરદાર સાહેબનું, એક કરો, એનું હતું. તો, મેળ જ ના પડે ને. એટલે સરદાર સાહેબને ક્યારેય પણ એમણે પોતાના ના ગણ્યા.
તમે આ કોંગ્રેસના નેતાઓ વોટ માગવા આવે છે, તમારે ત્યાં? (ઑડિયન્સમાંથી હા...)
આવે તો મારા તરફથી એક સવાલ પુછશો? (ઑડિયન્સમાંથી હા...)
જરા હાથ ઊંચો કરીને પુછશો? (ઑડિયન્સમાંથી હા...)
હું આ બધા ગુજરાતના નાગરિકોને કહું છું. કોઈ કોંગ્રેસનો નેતા આવે તો એક પ્રશ્ન પુછજો કે આ સરદાર વલ્લભભાઈ પટેલ કોંગ્રેસમાં હતા? પહેલો પ્રશ્ન પુછજો.
(ઑડિયન્સમાંથી હા...)
પછી એમને પુછજો, કે આ સરદાર સાહેબે દેશને એક કરવાનું કામ કર્યું હતું? બીજો પ્રશ્ન પુછજો.
(ઑડિયન્સમાંથી હા...)
અને પછી ત્રીજો પ્રશ્ન પુછજો કે, સરદાર સાહેબનું સરદાર સરોવર ડેમ પર દુનિયાનું સૌથી મોટું સ્મારક બન્યું છે, તમે કોઈ વાર જઈ આવ્યા, ખરા ત્યાં? પગે લાગી આવ્યા?
(ઑડિયન્સમાંથી હા...)
કોંગ્રેસના લોકોએ ત્યાં જવું જોઈએ કે નહિ, ભાઈઓ? (ઑડિયન્સમાંથી હા...)
સરદાર સાહેબને શ્રદ્ધાંજલિ આપવી જોઈએ કે ના આપવી જોઈએ? (ઑડિયન્સમાંથી હા...)
સરદાર સાહેબનો આદર કરવો જોઈએ કે ના કરવો જોઈએ? (ઑડિયન્સમાંથી હા...)
આ મોદીએ સરદાર સાહેબનું પુતળું બનાવ્યું, એટલે સરદાર સાહેબ જોડેય તમને આભડછેટ, ભાઈ?
આવી કોંગ્રેસને સજા કરવી પડે કે ના કરવી પડે? (ઑડિયન્સમાંથી હા...)
આ વખતે આણંદ જિલ્લો એકતા બતાવીને આ સરદાર સાહેબનું અપમાન કરનારાઓને સજા કરશે કે નહિ કરે, ભાઈ? (ઑડિયન્સમાંથી હા...)
ભાઈઓ, બહેનો,
આ કોંગ્રેસ પાર્ટી આપણા ગુજરાતમાં શું કર્યું, એણે? જાત – જાત જોડે લડાવી. એક જાતને બીજા જાત જોડે, એક ગામને બીજા ગામ જોડે, શહેરને ગામડા જોડે, જિલ્લા – જિલ્લા જોડે, ગુજરાતને સૌરાષ્ટ્ર જોડે, લડાવો, લડાવો, લડાવો, ભાગલા પાડો, ભાગલા પાડો... અને એના કારણે આપણું ગુજરાત, ભાઈઓ, બહેનો, કમજોર થતું ગયું, નિર્બળ થતું ગયું. વિકાસની બધી બાબતમાં આપણે પાછળ પડી ગયા. અને એનો લાભ, એવા એવા લોકોએ લીધો, છાશવારે હુલ્લડો થાય.
થતા હતા કે નહિ, ભાઈ? (ઑડિયન્સમાંથી હા...)
કરફ્યુ એ રોજની વાત હતી કે નહિ? (ઑડિયન્સમાંથી હા...)
આપણું ખંભાત, અવારનવાર થાય.
મુસીબત આવતી હતી કે નહિ? (ઑડિયન્સમાંથી હા...)
આણંદ બચતું હતું? પેટલાદ બચતું હતું? આ જ કામ, કારણ? એકતા વેરવિખેર કરી નાખી હતી. અંદર-અંદર એવા લડાવ્યા હતા કે આવા તત્વો એનો ફાયદો લેતા હતા. પરંતુ 20 – 25 વર્ષમાં ગુજરાતે જે એકતાનો મક્કમ નિર્ધાર કર્યો, અને એકતાના કારણે ભારતીય જનતા પાર્ટીના પડખે ઉભી રહી. અને એકતા માટે વોટ આપ્યા.
અને 20 વર્ષમાં જુઓ, ભાઈ સ્થિતિ બદલવા માંડી કે ના માંડી? (ઑડિયન્સમાંથી હા...)
માંડી કે ના માંડી? (ઑડિયન્સમાંથી હા...)
આ બધા રંજાડવાવાળા લાઈન પર આવી ગયા કે ના આવી ગયા? (ઑડિયન્સમાંથી હા...)
હુલ્લડો બધા બંધ થયા કે ના થયા? (ઑડિયન્સમાંથી હા...)
કરફ્યુ ગયો કે ના ગયો? (ઑડિયન્સમાંથી હા...)
શાંતિ, એકતા, સદભાવનાનું વાતાવરણ બન્યું કે ના બન્યું? (ઑડિયન્સમાંથી હા...)
બધાનું ભલું થવા માંડ્યું કે ના થવા માંડ્યું? (ઑડિયન્સમાંથી હા...)
અને રાજ્યનું કામ બધાનું ભલું કરવાનું હોવું જોઈએ કે ના હોવું જોઈએ? (ઑડિયન્સમાંથી હા...)
રાજ્યને ફાયદો થયો કે ના થયો, ભાઈ? (ઑડિયન્સમાંથી હા...)
ભાઈઓ, બહેનો,
આ એકતાના કારણે જાતિવાદથી ઉપર ઊઠીને વિકાસને વર્યા. આજે ગુજરાત દેશભરની અંદર નવી ઊંચાઈ પર પહોંચ્યું છે.
ભાઈઓ, બહેનો,
આ કોંગ્રેસ પાર્ટી, ગુલામીની માનસિકતા, એ કોંગ્રેસમાં ઘર કરી ગઈ છે. જેવો સંગ, એવો રંગ, એમ લાગે. કારણ કોંગ્રેસના લોકો, અંગ્રેજો જોડે ઘણા વર્ષો સુધી એમણે કામ કર્યું. આઝાદીના આંદોલન વખતે જે બધી 34 – 35 પછી નાની નાની સરકારો બનવા માંડી, એમાં અંગ્રેજો જોડે જ કામ કરતા. એટલે એમની બધી કુટેવો એમનામાં આવી. ભાગલા પાડો, રાજ કરો, અને ગુલામી માનસિકતા.
તમે આ ગુલામી માનસિકતાનું ઉદાહરણ જુઓ. આપણું પાવાગઢ. અહીં મોટા ભાગના લોકો હશે, જે પાવાગઢ ગયા હશે. મા કાળી બિરાજે, પાવાગઢ ઉપર. 500 વર્ષ પહેલા આક્રાન્તાઓએ મા કાળીનું મંદિર ધ્વસ્ત કર્યું, એનું શિખર તોડી નાખ્યું. 500 વર્ષ સુધી શિખર ના બન્યું. 500 વર્ષ સુધી મા કાળીના માથે ધજા ના ફરકી, ભાઈઓ. આ કોંગ્રેસની ગુલામીની માનસિકતા.
દેશ આઝાદ થયા પછી, આમાં સુધારો થવો જોઈતો હતો કે નહોતો થવો જોઈતો, ભાઈ? (ઑડિયન્સમાંથી હા...)
દેશ આઝાદ થયા પછી તો થવું જોઈતું હતું ને? (ઑડિયન્સમાંથી હા...)
કોંગ્રેસે કર્યું? (ઑડિયન્સમાંથી ના...)
આજે ધજા ફરકે છે? (ઑડિયન્સમાંથી હા...)
પાવાગઢનું નામ રોશન થઈ ગયું? (ઑડિયન્સમાંથી હા...)
કોણે કર્યું? (ઑડિયન્સમાંથી મોદી... મોદી...)
કોણે કર્યું? (ઑડિયન્સમાંથી મોદી... મોદી...)
ભાઈઓ, બહેનો,
મોદીએ નહિ, આ તમારા એક વોટના કારણે થયું. આ તમારા વોટની તાકાત છે કે પાવાગઢમાં શિખર પણ થયું અને પાવાગઢ ઉપર ધજા પણ ફરકી રહી છે અને શનિ-રવિએ મા કાળીને ભક્તિ કરનારા બેથી અઢી લાખ લોકો ત્યાં જાય છે, બેથી અઢી લાખ લોકો.
ભાઈઓ, બહેનો,
કોંગ્રેસની ગુલામીની જે માનસિકતા છે, એ ક્યારેય દેશનું ગૌરવ, દેશના સન્માનની ચિંતા ના કરી શકે. એની જુની રાજકારણ. ભાગલા પાડો, એમાં જ એ જુટેલી છે. ભાઈઓ, બહેનો, આજે વિશ્વમાં ભારતના સામર્થ્યનો ડંકો વાગી રહ્યો છે. કોંગ્રેસની સોચમાં અને ભાજપની સોચમાં ખુબ અંતર છે, ભાઈ. અમારા સંકલ્પ વિકસિત ગુજરાતના છે. 25 વર્ષ પછી ગુજરાત કેવું હોય. અમારા આણંદ જિલ્લો, ખેડા જિલ્લાના લોકો તો છાશવારે વિદેશ જતા હોય છે. વિદેશના લોકો જોડે ઘર ઘરનો સંબંધ હોય. દુનિયાના જે સમૃદ્ધ દેશો છે,
આપણું ગુજરાત એવું થવું જોઈએ કે નહિ, ભાઈ? (ઑડિયન્સમાંથી હા...)
જરા જોરથી બોલો, તો ખબર પડે. (ઑડિયન્સમાંથી હા...)
એવું થવું જોઈએ કે નહિ? (ઑડિયન્સમાંથી હા...)
આ વિકસિત ગુજરાત કરવાનું સપનું લઈને ચાલ્યા છીએ. આ વખતે દેશની આઝાદીના 75 વર્ષ થયા છે. દેશની આઝાદીના 100 વર્ષ થાય, આપણી પાસે 25 વર્ષ છે. આ 25 વર્ષમાં એવી હરણફાળ ભરવી છે, એવી હરણફાળ ભરવી છે, કે ગુજરાતને વિકસિત ગુજરાત બનાવીને જ રહેવું છે, ભાઈઓ. અને આ ચુંટણી 5 વર્ષ માટે નહિ, 25 વર્ષ પછીના વિકસિત ગુજરાતનો મજબુત પાયો નાખવા માટેની ચુંટણી છે. આજે જે 20 – 22 વર્ષના જવાનીયાઓ છે, આગામી 25 વર્ષ એમનો સ્વર્ણિમ કાળ છે. એમનો સ્વર્ણિમ કાળ જાહોજલાલીવાળો બને, ખીલે, ફુલે, એવો બને, એના માટે આ ચુંટણીમાં મતદાન કરવાનું છે, ભાઈઓ.
જ્યારે દિલ્હીમાં કોંગ્રેસ હતી, ભાઈ, એમનું રાજ હતું 10 વર્ષ સુધી. રોજ છાપામાં શું આવતું હતું, ભાઈ? રોજ છાપામાં આટલા લાખનો ગોટાળો, આટલા કરોડનો ગોટાળો, આમાં ગોટાળો, પેલામાં ગોટાળો...
આ જ સમાચાર આવતા હતા કે નહોતા આવતા? (ઑડિયન્સમાંથી હા...)
જરા જોરથી બોલો, ભાઈ, આવતા હતા કે નહોતા આવતા? (ઑડિયન્સમાંથી હા...)
સાચું બોલો, ના આવતા હોય તો ના બોલો, આવતા હતા કે નહોતા આવતા? (ઑડિયન્સમાંથી હા...)
દરેકમાં ગોટાળો કર્યો હોય કે ના કર્યો હોય? (ઑડિયન્સમાંથી હા...)
2-જી, તો ગોટાળો, કોયલા, તો ગોટાળો, હેલિકોપ્ટર, તો ગોટાળો, પનડુબ્બી, તો ગોટાળો... 8 વર્ષ થયા, તમે મને ત્યાં બેસાડ્યો છે. તમે મને મોટો કર્યો છે. તમે જ મને શિક્ષિત કર્યો છે. તમે જ મને મારું ઘડતર કર્યું છે.
બોલો, તમારા ઘડતરને ઊની આંચ આવવા દીધી છે? (ઑડિયન્સમાંથી ના...)
તમે જે મને શિક્ષણ આપ્યું છે, એમાં કોઈ ખોટ પડવા દીધી છે? (ઑડિયન્સમાંથી ના...)
તમે જે મને શીખવાડ્યું, સમજાવ્યું, એવું પાકે પાયે, એક ઓબિડીયન્ટ વિદ્યાર્થીની જેમ દિલ્હીમાં જઈને કરું છું કે નહિ? (ઑડિયન્સમાંથી હા...)
ગોટાળાના એકેય સમાચાર આવે છે? (ઑડિયન્સમાંથી ના...)
કાળા-ધોળાના સમાચાર આવે છે? (ઑડિયન્સમાંથી ના...)
ભાઈ-ભતીજાની સમાચાર આવે છે? (ઑડિયન્સમાંથી ના...)
કારણ? અમારે માટે 130 કરોડ દેશવાસીઓ, અમારા માટે ભારતના બધા રાજ્યો આગળ વધે, આ દેશ સમૃદ્ધ બને, ભાઈઓ, બહેનો, એની ચિંતા. અને એના કારણે, તમે જુઓ, કોરોનાનો, આવડી મોટી ભયંકર આફત આવી.
આફત ભયંકર હતી કે નહિ? (ઑડિયન્સમાંથી હા...)
આખી દુનિયા હલી ગઈ હતી કે નહિ? (ઑડિયન્સમાંથી હા...)
આપણા મહોલ્લામાં એક જણને કોરોના થયો હોય ને તોય આખો મહોલ્લો દરવાજા બંધ કરી દે, એવું હતું કે નહિ? (ઑડિયન્સમાંથી હા...)
જરા, બોલો તો ખરા? (ઑડિયન્સમાંથી હા...)
એવા વિકટ કાળમાં આખી દુનિયા હલી ગઈ, ભાઈઓ. મોટા મોટા દેશો પણ, અમીર દેશો પણ, એના બધા નાગરિકો સુધી હજુ વેક્સિનનો ડોઝ નથી પહોંચાડી શક્યા.
આપણે વેક્સિન ઘેર ઘેર પહોંચાડી કે નહિ, ભાઈઓ? (ઑડિયન્સમાંથી હા...)
તમને બધાને વેક્સિન લાગી છે કે નહિ? (ઑડિયન્સમાંથી હા...)
ટીકાકરણ થયું છે કે નહિ? (ઑડિયન્સમાંથી હા...)
એક રૂપિયો આપવો પડ્યો? (ઑડિયન્સમાંથી ના...)
એક કાણી પાઈ આપવી પડી? (ઑડિયન્સમાંથી ના...)
લાગ્યું કે ના લાગ્યું? (ઑડિયન્સમાંથી હા...)
ભાઈઓ, બહેનો,
આ આજે ભારતની તાકાત છે. એના કારણે ભારત ટકી રહ્યું છે. આપણે, આપણે જે ટીકાકરણ કર્યું છે ને, એ અમેરિકાની કુલ સંખ્યા છે ને, એના કરતા ચાર ગણું ટીકાકરણ આપણે કર્યું છે, બોલો. અમેરિકાની કુલ સંખ્યા કરતા. દુનિયાના દેશોની સ્થિતિ એવી હતી કે વેક્સિનેશનનું સર્ટિફિકેટ અઠવાડિયા સુધી મળે નહિ, દસ દહાડા સુધી મળે નહિ. આપણે ત્યાં તો તમે વેક્સિન લગાવો ને તમારા મોબાઈલ ફોન પર સર્ટિફિકેટ આવી જતું હતું. અને તમે સર્ટિફિકેટ બતાવો, એટલે બધાએ માનવું પડે કે વેક્સિન થઈ ગયું છે, ભાઈ.
ભાઈઓ, બહેનો,
આખી દુનિયા અનાજના સંકટમાં ફસાયેલી પડી છે, અત્યારે. એક તો કોરોનાના કારણે, પછી યુદ્ધના કારણે. દુનિયાના લોકો... મને યાદ છે, મારી ઉપર દુનિયાના મોટા મોટા દેશના લોકોના ફોન આવે, કે સાહેબ, ગમે તેમ થાય પણ ચોખા તો તમારે અમારા દેશને આપવા જ પડશે. કોઈનો ફોન આવે, ઘઉં તો આપવા જ પડશે. કોઈનો ફોન આવે, સાહેબ, ખાંડનું કંઈક કરો. ભારત પાસે, દુનિયાના સમૃદ્ધ દેશો.
ભાઈઓ, બહેનો,
આપણે દુનિયાના લોકોને પણ ભુખ્યા નથી રહેવા દીધા, સાથે સાથે કોરોનાના કાળમાં 80 કરોડ લોકોને, 80 કરોડ લોકોને મફત અનાજ આપ્યું આપણે, મફત અનાજ, ભાઈ. તમે મહોલ્લામાં કોઈ ગરીબ આવ્યો હોય, એને બે રોટલી આપો ને, તોય આખો મહોલ્લો કહે, આ ભઈ, બહુ દયાળું છે, હોં. કોઈ બી ગરીબ, એમના ત્યાંથી ભુખ્યો નથી જતો. કહે કે ના કહે? કહે કે ના કહે? સાહેબ, આપણે 3 વર્ષ, 80 કરોડ લોકોને મફત અનાજ પહોંચાડ્યું, કારણ કે આ દેશમાં કોઈ ગરીબના ઘરમાં ચુલો ના ઓલવાવો જોઈએ, ભાઈ. હું એટલા માટે દિલ્હીમાં, આ તમારો દીકરો દિલ્હીમાં ઉજાગરા કરતો હતો, કારણ, ગરીબનું છોકરું ભુખ્યું ના સૂઈ જાય, એના માટે. 80 કરોડ લોકોને, ત્રણ વર્ષ થયા.
ભાઈઓ, બહેનો,
દુનિયાના સવા સો દેશો, સવા સો દેશોની કુલ સંખ્યા હોય ને, એના કરતા વધારે લોકોને આપણે મફત અનાજ આપ્યું, બોલો. 80 કરોડ લોકો એટલે? દુનિયાના સવા સો દેશો જેટલી સંખ્યા થાય. અને કેટલાય દેશો એવા છે કે જેનું આટલું બજેટ ના હોય, એટલા બધા રૂપિયા આપણે ગરીબના ઘરમાં ચુલો સળગતો રહે ને, એના માટે ખર્ચ્યા છે.
ભાઈઓ, બહેનો,
60 કરોડ નાગરિકોને દર વર્ષે 5 લાખ રૂપિયા સુધીનો મફત સારવાર. 5 લાખ રૂપિયા સુધી મફત સારવાર. તમારી પાસે આયુષ્માન કાર્ડ હોય, તમે મુંબઈમાં હો, કલકત્તામાં હો, બેંગ્લોરમાં હો, હૈદરાબાદમાં હો, અને માંદા પડી જાઓ, તમારા ગામમાં હો ને માંદા પડી જાઓ, તો તમારે દેવું કરવાની જરુર નહિ. વ્યાજે પૈસા લાવવાની જરુર નહિ. મંગલસૂત્ર ગીરવે મૂકવાની જરુર નહિ. આ દીકરો બેઠો છે. આ તમારો દીકરો બેઠો છે. 5 લાખ રૂપિયા સુધી ચુકવવાની જવાબદારી મારી.
ભાઈઓ, બહેનો,
આ કોંગ્રેસવાળા ગરીબી હટાવવાની વાતો કરે. ગરીબને પોતાનું ઘરનું ઘર હોય, તો એની જિંદગી બદલાય કે ના બદલાય, ભાઈ? ફુટપાથ પરથી પાકા ઘરમાં જાય તો એને સારી રીતે જિંદગી જીવવાનું મન થાય કે ના થાય? આપણે 3 કરોડ ઘર બનાવ્યા, 8 વર્ષમાં 3 કરોડ. અને ગરીબોને પાકા ઘર બનાવ્યા. એક કાણી પાઈનો ભ્રષ્ટાચાર કોઈને કરવા ના દીધો. અને 3 કરોડ એટલે એક આખું ઓસ્ટ્રેલિયા નવું બનાવો ને, એટલા ઘર થાય. નવું ઓસ્ટ્રેલિયા થાય.
આજે ભારતનું સામર્થ્ય વધી રહ્યું છે. બધે જ દેખાઈ રહ્યું છે, ભાઈઓ. ભારતનો ડંકો વાગી રહ્યો છે. તમારામાંથી ઘણા લોકો વિદેશના લોકોને ઓળખે છે.
આજે દુનિયામાં ભારતનું માન – સન્માન વધ્યું છે કે નહિ? (ઑડિયન્સમાંથી હા...)
તમે જ્યાં ભારતની વાત કરો, લોકો ગર્વથી જુએ છે કે નહિ જુએ, ભાઈ? (ઑડિયન્સમાંથી હા...)
દુનિયામાં ભારતનો ડંકો વાગે છે કે નથી વાગતો? (ઑડિયન્સમાંથી હા...)
અમેરિકામાં વાગે છે કે નથી વાગતો? (ઑડિયન્સમાંથી હા...)
ઈઝરાયલમાં વાગે છે કે નથી વાગતો? (ઑડિયન્સમાંથી હા...)
ઈંગ્લેન્ડમાં વાગે છે કે નથી વાગતો? (ઑડિયન્સમાંથી હા...)
યુરોપમાં વાગે છે કે નથી વાગતો? (ઑડિયન્સમાંથી હા...)
કેનેડામાં વાગે છે કે નથી વાગતો? (ઑડિયન્સમાંથી હા...)
કારણ? (ઑડિયન્સમાંથી મોદી... મોદી... મોદી... મોદી... ના નારાઓ)
કારણ? (ઑડિયન્સમાંથી મોદી... મોદી... મોદી... મોદી... ના નારાઓ)
કારણ? (ઑડિયન્સમાંથી મોદી... મોદી... મોદી... મોદી... ના નારાઓ)
કારણ શું? (ઑડિયન્સમાંથી મોદી... મોદી... મોદી... મોદી... ના નારાઓ)
કારણ શું? (ઑડિયન્સમાંથી મોદી... મોદી... મોદી... મોદી... ના નારાઓ)
અલ્યા ભઈ, મોદી નહિ, આ કારણ, તમારો વોટ. આ તમારા વોટની તાકાત છે, એના કારણે દુનિયામાં ડંકો વાગે છે.
(ઑડિયન્સમાંથી મોદી... મોદી... મોદી... મોદી... ના નારાઓ)
તમારા વોટની તાકાત સમજજો, ભાઈ. એક એક વોટની તાકાત હોય છે. કોઈ પણ વ્યક્તિ એક પણ વોટની તાકાતને ઓછી ના આંકે. તમને ખબર છે? સરદાર વલ્લભભાઈ પટેલ અમદાવાદ મ્યુનિસિપાલિટીના પ્રમુખ થયા હતા. ખબર છે?
અમદાવાદ મ્યુનિસિપાલિટીના પ્રમુખ થયા હતા. એમની જવાનીમાં. પણ એક વખત ચુંટણી લડ્યા, તો એક વોટે હારી ગયા હતા. પછી બધાને પસ્તાવો થયો કે હું વોટ આપવા ગયો હોત તો સરદાર સાહેબ પ્રમુખ થઈ જાત. એક વોટના કારણે સરદાર સાહેબ પ્રમુખ થતા રહી ગયા હતા અને એટલા માટે તમારા એક એક વોટની તાકાત સમજજો, ભાઈઓ. સવારે વહેલા ઊઠીને વોટ આપવા જવું જ પડે, ભાઈઓ.
આ ડબલ એન્જિનની સરકાર વિકાસની ગતિ પણ ડબલ કરવા માગે છે.
ગુજરાતમાં ભાજપા સરકાર, દિલ્હીમાં ભાજપા સરકાર.
દિલ્હીમાં નરેન્દ્ર, અહીંયા ભુપેન્દ્ર.
આના કારણે લગાતાર ગુજરાતના વિકાસ માટે આપણે કામ કરવા માગીએ છીએ, ભાઈઓ.
આ ડબલ એન્જિનની સરકાર, આણંદની અંદર પીએમ આવાસ, 15,000થી વધારે પીએમ આવાસ બન્યા.
ડબલ એન્જિનની સરકાર, આણંદમાં 6 લાખથી વધારે લોકોના જનધન એકાઉન્ટ ખોલ્યા.
આ ડબલ એન્જિનની સરકાર, 30,000 કરતા વધારે ગરીબોને આણંદ જિલ્લાની અંદર ઉજ્જવલાના ગેસ મળ્યા, કનેક્શન મળ્યા.
આ ડબલ એન્જિનની સરકાર. પીએમ કિસાન સન્માન નિધિ. આણંદમાં 3 લાખ ખેડૂતોને એના એકાઉન્ટમાં 600 કરોડ રૂપિયા ગયા, 600 કરોડ રૂપિયા.
આ ડબલ એન્જિનની સરકાર, 100 ટકા, આણંદ જિલ્લામાં 100 ટકા, ઘેર ઘેર નળમાં જળ, ઘેર ઘેર નળના કનેક્શન ને પાણી પહોંચ્યા. અને એના માટે આણંદનું તો સન્માન પણ થયું. અહીંની આણંદની ટીમને હું અભિનંદન આપું છું કે આ કામ જોરદાર એમણે પુરું કર્યું.
ભાઈઓ, બહેનો,
સશક્તિકરણની બાબતમાં આપણી અમૂલ ડેરીએ મોટી તાકાત બનાવી છે. સરદાર સાહેબ કેટલા દીર્ઘદૃષ્ટા હતા, ભાઈકાકા કેટલા દીર્ઘદૃષ્ટા હતા, આજે આપણને, એચ.એમ. પટેલ સાહેબ, બધાની યાદ આવે કે, જેના કારણે આપણું અમૂલ, આજે દુનિયામાં નામ... આણંદમાં ગામેગામ, બહેનોના સશક્તિકરણમાં આ સહકારીતાનું મોડલ કામ કરી રહ્યું છે. કિસાનો, પશુપાલકો, એનો સહકાર, અદભુત પરિણામો આપી રહ્યા છે.
અને ભાઈઓ, બહેનો,
મારે તો આણંદ જિલ્લાને અભિનંદન આપવા છે. ગોબર-ધન, આખા દુનિયામાં મોડલ કામ આપણે કર્યું છે, ગોબર-ધનનું. આજે હું દિલ્હીથી લોકોને મોકલતો હોઉં છું. અલ્યા, ભઈ, ઉમરેઠ જજો. આ ગોબર-ધનનો પ્રોજેક્ટ જોઈ આવો, તમે લોકો. પહેલા તો ગાય-ભેંસ હોય તો દૂધ વેચતા હતા. હવે તો છાણ પણ વેચાશે અને ગાય-ભેંસનું મૂત્ર પણ વેચાશે અને ખેડૂતની આવક થશે, ભાઈઓ. પશુઓના ટીકાકરણનું અભિયાન ચાલે છે. 14,000 કરોડ રૂપિયા લગાવી રહ્યા છીએ આપણે.
ભાઈઓ, બહેનો,
ગુજરાતમાં અનાજ પાકે ને, એના કરતા વધારે દૂધની પેદાવાર છે. આ કામ આપણે કર્યું છે. અને હવે? ગોબરમાંથી વીજળી, ગોબરમાંથી ગેસ, એની દિશામાં આપણે કામ કરી રહ્યા છીએ. અને અમારા આણંદ જિલ્લાએ તો નેતૃત્વ કર્યું છે, અન્નદાતા, ઊર્જાદાતા બને. મંડળીઓ બનાવીને ખેતરે, ખેતરે સોલર પેનલ લગાવવાની, અને જે વીજળી પેદા થાય, એ સરકાર ખરીદે. એક જમાનો હતો, વીજળીના બિલ ઓછા આવે, એના માટે આંદોલનો થતા હતા. અને કોંગ્રેસની સરકાર કિસાનોને ગોળીએ મારતી હતી, ગોળીએ મારતી હતી. આપણે એવી નીતિ બનાવી કે ખેડૂત પોતે જ વીજળી પેદા કરે અને ખેડૂત વીજળી વેચે, અને સરકાર વીજળીના પૈસા આપે. આટલું બધું ચક્ર ફેરવી નાખવાનું કામ, સાચી નીતિ હોય, સાચી નિયત હોય, તો કેવું પરિણામ મળે છે, એ આપણે બતાવી દીધું.
ભાઈઓ, બહેનો,
આપણો આણંદ જિલ્લો તો વિદ્યાનું ધામ છે, વિદ્યાનગર. વિદ્યાના કેન્દ્રો, 20 વર્ષમાં અહીં ચાર, એન્જિનિયરીંગની દિશામાં અનેક સંસ્થાઓ ઉભી થઈ, અભુતપૂર્વ વિકાસ થયો. આજે જિલ્લામાં 4 યુનિવર્સિટી છે. પહેલા રાજ્યમાં 4 યુનિવર્સિટીઓ નહોતી, ભાઈઓ. આ ભારતીય જનતા પાર્ટીની સરકારના નિરંતર પ્રયાસને કારણે આણંદમાં શિક્ષણ આધુનિક બની રહ્યું છે. અલગ અલગ ક્ષેત્રોમાં બની રહ્યું છે.
20 વર્ષ પહેલા ગુજરાતમાં ખુબ ગણી-ગાંઠી કોલેજો હતી. આજે હજારો નવી કોલેજો બની છે, ભાઈઓ. 20 વર્ષ પહેલા ગુજરાતમાં 21 યુનિવર્સિટી હતી. આજે 100 યુનિવર્સિટી છે. આજે ગુજરાતમાં સ્પેશિયલાઈઝ યુનિવર્સિટીઓ. સુરક્ષા યુનિવર્સિટી, ફોરેન્સિક સાયન્સ યુનિવર્સિટી, ઊર્જા યુનિવર્સિટી, અલગ અલગ યુનિવર્સિટીઓ બની છે, ભાઈઓ. પહેલા ગુજરાતમાં હાયર એજ્યુકેશન માટે બીજા રાજ્યોમાં જવું પડતું હતું. બીજા દેશોમાં જવું પડતું હતું. આજે આપણા ઘરઆંગણે શિક્ષણ મળે એની ચિંતા કરી છે.
ભાઈઓ, બહેનો,
વિકસિત ગુજરાત બનાવવા માટે જે સામાન્ય માનવીની આશા, આકાંક્ષા, અપેક્ષા છે, એને પરિપૂર્ણ કરવા માટે આપણે કામ કરીએ છીએ. 20 વર્ષ પહેલા ગુજરાતને તેજ ગતિથી વિકાસપથ ઉપર લાવવા માટે આપણે પ્રયાસ કર્યો. અને આજે, ઘેર ઘેર, ખેતરે, ખેતરે વીજળી, પાણી, ગામમાં સડક, સ્કૂલોની વ્યવસ્થા, હોસ્પિટલોની વ્યવસ્થા, આ બધા કામોના આખા માળખા ઉભા કરી દીધા છે. અને હવે નવજુવાનોને આકાંક્ષાઓને લઈને આગળ વધવું છે. અને એટલા માટે ભાઈઓ, બહેનો, વિકસિત ગુજરાત બનાવવા માટે એક રોડ-મેપ લઈને ચાલી રહ્યા છીએ ત્યારે ગુજરાત આધુનિક બને, આધુનિક કનેક્ટિવિટી હોય, હાઈવે હોય, રેલવે હોય, એરપોર્ટ હોય, આધુનિકમાં આધુનિક બને, એના માટે ગુજરાત કામ કરી રહ્યું છે.
ભાઈઓ, બહેનો,
આટલી મોટી સંખ્યામાં જ્યારે તમે આવ્યા છો. સૌરાષ્ટ્રની અંદર વાસદ – તારાપુરનો આપણો માર્ગ, બગોદરા સિક્સ લેન, આની મોટી અસર આર્થિક વિકાસ માટે થવાની છે, ભાઈઓ. આ કામ આપણે કર્યું છે. હજારો કરોડ રૂપિયાનો ખર્ચો કરીને આ સડકોની પરિયોજના આપણે પૂર્ણ કરી રહ્યા છીએ. કારણ કે ગુજરાતના ખુણે ખુણે આરામથી આપણે પહોંચી શકીએ, અને વિકાસની નવી હરણફાળ ભરી રહ્યા છીએ. જીવન... ખેતી હોય, ઉદ્યોગ હોય, શિક્ષણ હોય, આરોગ્ય હોય, બધી જ ક્ષેત્રોની અંદર આપણે આગળ વધી રહ્યા છીએ, ત્યારે ભાઈઓ, બહેનો, આપની પાસે મારી અપેક્ષા છે.
પુરી કરશો? (ઑડિયન્સમાંથી હા...)
જોરથી બોલો તો ખબર પડે? (ઑડિયન્સમાંથી હા...)
હાથ ઊંચા કરીને બોલો તો ખબર પડે. (ઑડિયન્સમાંથી હા...)
કરશો? (ઑડિયન્સમાંથી હા...)
કરશો? (ઑડિયન્સમાંથી હા...)
કરશો? (ઑડિયન્સમાંથી હા...)
આ વખતે આપણે બધા રેકોર્ડ તોડવા છે.
તોડશો? (ઑડિયન્સમાંથી હા...)
ઘણી વાર શું થાય છે, આણંદ જિલ્લામાં... પેલી મોટી ટ્રકો હોય છે ને... મોટી ટ્રકો... એને છ – છ, –બાર બાર પૈડા હોય, ખબર છે... ગમે તેટલી મોંઘી ટ્રક હોય, ગમે તેટલી આધુનિક ટ્રક હોય, બાર – બાર પૈડા લાગેલાં હોય, પણ જો એક પૈડાને પંકચર પડ્યું હોય,
તો એ ટ્રક ચાલે, ભઈ? (ઑડિયન્સમાંથી ના...)
ચાલે? (ઑડિયન્સમાંથી ના...)
ભુપેન્દ્ર કે નરેન્દ્ર, ગમે એવો ડ્રાઈવર હોય, ચાલે? (ઑડિયન્સમાંથી ના...)
ચાલે? (ઑડિયન્સમાંથી ના...)
મોંઘામાં મોંઘી ટ્રક હોય, ચાલે? (ઑડિયન્સમાંથી ના...)
હવે તમે મને કહો કે એક કમળ ના હોય, તો ગાડું અટકે કે ના અટકે? (ઑડિયન્સમાંથી હા...)
આ વખતે બધા કમળ આવવા જોઈએ, ભાઈ.
આવશે? (ઑડિયન્સમાંથી હા...)
પણ એના માટે તમારે પોલિંગ બુથમાં રેકોર્ડ તોડવો પડે.
દરેક પોલિંગ બુથમાં સૌથી વધારે મતદાન કરાવશો? (ઑડિયન્સમાંથી હા...)
બધે કમળના નિશાન નીકળે, એવું કરશો? (ઑડિયન્સમાંથી હા...)
સો ટકા કરશો? (ઑડિયન્સમાંથી હા...)
હવે મારું એક અંગત કામ.
કહું? (ઑડિયન્સમાંથી હા...)
પણ કરવું પડે હોં, તમારે... (ઑડિયન્સમાંથી હા...)
કરશો? (ઑડિયન્સમાંથી હા...)
જરા હાથ ઊંચા કરીને હોંકારો બોલો તો ખબર પડે... (ઑડિયન્સમાંથી હા...)
કરશો? (ઑડિયન્સમાંથી હા...)
અંગત છે, હોં... (ઑડિયન્સમાંથી હા...)
મારું એકદમ અંગત. કરશો? (ઑડિયન્સમાંથી હા...)
હજુ તમે ત્રણ-ચાર દહાડા લોકોને મળવા જવાના છો. બધાને મળવા જાઓ ને, તો બધાને કહેજો કે આપણા નરેન્દ્રભાઈ સોજીત્રા આવ્યા હતા. શું કહેશો? શું કહેશો? યે પીએમ સાહેબ આવ્યા હતા, એવું નહિ કહેવાનું. આ પ્રધાનમંત્રી આવ્યા હતા, એવું નહિ કહેવાનું. એ પ્રધાનમંત્રી ને પીએમ, એ તો બધું દિલ્હીમાં. અહીં તો આપણા નરેન્દ્રભાઈ... શું કહેવાનું? આપણા નરેન્દ્રભાઈ સોજીત્રા આવ્યા હતા.
કહેશો? (ઑડિયન્સમાંથી હા...)
અને પછી બધાને કહેજો કે આપણા નરેન્દ્રભાઈ સોજીત્રા આવ્યા હતા, એમણે તમને બધાને પ્રણામ પાઠવ્યા છે.
મારા પ્રણામ પહોંચાડશો? (ઑડિયન્સમાંથી હા...)
ઘેર ઘેર મારા પ્રણામ પહોંચાડશો? આ વડીલોના આશીર્વાદ મને મળશે તો દિવસ-રાત દેશ માટે કામ કરવાની મને નવી તાકાત મળશે. એટલા માટે મારો આ સંદેશો ઘેર ઘેર પહોંચાડજો.
બોલો ભારત માતા કી (ઑડિયન્સમાંથી જયઘોષ)
ભારત માતા કી (ઑડિયન્સમાંથી જયઘોષ)
ધન્યવાદ
(ઑડિયન્સમાંથી મોદી... મોદી...)

Explore More
ಶ್ರೀರಾಮ ಜನ್ಮಭೂಮಿ ಮಂದಿರದ ಧ್ವಜಾರೋಹಣ ಉತ್ಸವ ಉದ್ದೇಶಿಸಿ ಪ್ರಧಾನಮಂತ್ರಿ ಅವರ ಭಾಷಣ

ಜನಪ್ರಿಯ ಭಾಷಣಗಳು

ಶ್ರೀರಾಮ ಜನ್ಮಭೂಮಿ ಮಂದಿರದ ಧ್ವಜಾರೋಹಣ ಉತ್ಸವ ಉದ್ದೇಶಿಸಿ ಪ್ರಧಾನಮಂತ್ರಿ ಅವರ ಭಾಷಣ
IIT Delhi tops India in QS Rankings 2027; 52 Indian institutions feature

Media Coverage

IIT Delhi tops India in QS Rankings 2027; 52 Indian institutions feature
NM on the go

Nm on the go

Always be the first to hear from the PM. Get the App Now!
...
Text of Prime Minister addresses the Indian Community in Paris
June 18, 2026

नमस्ते!

बों जू!

ऐसा लग रहा है, आप सब छुट्टी के मूड में हैं।

साथियों,

ये पेरिस शहर, Lights का शहर है, रंगों का शहर है, यहां Art है, Ideas हैं, और innovation की प्रेरणा भी है। इस शहर को भारत के अलग-अलग राज्यों से आए आप सभी लोग और भी खूबसूरत बना देते हैं। नए नए रंगों से भर देते हैं।

कोई तमिल है, कोई पंजाबी है, कोई गुजराती है, तो कोई मराठी है, और कोई बंगाली है। भारत के हर कोने का प्रतिनिधित्व यहां दिखाई देता है।

साथियों,

मैं जब 14 जून को नीस पहुंचा था तो सबसे पहले भारत इनोवेट्स कार्यक्रम में शामिल हुआ था। आज जब मैं फ्रांस से वापसी की तैयारी में हूं तो लग रहा है जैसे भारत कनेक्ट्स कार्यक्रम में आ गया हूं।

फ्रांस में रहने वाले आप लोगों ने 21वीं सदी के भारत-फ्रांस रिश्तों को जिस तरह कनेक्ट किया है, वो हमारी Strategic Partnership की बहुत बड़ी ताकत बन रही है। मैं आप सभी के लिए भारत से 140 करोड़ देशवासियों की शुभकामनाएं लेकर आया हूं। इस आत्मीय स्वागत के लिए, मैं आप सभी का हृदय से आभार व्यक्त करता हूं।

साथियों,

आज मैं ऐसे समय में फ्रांस आया हूं जब कुछ ही दिन पहले हमारी सरकार के 12 वर्ष पूरे हुए हैं। चुने हुए प्रधानमंत्री के रूप निरंतर 12 साल तक देश की सेवा करना मेरे जीवन का बहुत बड़ा सौभाग्य रहा है। यह भारत के लोकतंत्र की शक्ति है जिसने एक चायवाले को यहां तक पहुंचा दिया।

साथियों,

बीते 12 वर्ष, 140 करोड़ भारतीयों के अद्भुत सामर्थ्य के रहे हैं। 12 साल के इस कालखंड में भारत का GDP दोगुना हुआ है। Airports की संख्या दोगुनी हुई है। Universities की संख्या भी दोगुनी हो गई है। Highway Construction की स्पीड तीन गुना बढ़ गई। और Metro Network, चार गुणा बड़ा हो गया है।

मैं आपको कुछ और फैक्ट्स दूंगा, उससे आप अंदाजा लगा पाएंगे कि भारत किस स्पीड और कितने बड़े स्केल पर काम कर रहा है। पिछले 12 वर्षों में भारत का Defence Export 35 गुणा यानि Thirty Five Times बढ़ गया है।

औऱ एक फैक्ट सुनिए भारत में मोबाइल मैन्यूफैक्टरिंग यूनिट्स में, 100 गुणा की बढ़ोतरी हुई है। 100 times. भारत अब दुनिया का दूसरा सबसे बड़ा mobile phone manufacturer है। इसी गति, इसी प्रगति का नतीजा है कि आज भारत दुनिया की Fastest Growing Major Economy है।

साथियों,

आज भारत की कहानी सिर्फ Economic Progress की कहानी नहीं है। सिर्फ यहाँ अटक नहीं जाती है। ये Social Transformation की भी कहानी है।

पिछले 12 साल में देश में 25 करोड़ लोग गरीबी से बाहर निकले हैं। यानि एक ऐसी प्रगति जिसका लाभ समाज के अंतिम व्यक्ति तक पहुंच रहा है। फ्रांस में जितने घर हैं, उससे भी अधिक पक्के घर बीते 12 वर्ष में हमने जरूरतमंदों के लिए बनाए हैं।

अब हर परिवार के पास, गरीब से गरीब क्यों न हो, Bank Account है। Financial Inclusion एक सरकारी कार्यक्रम नहीं, बल्कि सामाजिक परिवर्तन का अभियान बना है।

साथियों,

इन 12 वर्षों की उपलब्धियों में, एक उपलब्धि ऐसी भी है जिसे किसी आंकड़े से, या अंकों से, नहीं मापा जा सकता। वह है 140 करोड़ भारतीयों का आत्मविश्वास।

आज का भारत और आज के भारत का युवा बहुत बड़े सपने देख रहा है। भारत का किसान नई संभावनाओं के साथ आगे बढ़ रहा है। भारत की महिलाएं नए नेतृत्व का परिचय दे रही हैं। इसलिए ये सिर्फ Achievements के 12 साल नहीं हैं, ये भारत की एस्पिरेशन्स को नई बुलंदी देने का कालखंड रहा है।

साथियों,

एक समय था जब दूर-दराज के गांवों तक आधुनिक सुविधाएं पहुंचाना वाकई बहुत मुश्किल भरा था। आज उन्हीं गांवों में बिजली भी है, इंटरनेट भी है, और डिजिटल सेवाओं की पूरी दुनिया भी है। आज एक क्लिक पर, कभी भी, कहीं भी बैंकिंग सेवाएं उपलब्ध हैं।

आज मोबाइल फोन, भारत के नागरिकों को अनेक सुविधाओं से कनेक्ट कर रहा है। हमारे किसान, हमारे मछुआरे, हमारे dairy farmers, हमारी महिलाएं, हमारे स्टूडेंट्स, सभी टेक्नोलॉजी के माध्यम से सशक्त हो रहे हैं, और अपने लिए नए अवसर बना रहे हैं।

साथियों,

आपने 125 करोड़ से अधिक Aadhaar IDs के बारे में सुना है। लेकिन आज भारत सिर्फ पहचान को डिजिटल नहीं बना रहा। आज करीब 90 करोड़ भारतीयों की Unique Digital Health IDs बनाई जा चुकी हैं। जिससे मेडिकल रिकॉर्ड सुरक्षित और accessible बन गए हैं। इससे हेल्थकेयर डिलीवरी और अधिक आसान और efficient हो रही है।

साथियों,

इन उपलब्धियों की सबसे बड़ी विशेषता यह है कि इनमें से अधिकांश चीजें कुछ वर्ष पहले तक कल्पना जैसी लगती थीं। कौन सोच सकता था कि गांव-गांव तक हाई-स्पीड इंटरनेट पहुंचेगा ? कौन सोच सकता था कि दूर-सुदूर के गांवों में भी QR code जीवन का हिस्सा बन जायेगा ? गांव में कोई बहन, ड्रोन से खेती करने में मदद करेगी, ये भी असंभव लगता था।

लेकिन आज यह सब, भारत के करोड़ों लोगों के जीवन का सामान्य हिस्सा बनता जा रहा है। और आपको गर्व होगा साथियों, यही नए भारत की पहचान है।

जो कभी सपना था, वह आज सच्चाई है। जो कभी नामुमकिन लगता था, वो आज मुमकिन हुआ है, औऱ ये करने के पीछे सबसे बड़ी ताकत क्या है? किसकी वजह से ये सब संभव हुआ है? यह मोदी के कारण नहीं, वो ताकत है- भारत का लोकतंत्र, भारत की डेमोक्रेसी। इस डेमोक्रेसी में सबका साथ है, सबका विकास है।

साथियों,

आज से 50 या 100 साल बाद जब भारत के इस कालखंड की समीक्षा होगी, तो ये बात उभरकर सामने आएगी कि इस कालखंड को भारत की Aspirations ने ड्राइव किया। यह भारत के एस्पिरेशन्स का नया युग है।

जहां बिजली पहुंची है, वहां लोग सिर्फ बिजली नहीं चाहते, वे Smart Living चाहते हैं। जहां ट्रेन पहुंची है, वहां लोग High-Speed Connectivity चाहते हैं। जहां हाईवे बने हैं, वहां लोग World-Class Expressways चाहते हैं। जहां इंटरनेट पहुंचा है, वहां लोग AI और Digital Innovation में नेतृत्व चाहते हैं।

यानि आज भारत के लोग अपने जीवन को भी Next Level पर ले जाना चाहते हैं, और भारत को भी Next Level पर ले जाना उनका मकसद है, उनका संकल्प है, उनके सपने है।

और साथियों,

यही Aspirations आज भारत की विकास यात्रा की सबसे बड़ी शक्ति हैं। मैं आपको भारत की Space Journey का उदाहरण दूंगा।

भारत ने चंद्रयान को चंद्रमा के South Pole पर उतारा। दुनिया ने इसे एक बहुत बड़ी उपलब्धि माना। लेकिन भारत इसे अपनी मंजिल मानकर रुका नहीं। आज देश गगनयान की तैयारी कर रहा है। भारत अंतरिक्ष में अपना Space Station बनाने की दिशा में आगे बढ़ रहा है।

हमारे Space Startups Global Space Economy में अपनी जगह बनाने के लिए पुरजोश काम कर रहे हैं, आगे बढ़ रहे हैं।

साथियों,

Green Energy के क्षेत्र में भी भारत की यही एस्पिरेशंस दिखाई देती है। Solar Power में भारत की उपलब्धियों की दुनिया भर में लगातार चर्चा हो रही हैं। लेकिन भारत अगली छलांग की तैयारी कर रहा है।

Green Hydrogen में बड़े निवेश हो रहे हैं। Advanced Nuclear Energy पर तेजी से काम हो रहा है। आपने भारत के Fast Breeder nuclear Reactor से जुड़ी प्रोग्रेस के बारे में भी सुना ज़रूर होगा। ये भारत के न्यूक्लियर एनर्जी लैंडस्केप में क्रांतिकारी परिवर्तन करने का बहुत बड़ा अचीवमेंट हमारे सीसेन्टिस्टों ने किया है।

साथियों,

आज का भारत भविष्य का पूरा Ecosystem बना रहा है। भारत एक साथ हर उस क्षेत्र में निवेश कर रहा है, जो आने वाले दशकों की दिशा तय करेगा।

अभी आपने कुछ दिन पहले ही देखा है नीस में भारत इनोवेट्स का एक आयोजन किया। ये इवेंट भारत के डीप टेक सामर्थ्य को दुनिया तक पहुंचाने का एक और माध्यम था। इसमें भारत के 120 Deep-Tech Startups उपस्थित थे। Bharat Innovates में करीब एक हजार चार सौ B2B Meetings हुईं है। कई Startups के लिए Investment Commitments आगे बढ़ीं, Commercial Orders के लिए रास्ते खुले। French और European Universities तथा Incubators के साथ Engagements बढ़ रही हैं।

Student Exchanges, Joint Research, और Innovation Support के नए रास्ते बने। इसलिए Bharat Innovates सिर्फ एक Summit नहीं रहा। यह Innovation Diplomacy का एक नया मॉडल बना है।

और आज ही पेरिस में VivaTech इवेंट के जरिए, इस यात्रा को हमने और आगे बढ़ाया। नीस में हमने Ideas को Capital से जोड़ा और पेरिस में Indian Innovation को Global Scale से जोड़ा। आज दुनिया देख रही है भारत केवल भविष्य के लिए तैयार नहीं हो रहा है। भारत भविष्य को आकार दे रहा है।

साथियों,

एक समय था, जब देशों के बीच रिश्ते केवल व्यापार से तय होते थे। आज व्यापार के साथ-साथ Trust यानि भरोसा भी उतना ही महत्वपूर्ण हो गया है।

हर देश Reliable Supply Chains चाहता है। हर देश Stable Partnerships चाहता है। हर देश ऐसे साथियों की तलाश में है, जिन पर लंबे समय तक भरोसा किया जा सके। और ऐसे समय में, भारत विश्व में एक Trusted Partner के रूप में उभर रहा है।

एवियां में G7 बैठक के दौरान मैंने trust based partnerships बनाने पर ज़ोर दिया। ग्लोबल साउथ के देशों के साथ equal पार्टनर्स के रूप में आगे बढ़ने का आह्वान किया। भारत का G7 समिट में संदेश था Global Governance तभी प्रभावी होगी जब वह Inclusive होगी। Global Growth तभी Sustainable होगी जब वह शेयर्ड होगी। और Global Technology तभी मानवता के लिए उपयोगी होगी जब वह Trusted होगी।

साथियों,

भारत और दुनिया के बीच व्यापारिक रिश्तों में नई ऊर्जा नज़र आ रही है। फ्रांस के साथ भारत का ट्रेड लगतार बढ़ रहा है। पिछले कुछ वर्षों में भारत ने दुनिया के अनेक देशों के साथ Free Trade Agreements किए हैं। यूरोपियन यूनियन हो, यूनाइटेड किंगडम हो दुनिया के हर देश, हर रीजन के साथ भारत समझौते कर रहा है।

अगले महीने से भारत और UK के बीच ट्रेड एग्रीमेंट भी लागू हो जाएगा। यह एग्रीमेंट भारत के farmers, workers और innovators को अनेक नए अवसर प्रदान करेगा।

साथियों,

आज दुनिया Uncertainty और Disruption के दौर से गुजर रही है। ऐसे समय में भारत और फ्रांस की साझेदारी विश्वास, स्थिरता और सहयोग का एक मजबूत स्तंभ बन रहा है।

इस वर्ष हमने भारत और फ्रांस के संबंधों को Special Global Strategic Partnership का दर्जा दिया था। नीस में मेरे मित्र President Macron और मैंने हमारे संबंधों को force for global good बनाने पर चर्चा की। Defence से लेकर space और नुक्लियर तक AI और क्रिटीकल मिनरल्स से लेकर high speed railway तक, हर क्षेत्र में हम मिलकर आगे बढ़ेंगे।

साथियों,

Solar energy हो, या AI के क्षेत्र में सहयोग हो, भारत और फ्रांस मिलकर ऐसे समाधान विकसित कर रहे हैं जो पूरी मानवता के हित में हैं। पिछले वर्ष पेरिस में और इस वर्ष दिल्ली में हमने AI Summit को Co-chair किया।

अब हम साथ मिलकर अगले वर्ष “तृष्णा” satellite को लॉन्च करने जा रहें हैं। यह “तृष्णा” satellite जो विश्व में फूड और वाटर सिक्युरिटी सुनिश्चित करने में योगदान देगा।

और साथियों,

यह सभी गवर्नमेंट टू गवर्नमेंट पहलो में आप सभी का योगदान बहुत महत्वपूर्ण है। ये आप हैं जो भारत और यूरोप के बीच सबसे मजबूत सेतु हैं। आप दोनों समाजों को समझते हैं। दोनों बाजारों को समझते हैं। आने वाले समय में Talent, Trade, Technology, Tourism और Investment के नए अवसरों को आगे बढ़ाने में आपकी भूमिका लगातार बढ़ने वाली हैं।

साथियों,

भारत और फ्रांस के रिश्तों को साझा इतिहास, साझा मूल्यों और साझा विश्वास ने आगे बढ़ाया है। विश्व युद्धों के दौरान फ्रांस की धरती पर बलिदान देने वाले भारतीय सैनिकों की स्मृतियां आज भी हमें जोड़ती हैं।

मुझे पहले नव शापेल में श्रद्धांजलि देने का अवसर मिला, पिछले वर्ष प्रेसिडेंट मैक्रों के साथ मार्सेय के वॉर मेमोरियल जाने का अवसर भी मिला। ये हमारी साझा विरासत है।

फ्रांस, भारतीयों के योगदान को संजोता भी है और सराहता भी है। भारतीय मूल की नूर इनायत खान हों, जिन्होंने फ्रांस की Resistance के लिए अपना जीवन बलिदान किया, या महाराजा रणजीत सिंह के साथ काम करने वाले जनरल जां फ्रांस्वा अलार हों ये सभी भारत और फ्रांस की साझा विरासत के प्रतीक हैं।

भारत के राज्य पुडुचेरी में भी फ्रेंच विरासत की झलक दिखाई देती है। वहां का Architecture, वहां की कला-संस्कृति और खान-पान सभी में हमारे संबंधों की महेक है।

साथियों,

इस समय फ्रांस समेत पूरी दुनिया में International Yoga Day की तैयारी भी चल रही है। इस अवसर पर मैं, फ्रांस में योग को आगे बढ़ाने वाले श्रीमान महेश घाट्राड्याल जी को भी आदरपूर्वक श्रद्धांजलि देता हूं। मैं पद्म पुरस्कार से सम्मानित, शार्लोत शोपां जी को भी प्रणाम करता हूं। जिन्होंने सौ वर्ष की आयु में भी, योग के माध्यम से फ़्रांस को भारत की विरासत से जोड़ा है। उनका जीवन यह सिद्ध करता है: Yoga does not add years to life, it adds life to years.

साथियों,

मैं फ्रेद नेग्री जी को भी आदरपूर्वक श्रद्धापूर्वक याद करता हूं। भारतीय विरासत को संरक्षित करने में उनका योगदान अतुल्य रहा है।

साथियों,

भारत और फ्रांस को कनेक्ट करने वाली एक और चीज है, और वो है फुटबॉल। इस वक्त यहां फुटबॉल फीवर पूरे जोर पर है। फ्रांस में इसकी दीवानगी, चप्पे-चप्पे पर दिखती है। लेकिन भारत में भी फुटबॉल का क्रेज़ सिर चढ़कर बोलता है।

खासतौर पर फ्रांस की टीम के फैन्स भारत में बहुत अधिक हैं। फ़्रांस ने इस वर्ल्ड कप की शुरुआत एक जोरदार जीत से शुरू की है। मैं फ्रांस की टीम को बहुत-बहुत शुभकामनाएं देता हूं।

साथियों,

जाने से पहले, आप सभी के लिए कुछ और अच्छी खबरें भी लेकर के आया हूँ। वो आपके लिए हैं। पिछले वर्ष, मार्सेय में कॉन्सुलेट खोला गया, इससे काफी अधिक सुविधा मिल रही है। कुछ हफ्ते पहले, Indian Nationals के लिए French Airports पर Visa-free Transit की व्यवस्था शुरू हो गई है।

Students और Professionals की Mobility बढ़ाना हो, या Educational Qualifications की Mutual Recognition की बात हो, या फिर French Universities के भारत में Campus खोलना हो, इन सभी पर हम मिलकर आगे बढ़ रहें हैं।

अब फ्रांस में UPI के उपयोग का दायरा भी और बढ़ने जा रहा है। यानि भारत-फ्रांस कनेक्ट भी Instant और आपसी Payment भी Instant!

साथियों,

इन सभी पहलों से, हम भारत और फ़्रांस को और करीब ला रहें हैं। और मैं फिर कहूंगा इस साझेदारी की नींव, इस रिश्ते की असली ताकत आप सभी हैं। आप सब मेरे देशवासी हैं।

आज जब भारत तेज़ी से विकसित भारत के लक्ष्य की ओर बढ़ रहा है, तो मैं आप सभी से भारत के साथ और गहराई से जुडने का आग्रह करूंगा। इससे भारत की विकास यात्रा को नई शक्ति मिलेगी, और आपको अपनी पुरखों की धरती की सेवा करने का अवसर भी मिलेगा।

इन्हीं शब्दों के साथ आप सभी के प्रेम आपके उत्साह और इस आत्मीय स्वागत के लिए मैं एक बार फिर आप सभी का आभार व्यक्त करता हूं।

भारत माता की जय!

बहुत बहुत धन्यवाद।